Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι μικρές πράξεις κάνουν τη διαφορά

Μιχάλης Μουλακάκης, Νίκος Γιαλελής, Νίκος Κυριακίδης, Παναγιώτης Παναγόπουλος

Οι μικρές πράξεις κάνουν τη διαφορά

  • A-
  • A+

«Αν δε φοβάστε μήπως βγάλετε φουσκάλες απ’ τις τσουκνίδες, ελάτε να προχωρήσουμε απ’ το στενό μονοπάτι που βγάζει στην πτέρυγα και να δούμε τι γίνεται μέσα»…

Η νουβέλα «Θάλαμος αρ. 6» του Αντον Τσέχoφ παρουσιάζεται από αύριο στη Β΄ Σκηνή του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας σε σκηνοθεσία της Γιολάντας Μαρκοπούλου. Πρωτοδημοσιεύτηκε το 1892 σοκάροντας με το ασυνήθιστο για την εποχή θέμα της. Μέχρι τότε κανείς δεν μιλούσε και μάλιστα ανοιχτά, απροκάλυπτα, για το καθεστώς που επικρατούσε στις ψυχιατρικές πτέρυγες των νοσοκομείων. Κανείς δεν σχολίαζε την ανεπαρκή εκπαίδευση γιατρών και νοσοκόμων, τον απάνθρωπο τρόπο αντιμετώπισης των ασθενών.

Σε μια ρωσική επαρχιακή πόλη ο διευθυντής ενός τέτοιου ιδρύματος, γιατρός Αντρέι Εφίμιτς Ράγκιν, ξεκινάει γεμάτος πρωτοβουλίες ώστε να αλλάξει ριζικά το άθλιο καθεστώς. Οταν όμως συγκρούεται με το σάπιο σύστημα που τον περιβάλλει, αντί να πολεμήσει για το έλασσον, να κερδίσει έστω μικρές μάχες βελτιώνοντας τις συνθήκες για τους τροφίμους, εγκαταλείπει απογοητευμένος τα πάντα. Η συνάντηση με έναν έγκλειστο ψυχιατρικό ασθενή παίζει καταλυτικό ρόλο αφού πυροδοτεί την ξεχασμένη ανάγκη για ουσιαστική ανθρώπινη επικοινωνία έξω από κοινωνικές συμβάσεις. Η προσωπική παραίτηση οδηγεί τον Ράγκιν στην ηθική και φυσική του εξόντωση, μετατρέποντάς τον σε θύμα της πανίσχυρης κοινωνικής δομής που δεν συγχωρεί τη διαφορετικότητα. Η ειρωνεία είναι ότι στο τέλος καταντά κι αυτός έγκλειστος στο άσυλο, πάσχων από «μανία καταδίωξης».

«Το σύστημα δεν τον αφήνει να πραγματοποιήσει το όραμά του», λέει η σκηνοθέτις Γιολάντα Μαρκοπούλου. «Ενώ μπορεί να βελτιώσει κάποια πράγματα, μένει άπρακτος. Η καθημερινότητα νικά τις ουτοπικές του προσδοκίες. Ομως οι μικρές πράξεις μετράνε, κάνουν τη διαφορά. Συχνά ονειρευόμαστε κάτι τεράστιο που η πραγμάτωσή του είναι αδύνατη. Ο Ράγκιν, ενώ μπορούσε, δεν μερίμνησε ν’ αλλάξει τίποτα στον κανονισμό κι όταν ο ίδιος έγινε τρόφιμος στο Θάλαμο αρ. 6 είδε με τα μάτια του το κόστος. Συνειδητοποίησε ότι δεν μπορεί να φοράει τα ρούχα του, να καπνίσει, να βγει μια βόλτα έξω, μικρά πράγματα που σε συγκεκριμένες συνθήκες γίνονται σημαντικά».

Τα προσωπικά βιώματα, η εμπειρία, η διεισδυτική ματιά του γιατρού Τσέχοφ είναι ορατά στο κείμενο.

«Είναι πολλά τα αυτοβιογραφικά στοιχεία. Το έργο είναι σκληρό, δεν υπάρχει έρωτας, καμιά γυναίκα. Ακραία τραγικό, με μαύρο χιούμορ που προκύπτει ξαφνικά στη σκηνή και με έντονη την ατμόσφαιρα του νοσοκομείου. Πολυεπίπεδο, που πηγαίνει βαθιά στην ουσία. Ο Τσέχοφ είχε πει, “πρώτη φορά γράφω τέτοιο έργο. Κανείς δεν θα θέλει να το διαβάσει”. Αποδείχτηκε ότι ο “Θάλαμος αρ. 6” επηρέασε καταλυτικά τη λογοτεχνία της εποχής, ακόμα και την Οκτωβριανή Επανάσταση που ήρθε λίγα χρόνια αργότερα. Η παράστασή μας θα προβληματίσει, δεν θα σοκάρει. Τα θέματα, που αγγίζει, είναι οι κοινωνικοί αυτοματισμοί, η νομιμοποίηση των μηχανισμών καταστολής, η δυσανεξία στη διαφορετικότητα».

Η παράσταση εμπνέεται από τη νουβέλα ακολουθώντας την κινηματογραφική της αφήγηση ενώ η γλώσσα και το ύφος της επηρεάζουν τον ήχο, την κίνηση, το σκηνικό.

Εμβόλιμα υπάρχουν αναφορές σε ντοκιμαντέρ με θέμα το ψυχιατρείο της Λέρου. Αλλωστε ο σύγχρονος «Θάλαμος αρ. 6» εκεί θα ήταν.

Η Γιολάντα Μαρκοπούλου από την πρώτη της δουλειά στράφηκε σε θέματα κοινωνικοπολιτικά.

Παραστάσεις με στοιχεία ντοκιμαντέρ, όπως το «Είμαστε οι Πέρσες» με μαρτυρίες προσφύγων από Αφγανιστάν, Πακιστάν και Μπανγκλαντές στην Αμυγδαλέζα, το «Tejas Verdes» του Φερμίν Καμπάλ επικεντρωμένο στα βασανιστήρια του Πινοτσέτ στη Χιλή. Επαιξε σε αυλές, στον δρόμο, σε πλατείες.

Το 2007 ίδρυσε την Polyplanity Productions και ξεκίνησε με την ομάδα της το Συνεργείο, έναν ενδιαφέροντα πολυχώρο στο Μεταξουργείο.

«Επιλέγω συνειδητά αυτό το ρεπερτόριο», λέει. «Με συγκινούν τα έργα που με κάνουν να “φοράω” παπούτσια ανθρώπων, που υποφέρουν άδικα, που βρίσκονται υπό καθεστώς ανελευθερίας, στερημένων από επιλογές γιατί κάποιοι αποφασίζουν γι’ αυτούς και μάλιστα με τρόπο βίαιο. Θέλω να περπατάω στις διαδρομές τους, έστω μέσα από την πολυτέλεια που μου δίνει η ενασχόληση με το θέατρο. Αποτελεί και υποχρέωση να πραγματευόμαστε θέματα που ευαισθητοποιούν, ανοίγουν το μυαλό, προχωρούν τη σκέψη μας».

INFO:

Β΄ Σκηνή Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας (Κεφαλληνίας 16 Κυψέλη Τηλ.: 210-8838727).

Μετάφραση: Αρης Αλεξάνδρου. Διασκευή-Δραματουργική Επεξεργασία: Ελσα Ανδριανού. Σκηνικά-Κοστούμια: Αλεξάνδρα Σιάφκου - Αριστοτέλης Καρανάνος.

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου. Μουσική: Λάμπρος Πηγούνης. Κίνηση: Pauline Huguet.

Παίζουν: Νίκος Γιαλελής, Νίκος Κυριακίδης, Μιχάλης Μουλακάκης, Παναγιώτης Παναγόπουλος. Τετάρτη έως Κυριακή.

ΘΕΑΤΡΟ
«Με κινητοποιεί το καθήκον, απεχθάνομαι το χύμα»
Πολλοί θεατρόφιλοι ορκίζονται στο όνομα της Μαρίας Πρωτόπαππα. Κι αυτή, πάντα αθόρυβη και διακριτική, πηγαίνει από τη μία επιτυχία στην άλλη στο θέατρο, που το θεωρεί μια ταπεινή, χειρωνακτική δουλειά. Σε...
«Με κινητοποιεί το καθήκον, απεχθάνομαι το χύμα»
ΘΕΑΤΡΟ
«Η μετανάστευση φωνάζει εκκωφαντικά στ' αυτιά μας»
Αποτέλεσμα έρευνας τριών ετών και της συνεργασίας τριών ευρωπαϊκών θεατρικών οργανισμών, η παράσταση «Οι δρόμοι του χιονιού», που σκηνοθετεί στο Τόπος Αλλού, αποτυπώνει την αγωνία των ανθρώπων στην αναζήτηση...
«Η μετανάστευση φωνάζει εκκωφαντικά στ' αυτιά μας»
ΘΕΑΤΡΟ
«Μπορώ να αντέξω την κριτική, όχι την κακία»
Το «Λαμπεντούζα», έργο που γράφτηκε το 2015 από τον Αντερς Λουστγκάρτεν ύστερα από παραγγελία του Θεάτρου Σόχο του Λονδίνου, ανεβαίνει στις 28 Οκτωβρίου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου σε σκηνοθεσία Βαγγέλη...
«Μπορώ να αντέξω την κριτική, όχι την κακία»
ΘΕΑΤΡΟ
Μετανάστριες ζητούν «Ισια δικαιώματα»
Η παράσταση στο θέατρο Vault βασίζεται σε συνεντεύξεις της με μετανάστριες, οι οποίες ζουν χρόνια στην Ελλάδα και φροντίζουν ηλικιωμένους. Συγγραφέας και ηθοποιός η ίδια, μας εξηγεί γιατί αποφάσισε να αναλάβει...
Μετανάστριες ζητούν «Ισια δικαιώματα»
ΘΕΑΤΡΟ
«Ας κάνουμε μια κίνηση προς τα εμπρός ως κοινωνία»
Μετά την περσινή επιτυχία στο Φεστιβάλ Αθηνών με διηγήματα του Τσέχοφ, ο γνωστός σκηνοθέτης ανεβάζει την «Προδοσία» του Χάρολντ Πίντερ στο Δημοτικό Πειραιά. Οι θεατές παρακολουθούν την ερωτική σχέση ενός άντρα...
«Ας κάνουμε μια κίνηση προς τα εμπρός ως κοινωνία»
ΘΕΑΤΡΟ
Μου έλειψε το φως της Ελλάδας
Ο ταλαντούχος ηθοποιός και σκηνοθέτης, Δημοσθένης Παπαδόπουλος, ζει και εργάζεται τα τέσσερα τελευταία χρόνια στο Βερολίνο. Αυτόν τον καιρό βρίσκεται στην Αθήνα για να σκηνοθετήσει το έργο του Χόρβατ «Καζιμίρ...
Μου έλειψε το φως της Ελλάδας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας