Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»

Ο Ανδρέας Σκούρτης, που υπογράφει τη σκηνογραφία της «Αντιγόνης», εργάζεται μόνιμα τα τελευταία χρόνια στο Λονδίνο ως αρχιτέκτονας και δάσκαλος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»

  • A-
  • A+

Μια «Αντιγόνη» που σχεδιάστηκε και προετοιμάστηκε έτσι ώστε ο τόπος και οι άνθρωποί του να παίζουν τον βασικό ρόλο στον τρόπο προσέγγισής της θα δούμε στις 20 και 21 Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ντέλλα.

Οι πρόβες για την παράσταση έγιναν στην ευρύτερη περιοχή του Λόφου Φιλοπάππου και αργότερα στο Χιλιομόδι της Κορίνθου, όπου εγκαταστάθηκαν σκηνοθέτης και ηθοποιοί δουλεύοντας μέσα στη συνθήκη κοινής ζωής.

Ο Κωνσταντίνος Ντέλλας δούλεψε την παράσταση με βάση το σκεπτικό ότι το κυκλικό σχήμα του Μικρού Θεάτρου της Αρχαίας Επιδαύρου δημιουργεί έναν πυρήνα, που η ενέργειά του με τη γραμμική απεικόνιση του ήχου διαχέεται στην ευρύτερη περιοχή, περιλαμβάνοντας τους ανθρώπους και τα φυσικά στοιχεία.

Πάνω σ’ αυτήν την ιδέα κινήθηκε η σκηνογραφική, φωτιστική και ενδυματολογική γραμμή της παράστασης, δημιουργώντας μια απόλυτα ενταγμένη στον φυσικό χώρο πραγματικότητα. Γι’ αυτό και κάτοικοι-φορείς του Δήμου Επιδαύρου υπάρχουν ως φυσικές παρουσίες στην παράσταση.

Ο Ανδρέας Σκούρτης, που υπογράφει τη σκηνογραφία της «Αντιγόνης», εργάζεται μόνιμα τα τελευταία χρόνια στο Λονδίνο ως αρχιτέκτονας και δάσκαλος. Στην Ελλάδα έχει σχεδιάσει κτίρια -ανάμεσά τους και τη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου για την οποία βραβεύτηκε με χρυσό μετάλλιο στην έκθεση της Πράγας το 2011-, έχει σκηνογραφήσει παραστάσεις και έχει διδάξει σκηνογραφία στο Τμήμα Θεάτρου στο Ναύπλιο από το 2006 ώς το 2010.

Από το 2013 διδάσκει στο Royal Central School of Speech and Drama στο Λονδίνο, τμήμα του University of London, μία από τις σημαντικότερες σχολές θεάτρου, και καλύπτει σε προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και ερευνητικό επίπεδο όλο το φάσμα ειδικοτήτων σε σχέση με το θέατρο. Το «Performing Architectures» που ιδρύθηκε το 2015 και διευθύνεται από τον Ανδρέα Σκούρτη, με έδρα το Λονδίνο, σχεδιάζει και παράγει παραστάσεις, χώρους πολιτισμού, εγκαταστάσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, με άξονα τον επαναπροσδιορισμό της χρήσης του χώρου με θεατρικό και αρχιτεκτονικό περιεχόμενο.

Η σχέση του Ανδρέα Σκούρτη με το Λονδίνο είναι μακροχρόνια. Απόφοιτος της Αρχιτεκτονικής του Αριστοτελείου, μετακόμισε εκεί πρώτη φορά το 1999, όπου έκανε το μεταπτυχιακό του στη Σκηνογραφία.

«Ερωτεύτηκα την πόλη, ξεκίνησα δουλειά, αποφάσισα να ζήσω εδώ. Λίγο αργότερα σχεδίασα ένα “διάλειμμα” ενός έτους για να γυρίσω στην Ελλάδα να κάνω τη στρατιωτική θητεία μου και να επιστρέψω. Τελικά έμεινα στην Ελλάδα εννιά χρόνια, μέχρι και το 2012. Δεν έχασα ποτέ την επαφή μου με το Λονδίνο και την απίθανη πολυπολιτισμική και πολυεθνική του σύσταση. Συνέχισα τις συνεργασίες μου στα “διεθνή ύδατα” της σκηνογραφίας και της αρχιτεκτονικής».

Στις αρχές του 2013 κι ενώ βρισκόταν στο Λονδίνο για ένα πρότζεκτ είδε την προκήρυξη μόνιμης θέσης καθηγητή σκηνογραφίας σ’ ένα ιστορικό σχολείο, αναγνωρισμένο ως ένα από τα καλύτερα στον κόσμο, το Royal Central School of Speech and Drama.

«Η θετική απάντηση ήρθε στο inbox μου την ημέρα που είχα επιστρέψει στην Αθήνα για την πρεμιέρα της πρώτης εκδοχής του “Ελληνα Βρικόλακα” που κάναμε με τον Κωνσταντίνο Ντέλλα στο Μουσείο Μπενάκη. Δύο εβδομάδες αργότερα είχα ξαναγυρίσει μόνιμα πια στο Λονδίνο. Η τιμή και η χαρά να είσαι μόνιμος καθηγητής σ’ έναν τέτοιο οργανισμό δεν άφηνε περιθώρια για “δειλές” αποφάσεις. Από την πρώτη φορά που βρέθηκα φοιτητής να ταξιδεύω με Erasmus στις χώρες της Ευρώπης, η αντίληψή μου για το τι είναι “σύνορα” αναδιαμορφώθηκε εντελώς. Κάπου έχεις τη βάση σου αλλά η “χώρα” σου είσαι εσύ ο ίδιος. Κι αυτή η “χώρα” σου μπορεί να περιλαμβάνει παραπάνω από ένα κράτη».

Η σχέση του με την Αθήνα παραμένει ισχυρή σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο.

«Η δουλειά που κάνω έχοντας έδρα το Λονδίνο είναι ταυτόχρονα και έργο “σύγχρονου Ελληνα δημιουργού”, ενώ το έργο που κάνω στην Ελλάδα, όπως για παράδειγμα η “Αντιγόνη”, καταγράφεται εδώ και ως έργο “σύγχρονου London-based δημιουργού”. Τα σύνορα είναι ρευστά και πορώδη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι παλιότερα και πρέπει να φροντίσουμε να γίνονται όλο και πιο ανοιχτά. Δουλειές όπως η “Αντιγόνη” δεν τις θεωρώ απλώς ακόμα ένα πρότζεκτ, αλλά πραγματική σύνδεση με αγαπημένους ανθρώπους και τόπους. Είναι οι ρίζες μου κι αισθάνομαι την ανάγκη να τις ποτίζω συχνά».

Το μέγεθος και η ποικιλία της καλλιτεχνικής δραστηριότητας στο Λονδίνο δεν σταματάει ποτέ να ξαφνιάζει τον Ανδρέα Σκούρτη.

«Αυτή η πόλη -ένας μικρός πλανήτης από μόνη της- βιώνεται κυριολεκτικά και μεταφορικά σαν ένα διαρκές πεδίο μάθησης, ανακάλυψης, έρευνας. Δεν είναι όλα εύκολα, συχνά οι ρυθμοί και ο ανταγωνισμός είναι εξαντλητικά, καλείσαι να ανεβάζεις τον πήχη συνέχεια. Αλλά και η αίσθηση της ανταμοιβής είναι επίσης συχνή. Μια μεγάλη διαφορά είναι ότι η σύνδεση ανάμεσα στο ακαδημαϊκό και το καλλιτεχνικό μου έργο, ως σκηνογράφου και θεατρικού δημιουργού και αρχιτέκτονα, όχι μόνο θεωρείται αυτονόητη αλλά είναι και καθαρό ζητούμενο από το Πανεπιστήμιο. Η πρακτική και η έρευνα συνεχώς τροφοδοτούν τη διδασκαλία και το αντίθετο. Προσπαθούμε να “διδάξουμε το μέλλον”, όχι αποστειρωμένοι μέσα σε ένα εργαστήριο, αλλά παρατηρώντας και παράγοντας δράση, έργο εδώ και τώρα. Και καλούμε τους φοιτητές μας να κάνουν το ίδιο».

Πιστεύω στους νέους δημιουργούς

Συντηρεί τη σχέση του με το ελληνικό θέατρο, άλλωστε είναι υπεύθυνος του Τμήματος Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών στο Hellenic Institute of Cultural Diplomacy UK, που αποτελεί τμήμα του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας που ιδρύθηκε το 2017 στην Αθήνα.

«Είμαστε μια μικρή χώρα με εντυπωσιακή ποσότητα και ποιότητα καλλιτεχνικού έργου. Παρά την οικονομική κρίση, τις σκληρές και επώδυνες εξελίξεις των τελευταίων χρόνων, είναι καθαρό πως καλλιτεχνικά συνεχίζει να γεννιέται έργο με βάθος, νέες φόρμες, δημιουργίες που αντιστέκονται στις σουρεαλιστικές συνθήκες εργασίας ή μη εργασίας. Παρατηρώ πως αντί να διαμορφώνονται καινούργιες και ισχυρές μορφές συλλογικότητας, εντείνονται μάλλον οι ατομικότητες – γιατί το μόνο εφικτό είναι να κάνει ο καθένας ό,τι μπορεί, ό,τι αντέχει, με ό,τι διαθέτει.

Η αλήθεια βέβαια είναι πως και πριν από την κρίση και τις συνέπειές της δεν θυμάμαι να έχει υπάρξει -σε κανέναν τομέα του πολιτισμού- ένας καθαρός σοβαρός κεντρικός σχεδιασμός στρατηγικής, οράματος, στόχων. Και δεν εννοώ τις κυβερνήσεις ή τους κρατικούς οργανισμούς. Η καλλιτεχνική παιδεία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν εξελίσσεται ανάλογα με τις νέες κοινωνικές συνθήκες και ανάγκες. Τα βήματα είναι μικρά και ο ρυθμός πάρα πολύ αργός. Πιστεύω πολύ στους νέους δημιουργούς και είμαι αισιόδοξος ότι μια νέα τολμηρή φρεσκάδα θα νικήσει στο πολύ άμεσο μέλλον».

Τα όνειρά του για το μέλλον σχετίζονται με εκπαιδευτικές και καλλιτεχνικές δράσεις στην Ελλάδα και στην Αγγλία, σχεδιάζει ένα νέο θέατρο και Κέντρο Παραστατικών Τεχνών στην Ουγκάντα και έχει στενή σχέση με τον σχεδιασμό της συμμετοχής της Μεγάλης Βρετανίας στην έκθεση της Πράγας το 2019.

«Εχω το ελάττωμα να συγκεντρώνω τη σκέψη και την ενεργητικότητά μου βλέποντας μπροστά, όχι πίσω. Η δραστηριότητά μου ήταν και θα είναι διεθνής, η πατρίδα όμως πάντα θα με ενδιαφέρει. Αισθάνομαι απεριόριστα τυχερός για τις ουσιαστικές, βαθιές καλλιτεχνικές φιλίες και συνεργασίες που με δένουν με ανθρώπους και από τις δύο χώρες δημιουργώντας την απαραίτητη βάση για υπέροχες παραστάσεις όπως η “Αντιγόνη” του Κωνσταντίνου Ντέλλα. Επίσης, ως υπεύθυνος Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών του Hellenic Institute of Cultural Diplomacy UK, σχεδιάζω τρόπους με τους οποίους θέματα της σύγχρονης ελληνικής θεατρικής δημιουργίας μπορούν να υπάρξουν και να φανούν περισσότερο στο Λονδίνο».

INFO: Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου. «Αντιγόνη» του Σοφοκλή. Μετάφραση - Δραματουργία: Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος. Ενδυματολογική επιμέλεια: Κωνσταντίνα Μαρδίκη. Πρωτότυπη μουσική: Αλέξανδρος Κτιστάκης. Σχεδιασμός φωτισμών: Παναγιώτης Λαμπής.

Παίζουν: Θανάσης Δόβρης, Κωνσταντίνος Ντέλλας, Φανή Παναγιωτίδου, Μαρία Παρασύρη, Δέσποινα Ντορίνα Ρεμεδιάκη, Ευθύμης Χαλκίδης. Στην παράσταση συμμετέχουν μαθητές, απόφοιτοι του Μουσικού Σχολείου Πτολεμαΐδας, μαθητές του Γυμνασίου Λυγουριού, μέλη του ΚΑΠΗ Δήμου Επιδαύρου.

Στην προετοιμασία και κατασκευή του σκηνικού συμμετείχαν οι σπουδαστές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, του τομέα ζωγραφικής: Κωνσταντίνος Βαλιουτής, Μαρίνα Μαρκουλή, Λυδία Μαρία Ξύγγη. 20, 21 Ιουλίου στις 21.30.

  

ΘΕΑΤΡΟ
«Κοντά στους αισχρούς τα αισχρά μαθαίνεις»
Η ηθοποιός που έχει δοκιμάσει επανειλημμένα τις δυνάμεις της στο αρχαίο δράμα δίπλα σε σπουδαίους σκηνοθέτες που πάλευαν εμμονικά με τα κείμενα, όπως ο Ανατόλι Βασίλιεφ και ο Λευτέρης Βογιατζής, πρωταγωνιστεί...
«Κοντά στους αισχρούς τα αισχρά μαθαίνεις»
ΘΕΑΤΡΟ
«Το στοίχημα είναι να κρατήσουμε την ελπίδα»
«Στην τραγωδία παλεύεις με το αδιανόητο», τονίζει η γοητευτική, ταλαντούχα ηθοποιός Μαρία Ναυπλιώτου. Ερμηνεύει τη Μήδεια του Ευριπίδη στην ποιητική μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά και σε σκηνοθεσία της...
«Το στοίχημα είναι να κρατήσουμε την ελπίδα»
ΘΕΑΤΡΟ
«Επί χρόνια προετοιμάζομαι για το τέλος πολλών πραγμάτων»
Ο σπουδαίος ηθοποιός Γιάννης Φέρτης παίζει στην «Αλκηστη» του Ευριπίδη με το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Χορτασμένος μα πάντα ανήσυχος, μας μιλάει για την πολύχρονη...
«Επί χρόνια προετοιμάζομαι για το τέλος πολλών πραγμάτων»
ΘΕΑΤΡΟ
«Δεν πιστεύω πια σε καμιά ιδέα»
Η «Μήδεια» του Ευριπίδη σε μια αλλιώτικη ανάγνωση από τον Δημήτρη Καραντζά απόψε στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου. Μια παράσταση κουρδισμένη σε χαμηλούς τόνους, με λόγο και κίνηση δομημένα αυστηρά, μοτίβα...
«Δεν πιστεύω πια σε καμιά ιδέα»
ΘΕΑΤΡΟ
Σαν μαθητής στην Επίδαυρο
Μια ελληνορωσική συμπαραγωγή προκαλεί το ενδιαφέρον. Το ιστορικό Θέατρο Βαχτάνγκοφ της Μόσχας συνεργάζεται για πρώτη φορά με το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζοντας την Παρασκευή και το Σάββατο στην Επίδαυρο την...
Σαν μαθητής στην Επίδαυρο
ΘΕΑΤΡΟ
«Κάντε χώρο για τις Αντιγόνες που έρχονται»
Ακόμα μια «Αντιγόνη» στο Φεστιβάλ Αθηνών, του Ζαν Ανούιγ τώρα, έρχεται στις 21, 22 Ιουλίου στο Rex του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου με πρωταγωνιστές τον Στέλιο Μάινα στον ρόλο του Κρέοντα...
«Κάντε χώρο για τις Αντιγόνες που έρχονται»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας