Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οταν πέφτει... «Το βρακί»

«Το βρακί» του Καρλ Στέρνχαϊμ από την ομάδα Zero Gravity 

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οταν πέφτει... «Το βρακί»

  • A-
  • A+

Τι εικόνα κι αυτή το εσώρουχο μιας κυρίας να πέφτει στους αστραγάλους καταμεσής μιας γιορτής και μάλιστα ενώπιον του βασιλιά... Η κυρία Μάσκε προσπάθησε να ανεβάσει όπως όπως το βρακί, αλλά η ζημιά είχε γίνει, οι πάντες είδαν... Κι ο σύζυγος επίσης. Από εκείνη τη μοιραία στιγμή η όμορφη Λουίζε Μάσκε γίνεται η ερωτική φαντασίωση ολόκληρης της πόλης.

«Το βρακί» του Καρλ Στέρνχαϊμ ανεβάζει η θεατρική ομάδα Zero Gravity σε σκηνοθεσία Μαριλίτας Λαμπροπούλου στο θέατρο Skrow. Για πρώτη φορά παίχτηκε το 1911 στη Γερμανία προκαλώντας σκάνδαλο και στην Αθήνα («Αμόρε») πριν από 20 χρόνια από τον Γιάννη Χουβαρδά προκαλώντας αίσθηση.

Η καημένη η Λουίζε τεντώθηκε για να δει τον αμαξά του βασιλιά, το κορδόνι που κρατούσε το βρακί έσπασε κι αυτό έπεσε... Ο κύριος Μάσκε, έξαλλος από θυμό, την πηγαίνει σπίτι και την ξυλοφορτώνει. Λίγο αργότερα η πόρτα χτυπάει και οι πρώτοι γαμπροί εμφανίζονται. Ενας αριστοκράτης κι ένας βοηθός κουρέας, προσποιούμενοι τους ενοικιαστές, αναζητούν την κυρία που της έπεσε το βρακί την ώρα της παρέλασης.

Μαριλίτα Λαμπροπούλου

Με μια ιδιότυπη κωμική γλώσσα ο Στέρνχαϊμ σατιρίζει τον υποκριτικό βίο της ανερχόμενης μεσαίας τάξης, αναδεικνύει τις συνθήκες που θα εκθρέψουν τον ναζισμό μέσα στα σπίτια και στα μυαλά εκείνων των απλών «νοικοκυραίων».

Το έργο βάζει αινίγματα προς επίλυση, λέει η Μαριλίτα Λαμπροπούλου. «Ανήκει στον γερμανικό εξπρεσιονισμό χωρίς να απαρνιέται τη ρεαλιστική παράδοση, είναι σάτιρα με μπουρλέσκ στοιχεία, όμως από κάτω ξεπροβάλλει κάτι δύσκολο.

Χωρίς το περίφημο angst σε πρώτο πλάνο -χαρακτηριστικό αρκετών εξπρεσιονιστικών έργων, και στη ζωγραφική- φανερώνει ωστόσο την ανησυχία του συγγραφέα -αν και όχι των προσώπων του έργου- για το πού οδεύουν τα πράγματα στον πνευματικό κόσμο και στην πολιτική της Γερμανίας στις αρχές του 20ού αιώνα. Ολα αυτά, παράλληλα με τις προφανείς αναφορές στις σημερινές πολιτικές ανησυχίες μας, δημιουργούν μια πρόκληση, ένα μυστήριο προς λύση. Ενδιαφέρουσα γλώσσα, ύφος περίτεχνο και ειρωνικό συγχρόνως, αποδίδεται εξαιρετικά στη μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα».

• Ποιες είναι οι προφανείς αναφορές με τις σημερινές πολιτικές ανησυχίες μας;

Είναι υπέροχο να βλέπεις πώς σε λόγια, ρούχα, περιβάλλον άλλης εποχής, αναγνωρίζουμε σήμερα τους εαυτούς τους. Σαν διαθλασμένος καθρέφτης, άλμα στον χωροχρόνο, συνομιλία μέσα από μια σκουληκότρυπα χωρίς ωστόσο να γίνεται ποτέ πλήρης μετάβαση. Κάποια στιγμή δεν ξέρεις σε ποιο χρόνο βρίσκεσαι, το εκεί και το εδώ μπλέκονται.

Ως προς το θέμα εύκολα αναγνωρίζεις μια αναλογία με τον σημερινό μικροαστικό συντηρητισμό, το κλείσιμο του οικογενειάρχη στον μικρόκοσμό του, την ξενοφοβία, την υποχώρηση του πνεύματος, το σκάσιμο του αβγού του φιδιού.

Η μάχη ανάμεσα στη συνειδητοποίηση αυτής της ζοφερής πραγματικότητας και στη διατήρηση της διάθεσης για χιούμορ, ελευθερία και χαρά της ζωής, είναι η δύναμη αυτού του έργου που η μορφή του κινείται σ’ έναν υφολογικό χώρο που επιτρέπει να πειραματιστείς με λεπτό τρόπο. Σήμερα που η αναζήτηση της φόρμας έχει γίνει φόρμα, το «Βρακί» υπαγορεύει κάποια απαλά φορμαλιστικά στοιχεία που γεννιούνται από την αγωνία της εποχής και έχει νόημα να δούμε πώς λειτουργούν σήμερα.

• Η περιοχή του αστείου και του σοβαρού αλληλοκαλύπτονται. Φάρσα, κωμωδία, μελόδραμα, σάτιρα με πολιτικό σχόλιο;

Η σάτιρα και η απόσταση του συγγραφέα από τα πρόσωπα είναι πάντα παρούσες, το ίδιο το όνομα του ήρωα (Μάσκε-μάσκα) εκφράζει τη σχέση του συγγραφέα του μαζί του. Υπάρχουν κωμικά δραματικά συμβάντα αλλά και μια ατμόσφαιρα καταπίεσης, αδιεξόδου της ανθρώπινης επικοινωνίας. Παρατηρούμε, επηρεαζόμαστε, χαμογελάμε, γελάμε μ’ αυτά τα περίεργα, φανατισμένα, ορεξάτα ζώα που βλέπουμε ευπρεπώς ενδεδυμένα να ισορροπούν επικίνδυνα.

Το κωμικό, το μπουρλέσκ προκύπτει από την ακρότητα της όρεξης, κυρίως ερωτικής, αλλά και για φαγητό, χρήματα, δύναμη. Ο φόβος που εισχωρεί από τις χαραμάδες ξορκίζεται ή κρύβεται κάτω από το χαλί. Η περιχαράκωση σ’ ένα φαινομενικά ασφαλές σπίτι-φυλακή, στον ρηχό και ασφυκτικό καθωσπρεπισμό, στην πνευματική κενότητα και αδιαφορία για οποιαδήποτε ηθική και υπεύθυνη κοινωνική στάση, στη χρησιμοθηρική ιδιοτέλεια που υποκριτικά κρύβει τα ένστικτα και συγχρόνως τα αποκτηνώνει, είναι εκτός από αδιέξοδη, άξια να προκαλέσει σκέψη ή ένα βαθύ και λυτρωτικό γέλιο.

• Δουλέψατε ιδιαίτερα την κινησιολογία, τον ρυθμό και τον λόγο σε κάθε πρόσωπο χωριστά αναλόγως της σχέσης του με τη γλώσσα.

Ενα από τα πρόσωπα, ο Σκαρόν, μιλάει με ένα ποιητικοπρεπές ύφος, το οποίο δεν είναι ένδυμα, αλλά τρόπος του να ζει, είναι σχεδόν ο λόγος να ζει και να βιώνει εμπειρίες: για να γεννά νέες ποιητικές διατυπώσεις. Ταυτόχρονα είναι γελοίος -στον λόγο του είναι φανερή η λεπτή ειρωνεία του συγγραφέα.

Ο κεντρικός ήρωας, ο Μάσκε, έχει επίσης το δικό του ιδίωμα. Από την αρχή με ενδιέφερε όλο αυτό που παίζεται κάτω από το κείμενο: τα βλέμματα, οι προθέσεις, οι κινήσεις, ο ρυθμός. Αλλά κι εκείνο το σημείο τήξης όπου ο ρεαλισμός μετασχηματίζεται σε εξπρεσιονισμό, ο άνθρωπος σε θεατρικό τύπο, η σειρά των γεγονότων σε ονειρική ανακολουθία, η λέξη από όργανο επικοινωνίας σε έκφραση αυταρέσκειας, τα θεατρικά προσωπεία σε προσωπεία της αληθινής ζωής.


INFO: SKROW (Αρχελάου 5, Παγκράτι, τηλ.: 210 7235842). «Το βρακί» του Καρλ Στέρνχαϊμ. Μετάφραση: Γιώργος Δεπάστας. Σκηνικά: Θάλεια Μέλισσα. Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα. Σχεδιασμός φωτισμών: Κατερίνα Μαραγκουδάκη. Επιμέλεια κίνησης: Ιωάννα Αποστόλου. Μουσική: Κώστας Λώλος. Βιολοντσέλο: Τάσος Μισυρλής. Μουσική παραγωγή: Νίκος Πιτλόγλου, Studio Arion. Παίζουν: Γιάννης Τσορτέκης, Ελίζα Σκολίδη, Στέλιος Παυλόπουλος, Ελπίδα Τοπάλογλου, Κωνσταντίνος Ζωγράφος. Σάββατο 18.00, Κυριακή 21.00.

ΘΕΑΤΡΟ
«Εχουμε ανάγκη όχι από βιομηχανία τουρισμού αλλά χασομεριού»
Ποιος δεν θέλει ν’ ακούσει τον Βασίλη Παπαβασιλείου να φιλοσοφεί περιπατώντας ανάμεσα στις αρχαιότητες και τους πορτοκαλεώνες της Επιδαύρου, να ανατρέχει στην ιστορία τριών κρίσιμων προχριστιανικών αιώνων;
«Εχουμε ανάγκη όχι από βιομηχανία τουρισμού αλλά χασομεριού»
ΘΕΑΤΡΟ
«Το κοινό θα επιστρέψει διψασμένο στις αίθουσες»
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος αξιοποιεί μέσω του διαδικτύου το καταπληκτικό αρχείο του οργανισμού, στρέφει την προσοχή του στις καλοκαιρινές παραστάσεις «Ορνιθες» και «Γκόλφω»...
«Το κοινό θα επιστρέψει διψασμένο στις αίθουσες»
ΘΕΑΤΡΟ
Μια ονειρική παράσταση για τη μητρότητα
Σκηνοθετεί την «Πτέρυγα» στο θέατρο Χώρος, μια παράσταση ξεχωριστή, γεμάτη συγκίνηση και χιούμορ, με αφορμή ένα προσωπικό βίωμα: την εμπειρία της κύησής της στη διάρκεια μιας δύσκολης, παρατεταμένης...
Μια ονειρική παράσταση για τη μητρότητα
ΘΕΑΤΡΟ
Ενα έργο για τον συνεχιζόμενο εμφύλιο στην Ελλάδα
Ο Γιώργος Βέλτσος γράφει ένα πολιτικό θρίλερ, η Χρύσα Καψούλη σκηνοθετεί και οι δυο μάς μιλούν για την επανάσταση, τον εγκλεισμό, τη γλώσσα, τη δικαιοσύνη, τον χρόνο και το τυχαίο, για τη σύνδεση της σημερινής...
Ενα έργο για τον συνεχιζόμενο εμφύλιο στην Ελλάδα
ΘΕΑΤΡΟ
«Η Γερτρούδη Στάιν και η συνοδός της» επέστρεψαν
Η Λυδία Φωτοπούλου και η Μαρία Κατσιαδάκη συναντιούνται ξανά στο έργο του Ουίν Ουέλς «Η Γερτρούδη Στάιν και η συνοδός της», έργο που αγάπησαν και που σε μεγάλο βαθμό τις καθόρισε καλλιτεχνικά μέσα στον χρόνο....
«Η Γερτρούδη Στάιν και η συνοδός της» επέστρεψαν
ΘΕΑΤΡΟ
Ο Τζόνι ξαναπήρε τ’ όπλο του
Ο Τάσος Ιορδανίδης αναμετριέται και πάλι με το σπουδαίο έργο τού, κυνηγημένου από τον μακαρθισμό, Ντάλτον Τράμπο. Μια πολιτική, σκληρή παράσταση, ικανή «να προκαλέσει συνειδήσεις και τον κόσμο σε ένα θεατρικό...
Ο Τζόνι ξαναπήρε τ’ όπλο του

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας