• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.2°C / 17.3°C
    0 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.3°C / 17.7°C
    2 BF
    43%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 13.0°C / 17.7°C
    3 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.9°C / 10.3°C
    1 BF
    62%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.3°C
    2 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.5°C / 17.1°C
    2 BF
    51%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.4°C / 10.6°C
    1 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.6°C / 17.4°C
    2 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    3 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.5°C / 20.2°C
    5 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    0 BF
    41%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.5°C / 20.5°C
    1 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 11.5°C
    0 BF
    76%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.5°C / 15.7°C
    0 BF
    62%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.8°C / 22.1°C
    4 BF
    35%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.3°C / 17.5°C
    1 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.7°C / 16.0°C
    1 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.7°C / 17.8°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    46%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Παραμύθι με φωτοσκιάσεις, μουσική και λόγο

  • A-
  • A+
Ο Γιώργος Νανούρης έστησε μια παράσταση που δεν επιδιώκει να διακριθεί για την καινοτομία της. Προκάλεσε πλατιά και γνήσια συγκίνηση, κίνησε σωστά τα πρόσωπα και ανταποκρίθηκε στον μύθο του έργου χωρίς την παραμικρή αισθητική ή ρυθμική χαλάρωση.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Σαφώς αδικημένη σε σχέση με την πιο δυναμική και περισσότερο ελκυστική εμφάνισή της στην Αυλίδα, η Ιφιγένεια της Ταυρίδας δεν παρουσιάζεται το ίδιο συχνά στο ελληνικό θέατρο. Ο λόγος είναι πως πιθανόν και με όλη τη δράση και τις ωραίες -αν και κάπως μελοδραματικές- σκηνές της, τη φορά αυτή μοιάζει να απουσιάζει από το έργο του Ευριπίδη εκείνο το κάτι περισσότερο, η σαφής και δυνατή ιδέα, το βαθύ και επιβλητικό νόημα που θα κουβαλήσει ο θεατής στη συνέχεια, όταν η παράσταση θα έχει τελειώσει και ο δρόμος της επιστροφής θα βοηθάει τον απολογισμό.

Είναι ένα έργο με περιπέτεια, ανατροπές και δυνατά αισθήματα, αλλά με πλοκή που φαντάζει επιφανειακή σε σχέση τουλάχιστον με το βαρύ πυροβολικό του αρχαίου δράματος. Ο Ορέστης ανακαλύπτει τυχαία τη διασωθείσα αδελφή του Ιφιγένεια στην Ταυρίδα κι από κοινού με τον φίλο του, Πυλάδη, καταστρώνουν σχέδιο απόδρασης. Από την αρχή μοιάζει επιπόλαιο στη θεωρία το σχέδιό τους, μα και στην πράξη δεν τα πάει πολύ καλύτερα. Εως ότου η θεϊκή παρέμβαση της Αθηνάς –για την Αρτεμη, για την οποία τέλος πάντων έγινε όλη η ιστορία, ούτε λόγος– θα προχωρήσει (ή θα καπελώσει) τα πράγματα στην ευτυχή λύση τους.

Μια όμορφη και ανακουφιστική παραμυθία λοιπόν, σαν προέκταση και τελικό όριο του μύθου με αίσιο τέλος. Κάτι άλλο; Ναι, μαζί με όλα αυτά μια ιστορία με ανθρώπους. Μπορεί να έχει ανακατευτεί το μισό Πάνθεον για να σωθεί ο Ορέστης με την αδελφή του, όμως ό,τι γίνεται στην Ταυρίδα, η κάθε λέξη, κάθε αίσθημα, σκοπός και σχέδιο ανήκουν ολοκληρωτικά σε αυτούς.

Το έργο μοιάζει με κολάζ σκηνών από άλλα έργα που δεν χρησιμοποιούνται παρά για να θυμίσουν πως αυτή τη φορά στη σκηνή εμφανίζονται τραυματισμένοι άνθρωποι. Από τη φοβερή Κλυταιμνήστρα στην εύθραυστη, φοβισμένη, απογοητευμένη κόρη της. Και από την τρομερό πολέμαρχο Αγαμέμνονα στον σπαρασσόμενο, «σπασμένο στη μέση» γιο. Για να μη μιλήσουμε για την Αθηνά που εδώ παραπέμπει σε χαμένη μητρική φιγούρα. Τι διαφορά! Κι όμως ο φόβος, η χαρά, το άγγιγμα και κυρίως το ήθος είναι περισσότερο από ποτέ δικό μας. Μας αρέσει ακόμα και η μετριότητα των «ηρώων», η τόση ατέλεια... Βοηθάει να μπει στον κόσμο τους (και στον δικό μας κόσμο), κάτι που ήταν αδύνατο να συλλάβουν οι προηγούμενοι του Ευριπίδη, με όλο το μεγαλείο τους. Το παράλογο. Μια αίσθηση ειρωνείας θα πλαισιώνει τον αγώνα και τα σχέδιά μας έκτοτε.

Ο Γιώργος Νανούρης δοκιμάζεται για πρώτη φορά στο αρχαίο κοίλον με το περίεργο αυτό έργο και τη σκοτεινή θέση του για τον κόσμο. Ο ίδιος έχει κι άλλοτε δοκιμαστεί σε παρόμοια έργα με την ίδια μετέωρη θέση στον πυρήνα τους κι ίσως αυτό να ήταν που τον είλκυσε εξαρχής στην Ιφιγένεια της Ταυρίδας. Αν και η παράστασή του δεν έχει μεγάλες περικοπές στη μετάφραση του Γιώργου Ιωάννου -με εξαίρεση την ποιοτική σμίκρυνση του Χορού- και δεν της λείπει κάτι από μια μεγάλη παραγωγή, δίνει εντούτοις την εντύπωση μικρότερης κλίμακας. Αυτό οφείλεται στο ότι πρόκειται για μετρημένη πρόταση, κυρίως γιατί δεν υπάρχει τίποτα έξω από τον κεντρικό άξονά της που να οδηγεί τη σκηνοθεσία αλλού. Δεν υπάρχουν διαφυγές, αποκλίσεις, παρεμβάσεις, αλλά ούτε και πετάγματα ή «ερμηνείες». Το έργο δίνεται από τη μια άκρη στην άλλη σαν ευθεία γραμμή, σαν παραμύθι με φωτοσκιάσεις, όπου τα παφλάζοντα αισθήματα και οι νεανικές μορφές βρίσκονται συνεχώς στο κέντρο.

Κάποιοι ίσως ανακαλύψουν πίσω από την όψη της παράστασης και ιδιαίτερα στον Χορό την ανάκληση παλιότερων σκηνικών μορφών – κι είναι γεγονός πως η Ιφιγένεια του Νανούρη δεν επιδιώκει να διακριθεί για την καινοτομία της. Ομως σε κάθε περίπτωση πέτυχε σε πολλά άλλα που επιδίωξε. Προκάλεσε πλατιά και γνήσια συγκίνηση, κίνησε σωστά τα πρόσωπα και ανταποκρίθηκε στον μύθο του έργου χωρίς την παραμικρή αισθητική ή ρυθμική χαλάρωση.

Κυρίως όμως πέτυχε στη δημιουργία ενός σύμπαντος στο οποίο μουσική, φως και λόγος συνυπάρχουν και συμπληρώνονται. Είχε γι’ αυτό συνοδηγό τη μουσική του Αγγελου Τριανταφύλλου. Προσωπικά δεν διέκρινα παραδοσιακά μοτίβα στην πρότασή του – η εκ μέρους του μελέτη του γρηγοριανού μέλους στις αντιφωνήσεις των μελών του Χορού οδήγησε στη σύνθεση ενός κατ’ ουσίαν ορατόριου. Το ίδιο σημαντικός συντελεστής αποδείχτηκε ο φωτισμός του Αλέκου Γιάνναρου, με τη μισή παράσταση να παίζεται κυριολεκτικά στο ημίφως της συναισθηματικής έντασης.

Τα σκηνικά της Μαίρης Τσαγκάρη απέδιδαν από τη μεριά τους στον ίδιο χώρο το όνειρο της Ιφιγένειας, τον ναό της Αρτεμης και τη σπηλιά, στοχεύοντας προφανώς σε μια πύκνωση χρήσιμη στην περιοδεία που ακολουθεί. Και τα εκλεκτικιστικά κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη, από την άλλη, αποσκοπούσαν στην ανάδειξη της διαφοράς ανάμεσα στον ελληνικό και τον βάρβαρο κόσμο της Ταυρίδας.

Η διανομή έρχεται από παλιότερες σταθερές συνεργασίες του Νανούρη, και ήταν φανερή η ώσμωση της ομάδας. Η Λένα Παπαληγούρα απέδωσε μια πολύ διακριτή Ιφιγένεια, η οποία, καθώς έχει διαμορφωθεί μακριά από τον οίκο της, είναι άγνωρη και αθώα σε ό,τι έχει στο μεταξύ μεσολαβήσει. Ο Μιχάλης Σαράντης έχει περίπλοκο ερμηνευτικά ρόλο. Ο Ορέστης του σπαράσσεται εσωτερικά από τα τραύματά του, εξωτερικά από τη φυσική αδυναμία του. Οσο κοντά βρίσκεται στην αδελφή του, άλλο τόσο μακριά βρίσκεται στο ηρωικό πρότυπο που εκείνη ή εμείς έχουμε στο μυαλό μας. Σε αντίστιξη με τους δύο διάσημους συνοδοιπόρους του, ο Πυλάδης του Προμηθέα Αλειφερόπουλου είναι αληθινά ο στιβαρός και ηθικός ρόλος του έργου. Ο όρθιος στύλος που σηκώνει το βάρος της σωτηρίας τους.

Με δυνατή φωνή και αγριότητα που δεν κουβαλάει ίχνος υποτίμησης έρχεται ο Αγγελιοφόρος του Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη. Τον ολοκληρώνει στη συνέχεια ο Θόας του Νίκου Ψαρρά. Εδώ υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της γραφικότητας. Κι όμως το ανθρώπινο βλέμμα του Ευριπίδη διασχίζει και αυτούς ακόμα, τους «Αλλους». Μέσα στην ελαφριά καρικατούρα τους, την απόλυτα θεμιτή, δεν είναι ούτε λιγότερο κατανοητοί, ούτε λιγότερο ανθρώπινοι από τους κοντινούς μας «Ελληνες». Κανείς γι’ αυτό δεν μπορεί να αποφασίσει για το δίκαιο. Την αφ’ υψηλού λύση θα τη φέρει η Αθηνά, ερμηνευμένη από τη Χαρούλα Αλεξίου με το ήθος που η ίδια μετέφερε στα τραγούδια της: με ζεστασιά και ανθρωπιά, σεμνότητα και ευαισθησία. Είναι κι αυτό βέβαια ένα κάποιο τέλος. Βολικό ίσως, μα και διόλου «ηρωικό»…

Τον Χορό εκπροσωπεί η Κίττυ Παϊταζόγλου ως Κορυφαία. Συμμετέχει με τα άλλα μέλη του στη δράση και νιώθουν από κοινού φόβο, στοργή, αλληλεγγύη, ανθρωπιά. Ο κύριος ρόλος του Χορού όμως είναι άλλος. Να συμβάλει με τη φωνή του στην κλιμάκωση του δράματος: Νικόλ Κουνενιδάκη, Μαρία Κωνσταντά, Αννα Κωνσταντίνου, Δανάη Πολίτη, Βιβή Συκιώτη και Αρετή Τίλη.

Η παράσταση έχει σκηνές που αξίζει να μνημονευτούν ξεχωριστά. Η κορυφαία έχει να κάνει ασφαλώς με την αναγνώριση των δύο αδελφών. Αποδόθηκε από σκηνοθέτη και ηθοποιούς όπως ακριβώς την οφείλουν στην εποχή μας. Ενα αγκάλιασμα που δεν λέει να τελειώσει, δυο αδέλφια που το καθένα αισθάνεται στην αγκαλιά του όχι μόνο τον άλλο, αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του. Μια στιγμή στην οποία δεν χωρά τίποτα άλλο. Ούτε ο θεός, ούτε το παράλογο έχουν εδώ θέση. Μόνο ο άνθρωπος.

ΘΕΑΤΡΟ
Ευριπίδης με «δάνεια» από τα μεσαιωνικά λειτουργικά δράματα
Ο Διόνυσος του Ευριπίδη είναι η σκοτεινή δαιμονική δύναμη που αποκαλύπτει στις Βάκχες την τιμωρία που περιμένει τον άνθρωπο όταν η πρόοδος γίνεται χωρίς τον ανάλογο σεβασμό στις δυνάμεις της φύσης.
Ευριπίδης με «δάνεια» από τα μεσαιωνικά λειτουργικά δράματα
ΘΕΑΤΡΟ
Το μεγαλείο του ανθρώπου, τη στιγμή της μεγάλης ήττας του
Ο «Ορέστης» σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο αποδεικνύοντας πως αποτελεί μία από τις επιτυχίες του καλοκαιριού και μία ανάσα για το θέατρο στις δύσκολες μέρες που διανύει.
Το μεγαλείο του ανθρώπου, τη στιγμή της μεγάλης ήττας του
ΘΕΑΤΡΟ
Σύγχρονο θέατρο που διατηρεί τον μυστικό πλούτο της κωμωδίας
Η δεμένη ομάδα της Αργυρώς Χιώτη με τη μετάφραση του Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου πρόσφερε στους θεατές έναν Αριστοφάνη όχι λαϊκό, αλλά ονειροπόλο.
Σύγχρονο θέατρο που διατηρεί τον μυστικό πλούτο της κωμωδίας
ΘΕΑΤΡΟ
Το «νέο κύμα» του αριστοφανικού θεάτρου
Στην Επίδαυρο παρουσιάστηκε η παράσταση «Ιππείς» του Αριστοφάνη από τον Κωνσταντίνο Ρήγο με έναν αδιάκοπο νεανικό παλμό, τη ζωτική δύναμη και με ποιητικές στιγμές δίπλα στα εύστοχα πολιτικά σχόλια.
Το «νέο κύμα» του αριστοφανικού θεάτρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας