Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής

Ημέρες Μακρονήσου επί σκηνής

  • A-
  • A+

«Οδός Αβύσσου αριθμός 0», μια μαρτυρική «διεύθυνση» σ' ένα άγονο, έρημο νησί που όμως από το 1947 αποφασίστηκε να κατοικηθεί βιαίως... Να γίνει στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου θα σφυρηλατείται η εθνική αναμόρφωση, η... ειλικρινής μεταμέλεια των κομμουνιστών.

Το βιωματικό μυθιστόρημα του Μενέλαου Λουντέμη μεταφέρεται τώρα στη θεατρική σκηνή διασκευασμένο από τη Σοφία Αδαμίδου, σε σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη. Η συγκεκριμένη διασκευή εστιάζει στην ιστορία δύο απλών ανθρώπων, οι οποίοι για την πίστη τους στην ιδεολογία του κομμουνισμού, τιμωρούνται και βασανίζονται από εκείνους που με φασιστικό τρόπο ασκούν την εξουσία.

Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά έργα του πολυγραφότατου Μενέλαου Λουντέμη που διαδραματίζεται την περίοδο του Εμφυλίου, στη Μακρόνησο. Ο ίδιος ο συγγραφέας, έχοντας εξοριστεί ως πολιτικός κρατούμενος σε εκείνο τον τόπο μαρτυρίου, γνωρίζει από πρώτο χέρι αυτά που περιγράφει.

Φέτος, συμπληρώνονται 41 χρόνια από τον θάνατο του Μενέλαου Λουντέμη και 71 χρόνια από την έναρξη των «θεραπευτικών εργασιών» στη Μακρόνησο. Στο ξερονήσι των 15 τετραγωνικών χιλιομέτρων, λειτούργησε το στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου περιορίζονταν αριστεροί στρατεύσιμοι ώστε να υποστούν «αποτοξίνωσιν» και «εθνικήν αναμόρφωσιν».

Το σχέδιο διέτασσε: «Ολες οι στρατιωτικές μονάδες δέον όπως εκκαθαρισθούν από αριστερίζοντες ή υπόπτους αριστερισμού»...

Κάτοικοι της οδού Αβύσσου στον αριθμό 0 είναι ο Γιώργης και ο Παναής, αμετανόητοι κομμουνιστές, που δεν θα υπογράψουν δήλωση και δεν θα χάσουν την ελπίδα τους για ζωή.

«Η φρίκη της Μακρονήσου» -όπως ο ίδιος ο Λουντέμης γράφει- «δεν χωράει σε βιβλία. Διαβάζεται μόνο μες στα μάτια των τρελών της. Μόνο τ' αυτιά του Λαυρίου πρόφτασαν ν' αρπάξουν κάτι ξεφτίδια απ' τις φωνές... Στην αρχή, γιατί αργότερα ράγισαν κι αυτά και δεν άκουαν πια τίποτα. Απ' το Λαύριο οι δήμιοι φαίνονταν μικροί... Και ήταν για να σαστίζεις πως τόσο μικροί δήμιοι κάνανε τόσο μεγάλα εγκλήματα.

»Ενας πραγματικός κακούργος ποτέ δεν κάνει μόνο ένα έγκλημα. Πόσο μάλλον στη Μακρόνησο όπου είχε καταργηθεί η τιμωρία. Γιατί κι αυτό έγινε στη Μακρόνησο. Χωρίσανε το έγκλημα απ' τον κολασμό και αντιστρέψανε τους όρους. Ρίξανε τον κολασμό στα θύματα και τον έπαινο στους κακούργους. Ετσι τους βοήθησαν να κάνουν το έγκλημα ψυχαγωγία και πρωινή γυμναστική. Οταν ένας άνθρωπος συνηθίζει να διασκεδάζει με το αίμα που τρέχει, με τίποτα πια στο εξής δεν μπορεί να διασκεδάσει...».

Η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη έχει συνειδητά στραφεί τα τελευταία χρόνια σε ελληνικά έργα με πολιτικό περιεχόμενο. Πρώτα με την «Εξοδο», ύστερα με τον «Ζητιάνο» και τώρα με την «Οδό Αβύσσου αριθμός 0», έργο που διασκευάζεται πρώτη φορά για τη σκηνή.

«Η στροφή στη λογοτεχνία μετουσιωμένη σε σκηνική πράξη είναι έντονη τα τελευταία χρόνια για διάφορους λόγους με κυριότερο την έλλειψη νέων κειμένων. Ταυτόχρονα η κρίση στην Ελλάδα έφερε στο προσκήνιο νέες ανάγκες που σχετίζονται με τη μελέτη του ιστορικού μας παρελθόντος.

»Από το "Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα" που διάβασα μικρή ώς την "Οδό Αβύσσου" που διάβασα ως ενήλικας, ο Λουντέμης με έχει σημαδέψει με τη δύναμη των εικόνων του και με την έντονη συναισθηματική περιγραφή των καταστάσεων που βιώνουν οι ήρωές του. Είναι ένας ποιητής στρατευμένος στην τέχνη του και γι' αυτό πάντα επίκαιρος».

Η σκηνοθεσία φέρνει το έργο στη σφαίρα του ανθρώπινου τονίζοντας την αξία της επιμονής στα πιστεύω και τις ιδέες, αρχές που συνιστούν την ελευθερία του ανθρώπου.

«Νιώθω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτε άλλο από το να εξερευνήσω το ιστορικό μας παρελθόν προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσω το τώρα», λέει η σκηνοθέτις.

«Νομίζω ότι το έργο έρχεται την κατάλληλη στιγμή για να φωτίσει δύο συνθήκες: τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, την τόσο αμφιλεγόμενη και πολιτικά ανερμήνευτη, καθώς και να μιλήσει για τον φασισμό που προελαύνει ακάθεκτος».

«Το "Οδός Αβύσσου αριθμός 0" είναι έργο που ακόμα κι αν μπορεί να διαβαστεί από εφήβους, είναι επίσης σκληρό και αγγίζει τις ψυχές όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων», λέει ο Χάρης Μαυρουδής που ερμηνεύει στην παράσταση τον Παναγή Ζαγκλίφα.

«Ο Λουντέμης, από τους σημαντικότερους Ελληνες λογοτέχνες, απεικονίζει με δύναμη τις ανθρώπινες σχέσεις και τον ανθρώπινο ψυχικό κόσμο. Σε μια χρονική συγκυρία όπου η Ακροδεξιά ανασυγκροτείται στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, σε μια περίοδο όπου περιθωριοποιούνται άνθρωποι για τις ιδέες και τις απόψεις τους στην Ελλάδα αλλά και σε χώρες του εξωτερικού, όσο σήμερα υπάρχουν άνθρωποι εκτοπισμένοι από τις πατρίδες τους, τότε εννοείται πως το έργο μιλάει και για το σήμερα.

»Πιστεύω πως σήμερα γίνεται μια προσπάθεια να παραγραφεί η ιστορία μας, να καλλιεργηθεί η θεωρία των δύο άκρων, η οποία έχει στόχο το ξέπλυμα του φασισμού από τη μία αλλά και τη στοχοποίηση της Αριστεράς από την άλλη. Εικαστικά και σκηνοθετικά προσπαθήσαμε –διατηρώντας την εποχή τού τότε– να έχουμε άμεση αναφορά στο σήμερα».

► INFO: Θέατρο Olvio (Ιερά Οδός 67 & Φαλαισίας 7, Βοτανικός, τηλ.: 210 3414118) «Οδός Αβύσσου αριθμός 0» του Μ. Λουντέμη.

Μουσική: Νότης Μαυρουδής. Σκηνικά: Ντέιβιντ Νεγρίν. Σχεδιασμός φωτισμού: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου. Κοστούμια: Μαρία Παπαδοπούλου. Sound design: Μανώλης Μανουσάκης. Κίνηση: Στέφανι Τσάκωνα.

Ερμηνεύουν: Χάρης Μαυρουδής, Δημήτρης Μαύρος, Χριστόδουλος Στυλιανού, Νότης Παρασκευόπουλος, Στέλιος Γεράνης. Τη φωνή του «δανείζει» ο Βασίλης Μπισμπίκης.

Παρασκευή 21.00, Σάββατο 19.15, Κυριακή 18.00. Μέχρι την 1η Μαρτίου.

ΘΕΑΤΡΟ
Ο φόβος τρώει τα σωθικά
Κι άλλος Ντοστογιέφσκι σκαρφαλώνει στη σκηνή μετά τον «Σωσία» με τον Αρη Σερβετάλη. Το διήγημα «Αδύναμη καρδιά» του Ρώσου δραματουργού, μόλις 76 σελίδων, παρουσιάζεται από σήμερα στο θέατρο «Ακαδημία Πλάτωνος»...
Ο φόβος τρώει τα σωθικά
ΘΕΑΤΡΟ
Σεξπιρικοί ήρωες της διπλανής πόρτας
Η εταιρεία θεάτρου «Εν Δράσει» επιστρέφει από τις 26 Ιανουαρίου στην Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου «Επί Κολωνώ» με το έργο του Τομ Στόπαρντ «Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί». Μια κωμικοτραγική...
Σεξπιρικοί ήρωες της διπλανής πόρτας
ΘΕΑΤΡΟ
Δεύτερη χρονιά για τους «Επισκέπτες του Δεκαπενταύγουστου»
Η παράσταση της Άννας Ετιαρίδου και της ομάδας Πλάνη «Οι επισκέπτες του Δεκαπενταύγουστου», μετά την επιτυχία της περσινής χρονιάς και τις πολύ καλές κριτικές που έλαβε, ανεβαίνει στο θέατρο «Βαφείο». Κάνει...
Δεύτερη χρονιά για τους «Επισκέπτες του Δεκαπενταύγουστου»
ΘΕΑΤΡΟ
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
Μετά την «Γκόλφω», την «Ερωφίλη», το «Σύσσημον», τον «Ορέστη», βαριετέ και άγρια σάτιρα; «Greek Freak/Fire and Fury!», η παράσταση που παίχτηκε διχάζοντας το κοινό το καλοκαίρι, στο Φεστιβάλ Αθηνών, επιστρέφει...
Να δείξουμε την κυτταρίτιδά μας
ΘΕΑΤΡΟ
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
Μια πρωτότυπη multimedia παράσταση εμπνευσμένη από το πεζογραφικό έργο του Ιρλανδού συγγραφέα παρουσιάζει ο Δημήτρης Κουρτάκης από τις 18 μέχρι τις 20 Ιουλίου στην Πειραιώς 260. Ενας εσωτερικός μονόλογος ως...
Ορίζοντας την αρχιτεκτονική στον Μπέκετ
ΘΕΑΤΡΟ
Η κυβερνώσα Αριστερά αποτελεί ένα αδιέξοδο
Ο γνωστός συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης με τον αιχμηρό, προφητικό λόγο, με αφορμή το νέο του έργο «Θερισμός», που παίζεται στο Εθνικό Θέατρο, σχολιάζει την κατάσταση στην Ελλάδα επί ΣΥΡΙΖΑ ενώ μας καλεί να...
Η κυβερνώσα Αριστερά αποτελεί ένα αδιέξοδο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας