Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χτίστηκαν καριέρες πάνω στον διχασμό

Γιάννης Καλαβριανός

© Ελίνα Γιουνανλή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χτίστηκαν καριέρες πάνω στον διχασμό

  • A-
  • A+
Κάνει την πρώτη του εμφάνιση στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου σκηνοθετώντας την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, που παρουσιάζει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, και μας μιλάει για τα στοιχεία της τραγωδίας που συνδέονται σήμερα με το εμπόριο «της πατρίδος».

Ο αρχιστράτηγος των Αχαιών Αγαμέμνων αποφασίζει να θυσιάσει την κόρη του Ιφιγένεια για να σαλπάρει για την Τροία ο ελληνικός στόλος, ακινητοποιημένος τώρα στην Αυλίδα λόγω άπνοιας. Ετσι τουλάχιστον προφητεύει ο μάντης Κάλχας ότι ζητά η θεά Αρτεμις. Υπό το βάρος αυτής της «εθνικής» ανάγκης η Ιφιγένεια γίνεται ηρωίδα…

O Ευριπίδης παραδίδει την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» λίγο πριν πεθάνει, έργο που από γραφής αξιώνει την ένταξή του σε μια ξεχωριστή κατηγορία μέσα στο αρχαίο δράμα. Μια ειρωνική τραγωδία με συνεχείς μεταπτώσεις των ηρώων, διλήμματα και αναπάντεχες κωμικές στιγμές. Δεν πρόκειται για καθαρά αντιπολεμικό δράμα, ούτε για ρομαντική αυτοθυσία. Ο νεωτεριστής ποιητής ανατρέπει το politically correct της εποχής του, το ηθικό και παιδαγωγικό κατεστημένο.

«Οι ήρωες δεν είναι μονολιθικά αρχέτυπα, δεν υποστηρίζουν σταθερά έναν λόγο από την αρχή ώς το τέλος» λέει ο Γιάννης Καλαβριανός. «Εδώ ο Ευριπίδης φέρνει κάτι διαφορετικό, γι' αυτό άλλωστε επικρίθηκε από τους σύγχρονούς του. Το ψυχολογικό βάθος, ο πολυστρωματικός ψυχισμός των ηρώων θεωρήθηκαν ψεγάδι - ο Αριστοτέλης στην “Ποιητική” του χαρακτηρίζει την “Ιφιγένεια εν Αυλίδι” ως “έργο με ανωμαλία ήθους”. Ηταν ανοίκειο ηγέτες, βασιλείς, να εμφανίζονται ασταθείς, ευμετάβλητοι.

Οι άνθρωποι περίμεναν απ’ αυτούς να μην αμφιβάλλουν, να μην κλονίζονται. Δυο γονείς αντιμάχονται πάνω στην τύχη ενός παιδιού στοχεύοντας ο καθένας στη διατήρηση της εξουσίας του. Εκείνη απαιτεί να διαφεντεύει το σπίτι, τα παιδιά. Ο Αγαμέμνων δεν είναι ο αδίστακτος αριβίστας, ταλαντεύεται ανάμεσα στη μια και την άλλη απόφαση, πράξη που θα κρίνει κάτι πολύ σημαντικό, διάσταση που δεν λαμβάνουμε υπόψη καθώς η θυσία ενός κοριτσιού κυριαρχεί συναισθηματικά. Ο Αγαμέμνων είναι αρχηγός 100 χιλιάδων ανθρώπων που περιμένουν το σήμα του για τον πόλεμο.

Ξέρει πως τώρα είναι η στιγμή του. Ξέρει πως ένας ολόκληρος στρατός θα ορμήσει εναντίον του, ο όχλος, αυτός ο μέγας πρωταγωνιστής, αόρατος αλλά παρών. Οι ήρωες περνούν από τη μια σκέψη στην αντίθετή της. Και οι γνώμες τους ποτέ δεν συμπίπτουν. Οταν αποφασίζει κάποιος να συμφωνήσει σχετικά με τη θυσία ή όχι, ο άλλος έχει ήδη μετατοπιστεί. Ολοι σκέφτονται πως δεν πρέπει να το κάνουν αλλά στο τέλος το κάνουν. Κι είναι άδικο τα μεγάλα πράγματα της ζωής να κρίνονται από αστοχίες της στιγμής».

• Η Κλυταιμνήστρα θα νικηθεί, αλλά θα υποσχεθεί εκδίκηση στον Αγαμέμνονα.

Συνεχώς υφέρπει μια εμφυλη ανάγνωση του έργου. Καθόλου τυχαία χρησιμοποιούμε τον αρχαϊκό τύπο του ονόματός της: Κλυταιμήστρα, η δοξασμένη στο να σκέφτεται. Μια γυναίκα από σπουδαία γενιά, κόρη βασιλιά και βασίλισσα. Στιβαρή, πανούργα, καθόλου εύκολη να τη διαχειριστείς. Οταν λέει «κατεβάστε τα προικιά από την άμαξα» ή «πάρτε από εδώ τον Ορέστη», η στάση της είναι απόλυτα φυσική. Ξέρει πως ό,τι λέει θα γίνει, εκείνη δεν χρειάζεται να κάνει τίποτα.

Οι πάντες την υπηρετούν. Κι όμως η εξουσία των αντρών τη νικάει. Εξοργίζεται γιατί η απόφαση του Αγαμέμνονα καταργεί το κύρος της να κρίνει εκείνη για το σπίτι, για τα παιδιά της. Δεν αναγνωρίζεται το δικαίωμά της πάνω στην Ιφιγένεια που κουμαντάρει από τότε που τη γέννησε.

Δεν θρηνεί απλά ως μάνα, εναντιώνεται στο παιχνίδι εξουσίας. Ικετεύει, αλλά με δύναμη, ο θρήνος της περνάει πάντα μέσα απ’ αυτήν. Λέει στην Ιφιγένεια: «Μ' αφήνεις;..» λες κι αυτή, η Κλυταιμήστρα, είναι το θέμα κι όχι το παιδί που πεθαίνει. Καταφεύγει στον Αχιλλέα προσπαθώντας να τον κουρδίσει για να θυμώσει: σε ξεγέλασαν, σε χρησιμοποίησαν, εσένα τον πρώτο των πρώτων.

• Η Ιφιγένεια στο μισό έργο παρακαλεί να μην τη σκοτώσουν, αποστρέφεται τον θάνατο, υμνεί τη ζωή, όπως κι αν είναι. Και ξαφνικά μέσα σε μια πατριωτική έξαψη μεταστρέφεται πλήρως: ζητάει να θυσιαστεί ηρωικά για την πατρίδα… Πώς γίνεται εμφανής η ειρωνεία του Ευριπίδη;

Με τη σθεναρή υποστήριξη του λόγου, ώστε να γίνεται ισχυρή η αντίφαση. Οι ήρωες κάθε φορά πιστεύουν στην αλήθεια των λόγων τους. Στη συνέχεια, με το ίδιο σθένος, υπερασπίζονται τη διαφορετική άποψη. Στη δική μας ανάγνωση η δολοφονία έγινε. Ακόμα κι αν συνέβη το «θαύμα», ν’ ανταλλάξει η θεά την Ιφιγένεια μ’ ένα ελάφι στον βωμό…

«Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» από το ΚΘΒΕ

Ενα «θαύμα» που κανείς από τους παρόντες δεν είδε με τα μάτια του αλλά όλοι το πίστεψαν όταν το ανακοίνωσε ο ιερέας. Η Ιφιγένεια δεν είναι η Ζαν ντ' Αρκ, η έφηβη που πάει μπροστά στον δίκαιο αγώνα. Λέει: «Αφησέ με να σώσω την Ελλάδα, αν το μπορούμε». Σε κάθε φράση κατάφασης ενυπάρχει η αμφιβολία, η ειρωνεία. Η αλήθεια είναι πως εκείνη τη στιγμή η Ιφιγένεια δονείται από κάτι ισχυρότερο της αυτοματικής αντίδρασης υπέρ της ζωής. Τόσο ισχυρό που την οδηγεί παράλογα ένδοξα προς τον θάνατο.

Ομως η θυσία δεν είναι επιβεβλημένη. Οι Αργείοι έχουν την επιλογή και να μην ξεκινήσουν για την Τροία. Οι παλαιότερες αναλύσεις του έργου έχουν εστιάσει στη φιλοπατρία. Οι σύγχρονες μελέτες αναδεικνύουν τα δεκάδες θέματα με τα οποία ο Ευριπίδης τορπιλίζει ευφυώς τις βεβαιότητες. Δεν πρόκειται για μια ρομαντική αυτοθυσία, ένα μονοδιάστατο πατριωτικό δράμα, αλλά για μια περίπτωση διαρκούς πάλης και ανισορροπίας, μια ιστορία ανατροπών.

• Ωστόσο στην πρεμιέρα της παράστασης στο θέατρο Δάσους στη Θεσσαλονίκη κάποιοι χειροκρότησαν στη φράση «Οι Ελληνες είναι ελεύθεροι και οι βάρβαροι είναι δούλοι».

Πηγαίνουμε στο θέατρο, ειδικά στο αρχαίο δράμα, με πολλές σιγουριές στο μυαλό, με το μονοσήμαντο μήνυμα από την εποχή που το διδασκόμαστε στο σχολείο. Κάνεις μια παράσταση και περιμένεις ο θεατής να συντονιστεί με το σήμα που στέλνεις. Να αναρωτηθεί, να σκεφτεί, να προβληματιστεί.

Δεν είναι η δουλειά μας να του πούμε «έτσι θα σκεφτείς» ακόμα κι αν μας το ζητάει. Δεν θέλουμε τον ρόλο του ινστρούκτορα, την άδεια που ενδεχομένως μας προσφέρει για να τον καθοδηγήσουμε. Ηθελα την παράσταση απόλυτα αφαιρετική. Να μην έχει πλάτη, να μένει ανοιχτή όπου τελειώνει το μάτι. Χωρίς σκηνικό, χωρίς να υπάρχει ο Ορέστης στη σκηνή. Να αποκτήσει ο θεατής τον χώρο της ενεργητικής συμμετοχής, να προσθέσει εκείνος και με τη φαντασία του, να αφουγκραστεί τον όχλο των Αχαιών.

Λέμε συχνά για τον κοινωνικό ρόλο του θεάτρου, για τη συνάντηση της σκηνής με το κοινό. Αυτή η συνάντηση δεν είναι θέμα τόπου αλλά διαθεσιμότητας. Κάνοντας εγώ ένα βήμα προς εσένα κι εσύ προς εμένα συνδημιουργούμε τον ενδιάμεσο χώρο. Δεν θα έρθω εκεί που μασουλάς ποπ κορν για να σου πω: «Εδώ ο συγγραφέας ειρωνεύεται». Αρνούμαι να χαλαλίσω την ευθύνη του θεατή να σκεφτεί τι γίνεται στη σκηνή, τι εννοεί ο συγγραφέας, όπως και το τι πρέπει να ψηφίσει μεθαύριο…

• Μπορεί άραγε η ιδεολογία να αντιπαρατεθεί στην ίδια τη ζωή; Το έχουμε δει να συμβαίνει στο παρελθόν.

Μπορεί άραγε; Εδώ δεν πρόκειται για μια κινητοποίηση υπέρ βωμών και εστιών, ο πόλεμος δεν είναι αμυντικός, αλλά επιθετικός. Επίσης δεν είναι τυχαίο που το θύμα είναι μια νεαρή γυναίκα. Γιατί παθαίνει αυτό τον πατριωτικό οίστρο η Ιφιγένεια; Οι νέοι είναι έτοιμοι να πιστέψουν σε κάτι, πρόθυμοι να δώσουν ακόμα και τη ζωή τους για μια ιδέα.

Εκείνη τη δεδομένη στιγμή, όταν λέει «θέλω να πεθάνω για την Ελλάδα», μπαίνει μόνη της στο πάνθεον των ηρώων με όλη της την ψυχή. Ομως ο Ευριπίδης βάζει συνεχώς τρικλοποδιές. Σε μια εποχή όπου το όριο της ελευθερίας για τον άνθρωπο είναι πολύ στενό, όπου η βούλησή του εποπτεύεται συνεχώς από μάντεις, θεούς, μοίρα, βάζει την ιδέα για μια διεκδίκηση: μια ελευθερία, λίγο αέρα, λίγο χώρο για αυτενέργεια.

• Αναγνωρίζετε στην τραγωδία στοιχεία που συνδέονται με την εποχή μας;

Στοιχεία τα οποία συνδέονται μ’ αυτό το εμπόριο «της πατρίδος» που συντελείται γύρω μας: ποιος αγαπά περισσότερο αυτή την έρμη χώρα. Ζούμε την παρανοϊκή στιγμή της κατάχρησης των όρων. Εχουμε χωριστεί σε εκείνους που έχουν αναλάβει εργολαβικά την υπεράσπιση της πατρίδας, σε εκείνους που στέκουν απέναντι. Υπάρχουν όμως κι αυτοί που αρνούνται έτσι μεγαλόψυχα να εκχωρήσουν τη συζήτηση για την πατρίδα.

Μου φαίνεται μεγαλειώδες να πει κάποιος: «Ναι, ας κάνουμε κάτι ωραίο για τη χώρα μας». Και να μην ντρέπεται, να μη φοβάται ότι θα τον ταυτίσουν με τον Ελληναρά. Μου θυμίζει τις στολίστρες του επιταφίου αργά τη Μ. Πέμπτη όταν με πήγαινε η γιαγιά μου για να αφήσουμε ένα λουλούδι, που μας κοίταζαν λοξά, σαν να μας έλεγαν: «Αυτός ο επιτάφιος είναι δικός μας»… Το ίδιο και η πατρίδα, η χώρα, η σημαία. Ε όχι, είναι και δικό μου κι ας μην το βλέπω όπως εσύ αλλά κάπως δίπλα απ’ ό,τι το βλέπεις εσύ.

• Στη Θεσσαλονίκη δεν είναι πιο οξυμένο αυτό το περί πατρίδας αίσθημα;

Είναι πιο έντονος ο βαθιά διχαστικός λόγος. Ποιος είναι Μακεδόνας και ποιος δεν είναι. Ο κόσμος έχει υποστεί χρόνια πλύση εγκεφάλου από όσους διαχειρίστηκαν την εξουσία. Το χαρτί της Μακεδονίας παίχτηκε επί δεκαετίες, πολλές γενιές μεγάλωσαν με το αίσθημα «εμείς και οι άλλοι», χτίστηκαν κοτζάμ καριέρες πάνω στον διχασμό. Και τώρα βλέπουμε να έρχονται οι πραγματικοί Ελληνες, μετά οι Ελληνικότεροι Ελληνες και τέλος οι Ελληνικότατοι Ελληνες…

Ομως δεν γίνεται να ζεις πάντα με την αίσθηση ότι όλοι σε επιβουλεύονται. Είναι κοπιαστικό, ψυχοφθόρο, στείρο, να ανακαλύπτεις ολοένα εχθρούς. Συνεχώς καχύποπτος και φοβισμένος, σπαταλάς όλη σου την ενέργεια, τη ζωτικότητα. Δεν μένει χρόνος για τίποτα δημιουργικό για σένα, για τους άλλους.

• Στάση που έχει επεκταθεί και στο θέατρο σε σχέση με την πρωτοπορία ή την αντιμετώπιση ξένων δημιουργών σε παραστάσεις τους στην ελληνική σκηνή.

Αυτή η ιδέα επεκτείνεται παντού. Κι όλες οι συζητήσεις γίνονται υπό αυτό το πρίσμα. Οι ξένοι δεν έχουν ιδέα, μόνο εμείς ξέρουμε την τραγωδία, εμείς είμαστε ο περιούσιος λαός. Με αγριεύει που βλέπω αδαείς να υπερασπίζονται ιερά κείμενα στα οποία «βυσσοδομούν» πάνω τους «άσχετοι» σκηνοθέτες όπως ο Μπομπ Ουίλσον.

Αλήθεια; Εσύ θα μου δείξεις; Μήπως επειδή γνωρίζεις τα έργα, τα έχεις μελετήσει καλύτερα από εμένα που είναι η δουλειά μου; Μήπως επειδή παρακολουθείς τις παραστάσεις με ενάργεια και ενδιαφέρον κι όχι πίνοντας κόκα κόλα ή μιλώντας στο κινητό σου; Ας κατεβούμε απ’ αυτά τα ύψη της ανοησίας στο όριο του ανθρώπου, της σοβαρότητας…

Είμαστε βαθιά νυχτωμένοι

• Πιστεύετε πως υπάρχει ελπίδα να πάρει στα σοβαρά μια κυβέρνηση τον πολιτισμό, τους ανθρώπους του;

Σε τέτοιους τομείς δεν βλέπεις αποτελέσματα από τη μια μέρα στην άλλη. Δεν ανεβάζεις τον ΦΠΑ και την επομένη έχεις έσοδα. Εδώ χρειάζεται ν’ αλλάξουν δομές, άρα αντιλήψεις, συνειδήσεις. Η διαδικασία ξεκινά από την εκπαίδευση. Οταν αποφασίζεις πως δεν χρειάζεται στο σχολείο θεατρική αγωγή, τι να περιμένεις; Υπάρχει μια εγκατεστημένη αντίληψη πως το θέατρο είναι η ιδιοτροπία κάποιων βαρεμένων, ζαβών τύπων. Κι όσο λειτουργούν τέτοια στερεότυπα για ποια παιδεία μιλάμε;

Αν θεωρούμε ότι τα καλλιτεχνικά δεν είναι μάθημα και αντιμετωπίζεται ως πάρεργο, ως δημιουργική απασχόληση ώστε να ξεθαρρεύουν τα παιδιά που είναι κάπως ντροπαλά. Εδώ υπάρχουν γονείς που λένε στον δάσκαλο ότι δεν θέλουν το παιδί τους να κάνει θεατρικό παιχνίδι γιατί είναι αγόρι και μπορεί να κλονιστεί η σεξουαλικότητά του… Είμαστε βαθιά νυχτωμένοι για το τι σημαίνει θέατρο, ηθοποιός, τέχνες. Ο θεσμός των επιχορηγήσεων π.χ. πότε ανοίγει, πότε κλείνει και κανείς δεν ελέγχει πού πήγαν αυτά τα χρήματα.

• Εννοείτε ότι ξοδεύονται στα ενοίκια των χώρων.

Ολα πάνε στα ντουβάρια, στους αιθουσάρχες. Πόσα χρόνια ν’ αντέξει ο ηθοποιός κάνοντας τρεις και τέσσερις δουλειές; Οποιος πρόλαβε να ακουστεί, να κάνει δυο πράγματα, θα είναι στην πρώτη λίστα επιλογής. Αλλά οι υπόλοιποι; Κι όσοι με αφοσίωση και ευσυνειδησία υπηρετούν το θέατρο χρόνια τώρα, δεν χρήζουν στοργής, σεβασμού;

Εγώ βρίσκω τρομακτικό το γεγονός ότι σπουδαίοι ηθοποιοί σήμερα παλεύουν για να επιβιώσουν. Ηθοποιοί που δεν έχουν καμιά πρόταση, ενώ χθεσινοί πρωταγωνιστές έχουν προτάσεις για πέντε δουλειές. Κάτι δεν πάει καλά στο όλο σύστημα. Φτάνουμε τόσο γρήγορα στη διαπίστωση ότι ο τάδε κατάκτησε κιόλας την κορυφή στην τέχνη του.

• Μα αυτό δεν θα κριθεί αναγκαστικά μέσα στην πορεία του;

Ομως μέχρι να συμβεί αυτό κάποιοι θα έχουν πάει σπίτι τους, γιατί όλες οι ευκαιρίες έχουν προσφερθεί στο καινούργιο, το λαμπερό. Ηθοποιοί που έχουν αποδείξει πόσο σημαντικοί είναι μέσα στον χρόνο αλλά και νέοι ταλαντούχοι που δεν θα τους δοθεί ποτέ η δυνατότητα να το αποδείξουν στη σκηνή.

• Αν ισχύει αυτό, δεν μπορώ να φανταστώ ότι φταίει η επιλεκτική προβολή μέσω του Τύπου καθώς σήμερα στη διαδικτυακή επικράτεια η προβολή και η επικοινωνία είναι ισχυρές, καθολικές.

Λειτουργεί το σύνδρομο «ακολουθούμε τον νικητή». Δεν θα πας στο Υπόγειο του Τέχνης να δεις μια νέα ομάδα, θα πας στο Νιάρχος. Οσο κι αν ανοίγει η πρόσβαση στην πληροφόρηση, εμείς ακολουθούμε τον συρμό. Και υπάρχουν καλλιτέχνες που δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε τέτοιους όρους ούτε στις συγκεκριμένες μεθόδους αναζήτησης δουλειάς, όχι επειδή είναι υπεράνω, αλλά για λόγους ιδιοσυγκρασίας.

Εχει γίνει μια μεγάλη παρανόηση. Είναι διαφορετικό να αποφασίζει μια θεατρική ομάδα να ρισκάρει προσωπικά κόπο, χρόνο και ό,τι χρήματα έχει για μια δουλειά από το να σε φωνάζει ένας παραγωγός απαιτώντας να δουλέψεις και εκεί δωρεάν! Οταν ξεκίνησα με την ομάδα για τέσσερα χρόνια δεν έβγαλα ούτε ένα ευρώ, αλλά γι' αυτό δεν ευθυνόταν κανείς. Κάναμε οι ίδιοι τα πάντα, από βίντεο της παράστασης ώς αφισοκόλληση.

Είναι αλλιώς όμως όταν ένας μεγάλος θεατρικός οργανισμός σε καλεί για μια πανάκριβη παραγωγή και σου δίνει 400 ευρώ! Δεν γίνεται να μειώνει τα κόστη πάνω στην πλάτη του ηθοποιού. Κι αν αυτός αρνηθεί, δεν τον πειράζει τον επιχειρηματία, υπάρχει λίστα με πολλούς που περιμένουν. Το σύστημα εκμεταλλεύεται την ανάγκη του ηθοποιού να παίξει και να βιοπορίζεται από τη δουλειά του. Κι αυτό είναι ανέντιμο, ανήθικο.


INFO: Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, 19 και 20 Ιουλίου, «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη. Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας. Σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός. Σκηνικά-κοστούμια: Αλεξάνδρα Μπουσουλέγκα, Ράνια Υφαντίδου. Mουσική σύνθεση-μουσική διδασκαλία-ηχητικός σχεδιασμός: Θοδωρής Οικονόμου. Kίνηση: Δημήτρης Σωτηρίου. Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος. Παίζουν: Γιώργος Γλάστρας, Ανθή Ευστρατιάδου, Γιώργος Καύκας, Νικόλας Μαραγκόπουλος, Θανάσης Ραφτόπουλος, Χρίστος Στυλιανού, Μαρία Τσιμά και 13μελής χορός. Μουσικός επί σκηνής: Δημήτρης Χουντής.

ΘΕΑΤΡΟ
Το νήμα της ένωσης του χθες και του σήμερα
Δυο μεγάλα ονόματα της μουσικής και του χορού, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και ο Ράσελ Μάλιφαντ, συνεργάζονται στην πρωτότυπη παράσταση που συνδέει τη σύγχρονη τέχνη με την ελληνική λαϊκή παράδοση. Την πρεμιέρα...
Το νήμα της ένωσης του χθες και του σήμερα
ΘΕΑΤΡΟ
Με ελλειμματική παιδεία, θριαμβεύει η βία που γεννάει ο φόβος
Εναν απολογισμό της θητείας του κάνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου που σκηνοθετεί τις «Ικέτιδες» και μας προσκαλεί στην Επίδαυρο, παραμονή των εκλογών, για να ψηφίσουμε με μεγαλύτερη έμπνευση...
Με ελλειμματική παιδεία, θριαμβεύει η βία που γεννάει ο φόβος
ΘΕΑΤΡΟ
«Δεν θα τα παρατήσουμε επειδή το κακόγουστο κυριαρχεί»
Επί έναν χρόνο ο Φύλακας βρίσκεται πάνω στη στέγη των Ατρειδών αναμένοντας ένα φωτεινό σήμα, τη φρυκτωρία, την είδηση για την άλωση της Τροίας. Κι ένα πρωί το βλέπει. Ο βασιλιάς Αγαμέμνων επιστρέφει νικητής...
«Δεν θα τα παρατήσουμε επειδή το κακόγουστο κυριαρχεί»
ΘΕΑΤΡΟ
«Το σύνδρομο της χούντας μάς έκανε να μισήσουμε τη λέξη Ελλάδα»
Ο Δημήτρης Λιγνάδης μιλάει για τον τραγικό ήρωα που ερμηνεύει, για το είδος θεάτρου που θέλει να υπηρετεί, τις εκλογές που έρχονται, την παθογένεια της ελληνικής κοινωνίας και το δραματικό έλλειμμα Παιδείας....
«Το σύνδρομο της χούντας μάς έκανε να μισήσουμε τη λέξη Ελλάδα»
ΘΕΑΤΡΟ
Ενα μεγάλο γλέντι στη Μικρή Επίδαυρο
Μια ανάσα πριν από τις βουλευτικές εκλογές, στις 5 και 6 Ιουλίου, ένα γαμήλιο τραπέζι στρώνεται στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, σε μια παράσταση που αποτυπώνει τη διαδικασία της μετάβασης της εξουσίας...
Ενα μεγάλο γλέντι στη Μικρή Επίδαυρο
ΘΕΑΤΡΟ
«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»
Μια «Αντιγόνη» που σχεδιάστηκε έτσι ώστε ο τόπος και οι άνθρωποί του να παίζουν τον βασικό ρόλο στον τρόπο προσέγγισής της θα δούμε στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ντέλλα. Μας μιλά ο...
«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας