Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια φορά ήταν ένας μόνος του...

«Εφυγε» ο λογοτέχνης και θεατρικός συγγραφέας, Γιώργος Σκούρτης

ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια φορά ήταν ένας μόνος του...

  • A-
  • A+

Πέθανε χτες τα ξημερώματα σε ηλικία 78 ετών ο λογοτέχνης και θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Σκούρτης στο νοσοκομείο «Αγία Ολγα», όπου νοσηλευόταν εξαιτίας προβλημάτων υγείας που τον ταλαιπωρούσαν εδώ και καιρό.

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και πέρασε όλη τη ζωή του στην Αθήνα και μάλιστα στην αγαπημένη του γειτονιά, τα Εξάρχεια. Υπήρξε συγγραφέας πολλών θεατρικών έργων που ανέβηκαν με επιτυχία στη σκηνή, μυθιστορημάτων και σεναρίων αλλά και σκηνοθέτης στο θέατρο, την τηλεόραση, το ραδιόφωνο.

Η γραφή του σκληρή, διεισδυτική, με χιούμορ και τρυφερότητα. Τα θέματα που επέλεγε αφορούσαν πάντα τις σχέσεις των ανθρώπων μέσα σ’ ένα δύσκολο και επιθετικό κοινωνικό σύστημα: ο έρωτας, η φιλία, η δύναμη της εξουσίας, το αδιέξοδο της νέας γενιάς, η εξάρτηση, η αποτυχία. Οι ήρωές του περιθωριακοί, απελπισμένοι, ευαίσθητοι, επαναστάτες, ελεύθεροι.

Η πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο έγινε το 1970 με το έργο «Νταντάδες», που παρουσιάστηκε στο Θέατρο Τέχνης, εγκαινιάζοντας τότε έναν καινούργιο και αποκαλυπτικό τρόπο γραφής για το σύγχρονο ελληνικό θέατρο, άμεσο, τολμηρό, που επηρέασε κι άλλους συγγραφείς της εποχής του.

Ακολούθησαν κι άλλα έργα: «Οι μουσικοί», «Οι εκτελεστές», «Οι ηθοποιοί», «Κομμάτια και θρύψαλα», «Ο Καραγκιόζης παρά λίγο Βεζύρης», «Απεργία», «Το θρίλερ του έρωτα», η τριλογία («Η δίκη του Σωκράτη», «Η κωμωδία του βασιλιά Ιουγούρθα», «Υπόθεση Κ.Κ.»), «Εφιάλτες» και πολλά ακόμα.

Το περίφημο βιβλίο του «Μπαρμπα-Τζορτζ. Mια φορά ήταν ένας μόνος του» μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, αγαπήθηκε από τους αναγνώστες αλλά και ο ίδιος το ξεχώριζε. Οπως έλεγε, ήταν η μοναδική φορά που, βάζοντας «τέλος» σε κάτι που έγραφε, ένιωσε πραγματικά λυπημένος: «Πέρασα τόσο ωραία με τον μπαρμπα-Τζορτζ και την παρέα του, τις ιστορίες τους, τις αγάπες τους, την απελπισία τους, την ποιητικότητά τους, τους απίθανους έρωτές τους, την υπέροχη ανθρωπιά τους, τις πλάκες τους και τα μεθυσμένα φευγάτα ξενύχτια τους.

Αλλά και οι αναγνώστες του μέχρι σήμερα (έχουν μεγαλώσει τρεις γενιές με το “Μια φορά ήταν ένας μόνος του”) λυπούνται το ίδιο όταν το τελειώνουν. Χρόνια τώρα μου λένε και μου ξαναλένε να γράψω ακόμα ένα βιβλίο με ήρωα τον μυθικό μπαρμπα-Τζορτζ. Ποιος ξέρει, ίσως κάποια ξαφνική στιγμή...».

Οπως είχε πει στην εφημερίδα «Πελοπόννησος», ήταν πάντα από κοντά στο ανέβασμα των έργων του. Δεν εμπιστευόταν τους σκηνοθέτες, γιατί θεωρούσε πως «δεν καταλαβαίνουν ένα έργο που διαβάζουν πρώτη φορά. Γι’ αυτό ανεβάζουν ξένα που έχουν παιχτεί, έχουν διαβάσει κριτικές και αναλύσεις, έχουνε πάει να δουν την παράσταση, την ξεπατικώνουν και μετά το “διασκευάζουν” σαν κουστουμάκι τους και μας το σερβίρουν ως “γκουρμέ επιτυχία” στο διεθνές κοινό. Κι εμείς τα πρόβατα πάμε και πληρώνουμε για ένα χάχανο και να υποστηρίξουμε το ξένο θέατρο, την ξένη κουλτούρα, την ξένη οικονομία».

Τα ποιήματά του «Μετανάστες» που, όπως δηλώνει ο τίτλος, περιγράφουν τα προβλήματα των Ελλήνων μεταναστών ως βιομηχανικών εργατών στην Ευρώπη και στην Αμερική, μελοποιήθηκαν από τον Γιάννη Μαρκόπουλο και τραγουδήθηκαν από τη Βίκυ Μοσχολιού και τον Λάκη Χαλκιά. Δυο σπουδαία τραγούδια από αυτό τον δίσκο που όλοι αγαπήσαμε είναι: «Μιλώ για τα παιδιά μου» και το ζεϊμπέκικο «Η φάμπρικα». Δικοί του είναι οι στίχοι «Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί» που τραγούδησε ο Νίκος Ξυλούρης αλλά και του «Ανεπανάληπτος» σε μουσική του Κώστα Καράλη που τραγούδησε ο Τόλης Βοσκόπουλος.

Μακριά από αυτό που λέμε «δημόσιες σχέσεις» και «επαφές», ο Γιώργος Σκούρτης προτιμούσε τη νύχτα, τον κόσμο του μπαρ, τους φίλους του, τα ποτά. Τολμηρός και αθυρόστομος, δεν κρατούσε προσχήματα και καθωσπρεπισμούς ούτε στην προσωπική του ζωή ούτε στον δημόσιο λόγο.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Το Ποντίκι» δεν συμμερίζεται καθόλου το καμάρι των Ελλήνων για τη σπουδαία αρχαιοελληνική καταγωγή: «Ας τελειώνουμε μ’ αυτήν τη μεγάλη παραμύθα “εμείς οι Ελληνες… η Ελλάδα…” κ.λπ., παπαριές. Την εξουσία την κουβαλάμε –ως άνθρωποι κι όχι ως Ελληνες μόνο– στο DNA μας. Είναι σαν να αναρωτιόμαστε μέχρι πότε ο ελέφαντας θα “φορτώνεται” στην ελεφαντίνα. Η ατάκα απ’ τους “Νταντάδες” είναι το αποτέλεσμα της άγνοιας που επιβάλλει η εξουσία. Σήμερα, το 90% των πολιτών αγνοεί τι είναι το μνημόνιο, οι αγορές, τα ομόλογα, το χρηματοπιστωτικό στάτους. Τι συμβαίνει με τα φάρμακα, το γάλα, το ψωμί. Τι συμβαίνει με τον πληθωρισμό και το σκατογενές πλεόνασμα! Μόνο την ανεργία και την πείνα γνωρίζει καλά. Ε, βρε μαλάκα πολίτη, ποιος σε οδήγησε σ’ αυτήν την ξεφτίλα; Σφάξ’ τον!»

Από τον Καστανιώτη έχουν κυκλοφορήσει πολλά βιβλία του: «Ο Σέξπιρ ζει σε καταφύγιο», «Το χειρόγραφο της Αντάρας», «Ιστορίες με πολλά στρας», «Το συμπόσιο της Σελήνης», «Εκποίηση»,«Ο κίλερ», «Ασκήσεις έρωτα», «Μονόλογοι πληγωμένων αντρών», «Ο τελευταίος», «Πήδημα θανάτου», «Εφιάλτες».

Από τον Γαβριηλίδη «Εμμονή», από τον Λιβάνη «Αυτός ο μπάτσος», από τον Κέδρο «8 ανέκδοτα θεατρικά έργα», «Ετσι... κι αλλιώς κι αλλιώτικα», «Μανιφέστο», από τον Ιανό «Νύχταθλο», από το Οξύ «Σε παραλήρημα», από τη Δωδώνη «The Nannies» και από τον Κάκτο «Κάπου σας ξέρω, μήπως γράφετε στα Νέα;».

Ηταν πολιτικοποιημένος χωρίς να έχει οργανωθεί ποτέ σε κάποιο κόμμα, ακολουθούσε τη δική του γραμμή, όπως είχε πει παλιά σε μια συνέντευξή του στην «Ελευθεροτυπία»:

Ποτέ δεν ήμουνα σε κόμμα ή απόκομμα, από χαρακτήρα δεν μπορώ να ακολουθώ τη “γραμμή”, θέλω να χαράζω τις δικές μου, όμως θεωρώ την πολιτική συνειδητοποίηση ενάντια στο Αδικο και στο Κακό –τον πολεμοκάπηλο, ναρκομανή, πόρνο και “απεχθή πιστωτή” ανθρωποφάγο καπιταλισμό– το πρώτο καθήκον του πολίτη. Από πιτσιρικάς είμαι οργισμένος πολιτικά, έστω κι αν τότε δεν είχα τη γνώση να αναλύσω τις συμπεριφορές μου

Ο Γιώργος Σκούρτης είχε παντρευτεί την ηθοποιό Αγγελική Ελευθερίου, αδελφή του Μάνου Ελευθερίου, με την οποία απέκτησαν έναν γιο.

  

ΘΕΑΤΡΟ
«Ο Ρίτσος σήμερα βρίσκεται στις σιωπές μας»
Σκηνοθετεί και ερμηνεύει στο Θέατρο Αργώ τον ποιητικό μονόλογο που ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε το 1960, «Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού». Η εβδομηντάχρονη Ηλέκτρα εξομολογείται στην υπέργηρη τροφό της, ατομικά και...
«Ο Ρίτσος σήμερα βρίσκεται στις σιωπές μας»
ΘΕΑΤΡΟ
Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής
Το μυθιστόρημα του Μενέλαου Λουντέμη διασκευάζεται πρώτη φορά για το θέατρο από τη Σοφία Αδαμίδου σε σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη. Ο συγγραφέας αποτυπώνει τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής...
Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής
ΘΕΑΤΡΟ
«Oταν γράφω, οι ταχυπαλμίες στήνουν χορό»
Από την εφηβεία του είχε «ψύχωση» με τον Αμλετ ο γνωστός ποιητής, πεζογράφος και στιχουργός. Οχι τυχαία λοιπόν το πρώτο θεατρικό έργο του Μάνου Ελευθερίου που ανεβαίνει στη σκηνή είναι «Ο Πατέρας του Αμλετ»....
«Oταν γράφω, οι ταχυπαλμίες στήνουν χορό»
ΘΕΑΤΡΟ
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
Μετά την «Γκόλφω», την «Ερωφίλη», το «Σύσσημον», τον «Ορέστη», βαριετέ και άγρια σάτιρα; «Greek Freak/Fire and Fury!», η παράσταση που παίχτηκε διχάζοντας το κοινό το καλοκαίρι, στο Φεστιβάλ Αθηνών, επιστρέφει...
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
ΘΕΑΤΡΟ
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
Μια πρωτότυπη multimedia παράσταση εμπνευσμένη από το πεζογραφικό έργο του Ιρλανδού συγγραφέα παρουσιάζει ο Δημήτρης Κουρτάκης από τις 18 μέχρι τις 20 Ιουλίου στην Πειραιώς 260. Ενας εσωτερικός μονόλογος ως...
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
ΘΕΑΤΡΟ
Η κυβερνώσα Αριστερά αποτελεί ένα αδιέξοδο
Ο γνωστός συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης με τον αιχμηρό, προφητικό λόγο, με αφορμή το νέο του έργο «Θερισμός», που παίζεται στο Εθνικό Θέατρο, σχολιάζει την κατάσταση στην Ελλάδα επί ΣΥΡΙΖΑ ενώ μας καλεί να...
Η κυβερνώσα Αριστερά αποτελεί ένα αδιέξοδο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας