• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.4°C / 34.2°C
    3 BF
    33%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.9°C / 30.6°C
    4 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 33.7°C
    1 BF
    37%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.3°C
    3 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    2 BF
    45%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 26.2°C / 33.0°C
    0 BF
    59%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 25.1°C / 29.8°C
    3 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    3 BF
    18%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.8°C / 30.5°C
    2 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 29.6°C / 32.9°C
    2 BF
    31%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.4°C / 29.8°C
    2 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    3 BF
    80%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    3 BF
    35%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.8°C / 32.2°C
    4 BF
    42%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 27.5°C / 32.7°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    4 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    33°C 28.2°C / 34.4°C
    3 BF
    13%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.1°C / 28.3°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.1°C / 30.7°C
    3 BF
    65%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    2 BF
    36%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ο Δον Ζουάν ήταν και ένα είδος επαναστάτη για την εποχή του»

  • A-
  • A+
Τι είναι πραγματική υποκρισία και πού ανιχνεύεται αναλύει η ηθοποιός, μία από τους τρεις που κρατούν όλους τους ρόλους του μολιερικού αριστουργήματος στην παράσταση στο θέατρο «Σημείο».

Χειμαρρώδης στον λόγο της, όπως και στην καλλιτεχνική της πορεία, η Μάνια Παπαδημητρίου όλο το προηγούμενο διάστημα εργάστηκε σε έντονους ρυθμούς και για πολλούς ρόλους: έπαιξε, σκηνοθέτησε κι ακόμη έγραψε η ίδια το κείμενο σε μια παράσταση για τους φίλους και το γλέντι - σχεδόν ό,τι μας στέρησε η πανδημία.

Την πετύχαμε στις ετοιμασίες για τον μολιερικό «Δον Ζουάν», στον οποίο η ίδια μαζί με τον Ομηρο Πουλάκη και τη Δανάη Παπουτσή, υπό την καθοδήγηση του Αλέξανδρου Διαμαντή, κρατούν όλους τους ρόλους του έργου. Μας μίλησε για τον ανατρεπτικό χαρακτήρα του ήρωα, τον Μολιέρο και τους τραμπουκισμούς στο θέατρο που κάποτε προκαλούσαν τις αντιδράσεις του υπουργείου Πολιτισμού...

● Τι έχει να μας πει σήμερα ο «αλαζόνας» Δον Ζουάν;

Ενα κλασικό έργο πάντα έχει κάτι να πει. Η αλήθεια είναι ότι σήμερα η αλαζονεία όχι μόνο δεν τιμωρείται αλλά συχνά επιβραβεύεται. Ομως πάντα στο τέλος θα τη δεις να συντρίβεται. Οπως λέει στο έργο ο Σγαναρέλος που είναι η φωνή της κοινής γνώμης, «πολλές φορές πάει η στάμνα στη βρύση αλλά μόνο μία δεν γυρίζει πίσω». Ομως ο Δον Ζουάν δεν είναι ένας σκέτος αλαζόνας. Είναι ένα εξαιρετικά λαμπερό μυαλό που αρνείται τον ανορθολογισμό και επιτίθεται στην υποκρισία της κοινωνίας, των αρχών της και ιδιαίτερα της εκκλησιαστικής εξουσίας. Για την εποχή του ήταν ένα είδος επαναστάτη.

Ο Δον Ζουάν, και μέσω αυτού ο ίδιος ο Μολιέρος, βρίσκει την αφορμή να πει ότι οι αληθινοί υποκριτές βρίσκονται ανάμεσα στους θεατές και μάλιστα μεταξύ των επιφανέστερων εξ αυτών. Με την καταπληκτική ρητορική του δεινότητα, εκεί στο παρά πέντε της πτώσης του, ο Δον Ζουάν αποκαλύπτει την αληθινή υποκρισία, πίσω από όμορφες λέξεις όπως η «πίστη», η «αγάπη», η «οικογένεια» και άλλα ωραία λεκτικά προσχήματα που χρησιμοποιούν οι αληθινοί υποκριτές για να ντύσουν με ωραίο περιτύλιγμα τις δικές τους, όμοιες και χειρότερες ανομίες με τις δικές του. Εχοντας πει αλήθειες που καίνε πρέπει να πεθάνει. Και πεθαίνει, αρνούμενος να συμβιβαστεί και να μετανοήσει...

● Οπως και ο συγγραφέας του;

Την εποχή εκείνη οι κωμικοί συγγραφείς προκειμένου να τους επιτραπεί να ταφούν κανονικά έπρεπε στο τέλος να απαρνηθούν την ίδια τους την πένα του κωμωδού και να μετανοήσουν, διαφορετικά το ιερατείο δεν τους έθαβε, διότι θεωρούνταν βλάσφημοι και αιρετικοί. Ο ίδιος ο Μολιέρος δεν πρόλαβε να «μετανοήσει» ο καημένος, γιατί οι επίσκοποι δεν τον επισκέφτηκαν. Ετσι ετάφη νύχτα και χωρίς πομπή, σαν στα κρυφά...

Παράξενο δεν είναι; Να ζεις ολόκληρη τη ζωή σου με έναν τρόπο και να πρέπει στο τέλος να τον απαρνηθείς για να πεθάνεις; Και όμως έτσι ήταν. Η κοινωνία και η Εκκλησία θέτουν τους κανόνες κι όποιος φαίνεται να ζει σύμφωνα με αυτούς, απολαμβάνει όλα τα προνόμια, ενώ όποιος δεν θέλει να υποκρίνεται ότι πιστεύει κάτι που δεν πιστεύει, το πλήρωνε και το πληρώνει ακριβά. Αυτά όλα στηλιτεύει ο Μολιέρος με τον Δον Ζουάν του, που μπορεί να είναι ο έκπτωτος, ο αιρετικός, αλλά καταλήγει να είναι ειλικρινέστερος και τολμηρότερος από όλους τους άλλους.

● Και να έχει άδοξη κατάληξη...

Η μεταφυσική του θανάτου μοιάζει να στοιχειώνει κάθε στιγμή του έργου, όπως και η απουσία του πραγματικού έρωτα, η βαθιά και αθεράπευτη βάσανος όχι μόνο του Δον Ζουάν αλλά και πολλών σύγχρονών μας ανθρώπων... Ισως τελικά ο Δον Ζουάν να κυνηγάει τόσο απεγνωσμένα τον έρωτα και την ερωτική περιπέτεια γιατί κατά βάθος είναι τον θάνατο που ψάχνει ώστε να γαληνέψει… Ολο αυτό όμως είναι κάτι πολύ βαθύτερο από απλή αλαζονεία. Είναι υπαρξιακή άβυσσος. Βαθύ και αθεράπευτο κενό. Υπό αυτό το πρίσμα ο Δον Ζουάν από σκέτος αλαζόνας μιας κλασικής κωμωδίας γίνεται τραγικός ήρωας λίγο πριν από το τέλος.

● Πώς βλέπετε την αντιμετώπιση της πανδημίας;

Τίποτα απ’ όσα θα φαίνονταν λογικά και θεμελιώδη δεν έχει γίνει, ενώ εξαγγέλθηκαν. Τα ΜΜΜ δεν έχουν αποσυμφορηθεί, το δημόσιο σύστημα Υγείας δεν έχει στηριχθεί επαρκώς, στα σχολειά έχει πάρα πολλούς μαθητές σε κάθε τάξη, στον πολιτισμό δεν χρειάζεται καν συζήτηση, κανείς από τους ιθύνοντες δεν έχει σκεφτεί σοβαρά ποιες είναι οι συνθήκες εργασίας και σπουδών και τι πραγματικά χρειάζεται να γίνει για να προστατευθούν οι εργαζόμενοι και οι μαθητές.

Ιδεολογικά πιστεύω κι εγώ ότι ο ιός έγινε τελικά και μια αφορμή για να παρθούν σκληρά μέτρα καταστολής εκ μέρους των κυβερνήσεων και να περάσουν αντιδημοκρατικά μέτρα στον τομέα της εργασίας και των δικαιωμάτων. Ολα αυτά όμως δεν μπορούν να με κάνουν να αρνηθώ ή να παραγνωρίσω την πραγματικότητα ενός ιού-δολοφόνου που πρέπει να τιθασευτεί. Δυστυχώς είμαστε εγκλωβισμένοι σε μια πραγματικότητα που όσο σατανικά ενορχηστρωμένη και να είναι, απειλεί τη ζωή ειδικά των πιο αδύναμων υγειονομικά ανθρώπων που χρειάζονται προστασία και στήριξη και υλική και ηθική. Εχασα φίλους μου από τον ιό και συνεργάτες πολύτιμους που ανήκαν στη γενιά μου και είχαν πράγματα πολλά να δώσουν. Είναι άδικο.

● Με αφορμή το πρόσφατο περιστατικό βίαιης διακοπής μιας παράστασης δεν θα αντισταθώ στον πειρασμό να σας ρωτήσω ποια είναι τα όρια στη σάτιρα και την τέχνη;

Αυτό που έγινε στο θέατρο «Καρέζη» είναι απαράδεκτο: δείχνει βαρβαρότητα, έλλειψη χιούμορ και κακόβουλη στάση απέναντι στον πολιτισμό και στην ελεύθερη έκφραση. Το δικαίωμα στη σάτιρα είναι ιερό και πάνε πάρα πολλές δεκαετίες από τότε που ανεχόμασταν λογοκρισία. Θυμίζω μια ανάλογη κίνηση τραμπουκισμού σε θέατρο που έγινε πριν από κάποια χρόνια στο Θέατρο Τέχνης της Φρυνίχου από χούλιγκαν ομάδας εναντίον του έργου «Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ» του συγγραφέα και σκηνοθέτη Σταύρου Τσιώλη. Τότε το ΥΠΠΟΑ, υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, ανέλαβε να διορθώσει τις ζημιές στο κτίριο.

Στην τωρινή περίπτωση κατά του Ζαραλίκου δεν είδα ακόμα ανακοίνωση από το υπουργείο Πολιτισμού. Δεν αισθάνεται ότι το αφορά; Μόνο εγώ νιώθω ότι αυτές οι ενέργειες έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους; Πάντως, αν κάθε φορά που κάποιο σκοτεινό κέντρο εξουσίας ενοχλείται από τα λόγια μας επί σκηνής αποφασίζει να δράσει με ανάλογους τρόπους, θα πρέπει να συζητήσουμε όχι πλέον για μάσκες κατά της πανδημίας, αλλά για ασπίδες και κράνη κατά των τραμπούκων όταν προσερχόμαστε στο θέατρο. Αυτό οπωσδήποτε σηματοδοτεί την είσοδο σε μια ολότελα άλλη εποχή. Πρέπει να πάρουν το μήνυμα ότι σ’ αυτόν τον χώρο δεν μπορούν να δρουν με τους τρόπους και τις μεθοδεύσεις που έχουν συνηθίσει.

? INFO: «Ντον Ζουάν» του Μολιέρου. Μετάφραση: Παντελής Πρεβελάκης. Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Διαμαντής. Σκηνικά-κοστούμια: Λέα Κούση. Ερμηνείες: Ομηρος Πουλάκης-Ντον Ζουάν, Μάνια Παπαδημητρίου-Σγκαναρέλ, Πιερό, Ματουρίν, Ντον Αλόνσο, Δανάη Παπουτσή-Ντόνια Ελβίρα, Γκουσμάνος, Σαρλότ, Λαραμέ, Ζητιάνος, Ντον Κάρλος, Ντιμάνς, Φάντασμα. ● Θέατρο «Σημείο» (Χαριλάου Τρικούπη 4, Καλλιθέα, 210 9229579). Κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 20.30 και Κυριακή στις 19.30. Η διάρκεια της παράστασης είναι 100 λεπτά. Εισιτήρια 6 ευρώ (φοιτητικό)-15 ευρώ. Ατέλειες, Ανέργων, ΑμεΑ: είσοδος δωρεάν. Κάθε Παρασκευή, γενική είσοδος: 8 ευρώ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
Χιροσίμα Αγάπη μου
Ο Νίκος Διαμαντής, ιδρυτής του θεάτρου Σημείο, είχε επιλέξει να γιορτάσει τα 37 χρόνια πορείας του σκηνοθετώντας ένα κορυφαίο κινηματογραφικό έργο.
Χιροσίμα Αγάπη μου
ΘΕΑΤΡΟ
«Η μεγάλη ιστορία κάποιους τους βρίσκει απροετοίμαστους»
Στο έργο «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης», που έγραψε και σκηνοθετεί η ίδια, ο Στέφος και ο Μανδηλάκης είναι οι δύο αντιήρωες, απεργοσπάστες στη μεγάλη απεργία του 1929 στο Φωταέριο.
«Η μεγάλη ιστορία κάποιους τους βρίσκει απροετοίμαστους»
ΘΕΑΤΡΟ
Καθημερινοί άνθρωποι ακούν «το χιόνι να πέφτει»
Στιγμιότυπα από τις ζωές απλών καθημερινών ανθρώπων που προσπαθούν να καταλάβουν «για τι πράγμα μιλάμε όταν μιλάμε για την αγάπη», οι Δημήτρης Καταλειφός και Στέλλα Κρούσκα αποδίδουν έξι διηγήματα του Ρέιμοντ...
Καθημερινοί άνθρωποι ακούν «το χιόνι να πέφτει»
ΘΕΑΤΡΟ
«Η έννοια της “επαρχίας” στον Βιρβιδάκη δεν είναι γεωγραφικού τύπου...»
Η «"Επαρχία» που παρουσιάζεται στο Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων αντανακλά τις αγωνίες κάποιων νέων που δεν χωρούν πουθενά, έναν κόσμο που ασφυκτιά δίπλα μας και ονειρεύεται.
«Η έννοια της “επαρχίας” στον Βιρβιδάκη δεν είναι γεωγραφικού τύπου...»
ΘΕΑΤΡΟ
«Eυαίσθητη ισορροπία» για τα 40χρονα της Θεατρικής Σκηνής Αντώνη Αντωνίου
Το έργο του Εντουαρντ Αλμπι με τίτλο «Ευαίσθητη ισορροπία» αποτελεί ένα αφήγημα που αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό στην τρέχουσα συγκυρία της πανδημίας.
«Eυαίσθητη ισορροπία» για τα 40χρονα της Θεατρικής Σκηνής Αντώνη Αντωνίου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας