Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η Ρένη είναι Γέρμα, αλλά ουδέποτε κυρία Αλβινγκ»
ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η Ρένη είναι Γέρμα, αλλά ουδέποτε κυρία Αλβινγκ»

  • A-
  • A+
Το τελευταίο έργο του με τίτλο «Ημερολόγιο ενός αθέατου εγκλεισμού» ερμηνεύει η Ρένη Πιττακή στις 30 και 31 Ιουλίου στη Ρωμαϊκή Αγορά

Γιώργος Βέλτσος

Ενα ποίημα, ένα κείμενο εμπνευσμένο από το βίωμα της καραντίνας, μια μαρτυρία για τον εγκλεισμό όταν ο κορονοϊός βρισκόταν απειλητικά προ των πυλών. Το «Ημερολόγιο ενός αθέατου εγκλεισμού» (εκδ. Περισπωμένη) του Γιώργου Βέλτσου ερμηνεύει η Ρένη Πιττακή στις 30 και 31 Ιουλίου στη Ρωμαϊκή Αγορά.

• Παράξενη η ιδέα να θελήσετε να μιλήσουμε για τη Ρένη που φανταζόσαστε. Δεν τη γνωρίσατε;

Δεν «γνωρίζεται» η Πιττακή. Η ευγένεια και η απόσταση δεν αφήνουν να τη γνωρίσουμε, μόνο να την αναγνωρίζουμε. Εχω μάλιστα την αίσθηση -όσο τη φαντάζομαι, παρότι την βλέπω στις πρόβες- ότι η Πιττακή είναι «αερικό», για να το πω με τα λόγια του Νίκου Γκάτσου.

• «Αερικό» του θεάτρου εννοείτε…

Η αύρα, όπως την εκπέμπει και ο Βασίλης Παπαβασιλείου, είναι ό,τι μένει και θα παραμένει από το Θέατρο Τέχνης. Είναι σαν να τραγουδά η Αηδόνα στους «Ορνιθες». Είναι σαν να μονολογεί η Ατοσσα στους «Πέρσες» του Κουν. Μιλάει, αλλά είναι σαν να έχει εξοβελίσει τις λέξεις από την ομιλία της. Ανάσες και παύσεις μέσα από τη γιαπωνέζικη μάσκα που φορούσε στη Γιο-Κι-Χι πρόπερσι στην Εναλλακτική της Λυρικής Σκηνής.

• Σας έχει πει κάτι για τους ρόλους της;

Το θυμάμαι επί λέξει: «Η ακρίβεια των όσων σου λέω εξαρτάται από εσένα που με ακούς». Δεν ξέρω γιατί, αυτό που μου είπε φέρνει στον νου το έργο της φίλης της Λούλας Αναγνωστάκη, «Εσείς που με ακούτε». Ξέρεις, η Ρένη δεν είναι όπως ο Βασίλης. Η όποια διακύμανση του λόγου της δεν μπορεί παρά να είναι ακρίβεια γι’ αυτήν την ίδια. Ενα είδος ορθοφωνίας αυτού που δίνει τον νόμο της ανάγνωσης.

• Και για το κείμενό σας τι είπε;

Οτι συμπίπτει με τη μοναξιά μας. Ετσι μου είπε. Και πρόσθεσε -βλέποντας τα δύο κυπαρίσσια από το παράθυρό της πίσω από το ιερό της Σωτήρας- πως η ύπαρξη και μόνο αρκεί. «Το δωμάτιο είναι δυτικό, αλλά δεν κλείνω ποτέ τις κουρτίνες». Τη ρώτησα τότε -για να εκτεθώ- ποια είναι ακριβώς; Και μου απάντησε χαμογελώντας: «Η αποφυγή τού “ακριβώς” που μόλις μου είπες. Αλλά δεν θέλω να παρακάμψω την ερώτησή σου. Ε, λοιπόν, σου λέω πως θα έχανα τον εαυτό μου αν τον γνώριζα επακριβώς. Προσπαθώ να μη σκέφτομαι, για να μην κρύβομαι από αυτό που είμαι».

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

• Ποια όμως είναι η Ρένη Πιττακή για εσάς;

Δεν ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ό,τι έχω δει από την Πιττακή στο θέατρο: Γυναίκα. Ποθητή. Γέρμα. Αλλά ουδέποτε κυρία Αλβινγκ. Ουδέποτε στο σκοτεινό οίκο της οικογένειας. Πάντως, ομολογώ, δεν ξέρω τι σκέφτεται η Πιττακή για μένα. Αν και έχω μεγάλη περιέργεια ν’ ακούσω στο κείμενό μου τόνους που δεν τους έχω διανοηθεί.

• Σας ζήτησε να διαβάσετε, όπως συνηθίζεται στις πρόβες, το έργο σας;

Ναι. Και μου συνέστησε να το κάνω σαν να μην την είχα απέναντί μου.

• Μια σιωπηρή μονομαχία;

Θα έλεγα η μάχη του διευθυντή ορχήστρας με το πρώτο βιολί.

• Ο εγκλεισμός τελικά θα παραμείνει και στον καθαρό αέρα της Ρωμαϊκής Αγοράς; Μαθαίνω πως θα ακουστεί και η φωνή σας έγκλειστη, μαγνητοφωνημένη, κι ότι θα συνοδευτεί ζωντανά από δύο κορυφαίους σολίστ που θα αυτοσχεδιάσουν: τον Βασίλη Παπαβασιλείου στο κοντραμπάσο και τον Σωκράτη Σινόπουλο στην πολίτικη λύρα και στο λαούτο.

Εκεί ελπίζω να συμβεί κάτι που θέλησε και η Μενδώνη και ο Κουμεντάκης για το ΄πρόγραμμα στους αρχαιολογικούς χώρους. Ανάμεσα στα ερείπια του παρελθόντος η εκτέλεση αυτού του έργου θα πρέπει να βαδίσει πάνω στην ακόλουθη φράση του Μπένγιαμιν ως οδηγό: «Μια ανεπανάληπτη εικόνα του παρελθόντος κινδυνεύει να χαθεί οποτεδήποτε το παρόν δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του ως αυτό που εκείνη εννοούσε». Eτσι συλλαμβάνουμε μια ανάμνηση, «όπως ακριβώς πετιέται αστραπιαία τη στιγμή ενός κινδύνου». Ο κίνδυνος ονομάζεται κορονοϊός. Απέναντι στο χάος της αρρώστιας, ο δαίμων του θεάτρου απαιτεί μουσική.

• Εκτός από τη θεατρική εμπειρία, έργα, μονόλογοι -φέρνω στο μυαλό μου το Τρίπτυχο Μπέκετ («Οχι εγώ», «Νανούρισμα», «Πράξη δίχως λόγια») που είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών σε σκηνοθεσία της Ελπίδας Σκούφαλου- πού αλλού «στήριξε» η Ρένη Πιττακή το Ημερολόγιό σας;

Στο «Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου» του Ελύτη. Η παράσταση ξεκινά με τον στίχο του: «Ξημερώθηκα έχοντας διατρέξει την ιστορία του θανάτου της Ιστορίας, ή μάλλον την ιστορία της Ιστορίας του θανάτου (και αυτό δεν είναι λογοπαίγνιο)». Αλλά και σ’ ένα κείμενο που μου θύμισε η Ρένη, του Πολ Βαλερί, μεταφρασμένο από τον Τίτο Πατρίκιο: Αποσπάσματα από το log-book του κυρίου Τεστ. Ισως γιατί αυτό που γράφει ο Βαλερί ταιριάζει στη γυναίκα που σας περιγράφω –καθώς αναλαμβάνω για τις ανάγκες της κουβέντας μας τον ρόλο του «συνομιλητή» τού κ. Τεστ. Το απόσπασμα αυτό λέει: «Ο,τι άγνωστο φέρω μέσα μου είναι εκείνο που με κάνει εμένα. Ο,τι το αδέξιο, ό,τι το αβέβαιο έχω, αποτελεί ακριβώς εμένα τον ίδιο. Η αδυναμία μου, το εύθραυστό μου… Τα κενά μου είναι η αφετηρία μου. Η ανικανότητά μου, η απαρχή μου».

• Σε εσάς ταιριάζει η ίδια πρόταση;

Οχι ακόμα. Ξέρεις τι με ρώτησε προχθές η Ρένη: «Εχεις καταλάβει αυτό που γράφεις χωρίς προηγουμένως να το έχεις αντιληφθεί;» Και όταν τη ρώτησα τι εννοεί, μου είπε: «Η αντίληψη δεν είναι κατανόηση, αλλά αίσθηση». Καθώς την έβλεπα να βαδίζει ανάμεσα στα αρχαία σκέφτηκα τον ορισμό της γαλήνης: σκιά που μέσα στο φως είναι όμοια με γαλάζιο καπνό. Δεν ξέρω γιατί, ξαφνικά είδα μπροστά μου να περνά η Γκραντίβα. Και επειδή ο μόνος τρόπος για να ολοκληρώνονται οι συνεντεύξεις είναι να πάψεις να ρωτάς τον άλλο, δεν θα δίσταζα να σου πω ότι αυτούς τους πραγματικούς διαλόγους με την Πιττακή μπορεί και να τους έχω φανταστεί.

INFO: Ρωμαϊκή Αγορά. «Ημερολόγιο ενός αθέατου εγκλεισμού» του Γιώργου Βέλτσου. Σκηνοθετική επιμέλεια: Ελπίδα Σκούφαλου. Ερμηνεία: Ρένη Πιττακή. Μουσική σύνθεση και αυτοσχεδιασμοί: Βασίλης Παπαβασιλείου (σόλο κοντραμπάσο) και Σωκράτης Σινόπουλος (πολίτικη λύρα και λαούτο). Sound design: Νίκος Διονυσόπουλος. Στις 30 και 31 Ιουλίου, ώρα 20.30.

ΘΕΑΤΡΟ
Συζητήσεις για το θέατρο σε καθεστώς εγκλεισμού
Το θέατρο «Τόπος Αλλού» από την αρχή σχεδόν της καραντίνας πραγματοποιεί κάθε Κυριακή στις 7 το απόγευμα μια συζήτηση μέσω live streaming με ανθρώπους του θεάτρου που έχουν άποψη και γνώμη.
Συζητήσεις για το θέατρο σε καθεστώς εγκλεισμού
ΘΕΑΤΡΟ
Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής
Το μυθιστόρημα του Μενέλαου Λουντέμη διασκευάζεται πρώτη φορά για το θέατρο από τη Σοφία Αδαμίδου σε σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη. Ο συγγραφέας αποτυπώνει τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής...
Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής
ΘΕΑΤΡΟ
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
Μετά την «Γκόλφω», την «Ερωφίλη», το «Σύσσημον», τον «Ορέστη», βαριετέ και άγρια σάτιρα; «Greek Freak/Fire and Fury!», η παράσταση που παίχτηκε διχάζοντας το κοινό το καλοκαίρι, στο Φεστιβάλ Αθηνών, επιστρέφει...
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
ΘΕΑΤΡΟ
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
Μια πρωτότυπη multimedia παράσταση εμπνευσμένη από το πεζογραφικό έργο του Ιρλανδού συγγραφέα παρουσιάζει ο Δημήτρης Κουρτάκης από τις 18 μέχρι τις 20 Ιουλίου στην Πειραιώς 260. Ενας εσωτερικός μονόλογος ως...
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
ΘΕΑΤΡΟ
Πολιτικά παιχνίδια παγιδεύουν το Εθνικό Θέατρο
Ο Στάθης Λιβαθινός έκανε τελικά τη μεγάλη κίνηση, αυτήν που δεν τόλμησε να κάνει ποτέ κανένας άλλος, αυτήν που θα συνδέσει το όνομά του με την ιστορία του Εθνικού Θεάτρου. Κατέβασε την «Ισορροπία του Nash»,...
Πολιτικά παιχνίδια παγιδεύουν το Εθνικό Θέατρο
ΘΕΑΤΡΟ
Τέσσερις φωνές με λέξεις-θραύσματα
Τέσσερις φωνές που μιλούν ασταμάτητα με λέξεις-θραύσματα, φράσεις σε αποσύνθεση. Δεν είναι ξεκάθαρο αν μονολογούν και πότε απευθύνονται ο ένας στον άλλον. Αν συναντήθηκαν τυχαία ή έχουν κάποια σχέση μεταξύ...
Τέσσερις φωνές με λέξεις-θραύσματα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας