• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 21.7°C
    0 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.5°C / 19.4°C
    0 BF
    62%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 21.0°C
    2 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.3°C / 15.9°C
    1 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    3 BF
    67%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 18.7°C
    1 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 14.6°C
    2 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.6°C / 20.6°C
    2 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 23.1°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.7°C
    3 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 17.7°C
    3 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 20.9°C
    2 BF
    56%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.9°C
    0 BF
    55%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 18.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    3 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.9°C / 22.0°C
    2 BF
    60%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 18.3°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.6°C / 19.5°C
    2 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    1 BF
    63%

«Ελένη», ΚΘΒΕ | Βασίλης Παπαβασιλείου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

To «αντίκρισμα» των έργων κρίνεται πάντα από την αποτελεσματικότητα των παραστάσεων

  • A-
  • A+
Περιπαικτικός και περιεκτικός, ευφάνταστος αλλά και ακριβολόγος, ο σπουδαίος σκηνοθέτης μιλά για όλα και καυτηριάζει με λίγες λέξεις τα σύγχρονα «συνθήματα» της τέχνης του καιρού μας, λίγο προτού η, κατά ΚΘΒΕ, «Ελένη» του Ευριπίδη με τη δική του σκηνοθεσία και τη μετάφραση του Παντελή Μπουκάλα παρουσιαστεί ενταγμένη στις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ των Βράχων.

Ο σπουδαίος θεατράνθρωπος, διανοητής, σκηνοθέτης και ηθοποιός Βασίλης Παπαβασιλείου σκηνοθέτησε αυτό το καλοκαίρι την «Ελένη» του Ευριπίδη για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Λόγω πυρκαγιών η παράσταση, που είχε ενταχθεί στο φεστιβαλικό πρόγραμμα και αναμενόταν με μεγάλο ενδιαφέρον στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις αρχές Αυγούστου, ματαιώθηκε. Παραστάσεις έγιναν όμως στη Θεσσαλονίκη, από όπου ξεκίνησε εύλογα την πορεία της η κατά Παπαβασιλείου «Ελένη» στην παραγωγή του ΚΘΒΕ. Υστερα περιόδευσε στη Β. Ελλάδα και σήμερα, Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου, έρχεται στην Αθήνα, στον Βύρωνα για να παιχτεί εκεί, «Στη σκιά των βράχων» .

Ο Παπαβασιλείου, πάντα απολαυστικός συνομιλητής και αναλυτής, προεκτείνει τις διαστάσεις των μεγάλων αρχαίων θεατρικών κειμένων στο σήμερα. Από το σημείωμά του για την παράσταση είχα κρατήσει τα λόγια του: «Ολοι οι πόλεμοι χρειάζονται τον εξωραϊσμό ενός προσχήματος για να πυροδοτηθούν. Είτε το επίδικο αντικείμενο λέγεται Τροία, είτε Σικελία, η κατακτητική μηχανή χρειάζεται πάντα “ένα πουκάμισο αδειανό”, “μιαν Ελένη” για να πάρει μπρος, ένα όνομα που βαφτίζεται κίνητρο. Τα αποτελέσματα είναι αναπόφευκτα κωμικοτραγικά».

Τη μετάφραση υπογράφει ο Παντελής Μπουκάλας και η αλήθεια είναι πως γνωρίζοντας την ενασχόλησή τους με τα γράμματα και το «πυρακτωμένο» πνεύμα τους θα θέλαμε να είχαμε παρακολουθήσει από κοντά την προετοιμασία της παράστασης.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως εξαιρετικοί ηθοποιοί πλαισιώνουν το έργο όπως: Εμιλυ Κολιανδρή (Ελένη), Θέμης Πάνου (Μενέλαος), Αγορίτσα Οικονόμου (Θεονόη), Γιώργος Καύκας (Θεοκλύμενος), Εφη Σταμούλη (Γερόντισσα), Δημήτρης Κολοβός (Αγγελιοφόρος Α'), Αγγελος Μπούρας (Αγγελιοφόρος Β'), Δημήτρης Μορφακίδης (Τεύκρος), Παναγιώτης Παπαϊωάννου (Θεράπων), Νικόλας Μαραγκόπουλος, Ορέστης Παλιαδέλης (Διόσκουροι).

Γιατί διαλέξατε την «Ελένη»;

Γιατί μου αρέσει πολύ. Και, επιπλέον, γιατί πιστεύω ότι είναι συμβατή με το πνεύμα του καιρού μας. Τέλος, επειδή αποτελεί θαυμάσια αφορμή για την εκτόνωση ενός μεγάλου αποθέματος ανάγκης για συμμερισμό χαράς μετά την αναγκαστική σιωπή που επιβλήθηκε στη θεατρική δραστηριότητα για ενάμιση χρόνο.

Ο αρχαίος ποιητής Μένανδρος, όταν τον ρώτησαν σε τι διαφέρουν ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης, είπε ότι «ο Σοφοκλής μεν τέρπεσθαι ποιεί τους ανθρώπους, Ευριπίδης δε σκυθρωπάζειν τους ακροατάς». Εσείς τι λέτε;

Εγώ προτιμώ να συμφωνήσω με τον κωμικό ποιητή του 5ου π.Χ. αιώνα Κρατίνο, ο οποίος, προφανώς διαφωνώντας με τον Μένανδρο, μιλά για «κοινά συμφέροντα μεταξύ Ευριπίδη και Αριστοφάνη», τα οποία συνοψίζει με το απαρέμφατο «ευριπιδαριστοφανίζειν».

Στο αρχαίο δράμα -και στην «Ελένη»- τα όρια μεταξύ θύτη και θύματος πολλές φορές είναι δυσδιάκριτα. Πώς τα αποδώσατε εσείς στην παράσταση;

Νομίζω σ’ αυτό μπορεί να απαντήσει μόνο η πράξη κι όχι τα λόγια. Επιτρέψτε μου να πω ότι προσωπικά, αντί του «δυσδιάκριτα», προτιμώ τον όρο «υβριδικά» ή «μιγαδικά» ή στο τέλος τέλος «μικτά».

Ποιο είναι το αντίκρισμα ενός τέτοιου έργου σήμερα;

Το «αντίκρισμα» των έργων κρίνεται πάντα από την αποτελεσματικότητα των παραστάσεων. Η «Ελένη» δεν θα μπορούσε να είναι εξαίρεση.

«Στην Τροία δεν πήγα εγώ, μόνο το όνομά μου», λέει η Ελένη. Κι εσείς γράφετε πως «οι πόλεμοι χρειάζονται τον εξωραϊσμό ενός προσχήματος για να πυροδοτηθούν». Είναι η ομορφιά άλλοθι τότε και τώρα;

Η ομορφιά δεν είναι ποτέ άλλοθι. Η αναγωγή του απόλυτου κάλλους, όμως, σε αίτιο του καλού ή του κακού είναι μια προαιώνια ανάγκη της ανθρώπινης ψυχής.

Και ο έρωτας; Ποια είναι η θέση του σε έναν κόσμο γεμάτο τραγωδίες;

Ο έρωτας δεν αναμένει την ευτυχία ή τη δυστυχία του κόσμου για να εκδηλωθεί. Είναι ένα είδος απόλυτου που σφραγίζει την ανθρώπινη συνθήκη.

Ο κόσμος του θεάτρου πέρασε και περνάει μια περίοδο αναταραχών, και με την πανδημία, αλλά και με αποκαλύψεις. Πώς είδατε όλη αυτή την κατάσταση;

Ο πειρασμός είναι μεγάλος να απαντήσει κανείς α λα Μάο Τσε Τουνγκ «Μεγάλη αναστάτωση, υπέροχη κατάσταση».

Ξέρετε, αυτόν τον δύσκολο χρόνο του εγκλεισμού σκεφτόμουν συχνά τον ήρωά σας στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης, τον πολιτευτή Φωκίωνα Καπνίδη. Τι θα μας έλεγε;

Αφήστε να τη γνωρίσετε την απάντηση του Φ.Κ. εν καιρώ τω δέοντι.

Οι Ελληνες το παλέψαμε γενναία λέτε μέσα σε αυτή την πανδημία;

Οπως θα έλεγε ο Φ.Κ., «Οι Ελληνες αδυνατώντας εξ ορισμού να είναι σοβαροί, ξέρουν πάντα να παλεύουν μόνο γενναία».

Θα συμφωνούσατε με τον Πικάσο ότι «η τέχνη είναι ένα ψέμα που μας βοηθάει να ανακαλύψουμε την αλήθεια»;

Θα συμφωνούσα ότι θα το θέλαμε πάρα πολύ αυτό.

Η «τέχνη για την τέχνη» ή τέχνη για όλους;

Στον καιρό μας, τον καιρό της παγκόσμιας εκφραστικής δημοκρατίας αυτά τα διλήμματα του 19ου αιώνα θα μπορούσαν ενδεχομένως να τροποποιηθούν ως «Τέχνη από όλους» ή «Τέχνη από τον καθένα για τον καθένα» ή «Κάτω η τέχνη ως έργο! Ζήτω η πολιτιστική εκδήλωση!».

Κοιτώντας πίσω στη μεγάλη πορεία του χρόνου και της ζωής σας, θυμάστε εκείνον τον νεαρό που αποφάσισε να ασχοληθεί με το θέατρο; Ηταν συνειδητή επιλογή;

Τον θυμάμαι διότι, ευτυχώς ή δυστυχώς, η επιλογή του ήταν απόλυτα συνειδητή.

Τι θα του λέγατε σήμερα να προσέξει;

Είναι πολύ αργά για συμβουλές.


📍 Ιnfo: «Ελένη» του Ευριπίδη, από το ΚΘΒΕ, σε μετάφραση Π. Μπουκάλα, σκηνοθεσία Β. Παπαβασιλείου Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου, 21.00, Θέατρο Βράχων, Βύρωνας. Τιμές εισιτηρίων: 12 € προπώληση, 15 € κανονικό, 10 € φοιτητικό, ανέργων, 65+, 8 € ΑμεΑ & συνοδοί. Προπώληση: www.ntng.gr | viva.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
«Εύχομαι η καινούργια αρχή στο θέατρο να γίνει με σεβασμό μεταξύ μας»
Ο Γιάννης Στάνκογλου, ο οργισμένος με τους θεούς «Προμηθέας» της παράστασης, μίλησε μαζί μας για την ουσία του έργου αλλά και γενικότερα για το ασαφές τοπίο που βρισκόμαστε σήμερα, τόσο στο θέατρο του τόπου...
«Εύχομαι η καινούργια αρχή στο θέατρο να γίνει με σεβασμό μεταξύ μας»
ΘΕΑΤΡΟ
«Να γελάσει λίγο ο κόσμος, το χρειάζεται»
Ο Κώστας Τσιάνος επιστρέφει στο «σπίτι» του. Ο σημαντικός σκηνοθέτης και ηθοποιός, που έβαλε τα θεμέλια του Θεσσαλικού Θεάτρου, επιστρέφει αυτό το καλοκαίρι στη σκηνή του, με μια κλασική επιθεώρηση.
«Να γελάσει λίγο ο κόσμος, το χρειάζεται»
ΘΕΑΤΡΟ
Ρεσιτάλ σκηνοθεσίας και ερμηνειών
Βαθύ, πιο ώριμο κι ακόμα επίκαιρο, το επιτυχημένο έργο του Γιάννη Τσίρου, σε σκηνοθεσία Γιώργου Παλούμπη, οργώνει το χώμα ενός κοινωνικού πεδίου από το οποίο αναδεύονται ρίζες της κοινής πατριαρχικής...
Ρεσιτάλ σκηνοθεσίας και ερμηνειών
ΘΕΑΤΡΟ
Θρίαμβος του «Moulin Rouge» στα βραβεία Tony - Όλοι οι νικητές
Σάρωσε τα φετινά βραβεία Tony του 2021 η μεταφορά του «Moulin Rouge» του Μπαζ Λούρμαν, που κέρδισε σε δέκα κατηγορίες κατά τη διάρκεια της 74ης τελετής απονομής στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης.
Θρίαμβος του «Moulin Rouge» στα βραβεία Tony - Όλοι οι νικητές
ΘΕΑΤΡΟ
Το Γεφύρι της Αρτας και άλλες ιστορίες για αδικοχαμένες σύγχρονες «Λυγερές»
Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη, μιλά για στερεότυπα και πρακτικές που, τέσσερις αιώνες μετά, έχουν ακόμα θύματα τις γυναίκες.
Το Γεφύρι της Αρτας και άλλες ιστορίες για αδικοχαμένες σύγχρονες «Λυγερές»
ΘΕΑΤΡΟ
Τα «Κομμάτια μιας γυναίκας» στην Πειραιώς 260
Ο παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου, Κορνέλ Μούντρουτσο έρχεται στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με τη νέα του παράσταση. Παρουσιάζει ένα καθηλωτικό οικογενειακό δράμα, με ηρωίδα μια...
Τα «Κομμάτια μιας γυναίκας» στην Πειραιώς 260

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας