Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η τέχνη άλλοτε προκαλείται κι άλλοτε έχει ανάγκη να προκληθεί»

Ο χαρισματικός μαέστρος Μάρκελλος Χρυσικόπουλος

«Η τέχνη άλλοτε προκαλείται κι άλλοτε έχει ανάγκη να προκληθεί»

  • A-
  • A+

Μια νέα αφήγηση πάνω στην ερωτική περιπέτεια δύο νέων παραδομένων στον έρωτα. Μια ιστορία μαγική που εξελίσσεται σε ένα δάσος. Πρόσωπα χαμένα, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, μυστηριακές τελετουργίες, αλληγορίες, εποχές και στοιχεία της φύσης που παίρνουν σώμα και οστά.

Ενας από τους πιο ιδιοσυγκρασιακούς σκηνοθέτες, ο Γιάννης Σκουρλέτης, και η ομάδα bijoux de kant επιχειρούν μια εκδρομή στην Αρκαδία των παλαιών και σύγχρονων ξωτικών και τραγουδούν τον έρωτα, μέσα από μια έξοχη μπαρόκ σύνθεση που κατευθύνει με την μπαγκέτα του ο χαρισματικός μαέστρος Μάρκελλος Χρυσικόπουλος (συμμετέχουν το σύνολο παλαιάς μουσικής Latinitas Nostra και η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων).

Ονειρικό παραμύθι με παλαιούς ήχους και νέα ενδύματα που εκτυλίσσεται σε ένα δάσος, όπου κυριαρχούν το αλλόκοτο και το ανοίκειο, είναι η περίφημη μπαρόκ όπερα «Η βασίλισσα των ξωτικών» του σπουδαίου συνθέτη του αγγλικού μπαρόκ Χένρι Πέρσελ. Από τις 27 Απριλίου (και για οκτώ παραστάσεις έως τις 12 Μαΐου) θα έχουμε την ευκαιρία να την παρακολουθήσουμε σε ένα νέο ανέβασμα στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

«Η λέξη-κλειδί, ήδη από την εκδοχή του Σέξπιρ, είναι η μεταμόρφωση. Οχι με την έννοια της μεγάλης αλλαγής που λαμβάνει χώρα μπροστά στα μάτια του κοινού ή του κινηματογραφικού τρικ που έρχεται να εντυπωσιάσει, αλλά περισσότερο σαν αίσθηση, σαν προσωπικός προβληματισμός. Το πώς ο καθένας θα τη βιώσει είναι μια προσωπική ιστορία», εξηγεί ο διακεκριμένος αρχιμουσικός Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, ιδρυτικό μέλος του συνόλου Latinitas Nostra, ο οποίος έχει διαγράψει μια λαμπρή πορεία σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Η λυρική παραγωγή του μπαρόκ μπήκε τις τελευταίες δεκαετίες στο ρεπερτόριο των μεγάλων θεάτρων, συμπληρώνοντας ένα σημαντικό ιστορικό κενό. Η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ θέλει το είδος αυτό να αποτελέσει βασικό άξονα της δραστηριότητάς της, καθώς η αίθουσά της, από άποψη μεγέθους και ακουστικής, είναι ιδεώδης για τις απαιτήσεις.

Παραδόξως, δε, η πρώτη σχετική παραγωγή δεν ανήκει στο κυρίαρχο ιταλικό ή γαλλικό ρεπερτόριο της περιόδου, αλλά στο ιδιάζον αγγλικό. Η «Βασίλισσα των ξωτικών», λοιπόν, ανήκει στο είδος της ημι-όπερας (semi-opera), η οποία αναπτύχθηκε στην Αγγλία στα τέλη του 17ου αιώνα έως τις αρχές του 18ου και συνδυάζει πρόζα με ενόργανη μουσική, τραγούδια και εντυπωσιακά σκηνικά-κοστούμια.

«Aρχισα να αγαπώ το μπαρόκ πριν αποφασίσω να ασχοληθώ επαγγελματικά με τη μουσική. Η διάθεση να το ανακαλύπτουμε όλο και συχνότερα με σύγχρονα ανεβάσματα δεν είναι για να γεμίσουμε τρύπες», σχολιάζει ο μαέστρος. «Το ζήτημα της ιστορικότητας και η άγονη κουβέντα σχετικά με τις μοντέρνες αναγνώσεις είναι ζήτημα πρόσφατο και σίγουρα δεν απασχολούσε τους δημιουργούς των μεγάλων αυτών έργων.

»O Kαραβάτζο ζωγράφισε τους μαθητές του Ιησού σαν Ιταλούς χωρικούς και δεν είχε καμιά αγωνία να παραμείνει συνεπής στην εικόνα που είχαν οι περισσότεροι. Οι άνθρωποι που επικαλούμαστε σήμερα δεν είχαν την αγωνία της ιστορικής ακρίβειας. Εμείς γιατί την έχουμε; Αλλωστε αυτά που σόκαραν πριν από 100 χρόνια σήμερα τα αποκαλούμε κλασικά. Η τέχνη καμιά φορά προκαλείται, καμιά φορά νιώθει την ανάγκη να προκληθεί».

Ο ίδιος πάντως, παρόλο που έχει συμμετάσχει σε αρκετές τολμηρές παραγωγές, δεν θεωρεί την πρόκληση προαπαιτούμενο. «Αυτό που πρωτίστως με γοητεύει σε μια νέα παραγωγή δεν είναι τα θέματα που πραγματεύεται, ούτε η μουσική γραφή, αλλά η κοινή πορεία με ανθρώπους που έχουμε κοινό όραμα.

»Με το κοινό, από την άλλη, θα έλεγα ότι έχω μια έντιμη σχέση και όχι ότι είμαι το πριγκιπόπουλο που του έχουν στρώσει τον δρόμο με ροδοπέταλα. Υπάρχουν στιγμές που με αφήνουν να τους χειραγωγώ και να τους παραπλανώ, άλλοτε συμπορευόμαστε, άλλοτε παρεξηγούμαστε».

Η υπόθεση στη «Βασίλισσα των ξωτικών» αφορά τους δύο ερωτευμένους νεαρούς, τη Δάφνη και τον Απόλλωνα, που κυριευμένοι από τον μεταξύ τους πόθο μπαίνουν μια νύχτα στο δάσος αψηφώντας τους κινδύνους που παραμονεύουν.

Προχωρώντας το πυκνό σκοτάδι τούς χωρίζει κι ο ένας χάνεται απ’ τα μάτια του άλλου. Το αγόρι παγιδεύεται στα σκοτεινά νερά μιας λίμνης κι εκείνη κλαίει πιστεύοντας ότι τον έχασε για πάντα. Το μελαγχολικό της κλάμα ξυπνά τα πλάσματα του δάσους, τη Φύση, τις εποχές κι έτσι ένας Χορός νυμφών παρασύρει τους νέους σε μυστηριακές τελετουργίες προετοιμάζοντας τη μεγαλειώδη ένωσή τους.

Το λιμπρέτο αποτελεί ανώνυμη διασκευή της ρομαντικής κωμωδίας «Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας», αλλά λίγα πράγματα θυμίζουν τη σεξπιρική ιστορία, καθώς δεν περιλαμβάνει κανέναν στίχο του συγγραφέα. Επίσης και ο Γ. Σκουρλέτης έχει κάνει κάτι αρκετά τολμηρό, αφού αφαίρεσε όλη την πρόζα και στα μουσικά μέρη δημιούργησε μια καινούργια δραματουργία.

«Είναι σαν η πρόζα και η μουσική να συνυπάρχουν παράλληλα αλλά όχι ταυτόσημα. Ο σκηνοθέτης, με την επιλογή του αυτή, κρατά τους συμβολισμούς πάνω στη μουσική και αφαιρεί τον λόγο για να αναπτυχθούν νέες σχέσεις, να φτιάξει νέα δραματουργία στους χαρακτήρες του έργου. Σίγουρα μην περιμένετε μια ιστορική αναπαράσταση της “Βασίλισσας των ξωτικών” αλλά ένα νέο αφήγημα».

Νύμφη-Ανύμφευτη

Mέσα από αυτήν την κρυστάλλινη αισθητική του μπαρόκ, η ομάδα των bijoux de kant επιχειρεί μια εκδρομή στην Αρκαδία των παλαιών και των σύγχρονων ξωτικών. «Στην Αρκαδία των επιθυμιών μας, η Βασίλισσα των Ξωτικών επανέρχεται για να τραγουδήσει τον έρωτα που διασχίζει αιώνες, κοινωνικά σχήματα και ιστορικές συμβάσεις.

Η Αρχαιότητα, ο Μεσαίωνας, η Αναγέννηση, το Μπαρόκ και οι νέοι χρόνοι ενοποιούνται μέσα στο πρίσμα της μοναδικής αλήθειας που συνιστά η επιθυμία της ένωσης με τον Αλλον», λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης, Γιάννης Σκουρλέτης.

«Η Βασίλισσα των Ξωτικών, αυτή η semi-opera του σπουδαίου συνθέτη του αγγλικού μπαρόκ Χένρι Πέρσελ (1659-1695), σε λιμπρέτο που ακουμπά χαλαρά στο σεξπιρικό «Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας», ήταν για μένα η αφορμή να αφηγηθώ απ’ την αρχή την ιστορία του τόπου ως ου-τόπου, να μιλήσω για το πέρασμα ανθρώπων και σκιών που φέρουν άλλη γλώσσα, αλλά συνεννοούνται μέσα από τα αενάως όμοια σώματα...

Η Ευρώπη του μπαρόκ, η Ευρώπη της παλινόρθωσης, της κρίσης και του χάους είναι το αέναο βάθρο για τον γάμο της Νεραϊδοβασίλισσας με τα ποιήματα που κουβαλά στο κεφάλι της. Αυτή τη Νύμφη-Ανύμφευτη θα παντρέψω, αυτόν τον ψεύτικο και μαζί αληθινό γάμο θα ξαναστήσω στο σήμερα σαν να είναι χτες και στο χτες σαν να είναι σήμερα».

Info: Παραστάσεις 27-29 Απριλίου & 4-6, 11, 12 Μαΐου στις 20.30. Τους ρόλους ερμηνεύουν: Δάφνη-Θεοδώρα Μπάκα. Καλοκαίρι-Νίκος Σπανός. Φθινόπωρο-Γιάννης Καλύβας. Ανοιξη-Φανή Αντωνέλου. Χειμώνας-Χάρης Ανδριανός. Απόλλωνας: Τάσος Καραχάλιος (επιμελήθηκε και την κινησιολογία). Τιμές εισιτηρίων: 18, 25 ευρώ. Φοιτ: 12 ευρώ. Στα αγγλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους.

  

 

ΘΕΑΤΡΟ
Συνοδοιπόροι και συνωμότες της ίδιας τέχνης
Σήμερα δεν μπορούμε να φανταστούμε τον κόσμο μας χωρίς έστω μία θεατρική εκδήλωση, ιστορικά όμως και για το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη μας το θέατρο και οι θιασώτες του αντιμετωπίστηκαν αρνητικά.
Συνοδοιπόροι και συνωμότες της ίδιας τέχνης
ΘΕΑΤΡΟ
Η «Μήδεια» του Μποστ ως οπερέτα
Υστερα από ανάθεση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο διακεκριμένος συνθέτης Νίκος Κυπουργός παρουσιάζει μια νέα οπερέτα βασισμένη στη «Μήδεια» του Μποστ, σκηνοθετημένη από τον Γιάννη Σκουρλέτη και τους Βijoux de...
Η «Μήδεια» του Μποστ ως οπερέτα
ΘΕΑΤΡΟ
Μπελ επόκ, αισθησιασμός και αμοραλισμός
Μια από τις πιο διάσημες όπερες του γαλλικού ρεπερτορίου ανεβαίνει στην Εθνική Λυρική Σκηνή, ύστερα από 52 χρόνια, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου. Τη χωριατοπούλα που πόθησε τα πλούτη και τη μεγάλη ζωή στο...
Μπελ επόκ, αισθησιασμός και αμοραλισμός
ΘΕΑΤΡΟ
Το «Ολύμπια» στη νέα εποχή
Αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης πολιτιστικής ζωής, το θρυλικό κτίριο της οδού Ακαδημίας πέρασε στα χέρια του Δήμου Αθηναίων και ξανανοίγει σύντομα τις πόρτες του. «Να γίνει ξανά ένας ζωντανός χώρος...
Το «Ολύμπια» στη νέα εποχή
ΘΕΑΤΡΟ
Βαρύ πυροβολικό - Νέες φωνές
Χωρίς οικονομική στήριξη, αλλά με μια ομάδα που επιμένει να παλεύει με άλυτα ζητήματα, το ιστορικό θέατρο παρουσίασε τις 17 παραγωγές της σεζόν. «Οι άνθρωποι εδώ δουλεύουν με αυταπάρνηση» τόνισε η καλλιτεχνική...
Βαρύ πυροβολικό - Νέες φωνές
ΘΕΑΤΡΟ
Η ισχύς εν τη ενώσει...
Δυνατές συμπαραγωγές με το Θέατρο Τέχνης και συνεργασίες με κορυφαίους σκηνοθέτες, όπως ο Γιάννης Χουβαρδάς κι ο Δημήτρης Καραντζάς. Ανοιγμα σε ένα ακόμη θέατρο, το «Τζένη Καρέζη», ώστε να εντάξουν στο...
Η ισχύς εν τη ενώσει...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας