Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Βαλς και βαλκανική σαλάτα

Αννα Στυλιανάκη, Χρήστος Κεχρής, Νίκος Κοτενίδης και Χρύσα Μαλιαμάνη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βαλς και βαλκανική σαλάτα

  • A-
  • A+
Ο Βίκτωρ Αρδίττης ανεβάζει στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής ένα σχεδόν άγνωστο, διασκεδαστικό ερωτικο-πολιτικό έργο του συνθέτη του Ολυμπιακού Υμνου, γραμμένο στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Πριγκίπισσες, διεφθαρμένοι αυλικοί και ηρωικοί Ηπειρώτες σμίγουν στη σκηνή για να ειρωνευτούν κάθε σκοτεινή εποχή της Ιστορίας.

«Εχει μεγάλη πλάκα, γιατί η προηγούμενη δουλειά μου στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής ήταν το 2017, με το σκοτεινό "Λαστιχένιο φέρετρο" των Κουνάδη-Ζιώγα. Εκεί που κάνουμε πρόβες συναντάω συχνά τον τότε μαέστρο μου, Νίκο Βασιλείου, "α, βρε Βίκτωρα, πώς κατάντησες, από την αβανγκάρντ του 20ού αιώνα σε ρίξανε στις οπερέτες", μου λέει. Φυσικά, δεν το εννοεί κι εγώ απολαμβάνω την παράσταση, με ερεθίζει δημιουργικά πολύ».

Ο Βίκτωρ Αρδίττης, ένας από τους πιο διανοούμενους και θεωρητικούς του θεάτρου μας, καθηγητής σκηνοθεσίας στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, είναι χωμένος εδώ και καιρό σε βαλσάκια, ωραίες μελωδίες, ερωτικές ίντριγκες και γκροτέσκο κωμικές καταστάσεις.

Σε λίγες μέρες (9 Ιουνίου) παρουσιάζει στην Εναλλακτική της Λυρικής, στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, τη σχεδόν άγνωστη οπερέτα «Η πριγκίπισσα της Σάσσωνος» -εξήντα δύο χρόνια έχει να ανέβει στην ΕΛΣ- που όχι μόνο μας αποκαλύπτει ένα νέο πρόσωπο του σπουδαίου Επτανήσιου συνθέτη Σπυρίδωνος-Φιλίσκου Σαμάρα, πέρα από τον διάσημο Υμνο των Ολυμπιακών Αγώνων και τη σοβαρή του όπερα «Ρέα», αλλά εμπλουτίζει και τις γεωγραφικές μας γνώσεις.

Διότι η νήσος Σάσων υπάρχει και παραϋπάρχει. Βρίσκεται στα στενά του Οτράντο, που χωρίζουν την Ιταλία από την Αλβανία, ανήκε στην Ελλάδα και παραχωρήθηκε στην Αλβανία στα τέλη του 19ου αιώνα. «Εχει μεγάλη στρατηγική σημασία», εξηγεί ο Βίκτωρ Αρδίττης, «αν και είναι ξερονήσι με λίγους κατοίκους.

Ο Σαμάρας έγραψε την "Πριγκίπισσα" το 1915, εγκλωβισμένος στην Ελλάδα στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, κι αφού, μετά τη μεγάλη του καριέρα στην Ιταλία, προσπαθούσε να βγάλει το ψωμί του γράφοντας λαϊκά έργα - γιατί η οπερέτα λαϊκό είδος είναι».

Η εποχή, όσο σκοτεινή και δύσκολη κι αν ήταν, έψαχνε για διαφυγές. Κι αυτό ακριβώς έκανε ο Σαμάρας με την οπερέτα του, βασισμένη σε κείμενο που έγραψε μαζί με τον Νικόλαο Λάσκαρη.

«Εκλεισε μέσα στην "Πριγκίπισσα της Σάσσωνος" το χάος της βαλκανικής σαλάτας, αυτό που ήταν (και εξακολουθούν να είναι σε ένα βαθμό) τα Βαλκάνια. Που τα σύνορα ποτέ δεν είναι σίγουρα, που το κάθε τι μπορεί να είναι από δω και από ένα τυχαίο γεγονός να βρεθεί ξαφνικά στην άλλη μεριά. Εστησε μια φοβερή πολιτικο-ερωτική ίντριγκα, μια απολαυστική παρωδία, που όλα είναι στην κόψη, όλα είναι ειρωνικά. Το απαιτεί και η οπερέτα, αυτό το πολύ συμβατικό είδος, που δεν θέλει να περάσει μηνύματα, δεν διεκδικεί ψυχολογία και αληθοφάνεια, ένα κλίμα διασκεδαστικό θέλει να φτιάξει».

Μια πάμπλουτη, λοιπόν, Αμερικάνα, η Ντόλλυ, έχει αγοράσει τη νήσο Σασσών, έχει αυτοαναγορευτεί Πριγκίπισσα και σκορπώντας τα ωραία της λεφτά ακόμα και προς τον «φτωχό λαό» σκοπεύει να τη μετατρέψει σε παράδεισο επί της Γης, ενώ η διεφθαρμένη αυλή της περνάει τον καιρό της με βαλς και τραγούδια. Να, όμως, που καταφτάνουν από την Ηπειρο απέναντι, δύο ηρωικοί Ελληνες οπλαρχηγοί, ο ένας από αυτούς ερωτευμένος με την Ντόλλυ, και την προειδοποιούν πως ετοιμάζεται αλβανική επίθεση! Οπως πάντα οι Ελληνες νικάνε και ο έρως θριαμβεύει.

Να το και το εθνικοπατριωτικό χάπι εντ, ο Βίκτωρ Αρδίττης δεν το αρνείται, αλλά το διασκεδάζει. «Να βρω τις ισορροπίες σε ένα έργο τόσο εξωφρενικό, με τρελαίνει», λέει. «Χρειάστηκε να επιστρατεύσω την μπρεχτική μου παιδεία για να πετύχουμε ένα αποτέλεσμα απροσδόκητο, παράξενο και ταυτόχρονα κριτικό και ειρωνικό μαζί. Οχι προς το ίδιο το έργο, καθόλου, αυτό ίσα ίσα που έχει ανά πάσα στιγμή συνείδηση της ιδιαιτερότητάς του».

Ο Βίκτωρ Αρδίττης δεν έκανε διασκευή, έκοψε απλώς κάποιες πρόζες («πολυλογάδικες») ανάμεσα στα μουσικά μέρη και πρόσθεσε έναν μικρό πρόλογο, φτιάχνοντας με αυτόν μια σύμβαση.

«Οτι βρισκόμαστε σε μια σάλα ενός παλατιού, που μπορεί να είναι της πριγκίπισσας της Σάσωνος, μπορεί και της πριγκίπισσας Σίσι στο Αχίλλειο, γιορτάζουμε την επέτειο της σωτηρίας της νήσου, διηγούμαστε την ιστορία με έναν πολύ ελεύθερο τρόπο και χορεύουμε βαλς κάτω από πολυελαίους. Χορεύουμε πολύ βαλς στην παράσταση, αυτό θέλει η μουσική».

Αυτή κι αν τον ενθουσίασε. «Στην αρχή η πρόταση του Αλέξανδρου Ευκλείδη, καλλιτεχνικού διευθυντή της Εναλλακτικής Σκηνής της Λυρικής, με εξέπληξε. Αλλά δουλεύοντας το έργο δεν ένιωσα μόνο το ταλέντο του Σαμάρα (οι μελωδίες του είναι έξοχες), αλλά και τη μεγάλη μαστοριά του - στην ενορχήστρωση και σε πολύ κρυφές λεπτομέρειες, που ακούω να αναδεικνύει ο μαέστρος μας, ο Μιχάλης Παπαπέτρου. Είναι στιγμές που νιώθω πως η "Πριγκίπισσα της Σάσσωνος" είναι σαν ένα αμερικανικό μιούζικαλ του '30 ή ακόμα και πιο σύγχρονο, σαν τις "Ομπρέλες του Χερβούργου"».

Με άλλα λόγια, ο Βίκτωρ Αρδίττης πιστεύει ότι αυτό το «παλιό μουσικό, θεατρικό, θεατρολογικό αλλά και πολιτικό σχέδιο του Αλέξανδρου Ευκλείδη να αναβιώσει, αναγνωρίσει και αξιοποιήσει τη χαμένη και παραγνωρισμένη παράδοση του ελληνικού μουσικού θεάτρου, πέτυχε απόλυτα. Μας εμφάνισε εντελώς ξαφνικά κάτι εντελώς παράξενα, χαμένα διαμαντάκια. Μας έβαλε στο τριπάκι της οπερέτας».

🔺 Info: Σκηνικό Αντώνη Δαγκλίδη, κοστούμια Αλεξίας Θεοδωράκη, κίνηση Ιριδας Νικολάου, φωτισμοί Μελίνας Μάσχα. Συμμετέχουν οι πρωταγωνιστές της ΕΛΣ Αννα Στυλιανάκη (Ντόλλυ), Χρύσα Μαλιαμάνη, Χρήστος Κεχρής, Νίκος Κοτενίδης, Γιάννης Φίλιας, Ελένη Μπαρκαγιάννη, Δημήτρης Σιγαλός, Βαγγέλης Μανιάτης, Νίκος Καραγκιαούρης. Παραστάσεις στις 9, 12 και 14 Ιουνίου (8.30 μ.μ.).

MEDIA
Ενιαίο μέτωπο όλων των εργαζομένων στα ΜΜΕ εν όψει του ΣτΕ
Την ενιαία γραμμή και το συντονισμό όλων των εργαζομένων στα Μέσα Ενημέρωσης διατράνωσαν οι εκπρόσωποι όλων των Ενώσεων ΜΜΕ και των αυτοδιαχειριζόμενων Ταμείων τους σε σύσκεψη που έγινε στον ΕΔΟΕΑΠ.
Ενιαίο μέτωπο όλων των εργαζομένων στα ΜΜΕ εν όψει του ΣτΕ
ART - ΝΕΑ
Εντεκα αφορμές για να πάμε στο Φεστιβάλ Ανδρου
Εντεκα παραγωγές, έντεκα αφορμές για να πάμε φέτος στο 5ο Φεστιβάλ Ανδρου, που οργανώνεται από τις 31 Ιουλίου έως τις 20 Αυγούστου, από την ΑΜΚΕ «Φίλοι Φεστιβάλ Ανδρου», με καλλιτεχνικό διευθυντή τον σκηνοθέτη...
Εντεκα αφορμές για να πάμε στο Φεστιβάλ Ανδρου
ART - ΝΕΑ
«Θεϊκός διάλογος» μεταξύ Πικάσο και αρχαιότητας στο Κυκλαδικής Τέχνης
Μια σπάνια και πρωτότυπη έκθεση, με τίτλο «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός» διοργανώνεται από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης από τις 20 Ιουνίου 2019 έως τις 20 Οκτωβρίου 2019. Περιλαμβάνει κεραμικά και...
«Θεϊκός διάλογος» μεταξύ Πικάσο και αρχαιότητας στο Κυκλαδικής Τέχνης
MEDIA
Ευρώπη και ΗΠΑ προειδοποιούν τον Ερντογάν - Ανυποχώρητη η Άγκυρα
Αρωμα Βενιζέλου και ΛΑΟΣ στα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. - Κλιμακώνεται ο πόλεμος νεύρων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης / Ανήλικοι πρόσφυγες στις μυλόπετρες / Δίκη Χρυσής Αυγής: Το τάγμα της Νίκαιας στο εδώλιο.
Ευρώπη και ΗΠΑ προειδοποιούν τον Ερντογάν - Ανυποχώρητη η Άγκυρα
ΘΕΑΤΡΟ
Ενα μεγάλο γλέντι στη Μικρή Επίδαυρο
Μια ανάσα πριν από τις βουλευτικές εκλογές, στις 5 και 6 Ιουλίου, ένα γαμήλιο τραπέζι στρώνεται στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, σε μια παράσταση που αποτυπώνει τη διαδικασία της μετάβασης της εξουσίας...
Ενα μεγάλο γλέντι στη Μικρή Επίδαυρο
ART - ΝΕΑ
Ασκούμενοι βιβλιοθηκονόμοι «σώζουν» τη Βιβλιοθήκη
Από χθες η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στη νέα της έδρα, στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, λειτουργεί με διευρυμένο ωράριο, έτσι, δηλαδή, όπως της αρμόζει. Δεν κλείνει τις πόρτες της στις 2 το...
Ασκούμενοι βιβλιοθηκονόμοι «σώζουν» τη Βιβλιοθήκη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας