• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.5°C / 29.0°C
    4 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.7°C / 27.5°C
    5 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.0°C / 29.3°C
    3 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    3 BF
    43%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    4 BF
    94%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.2°C / 24.3°C
    3 BF
    43%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.6°C
    5 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.2°C / 28.2°C
    2 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.5°C / 24.7°C
    2 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.1°C / 26.9°C
    3 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    2 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 26.2°C
    3 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    4 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    25°C 24.9°C / 27.3°C
    4 BF
    44%
  • Λαμία
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    29°C 29.5°C / 29.5°C
    2 BF
    78%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    2 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 24.7°C / 28.8°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Θύελλα
    22°C 18.3°C / 21.6°C
    3 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.7°C / 25.7°C
    2 BF
    54%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 19.2°C
    4 BF
    64%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η απόλυτη καταξίωση του ηθοποιού-ορχήστρας

  • A-
  • A+
Στον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Πάνος Βλάχος δίνει ένα ρεσιτάλ μεταμφίεσης, βιο-μηχανικής υποκριτικής, λαϊκού οίστρου και ποιητικής φλέβας. Αλλά κι ο Γιάννης Κακλέας είχε καιρό να δώσει μια παράσταση που να θυμίζει, εκτός από τη σκηνοθετική δεξιοτεχνία του, το ανατρεπτικό εξπρεσιονιστικό όραμά του

Ακόμα ένας συγγραφέας που ευτύχησε στο θέατρό μας. Ο Ντάριο Φο, Ιταλός και Ευρωπαίος, άνθρωπος του θεάτρου και δαιμόνιό του, αντισυστημικός και νομπελίστας, βρήκε καθώς φαίνεται νέα θερμή υποδοχή στο θέατρο Γκλόρια και στην παράκεντρη εποχή μας.

Θεωρώ ότι η παράσταση του «Τυχαίου θανάτου ενός αναρχικού» στο κέντρο της Αθήνας από τον Γιάννη Κακλέα πρέπει να ιδωθεί παράλληλα με εκείνη των «Παικτών» στα Πετράλωνα από τον Γιώργο Κουτλή. Αν και τα δύο έργα τα χωρίζουν μετρήσιμες αποστάσεις, μοιάζουν να αποπνέουν την ίδια κατάφαση θεάτρου και την ίδια δαιμονική ενέργεια, τον ίδιο ενθουσιασμό από ηθοποιούς που παίρνουν τους ρόλους και τους απογειώνουν. Στην περίπτωση του «Τυχαίου θανάτου...» υπάρχει βέβαια και κάτι ακόμη: ο διακαής θαυμασμός προς έναν θεατράνθρωπο που κατάφερε να ενώσει στο έργο του την παράδοση του λαϊκού θεάτρου με ό,τι πιο καυστικό στον χώρο της πολιτικής σκέψης.

Στην περίπτωση βέβαια του Γκλόρια έχουμε επίσης μια γερή δραματουργική διασκευή του έργου από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, που διατηρεί τον βασικό κορμό του έργου και περιπλέκει γύρω του στοιχεία από άλλα έργα (όπως το Μίστερο Μπούφο), που ερμηνεύουν κατά κάποιον τρόπο την καταγωγή του, μαζί με επιθεωρησιακές εμφανίσεις της επικαιρότητας. Κι εδώ που τα λέμε, έτσι πρέπει...

Ο Φο παρέδωσε τα έργα του ακολουθώντας μια παράδοση που επιμένει να τοποθετεί μπροστά από το κείμενο δύο βασικούς κινητήρες του λαϊκού θεάτρου: τον περιούσιο ηθοποιό, πρώτα, με τη θαυμαστή ευελιξία στο σώμα, και την τρομακτική πύκνωση της χειρονομίας. Και έπειτα, την ιδέα μιας σκηνής που ζει και εμπνέεται επί του παρόντος, ενώνοντας τα δικά χωρατά της με την κρισιμότητα της εποχής.

Σε μια Ιταλία του ’70, λοιπόν, που έχει παραδοθεί στη «στρατηγική της έντασης», ο «Τυχαίος θάνατος...» του Φο πίσω από τις βόμβες και τους δολοφονημένους βλέπει ένα σύστημα που συγκαλύπτει, ενοχοποιεί, δολοφονεί και τελικά αυτο-αθωώνεται ανενόχλητο. Το πώς από κάτι τόσο βαρύ ξεπηδά μια ξεκαρδιστική κωμωδία καταστάσεων, μια θεοπάλαβη φάρσα μεταμφιέσεων, είναι το θαύμα εκείνο που χάρισε στον Ιταλό δημιουργό τον αιώνιο θαυμασμό του θεάτρου.

Ας μη γελιόμαστε όμως, το θέατρό του παραμένει εξόχως πολιτικό, αν όχι και στρατευμένα πολιτικό, στον «ανεπίσημο αριστερισμό» του. Ειδικά όταν, όπως συμβαίνει εδώ, έχει βάλει στο κέντρο του τον Τρελό και παρία, πότε με τη μια μορφή και πότε με την άλλη, άλλοτε σαν θεράποντα και άλλοτε σαν κήνσορα του συστήματος. Πρωταγωνιστής στον «Τυχαίο θάνατο...» (μα και σε όλο το έργο τού Φο) είναι ο μεσαιωνικός Τρελός, που μπορεί να πλησιάζει τους άρχοντες για να τους ψιθυρίσει στο αυτί πως ο κόσμος τους είναι καλυμμένος πίσω από τόση λογική ώστε μόνον ένας σαλός σαν αυτόν μπορεί να τον ξεσκεπάσει.

Στον «Τυχαίο θάνατο...» ένας τέτοιος Τρελός μεταφέρεται στο Τμήμα Ασφάλειας όπου διαπιστώνονται «αιφνίδιοι» θάνατοι αναρχικών, καθώς αυτοί ανακρίνονται για τρομοκρατικές ενέργειες (η υπόθεση ως γνωστόν αποτελεί ευθεία αναφορά σε περιστατικό που συντάραξε τον πολιτικό κόσμο της Ιταλίας στα 1969).

Την παρουσία του Τρελού στο Τμήμα θα ακολουθήσει μια κατάδυση στον κόσμο του θεάτρου, όπου τα ράσα, εκτός από το να κάνουν τον παπά, του επιτρέπουν και την είσοδο στα άδυτα του ναού της δικαιοσύνης. Είναι περιττό να πούμε πως ο Φο κατορθώνει με το γέλιο και τη φάρσα αυτό που δεν μπόρεσαν να πετύχουν άλλοι βαρυσήμαντοι συγγραφείς με τη διανοητική πανοπλία τους. Κι έτσι, από τον περίεργο και διόλου σοβαροφανή δρόμο της σάτιρας, μας οδηγεί στο προκείμενο: να λάβουμε θέση απέναντι στα φαινόμενα σήψης της πολιτείας, αφού πρώτα ο ίδιος έχει ξεκλειδώσει τις πόρτες κι έχει αποκαλύψει όσα κατά βάθος όλοι γνωρίζουν, μα σιωπούν.

Είναι λοιπόν «πολιτική» η παράσταση του Γκλόρια; Ναι, όσο ακολουθεί τη λειτουργία, την πολεμική και τους στόχους τού Φο. Εφόσον επιδιώκει την αμέριστη ψυχαγωγία του μεγάλου κοινού με λαϊκά μέσα, και την ταυτόχρονη κατάδειξη των μέσων που κινούν το σύστημα καταπίεσης. Και στο τέλος, όταν η παράσταση έχει πια ολοκληρωθεί εντός θεάτρου, εφόσον επιχειρεί τη μεταφορά της ευθύνης της στον πολίτη εκτός θεάτρου.

Ο Γιάννης Κακλέας είχε καιρό να δώσει μια παράσταση που να θυμίζει, εκτός από τη σκηνοθετική δεξιοτεχνία του, το ανατρεπτικό, εξπρεσιονιστικό όραμά του στην Πατησίων και Μαυρομιχάλη των 90s. Η όψη της σκηνοθεσίας, η ίδια η υφολογία αλλά και το περιεχόμενο της διασκευής του, φέρνουν στον νου παραστάσεις που δόθηκαν πριν από χρόνια υπό σκιάν και μεταμεσονυκτίως.

Ακόμα κι αν το Γκλόρια μοιάζει κάπως παράταιρο για μια τέτοια υφολογία, με το έργο του Φο ο Κακλέας καταφέρνει εντούτοις να διαρρήξει το αστικό παραπέτασμα του θεάτρου της Ιπποκράτους και να αποδώσει την ανατρεπτική σάτιρα εντός μιας κατά τα άλλα «αστικής» βραδιάς.

Μα νομίζω πως με όλη την έντονη υπογραφή του σκηνοθέτη, ακόμα και μπροστά σε ένα σκηνικό που θυμίζει τόσο πολύ τον κόσμο του (σκηνικά της Ηλένιας Δουλαδίρη και του ίδιου, φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου), οφείλουμε να τα βάλουμε κάποια στιγμή όλα στην άκρη και να αφήσουμε να έλθουν στο προσκήνιο οι ηθοποιοί. Περί αυτών πρόκειται. Μια βραδιά αφιερωμένη στον ηθοποιό-εκτελεστή, στον θαυματοποιό, δαίμονα και μάρτυρα, τον τρελό και ποιητή.

Είχαμε από χρόνια εντυπωσιαστεί από τη φυσική ερμηνευτική δεινότητα του Πάνου Βλάχου, εδώ όμως μιλάμε για απόλυτη καταξίωση του ηθοποιού-ορχήστρας. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Βλάχος δίνει ένα ρεσιτάλ μεταμφίεσης, βιο-μηχανικής υποκριτικής, λαϊκού οίστρου και ποιητικής φλέβας. Από τις φαρσικές στιγμές του ρόλου του μέχρι τη στιγμή της Παράβασής του, όταν ο ηθοποιός μιλάει κατά πρόσωπο στο κοινό, ο Τρελός του γίνεται η άμμος στο γρανάζι του συστήματος, το χαλικάκι που μπορεί να ανατρέψει την πορεία του με τα καμώματα του παλιάτσου και τη μελαγχολία της μοναξιάς του.

Εντυπωσιάστηκα προσωπικά κι από την εργασία του ηθοποιού στους στίχους της διασκευής. Αξίζει να σταθούμε στη ρίμα τους και στην εντός τους πέτρα, για να ανακαλύψουμε εκεί μια άλλη πτυχή του καλλιτέχνη.

Δίπλα στον πρωταγωνιστή, μια ομάδα ηθοποιών χορογραφείται (Αγγελική Τρομπούκη) ξεπηδώντας από την παλιά γκροτέσκα ατμόσφαιρα των θεατρικών κόμικς τού Κακλέα. Κάποιοι ρόλοι, όπως του Διοικητή της Αστυνομίας από τον Θοδωρή Σκυφτούλη ή του Επιθεωρητή Πισάνι από τον Κωνσταντίνο Μαγκλάρα, χαρίζουν άφθονο γέλιο, χωρίς να καλύπτουν τον γλοιώδη, φοβικό και σκοτεινό κόσμο της εξουσίας.

Στην παράσταση που παρακολούθησα τον Επιθεωρητή Μπερτόζο κάλυψε ο Θάνος Μπίρκος, χαρίζοντας ευφορία στο κοινό. Ο Στέλιος Πέτσος δίνει μια υπέροχη φιγούρα Βλάκα αστυφύλακα, όπως και η Ιφιγένεια Αστεριάδη με τη νάρκισσο, αστή δημοσιογράφο της. Η μουσική και η επί σκηνής παρουσία του Βάιου Πράπα είναι αναγκαίος όρος της παράστασης, κινητοποιώντας εκτός από τη συγκίνηση και την κριτική ικανότητα του κοινού.

Το κατάμεστο θέατρο σε δύσκολους καιρούς γελάει και χαίρεται. Και το νιώθεις να αφουγκράζεται πίσω από γέλιο το βάθος των πραγμάτων, οδηγημένο στην ελπίδα από αυτόν τον απελπισμένο και ελεύθερο Τρελό τού Φο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
Μια αιώνια τέχνη πίσω από τις οθόνες και πέρα από τα χάσματα των γενεών
Στην παράσταση του Αδάμ χρησιμοποιούνται η ειρωνική γλώσσα, το κραυγαλέο, το αλλόκοτο και το περιθωριακό, με όλη την αλαζονική αυταρέσκεια ενός νέου αηδιασμένου από την κοινωνική και πολιτική υποκρισία.
Μια αιώνια τέχνη πίσω από τις οθόνες και πέρα από τα χάσματα των γενεών
ΘΕΑΤΡΟ
Το «Μπλε» στο Bios
Το ΜΠΛΕ είναι μία περφόρμανς που πραγματεύεται το ενδογενές και εξωγενές άγχος, τα ψυχοσωματικά συμπτώματά του και την ευαλωτότητα του ατόμου.
Το «Μπλε» στο Bios
ΘΕΑΤΡΟ
Η Χριστίνα Χριστοφή πιστεύει στις επαναστάσεις και τραβάει «Σκληρές Φωτογραφίες»
Ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο με άρωμα από Κούβα και άλογα ιπποδρόμου, που βάζει στο επίκεντρο τις παράλληλες διαδρομές τριών προσώπων, τα οποία έκαναν τις επαναστάσεις τους και τώρα αναλογίζονται αν κέρδισαν ή...
Η Χριστίνα Χριστοφή πιστεύει στις επαναστάσεις και τραβάει «Σκληρές Φωτογραφίες»
ΘΕΑΤΡΟ
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Turgut Özakman στο ελληνικό θέατρο από το «Αγγέλων Βήμα» είναι γεγονός και αφορά ακριβώς την πτυχή του έργου του που συνδέεται με τις διαφωτιστικές του πεποιθήσεις.
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου
ΘΕΑΤΡΟ
Ο Ντοστογιέφσκι στην Κρήτη
Είναι ένας άνθρωπος που αποφασίζει -έπειτα από ένα μακρύ ταξίδι μέσα στο όνειρο μιας νύχτας- να διακηρύξει την ανθρώπινη αλληλεγγύη ως μοναδικό αντίδοτο στην αυτοκαταστροφή του κόσμου μας.
Ο Ντοστογιέφσκι στην Κρήτη
ΘΕΑΤΡΟ
Η μετεπαναστατική ελληνική κοινωνία «πιθηκίζει» σε ρυθμούς πανηγυριού, βοντβίλ και καμπαρέ
Ο «Πίθηκος Ξουθ» είναι η πλέον αξιόλογη παραβολική σάτιρα της νεόκοπης αστικής ζωής της Αθήνας κοντά στα 1850 με τις αντιθέσεις του ευρωπαϊσμού και του ελληνοκεντρισμού.
Η μετεπαναστατική ελληνική κοινωνία «πιθηκίζει» σε ρυθμούς πανηγυριού, βοντβίλ και καμπαρέ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας