• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.5°C / 27.3°C
    2 BF
    42%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.2°C / 25.5°C
    2 BF
    67%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.2°C / 24.4°C
    1 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    62%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 19.0°C / 22.9°C
    3 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 17.9°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    1 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.7°C
    1 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.1°C
    3 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    4 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    1 BF
    74%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 21.9°C
    2 BF
    68%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 21.5°C / 22.8°C
    2 BF
    84%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 25.4°C
    3 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.8°C / 26.0°C
    0 BF
    56%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.0°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 22.2°C / 23.7°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    92%

Βερόνικα Δαβάκη, Γιάννος Περλέγκας στην παράσταση του Θεάτρου Τέχνης «Μαρίκα Νίνου - Σαν άστρο» που σκηνοθετεί η Μαριάννα Κάλμπαρη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η Μαρίκα Νίνου ορθώθηκε σαν άστρο και μετά βασίλεψε»

  • A-
  • A+
Βαθύς γνώστης της λαϊκής μουσικής, ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και μουσικός μιλά με αφορμή την παράσταση στο Θέατρο Τέχνης για την προσωπικότητα της πρώτης γυναίκας που τόλμησε στον ανδροκρατούμενο κόσμο του ρεμπέτικου να σηκωθεί όρθια στο πάλκο.

Ατμοσφαιρική, μυθώδη, ερωτική την είχε χαρακτηρίσει ο Μάνος Χατζηδάκις. Διόλου τυχαία μια εμβληματική ταινία, το «Ρεμπέτικο», άντλησε έμπνευση από το πρόσωπό της. Ποια ήταν η Μαρίκα Νίνου; Ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή της. Ωστόσο, αν και με καριέρα ούτε 7 χρόνων, σε εποχές δύσβατες για τη χώρα και μεταιχμιακές για το είδος, κατάφερε να αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ανδροκρατούμενο ρεμπέτικο, ως η πρώτη γυναίκα που στάθηκε όρθια, διαρρηγνύοντας τα ειωθότα της εποχής και του είδους που υπηρέτησε.

Το Θέατρο Τέχνης ανεβάζει, σε συμπαραγωγή με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, την παράσταση «Μαρίκα Νίνου - Σαν άστρο» για αυτή τη θρυλική μορφή, συνδυάζοντας ζωντανή μουσική, τραγούδι, χορό-ακροβασία και δραματοποιημένη αφήγηση από πρωτότυπες και αυθεντικές πηγές προκειμένου να φωτίσει πρόσωπο και εποχή και μάλιστα με γυναικεία ματιά, καθώς τη σκηνοθεσία υπογράφει η Μαριάννα Κάλμπαρη.

«Μέσα από τη ζωή της προσπαθούμε να μιλήσουμε για μια περίοδο του ρεμπέτικου, τη μεταπολεμική του φάση, με έναν τρόπο που δεν προκρίνεται το πάλκο. Δεν κάνουμε το θέατρο ρεμπετάδικο...», μας λέει ο Γιάννος Περλέγκας που συμμετέχει στην παράσταση με όλες του τις ιδιότητες: του ηθοποιού, του συνεργάτη στη σκηνοθεσία, του επιμελητή της μουσικής αλλά και του μουσικού, δεδομένης της ιδιαίτερης σχέσης του με το ρεμπέτικο.

• Επετειακή η παράσταση, καθώς ο θρύλος λέει ότι η Μαρίκα γεννήθηκε το 1922 στο πλοίο που μετέφερε την οικογένειά της από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα;

Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές ιστορίες για το πού γεννήθηκε. Αυτή την ιστορία με το καράβι την έπλασε μάλλον η ίδια ως αφήγηση. Δεν ξέρουμε τίποτα για τη Μαρίκα. Για να την καταλάβεις πρέπει να περάσεις από διαφορετικές εικασίες, να φτιάξεις ένα παζλ. Δεν είναι σαφής ούτε η σχέση με τον άντρα που έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής της και πήρε το όνομά του.

Ο Νίνος ήταν επίσης ακροβάτης και μυστήρια περίπτωση, υπάρχει μια ολόκληρη φιλολογία ότι μπορεί να την εκμεταλλευόταν ή να ήταν μια πρώιμη μορφή μάνατζερ, καθώς, αφότου την ώθησε στο πάλκο, ο ίδιος σταμάτησε να ακροβατεί... Υπάρχουν και τραγούδια στο όνομά του, γιατί τότε εισέπρατταν μόνο οι συνθέτες από τους δίσκους και έδιναν τραγούδια στους ερμηνευτές για να μπορούν να εισπράξουν κάτι από τη δισκογραφία, και να ζήσουν. Μια άλλη Ελλάδα, ένα ακόμα συγκλονιστικό κομμάτι της φοβερής ιστορίας του ρεμπέτικου τραγουδιού....

• «Τυχαία» η Νίνου απέκτησε... μυθικές διαστάσεις;

Η Νίνου ήταν η πρώτη γυναίκα που τόλμησε να σηκωθεί όρθια στο πάλκο. Οι μαρτυρίες λένε ότι η εκφραστικότητα και η μεταδοτικότητά της δεν χώραγαν πάνω στο πάλκο κι έτσι πρέπει να ήταν. Η Μαρίκα είχε αυτή την περιβόητη, λόγω και του ακροβατικού παρελθόντος, ιδιαίτερη σωματικότητα που την έκανε να μην της φτάνει να είναι καθιστή στη θέση της. Και ήταν επανάσταση τότε για τον ανδροκρατούμενο κόσμο του ρεμπέτικου.

Είναι μια μορφή χειραφέτησης, δήλωση θηλυκότητας και ελευθερίας... Από την άλλη αντιπροσώπευσε μια μετάβαση, καθώς μετά η τραγουδίστρια ή ο τραγουδιστής έκανε ό,τι ήθελε. Ακόμη πέθανε τόσο νέα, το 1957, πέρασε τόσο δύσκολη ζωή κι όμως πρόλαβε να γίνει γνωστή σε 6,5 χρόνια με όλα αυτά τα τραγούδια που είχε ερμηνεύσει. Ορθώθηκε όντως σαν άστρο και βασίλεψε: ο θάνατός της συμπίπτει με τον θάνατο του κλασικού ρεμπέτικου τραγουδιού και τη μετατροπή του σε κάτι άλλο, την αστικοποίησή του. Η καθιστική λειτουργία του τραγουδιού πια δεν υπάρχει...

• Η άνοδος του τραγουδιστή σήμανε το τέλος του ρεμπέτικου;

Σήμερα υπάρχει η αυτοπροβολή του τραγουδιστή. Τότε δεν έμπαινε μπροστά από το μουσικό έργο. Οταν περίπου το 1955, στα κέντρα, μπαίνει το μικρόφωνο στο τραγούδι, τα πράγματα αλλάζουνε. Μέχρι τότε το τραγούδι ήταν μέρος του μουσικού έργου, μετά με τα ινδοαραβικά που μπαίνουν κατ’ επιταγήν των εταιρειών και την εμφάνιση των σπουδαίων τραγουδιστών [...] ο τραγουδιστής έρχεται πιο μπροστά. Ο συνθέτης και οι οργανοπαίχτες σταδιακά παραγκωνίζονται. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μάρκος Βαμβακάρης από τις αρχές του ’50 και μέχρι τα μισά του ’60 πάλευε να βγάλει τα προς το ζην σε ταβέρνες συνοικιών... Ο Ακης Πάνου είχε πει χαρακτηριστικά πως σηκώνονται και χορεύουν και δημιουργούν μια κουρτίνα οι θαμώνες ανάμεσα στην ορχήστρα και στον υπόλοιπο κόσμο...

Με τον τραγουδιστή διασκεδαστή, δεν έχει σημασία ότι η ορχήστρα παίζει τα τραγούδια. Η καθιστική τελετουργία, που πήγαιναν να ακούσουν μουσική, άρχισε να χάνεται. Μέχρι σήμερα δεν ακούμε. Τόσο το θέατρο όσο και το ρεμπέτικο αναπτύχθηκε σαν είδος όπου κυρίως ακούς. Ζούμε σε μια εποχή που δεν έχουμε υπομονή να ακούσουμε αλλά περιμένουμε να περάσουν εικόνες από τα μάτια μας, εύκολες και εντυπωσιακές. Τα θέλουμε όλα διαμεσολαβημένα μέσω της τεχνολογίας. Είναι κάτι τρομακτικό γιατί χάνεται η εμπειρία που μπορεί να αποκτήσει κάποιος επειδή προσωπικά είδε, άκουσε, εισέπραξε, κατάλαβε κάτι...

• Ποια ήταν η πρόκληση της παράστασης;

Να μη δούμε όλη αυτή την περίοδο που έχει τη γοητεία της σαν γραφική, ούτε να επικεντρωθούμε στο εμπορικό ή ερωτικό κομμάτι της ιστορίας της Νίνου με τον Τσιτσάνη ή με τον άντρα της τον Νίνο, αλλά να συνδέσουμε την πορεία της γυναίκας με την ιστορία της Ελλάδας, η οποία στην αντίληψή μας είναι πολύ μακρινή. Δεν είναι εύκολο να αποβάλουμε τα σημερινά γυαλιά που έχουμε για να αντιλαμβανόμαστε εκείνη την εποχή. Δεν έχουμε ιδέα τι σημαίνει προσφυγιά, φτώχεια, εμφυλιακή και δεύτερη εμφυλιακή περίοδος, τι σημαίνει αστυνομοκρατία. Το ρεμπέτικο από τα χασίσια και τους τεκέδες άρχισε να αστικοποιείται. Το πρώιμο σταρ σίστεμ έχει μπολιάσει την παράσταση και σαν αφήγηση.

Οπότε η πρόκληση πέρα από την ιστορία της Μαρίκας είναι να αφηγηθεί την εντύπωσή μας για το ποιο είναι ένα ολόκληρο κομμάτι της Ελλάδας εκείνης, να μεγαλώσει το κάδρο από την προσωπική ιστορία, ώστε να αφορά ένα ευρύτερο πλαίσιο ανθρώπων του ρεμπέτικου αλλά και του πώς άνθησε και μαράθηκε το λαϊκό τραγούδι μέσω των απαιτήσεων της εποχής και της αμερικανοποίησης της Ελλάδας. Το στοίχημα είναι να καταλάβουμε τι ήταν αυτή η Ελλάδα του ’50 και πώς συνδεόμαστε εμείς μαζί της, να μπορέσουμε να αντιληφθούμε πόσο πονεμένοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι...

• Εχετε όχι μόνο βαθιά γνώση αλλά και αγάπη για το ρεμπέτικο. Από πού προέρχεται;

Ξεκινά από την παιδική μου ηλικία, από τον πατέρα μου. Οταν γεννιόμουν, ο πατέρας μου γινόταν γνωστός στην τηλεόραση μέσω του «Μινόρε της Αυγής» που μιλούσε για την περίοδο του πειραιώτικου ρεμπέτικου. Εμείς πιάνουμε την επόμενη εποχή. Ο πατέρας ήταν συλλέκτης ρεμπέτικων ήδη από τη δεκαετία του ’60, έπαιζε στο σίριαλ και μοιραία άκουγα τα τραγούδια και δεν μπόρεσα να αποφύγω την αγάπη του για αυτά. Μικρός μάθαινα πιάνο αλλά στην εφηβεία ήθελα να αλλάξει η μοναχική μου σχέση με τη μουσική, είχα ανάγκη τη συντροφικότητα, να παίζω με άλλους ανθρώπους.

Ετσι βρήκα τους παντοτινούς μου φίλους από τότε, τον Στράτο Γκρίντζαλη και τον Μπάμπη Παπαδημητρίου που παίζουμε μαζί από το 1996 (σ.σ. έχουν από το Γυμνάσιο το σχήμα Ραστ Χιτζάζ) κι έχουμε τη χαρά να είμαστε και οι μουσικοί σε αυτήν την παράσταση, μαζί με μια πολύ σπουδαία μουσικό, την Αυγερινή Γάτση.

INFO: «Μαρίκα Νίνου - Σαν άστρο». Δραματουργία-σκηνοθεσία Μαριάννα Κάλμπαρη, συνεργάτης Γιάννος Περλέγκας, πρωτότυπα κείμενα Μαριάννα Κάλμπαρη, μουσική επιμέλεια Γιάννος Περλέγκας, χορογραφία, χορός-ακροβασία Χριστίνα Σουγιουλτζή. Παίζουν (αλφαβητικά): Ευγενία Αποστόλου, Βερόνικα Δαβάκη, Δημήτρης Μαγγίνας, Γιάννος Περλέγκας, Μάνος Στεφανάκης. Μουσικοί επί σκηνής: Αυγερινή Γάτση (πιάνο, ακορντεόν), Στράτος Γκρίντζαλης (μπουζούκι), Μπάμπης Παπαδημητρίου (κιθάρα, μπουζούκι, μπαγλαμάς), Γιάννος Περλέγκας (κιθάρα, πιάνο, μπουζούκι, μπαγλαμάς). Θέατρο Τέχνης, Φρυνίχου 14, Πλάκα. Τετάρτη (λαϊκή)-Κυριακή 7 μ.μ., Πέμπτη 9 μ.μ., Παρασκευή-Σάββατο 8 μ.μ. Εισιτήρια 14-18 €, ατέλειες 5 €. Τηλέφωνα: 210-3228706 πρωί, 210-3222464 απόγευμα. Προπώληση: https://www.viva.gr/tickets/theater/festivalmarika-ninou-sanastro.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
«Μικρές προσφυγίνες μαγνήτες...»
Αναρωτιέσαι πόσο παλιά είναι η ιστορία της προσφυγιάς και πόσο μας αφορά. Από τη Μικρασιατική Kαταστροφή, 100 χρόνια πριν κι ακόμη παλιότερα, 2,5 χιλιετίες πίσω, όταν ο Αισχύλος έγραψε τον ύμνο για την...
«Μικρές προσφυγίνες μαγνήτες...»
ΘΕΑΤΡΟ
«Ταυτιστήκαμε με την κακοποίηση»
Το «Νυχιάνγκ» στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού ● Σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τάρλοου το έργο της Ευαγγελίας Γατσωτή που, θίγει το θέμα της έμφυλης βίας, συνάντησε ένα κοινό που έχοντας ανάλογες εμπειρίες...
«Ταυτιστήκαμε με την κακοποίηση»
ΘΕΑΤΡΟ
«Μάγισσες» στη δίνη μιας φοβερής καθημερινότητας
Βασισμένη σε δύο κείμενα της Νατάσας Σίδερη, η παράσταση που αφορά τις γυναικοκτονίες και την καθημερινή κακοποίηση των γυναικών φιλοξενείται για μία και μοναδική βραδιά αύριο στις 9 μ.μ. στα Δημοτικά...
«Μάγισσες» στη δίνη μιας φοβερής καθημερινότητας
ΘΕΑΤΡΟ
Η έκπληξη και το ρίσκο της πρώτης παρουσίασης
Η ομάδα BLOOM μας συστήνει την πολυβραβευμένη, σύγχρονη Καταλανή συγγραφέα Λιουίζα Κουνιγιέ και το ψυχολογικό θρίλερ της για τη βία της καθημερινότητας.
Η έκπληξη και το ρίσκο της πρώτης παρουσίασης
ΘΕΑΤΡΟ
Η ζωή του αριστοκράτη ρεμπέτη επί σκηνής
«Εγώ, ο Μάρκος Βαμβακάρης»: αυτός είναι ο τίτλος του μονόλογου που ερμηνεύει ο Θανάσης Παπαγεωργίου στο θέατρο Στοά και που έγραψε η Νάνση Τουμπακάρη. Βασίζεται στις αφηγήσεις του ίδιου του Μάρκου έτσι όπως...
Η ζωή του αριστοκράτη ρεμπέτη επί σκηνής
ΘΕΑΤΡΟ
Η αγάπη είναι θανάσιμη ασθένεια
Για δύο σχεδόν ώρες η Φανί Αρντάν μιλούσε και γοήτευε. Είπε χαμηλόφωνα στα ελληνικά «καλησπέρα», «ευχαριστώ», «μπράβο». Στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, συναντήθηκε με το ελληνικό κοινό. Είχε προηγηθεί η...
Η αγάπη είναι θανάσιμη ασθένεια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας