Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Το γεγονός αντικαταστάθηκε από την άποψη»
KAROL JAREK

«Το γεγονός αντικαταστάθηκε από την άποψη»

  • A-
  • A+

Ενα ειδικά διαμορφωμένο εικαστικό περιβάλλον όπου μέσα στον μαυρόασπρο κόσμο των σκιών δεν ξεχωρίζεις το πραγματικό και το φανταστικό, τη σκιά και το σώμα. Ξέρεις ότι κάποιοι χειρίζονται αυτές τις εικόνες, αλλά δεν βλέπεις τους χειριστές. Οι ζωντανές λυρικές φωνές και τα ηχητικά τοπία είναι τα κλειδιά για να κατανοήσεις κάτι βαθύτερο για τον εαυτό σου και τον κόσμο.

«Το σπήλαιο» είναι μια πρωτότυπη παράσταση που παρουσιάζει η Ελλη Παπακωνσταντίνου με την ομάδα της ΟDC Ensemble στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, η οποία αντλεί από την πλατωνική αλληγορία του Σπηλαίου. Η σκηνοθέτις μέσα από τη φιλοσοφική διάσταση της τυφλότητας διερευνά την εικονική πραγματικότητα του σήμερα και των ψευδών ειδήσεων.

Στην αλληγορία του «Σπηλαίου» (520 π.Χ.-514 π.Χ.) ο Πλάτων βάζει τον Σωκράτη να περιγράφει μια ομήγυρη ανθρώπων που ζουν αλυσοδεμένοι μέσα σε ένα σπήλαιο και βλέπουν μόνο σκιές πραγμάτων, ζώων και ανθρώπων που τις παίρνουν για αληθινές. Ποιος είναι λοιπόν ο αληθινός κόσμος;

Μια νέα όπερα για τέσσερις φωνές, σαντούρι, πιάνο και live electronics όπου ξένοι και Ελληνες δημιουργοί μοιράζονται τεχνικές και γνώσεις του θεάτρου σκιών και του ορατορίου. Περφόρμερ, λυρικοί τραγουδιστές και χειριστές του θεάτρου σκιών μετέχουν με όλα τα εκφραστικά τους μέσα.

Ο Σταύρος Γιαγκούλης (πρωταγωνιστής στο «Σπιρτόκουτο» του Οικονομίδη) με σπουδές Θεολογίας στη Βοστόνη και βυζαντινό τραγούδι, ζει κι εργάζεται την τελευταία δεκαετία στο Βερολίνο όπου σκηνοθετεί και κάνει μουσικές παραστάσεις. Η Αναστασία Κατσιναβάκη, ηθοποιός, σοπράνο αλλά και πιανίστρια με γνώσεις βυζαντινής μουσικής, δημοτικού και μικρασιάτικου τραγουδιού. Η Βιβή Πέτση, ηθοποιός αλλά και μέτζο σοπράνο, με κλασικές σπουδές και θέατρο. Η 26χρονη Μαριλένα Χρυσοχοΐδη, σοπράνο κολορατούρα, παίζει σαντούρι.

«Ζούμε μπροστά στις οθόνες των κομπιούτερ, ανατρέχοντας στο "Πανεπιστήμιο" της Wikipedia», λέει η Ελλη Παπακωνσταντίνου. «Εχουμε όμως πρόσβαση στο ίδιο το γεγονός; Ή αναπαράγουμε κι εμείς ψευδείς αλήθειες μέσω των social media; Μήπως το γεγονός το αντικατέστησε πλέον η άποψη; Σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ, δυσκολεύομαι να διακρίνω την αλήθεια.

Το "τι πράγματι συνέβη" στην post truth εποχή συγχέεται με τις κατασκευασμένες ειδήσεις – δείτε τι έγινε με το δημοψήφισμα για το Brexit, την "εναλλακτική πραγματικότητα" του Τραμπ ή το Unkown Knowns του Ράμσφελντ... Μια ψευδής είδηση ορίζει σήμερα το μέλλον των λαών της Ευρώπης».

Η ομάδα δούλεψε σε μια κατεύθυνση ευρύτερης έρευνας. Ξεκίνησε από τις λυρικές φωνές, το σαντούρι, το πιάνο, τις λούπες κι ένα υλικό (διακειμενικές αναφορές από το «Trainspotting II», το «1984», την Τζανέτ Γουίντερσον, ειδήσεις του BBC, ερωτηματολόγια σε ανυποψίαστους θεατές, στίχοι του Σάιμον Ορτίζ, «Τα Τείχη» του Καβάφη, ένα βουδιστικό μάντρα) που ενσωματώθηκε στο λιμπρέτο.

Παράλληλα με το κείμενο (ακούγεται στα ελληνικά και αγγλικά) και τους αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών, o Τηλέμαχος Μούσας φτιάχνει τη μουσική αφήγηση και τα τραγούδια της παράστασης, μοτίβα παραδοσιακής ελληνικής μουσικής και μπαρόκ, ενώ λουπαδόροι και θορυβικά τοπία συνυφαίνονται ποιητικά με τον απρόβλεπτο εικαστικό κόσμο των σκιών.

Η Ελλη Παπακωνσταντίνου επέλεξε τη φόρμα του ορατόριου πιστεύοντας ότι η μουσική μπορεί να γίνει μια αποκαλυπτική εμπειρία για τον θεατή. «Αυτή είναι η γλώσσα μου για να αφηγηθώ τον κόσμο μου και η όπερα αυτή έχει την ενέργεια μιας ροκ συναυλίας.

Η μουσική δονεί ψυχικά τον θεατή, τον συντονίζει με μια μνήμη εσωτερική, γι’ αυτό ήθελα να τραγουδιέται ο λόγος. Κατά τον Πλάτωνα, η μουσική προέρχεται από το ρήμα "μώσθαι" που σημαίνει ερευνώ, αναζητώ την αλήθεια. Από κει ξεκινήσαμε.

Το διαδραστικό βίντεο του Παντελή Μάκκα, οι σκιές και οι φιγούρες του Τάσου Κώνστα που ζωντανεύουν τα σώματα των ερμηνευτών, ενώνονται με τη μουσική σ’ έναν κόσμο ποιητικό που μας περιβάλλει και ελπίζω να μας ανοίξει ψυχικά. Είναι ένα εγχείρημα τολμηρό και θέλω να ευχαριστήσω τη Μαριάννα Κάλμπαρη που αποφάσισε να φιλοξενήσει για πρώτη φορά όπερα στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης».

Η ομάδα ΟDC συνεχίζει την έρευνά της στο σύγχρονο πολιτικό θέατρο. Πρόσφατα βραβεύτηκε για την παράσταση «Revolt AthenΣ» με το «First Prize Award BE Festival for the REP» στη Μ. Βρετανία.

«Η έρευνα θα συνεχιστεί στο Πανεπιστήμιο του Αλμποργκ με ερευνητές Επαυξημένης Πραγματικότητας», λέει η Ελλη Παπακωνσταντίνου. «Η παράσταση δεν "κλειδώνει" εδώ. Αυτή η ώσμωση μας απελευθερώνει ως ομάδα και μας βοηθάει να γίνουμε πιο τολμηροί».

«Το σπήλαιο» υποστηρίζεται από το υπουργείο Πολιτισμού και αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή και συνεργασία διεθνών φορέων: Teater Nordkraft, Aalborg (Δανία), REP Theatre, Birmingham (Μ. Βρετανία), New Media Department, Stanford University (ΗΠΑ), Copenhagen Operafestival (Δανία). Η παράσταση θα εξελιχθεί μέσα από διεθνή residencies και συνεργασίες σε βάθος χρόνου, ενώ έχουν ήδη κλειστεί παραστάσεις στο εξωτερικό: Φεστιβάλ BE, Birmingham (4-6 Ιουλίου) και τον Αύγουστο: Αalborg Theater και Copenhagen Operafestival (Δανία), The Gate Theatre (Λονδίνο), Operadagen Festival (Ολλανδία).

Εν τω μεταξύ η Ελλη Παπακωνσταντίνου γράφει και σκηνοθετεί το καλοκαίρι στη Μάλτα το έργο «Casino Baroque», μια ανάθεση της «Valetta 2018, Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης». Μια παράσταση για αντρική χορωδία, μπάντα πνευστών, διεθνή θίασο κι ένα ρομπότ…

Θέατρο Τέχνης-Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5, τηλ.: 2103228706) «Το σπήλαιο». Concept-Σκηνοθεσία-Libretto: Ελλη Παπακωνσταντίνου. Μουσική σύνθεση: Τηλέμαχος Μούσας. Δραματουργική συνεργασία: Στέλλα Ράπτη, Tanja Diers. Video installations/ Real-time video και video-art: Παντελής Μάκκας. Shadow puppet designers: Τάσος Κώνστας/ Παντελής Μάκκας. Κατασκευή φιγούρων θεάτρου σκιών: Τάσος Κώνστας. Φωτισμοί: Ολυμπία Μυτιληναίου. Παίζουν: Σταύρος Γιαγκούλης, Αναστασία Κατσιναβάκη, Βιβή Πέτση, Μαριλένα Χρυσοχοΐδη. Πιάνο-Μουσική διδασκαλία: Αναστασία Κατσιναβάκη. Σαντούρι: Μαριλένα Χρυσοχοΐδη. Voice looper: Σταύρος Γιαγκούλης. Ηχοληψία: Σπύρος Δουκέρης. Μέχρι τις 11 Φεβρουαρίου.

 

ΘΕΑΤΡΟ
«Η σκηνοθετίτιδα σκοτώνει το θέατρο»
Συζητώντας με τη Ρούλα Πατεράκη πείθεσαι ότι εκείνη τη στιγμή διατυπώνει με τις πιο ακριβείς λέξεις τις απαντήσεις της, ότι εκφράζει με τη μεγαλύτερη δυνατή αλήθεια τις σκέψεις και τις επιθυμίες της, όσο...
«Η σκηνοθετίτιδα σκοτώνει το θέατρο»
ΘΕΑΤΡΟ
«Οταν η παιδεία απουσιάζει, το ψέμα και ο λαϊκισμός ευδοκιμούν»
Την «Αγριόπαπια» του Ερρίκου Ιψεν σκηνοθετεί ο Δημήτρης Τάρλοου στο θέατρο Πορεία, ένα έργο ρεαλιστικό αλλά γεμάτο συμβολισμούς και επίκαιρο όσο ποτέ, για το ζωτικό ψεύδος που μπορεί να υποκαταστήσει την...
«Οταν η παιδεία απουσιάζει, το ψέμα και ο λαϊκισμός ευδοκιμούν»
ΘΕΑΤΡΟ
«Εχω την αίσθηση του τώρα, δεν σκέφτομαι το πριν και το μετά»
«Ασφάλεια δεν υπάρχει πουθενά, το διαπιστώνεις κάθε βράδυ πάνω στη σκηνή, υπάρχει όμως η διάθεση να κρατάς την ψυχή σου ανοιχτή», λέει στην «Εφ.Συν.» η δημοφιλής ηθοποιός Ιωάννα Παππά, η οποία ερμηνεύει την...
«Εχω την αίσθηση του τώρα, δεν σκέφτομαι το πριν και το μετά»
ΘΕΑΤΡΟ
«Να κάνεις σήμερα θέατρο είναι σαν αποστολή αυτοκτονίας»
Σκηνοθετεί με σύγχρονη ματιά τον «Ζητιάνο» του Ανδρέα Καρκαβίτσα στο Από Μηχανής Θέατρο με την ομάδα ΑΝΙΜΑ. Ενας επαγγελματίας, τυχοδιώκτης επαίτης καταστρέφει ένα ολόκληρο χωριό του Θεσσαλικού κάμπου το 1881,...
«Να κάνεις σήμερα θέατρο είναι σαν αποστολή αυτοκτονίας»
ΘΕΑΤΡΟ
«Κάνω τις παραστάσεις που θα ήθελα να δω»
Ο Αλέξανδρος Διαμαντής πρωτοασχολήθηκε με το θέατρο μόλις πέρσι, σε ηλικία 21 ετών, σκηνοθετώντας τον «Βέρθερο» του Γκέτε. Σκηνοθετεί τον «Κοριολανό», την τελευταία τραγωδία του Σέξπιρ, στο θέατρο «Σημείο»,...
«Κάνω τις παραστάσεις που θα ήθελα να δω»
ΘΕΑΤΡΟ
Εφυγε ταξίδι μακριά αφήνοντας πίσω θεατρικά διαμάντια
Ξεκινώντας από το υπόγειο του Κάρολου Κουν σφράγισε την ιστορία της σύγχρονης δραματουργίας γράφοντας μ’ έναν πρωτόγνωρο τρόπο για έναν κόσμο που κλυδωνίζεται, για αδικαίωτους αγώνες, για προδοσίες και...
Εφυγε ταξίδι μακριά αφήνοντας πίσω θεατρικά διαμάντια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας