Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Οι τραγωδίες διαταράσσουν κεκτημένα»

Γεράσιμος Γεννατάς, Σταύρος Τσακίρης, Δημήτρης Λάλος, Λένα Ανδρικοπούλου, Λένα Δροσάκη, Μάνος Καρατζογιάννης, Μαρία Κίτσου, Δημήτρης Παγώνης, Γιώργος Παπαπαύλου, Κώστας Νικούλι, Νάνσυ Χριστοπούλου, Τάκης Χρυσικάκος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Οι τραγωδίες διαταράσσουν κεκτημένα»

  • A-
  • A+

Η παράσταση «Οιδίπους», παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης, εξιστορεί έναν από τους αρχαιότερους μύθους, αυτόν των Λαβδακιδών, όπως τον συνέλαβε ο λαός και τον διαχειρίστηκαν οι μεγάλοι τραγικοί ποιητές: από την άφιξη του Κάδμου στη Θήβα, τον γάμο του Λάιου με την Ιοκάστη (Μαρία Κίτσου), τη γέννηση του Οιδίποδα (Δημήτρης Λάλος), την πατροκτονία και τη λύση του αινίγματος της Σφίγγας, την τύφλωση, την εξορία, τη σύγκρουση του Ετεοκλή (Γιώργος Παπαπαύλου) και του Πολυνείκη (Μάνος Καρατζογιάννης), την ανυπακοή της Αντιγόνης (Λένα Δροσάκη) στην εντολή του Κρέοντα (Γεράσιμος Γεννατάς) και το τέλος του Οιδίποδα (Τάκης Χρυσικάκος).

«Σε μια εποχή εκτός ορίων όπου όλα αλλάζουν και ξαναγεννιούνται, δεν θα μπορούσαμε ν’ ασχοληθούμε με κάτι διαφορετικό» λέει ο Σταύρος Τσακίρης.

«Την ώρα που οι περισσότεροι αναζητούν τον επαναπροσδιορισμό ρόλου μέσα στην κοινωνία, την οικογένεια, την επιλογή ατομικής ταυτότητας, τέτοια κείμενα δεν διδάσκουν μόνο, αλλά σίγουρα διαταράσσουν τα κεκτημένα και καταρρίπτουν τις προκαταλήψεις. Η "βεβαιότητα" είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της ευτυχίας και του μέλλοντος».

H παράσταση δεν περιλαμβάνει μόνο σκηνές από τις εφτά τραγωδίες (Σοφοκλή «Οιδίπους Τύραννος», «Οιδίπους επί Κολωνώ» και «Αντιγόνη», Ευριπίδη «Φοίνισσες», «Βάκχες», «Ικέτιδες» και Αισχύλου «Επτά επί Θήβας») αλλά και πτυχές του μύθου που ορίζονταν ως «μιαρές» κατά την παράδοση της τραγωδίας και εξιστορούνταν μόνο από τους Αγγελιοφόρους ή τον Χορό.

Εντεκα ηθοποιοί με ελάχιστα μέσα, αφηγούνται έναν μύθο που περιγράφει την προσπάθεια του ανθρώπου ν’ απομακρυνθεί από τη ζούγκλα, να δημιουργήσει κοινωνίες, να εκλογικεύσει το μυστήριο του θανάτου, ν’ απαλύνει τον πόνο από τις αντιξοότητες του βίου, ν' απαλλαχτεί από τη δυναστεία του νόμου της ανισότητας και να ζήσει ευτυχισμένος. Αφηγούνται τον μύθο του Οιδίποδα, «τον μύθο του κόσμου όπως τον είπαν οι Ελληνες» λέει ο Σταύρος Τσακίρης:

«Η μυθολογία είναι η άγραφη και ατεκμηρίωτη Ιστορία της "ηρωικής" εποχής. Μέσα από αλληγορίες ή παραβολές καταγράφει τα πρώιμα χρόνια του ανθρώπου στη Γη. Γι' αυτό και όλες οι μυθολογίες (ελληνική, εβραϊκή, ινδική, σκανδιναβική κ.ά.) συναντιούνται, ταυτίζονται και τέμνονται. Η ιδιαιτερότητα του κάθε λαού εντοπίζεται στη φόρμα, δηλαδή στον τρόπο της αφήγησης. Οι ελληνικοί μύθοι διασώζονται μέσα από το θέατρο κι αυτό σημαίνει ότι η λογική της σκηνικής σύγκρουσης ήταν η γλώσσα που αντιπροσώπευε τη σκέψη αυτού του λαού. Στην παράσταση χρησιμοποιείται σαν θεατρική φόρμα ένας άλλος ελληνικός τρόπος: ο παρακαταλογικός τρόπος αφήγησης, δηλαδή ο τρόπος των ελληνικών λαϊκών αφηγηματικών ποιημάτων, των παραλογών».

Ο μύθος του Οιδίποδα στο πέρασμα των αιώνων πήρε ανθρωπολογική διάσταση, λειτούργησε ως ψυχαναλυτική προσέγγιση, ως εργαλείο κοινωνιολογικής έρευνας.

«Ενα τόσο καθοριστικό αφήγημα για το σύνολο του κόσμου ήταν φυσικό να διαβαστεί ή να χρησιμοποιηθεί σε κάθε εποχή σύμφωνα με τα ερωτήματα που τοποθετούσε η συλλογική συνείδηση» λέει ο Σ. Τσακίρης. «Διαβάσαμε τον Οιδίποδα σαν πρωθύστερο Μεσσία, σαν έκφραση του ασυνειδήτου, ακόμη και σαν χίπι αντισυμβατικό ήρωα. Το σίγουρο είναι πως όλα είναι λάθος. Η ελπίδα του καθενός που καταθέτει μια ανάγνωση πάνω στον μύθο του Οιδίποδα κατατείνει τουλάχιστον στο να μην ακούγεται αδιάφορη μέσα στην εποχή της. Στη δική μας περίπτωση η ανάγνωση γίνεται σαν ακόμη μια προσπάθεια ν’ απαλλαχτούμε από τις προκαταλήψεις, τις φοβίες που δημιουργεί το σύστημα εκμετάλλευσης οδηγώντας τον σύγχρονο άνθρωπο στην απάθεια και την αποπνευματικοποίηση».

Λέμε ότι τα έργα αυτά αποτελούν υλικό για την ουσιαστική αφύπνιση της συνείδησης του ανθρώπου. Μπορεί να συμβεί αυτό στη σημερινή εποχή;

«Μην παραγνωρίζουμε την ανθρώπινη διάνοια που ίσως κάποιες στιγμές χειμάζει. Ο "ιστορικός" άνθρωπος πάντα αντιστέκεται και τέλος εξελίσσεται. Η σαθρή ευμάρεια καταρρέει, την απάθεια διαδέχεται η οργή. Χωρίς να είμαι αιθεροβάμων πιστεύω πως το οργισμένο πλήθος καραδοκεί. Οπως όλα τα αληθινά έργα των ανθρώπων κινδυνεύουν από τους θαυμαστές τους, έτσι και τα συγκεκριμένα κείμενα έχουν κακοποιηθεί από τους ενδελεχείς ερμηνευτές γιατί έμειναν αχρησιμοποίητα, άρα αδρανή. Χρησιμοποιήθηκε το κύρος τους για να δώσει πιστοποιητικό ποιότητας σε όποιον τα διαχειριζόταν. Τέτοιες πρακτικές έδωσαν παραστάσεις που απομάκρυναν τα κείμενα από τους αληθινούς δικαιούχους, δηλαδή το πλατύ κοινό. Το θέατρο είναι μια ζωντανή διαδικασία πάθους και σ’ αυτό δεν μπορεί ν’ αντισταθεί κανείς θεατής, ενημερωμένος ή μη, σημερινός ή μελλοντικός. Η κάθε παράσταση υπόκειται στη δική της αυτενέργεια. Δεν μπορεί να επικαλείται τα σπουδαία κείμενα ως άλλοθι, αλλά να δημιουργεί καλό θέατρο, γοητευτικό για τους πολλούς».

Ο χειμώνας που έρχεται θα είναι «πατρινοκεντρικός» για το ρεπερτόριο του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Σταύρος Τσακίρης.

«Κείμενα και καλλιτέχνες που γεννήθηκαν στην πόλη, μιλούν και στοχάζονται για την Πάτρα ή βλέπουν τα τεκταινόμενα στην Πάτρα σαν μέρος μιας παγκόσμιας ζύμωσης για έναν πιο δίκαιο κόσμο. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στο ΔΗΠΕΘΕ οι ιδανικές συνθήκες ώστε να γίνει ένα θέατρο με δυναμικό λόγο και θέση στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πιστεύω ότι όλοι προσπαθούμε να ελαχιστοποιήσουμε τις αδυναμίες μας και να δουλέψουμε για ένα θέατρο χρήσιμο και λαϊκό».

 Info:

Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας. «Οιδίπους» σε σκηνοθεσία-σύνθεση κειμένου Σταύρου Τσακίρη.
Σκηνικά: Αλέξανδρος Ψυχούλης. Μουσική: Μίνος Μάτσας. Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου. Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος.
Παίζουν: Μαρία Κίτσου, Δημήτρης Λάλος, Γεράσιμος Γεννατάς, Λένα Δροσάκη, Γιώργος Παπαπαύλου, Μάνος Καρατζογιάννης, Δημήτρης Παγώνης, Κώστας Νικούλι, Νάνσυ Χριστοπούλου, Λένα Ανδρικοπούλου, Τάκης Χρυσικάκος.
18,19/7 στις 21.30, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας. Θα ακολουθήσει περιοδεία στα μεγάλα φεστιβάλ.

ΘΕΑΤΡΟ
«Ο Αισχύλος μού μαθαίνει να κοιτάζω τη ζωή με υπομονή και αυτοσαρκασμό»
Το πρώτο έργο της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια» σκηνοθετεί ο Λιθουανός σκηνοθέτης Τσέζαρις Γκραουζίνις στην Επίδαυρο στις 6 και στις 7 Ιουλίου. Ο κόσμος του «Αγαμέμνονα» είναι ζοφερός, λέει στην «Εφ.Συν» ο...
«Ο Αισχύλος μού μαθαίνει να κοιτάζω τη ζωή με υπομονή και αυτοσαρκασμό»
ΘΕΑΤΡΟ
«Οι σχέσεις μας έχουν γίνει ανθρωποφαγικές»
Τον «Κύκλωπα» του Ευριπίδη ανεβάζει την Παρασκευή και το Σάββατο στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου ο Παντελής Δεντάκης. Στο μόνο σατυρικό δράμα που σώζεται ακέραιο, ο ποιητής μεταγράφει από την Ι ραψωδία της...
«Οι σχέσεις μας έχουν γίνει ανθρωποφαγικές»
ΘΕΑΤΡΟ
Η τραγωδία είναι ένας ολόκληρος κόσμος
Το έργο του Σοφοκλή «Οιδίπους επί Κολωνώ» παρουσιάζεται στην Επίδαυρο, με πρωταγωνιστή τον Κώστα Καζάκο, σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη. Ο Μίνως Μάτσας έγραψε την πρωτότυπη μουσική, ένα παράλληλο κείμενο,...
Η τραγωδία είναι ένας ολόκληρος κόσμος
ΘΕΑΤΡΟ
Η Κλυταιμνήστρα τώρα δικαιώνεται
«Μαύρο Αίμα», μια παράσταση βασισμένη στον μύθο της Ορέστειας ανέβηκε στον υπόγειο χώρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης σε σκηνοθεσία Τηλέμαχου Κρεβάικα με ερμηνευτές τη Βίκυ Βολιώτη και τον Χρήστο...
Η Κλυταιμνήστρα τώρα δικαιώνεται
ΘΕΑΤΡΟ
Είμαι αμείλικτα, ανώμαλα ρομαντικός
Ερμηνεύει τον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου στην παράσταση που σκηνοθετεί ο Θέμης Μουμουλίδης και μας εξηγεί γιατί βλέπει τον επικό καρδιοκατακτητή σαν έναν προβοκάτορα που υπονομεύει κανόνες, θεσμούς, κοινωνικά...
Είμαι αμείλικτα, ανώμαλα ρομαντικός
ΘΕΑΤΡΟ
Συνεχίζεται η αντιπαράθεση για τις «Μαριονέτες»
Δύο επιστολές απαντούν στην επιστολή της προέδρου και διευθύνουσας συμβούλου της Νέας Σκηνής, Ειρήνης Λεβίδη, που δημοσιεύτηκε προ ημερών στην «Εφημερίδα των Συντακτών». «Ρίσκαρε την εργασία μας», λένε οι...
Συνεχίζεται η αντιπαράθεση για τις «Μαριονέτες»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας