• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.2°C / 30.8°C
    2 BF
    36%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.2°C / 30.7°C
    2 BF
    43%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 27.1°C
    0 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.9°C / 23.3°C
    1 BF
    61%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 26.3°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.7°C / 28.2°C
    2 BF
    43%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 24.5°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.3°C / 26.3°C
    1 BF
    43%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.4°C / 29.7°C
    2 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    3 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.8°C / 31.4°C
    4 BF
    33%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.5°C / 28.5°C
    2 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.7°C
    2 BF
    55%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    25°C 24.9°C / 26.8°C
    0 BF
    53%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    30°C 23.5°C / 30.1°C
    2 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.8°C / 29.9°C
    2 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 29.9°C
    1 BF
    32%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.7°C / 28.9°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.5°C
    2 BF
    58%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια ξεκάθαρη δήλωση με τον ρεαλισμό των «από κάτω»

  • A-
  • A+
Η παράσταση με την υπογραφή του Βασίλη Μπισμπίκη δείχνει ανθρώπους που δεν αναζητούν απλά «ταυτότητα», αλλά και μια θέση ανάμεσά μας.

Ακολουθώντας τη σταθερή τα τελευταία χρόνια τακτική του στην προσέγγιση του ρεπερτορίου, ο Βασίλης Μπισμπίκης επιστρέφει και πάλι σε ένα παλιό έργο και το προσεγγίζει μέσα από την ιδιοσυγκρασιακή οπτική του. Το «(Σπίτι με τα) Κόκκινα φανάρια» του Αλέκου Γαλανού χρησιμοποιείται σαν σημαία, παραχωρώντας στους διασκευαστές του «Cartel» (ο σκηνοθέτης, με τον Χρήστο Νικολόπουλο) την κεντρική ιδέα και τον καμβά της υπόθεσης, και αφήνοντας στη συνέχεια άπλετο χώρο για το «κατ’ αναλογίαν» του αναγκαίου εκσυγχρονισμού της.

Ετσι, εκεί που το έργο του 1961 εξελισσόταν σε κάποιο κακόφημο μπαρ της Τρούμπας, εδώ η δράση μεταφέρεται σε ένα μπαρ όπου εργάζονται και διαβιούν εκδιδόμενες τρανς. Κι εκεί που τα πάντα στην παλιά εκδοχή του Γαλανού καλύπτονται από ένα πέπλο αισθηματολογίας γύρω από την παλιά εκείνη «πόρνη με τη χρυσή και πληγωμένη καρδιά», στο περιβάλλον του Μπισμπίκη τα πάντα όχι μόνο ζουν αλλά λέγονται με το όνομά τους…

Η παράσταση του «Cartel» δεν αποσκοπεί στο να μας συγκινήσει με τον κόσμο της «αγορασμένης ηδονής». Θέλει πρωτίστως να μας ταρακουνήσει με μια πραγματικότητα που περιλαμβάνει, εκτός από πολλές κουβέντες και ψίθυρους, πρωτίστως ανθρώπους. Κι έτσι, αφού πρώτα μας πετάξει «στα μούτρα» τον ιδιαίτερο κόσμο των διαφυλετικών, ζητάει να μας φτάσει στο σημείο όπου θα μπορέσουμε να δούμε πίσω από αυτόν τον κόσμο, μια γωνιά του δικού μας κόσμου.

Η παράσταση περιλαμβάνει πολλά στοιχεία queer αισθητικής, κι επόμενο είναι, καθώς καταπιάνεται με τον χώρο όπου το queer δεν έχει καν όνομα. Αρκεί όμως αυτό για να χαρακτηρισθούν τα «Φανάρια» ως μια «queer παράσταση»; Η απάντηση είναι θετική, όχι όμως γιατί παρουσιάζει ένα drag show, ούτε γιατί προβάλλει με περιώνυμη σαφήνεια σκηνές μιας ζωής που κινείται για τους περισσότερους στη σκιά της πόλης.

Το ζήτημα βρίσκεται σε ένα άλλο στοιχείο της queer κουλτούρας που υπάρχει εδώ. Πρόκειται ώς έναν βαθμό για ανα-διεκδίκηση του χώρου και λόγου του περιθωρίου από τους ίδιους εκείνους που τον κατοικούν και τον εκφέρουν.

Στο αρχικό έργο του Γαλανού, στην κινηματογραφική απόδοση του Γεωργιάδη, στο μιούζικαλ μετά του Σπανού ή στο χορογραφημένο θέατρο του Ρήγου στο Εθνικό πιο πρόσφατα, είχαμε πάντα μια λίγο-πολύ παρόμοια στάση: Την «από τα πάνω» περιγραφή, απόδοση και αξιολόγηση του κόσμου των αοράτων από τον αστό δημιουργό. Τώρα, ήλθε η ώρα που οι ρόλοι του έργου θα αποκτήσουν εκτός από φωνή και πρόσωπο, που θα μιλήσουν με τη δική τους φωνή και στη δική τους γλώσσα. Ο ρεαλισμός του Μπισμπίκη δεν είναι «ωμός» ή «άγριος», καθώς λέμε. Είναι πριν από όλα ένας ρεαλισμός των «από κάτω».

Ακόμη μια παρατήρηση που με βοηθάει να ξεδιαλύνω την εργασία του «Cartel». Σε αυτήν την περίπτωση η κομβική λέξη είναι το «περιβάλλον». Στο παλιό έργο το βάρος δινόταν στη δραματουργία, στη σύνθεση στοιχείων πλοκής που οδηγούν τον θεατή στο να «παρακολουθήσει» άνετα την υπόθεση. Ομως εδώ το βάρος μεταφέρεται από τη δραματουργία προς τη μετάδοση του σύμπαντος όπου τα πρόσωπα αποκτούν οντότητα, σώμα και ήθος.

Αυτό ερμηνεύει κατά μεγάλο μέρος τη σχετική αδιαφορία της μεταφοράς στο να εξελίξει πλήρως τα πρόσωπά της, να συνδέσει τις επιμέρους ιστορίες, να σεβαστεί τον χρόνο (διαρκεί πάνω από τρεις ώρες) ή ακόμα να χαρίσει στους θεατές της αυτό το «μήνυμα» με το οποίο θα επιστρέψουν σπίτι τους κερδισμένοι. Εδώ το περιβάλλον είναι το μήνυμα, κι όπως συμβαίνει από την εποχή του παλιού νατουραλιστικού milieu, τα πρόσωπα αποκτούν τα χαρακτηριστικά τους εντός αυτού και εξαιτίας αυτού. Ακολουθώντας το ρητό πως όταν ζήσεις για καιρό κοντά στον βυθό, αρχίζεις να του μοιάζεις.

Ενα άλλο ζήτημα, πάλι, είναι πως μαζί με τον αλλοτινό κόσμο της τότε Τρούμπας έχει προ πολλού παρέλθει και το παλιό θέατρο των εύκολων χαρακτηρισμών. Αν θυμάμαι καλά, στο θέατρο του Γαλανού δεν είχαμε παρά κοπέλες που ξέπεσαν σε αυτήν την εργασία, ακολουθώντας η καθεμιά τον δικό της κατήφορο. Εδώ όμως κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή. Δεν πρόκειται για εκφυλισμένες, ούτε για έκφυλους. Δεν πρόκειται καν για δυσαρεστημένες με τη δουλειά τους... Αντιθέτως στις αναμνήσεις που μας χαρίζει η παλιότερη στην πιάτσα Κατερίνα από την παλιά «Χαβάη» ή στον παλιό «Κουράδα», δεν αντιμετωπίζουμε παρά έναν κόσμο που κόντρα στις απηνείς διώξεις επιμένει να χαίρεται την ιδιαιτερότητά του, να γλεντά απελευθερωμένος στη δική του γλώσσα και τη δική του εικόνα.

Αυτό μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στο στόχο της παράστασης και, περιέργως, μας φέρνει εγγύτερα στον σκοπό των πρώτων εκείνων «Φαναριών» του συγγραφέα τους. Γιατί, όταν ρωτήσανε κάποτε τον Γαλανό ποιος ήταν ο σκοπός της συγγραφής τους, «ήταν», απάντησε, «η μοναξιά αυτών των ανθρώπων…». Αυτό ακριβώς που κάνει το θέατρο στο «Cartel» είναι ένα πρώτο βήμα ενάντια στη μοναξιά αυτή: δείχνει ανθρώπους που δεν αναζητούν απλά «ταυτότητα», αλλά και μια θέση ανάμεσά μας. Πήγαμε όπως φαίνεται να δούμε τρανς στο «Cartel» και βρήκαμε ανθρώπους.

Σαν drag show η παράσταση δίνει σπουδαία ευκαιρία στον Κένι ΜακΛέλαν να δημιουργήσει θεατρικότατα σκηνικά και κοστούμια. Οπως και η Αγγέλα Πατσέλη, που επιμελείται την κίνηση των ερμηνευτών, ο Μάνος Πατεράκης τον ήχο της παράστασης και ο Λάμπρος Παπούλιας τους φωτισμούς της. Ομως ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να κάνουμε στον Γιάννη Παμούκη για το μακιγιάζ και τα χτενίσματα: όλα στοιχεία ενός κόσμου ψιμυθίου και προσωπείου.

Μια ακόμη παρατήρηση που οφείλουμε να σημειώσουμε είναι πως το «Cartel» παρουσιάζει μια από τις μεγαλύτερες διανομές στο φετινό θέατρο, με ένα καστ που φτάνει τους 15 ηθοποιούς. Δύσκολο να διακρίνει κανείς κάποιον/α από τη μεγάλη προσπάθεια, που φτάνει στο σημείο να δυσκολευόμαστε να διακρίνουμε τον ηθοποιό από τον ρόλο.

Ωστόσο, η παρουσία και μόνο της Μπέτυς Βακαλίδου, με τα βιώματα της να έχουν μετατραπεί σε παγερή επίγνωση, δίνει το στίγμα ενός χώρου μακρινού από τα ρομάντσα περί αγοραίου έρωτα. Και ο Δημήτρης Παπάζογλου δίνει στην Κατερίνα το βάρος της μνήμης της κοινότητας – η δε έξοδός του από το έργο φέρνει στον νου τον «Βυσσινόκηπο»!

Οι υπόλοιποι συμμετέχουν σε ένα σύνολο άξιο της ομαδικής εργασίας που έχει πια περάσει στο γονίδιο του θεάτρου στο Ρέντη: Λευτέρης Αγουρίδας (Ντορής), Μάνος Καζαμίας (Μαρίνα), Ελεονώρα Αντωνιάδου (Ελένη), Διονύσης Κοκκοτάκης (Πέτρος), Τάσος Σωτηράκης (Μιχαήλος), Δημήτρης Γαλάνης (Δημήτρης/Κομπέρ), Ερατώ Αγγουράκη (Ρόζα), Γιανμάζ Ερντάλ (Φερζά), Αγγέλα Πατσέλη (Νάντια), Πουριά Χοσσεϊνί (Σάμι), Μάρα Ζαλώνη (Αννα), Γιώργος Σιδέρης (Νικόλας) και Στέλιος Τυριακίδης (Μυρσίνη).

Πολλοί επιχειρούν να συγκρίνουν τις δύο παραστάσεις του «Cartel» – το «Ανθρωποι και ποντίκια» με τα «Φανάρια». Αδικη η σύγκριση. Το πρώτο είναι μια καθόλα άξια παράσταση ενός κλασικού έργου, την οποία άλλωστε επαινέσαμε στον καιρό της ως οφείλαμε. Μα το δεύτερο είναι δήλωση.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
Να νιώσουμε πως οι «Πέρσες» είμαστε εμείς
Η επέμβαση του Δ. Καραντζά στο έργο αφορά τελικά ένα σχετικά μικρό μέρος του και στοχεύει στην απεικόνιση κυρίως και λιγότερο στην κειμενική του διάσταση με ένα αποτέλεσμα όμως ριζοσπαστικό.
Να νιώσουμε πως οι «Πέρσες» είμαστε εμείς
ΘΕΑΤΡΟ
«Ιχνη της Αντιγόνης» στον βίο σύγχρονων γυναικών
Στα «Ιχνη της Αντιγόνης» η διαχρονική έμφυλη βία, ο κοινός φόβος, η απογοήτευση, η οργή, η αλληλεγγύη είναι μερικά από τα επίκαιρα θέματα που ξετυλίγονται μέσα από το έργο.
«Ιχνη της Αντιγόνης» στον βίο σύγχρονων γυναικών
ΘΕΑΤΡΟ
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Turgut Özakman στο ελληνικό θέατρο από το «Αγγέλων Βήμα» είναι γεγονός και αφορά ακριβώς την πτυχή του έργου του που συνδέεται με τις διαφωτιστικές του πεποιθήσεις.
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου
ΘΕΑΤΡΟ
Η μετεπαναστατική ελληνική κοινωνία «πιθηκίζει» σε ρυθμούς πανηγυριού, βοντβίλ και καμπαρέ
Ο «Πίθηκος Ξουθ» είναι η πλέον αξιόλογη παραβολική σάτιρα της νεόκοπης αστικής ζωής της Αθήνας κοντά στα 1850 με τις αντιθέσεις του ευρωπαϊσμού και του ελληνοκεντρισμού.
Η μετεπαναστατική ελληνική κοινωνία «πιθηκίζει» σε ρυθμούς πανηγυριού, βοντβίλ και καμπαρέ
ΘΕΑΤΡΟ
Περιπέτεια περιπλάνησης και αποπλάνησης
Η πολλαπλή επιστρωμάτωση των ρόλων, όπως και μια αφηγηματικότητα στην παρουσίαση προσδίδουν στην παράσταση έναν τόνο επικού θεάτρου και την οδηγούν σε μια αντίστοιχη «διδακτική διαδικασία» σχετικά με το μήνυμά...
Περιπέτεια περιπλάνησης και αποπλάνησης
ΘΕΑΤΡΟ
Σαν σάτιρα ηθών και φάρσα εξαπάτησης
Αν οι «Παίκτες» ενδιαφέρουν έναν σύγχρονο σκηνοθέτη, δεν είναι από μόνοι τους, αλλά σαν βάση για να χτίσει πάνω τους τη δική του πρόταση όπως κάνει και ο Γιώργος Κουτλής.
Σαν σάτιρα ηθών και φάρσα εξαπάτησης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας