Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Επί χρόνια προετοιμάζομαι για το τέλος πολλών πραγμάτων»

Ο Γιάννης Φέρτης παίζει στην «Αλκηστη» του Ευριπίδη με το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Επί χρόνια προετοιμάζομαι για το τέλος πολλών πραγμάτων»

  • A-
  • A+

Οταν οι θεοί αλλάζουν ξαφνικά τους κανόνες, οι άνθρωποι παλεύουν να προσαρμοστούν, να απαντήσουν σε διλήμματα ζωής και θανάτου. Τι σημαίνει ανιδιοτέλεια, πώς αποδεικνύεται η αγάπη, ποια ζωή αξίζει περισσότερο, βάσει ποιου ηθικού κώδικα, ποιου νόμου;

Η «Αλκηστη» του Ευριπίδη παρουσιάζεται από το Εθνικό Θέατρο στις 28 και 29 Ιουλίου στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου. Ενα έργο που η κατάταξή του σε είδος διχάζει εξαιτίας της συνύπαρξης κωμικών και τραγικών στοιχείων.

Ο βασιλιάς των Φερών Αδμητος είναι καταδικασμένος από τους θεούς να πεθάνει, εκτός κι αν κάποιος δεχτεί να πάρει τη θέση του. Η γυναίκα του Αλκηστη προθυμοποιείται να θυσιαστεί, ενώ ο ηλικιωμένος πατέρας του, Φέρης, αρνείται σθεναρά να πεθάνει στη θέση του γιου του, ρόλος που στην παράσταση ερμηνεύει ο Γιάννης Φέρτης. Σ’ έναν αγώνα λόγου, πατέρας και γιος αντιπαραθέτουν τα επιχειρήματά τους. Πόσο δίκαιο και νόμιμο είναι ο γονιός να πεθάνει αντί του παιδιού;

Με την παρούσα κατάσταση, μη νομίζεις, παρόλο που μπορούμε να ζήσουμε, υπάρχει η έγνοια της οικονομίας. Τίποτα δεν περισσεύει. Αν σκεφτείς τι περνούν άλλοι άνθρωποι, λες «δόξα τω θεώ».

Η αμοιβή μας έχει ελαττωθεί, κάποτε μάλιστα πληρωνόμαστε και λιγότερα από τα συμφωνημένα. Δεν είμαι φανατικός με τα πολιτικά, αλλά δεν μου άρεσε ούτε πριν ούτε τώρα βέβαια ο ΣΥΡΙΖΑ, πολλές δικαιολογίες, πολλά ψέματα.

Patroklos Skafidas

Ξέρω ότι σε όλα τα κόμματα υπάρχουν καλοί, κακοί, μέτριοι, απατεώνες. Οταν έρθει η ώρα των εκλογών, δεν θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ ούτε ακραία πράγματα. Δεν είμαι αισιόδοξος. Μακάρι να διαψευστώ, αλλά θα περάσουν χρόνια για να ανακάμψουμε. Θα έχω πεθάνει τότε.

«Ο Φέρης δεν θέλει να πεθάνει» λέει ο Γιάννης Φέρτης. «Η ζωή είναι το ίδιο γλυκιά για όλους. Κι όταν ο Αδμητος του λέει “μα είσαι γέρος” του επιτίθεται: “εσύ χαίρεσαι τη ζωή, νομίζεις ότι ο πατέρας σου δεν την χαίρεται;”. Ξεδιπλώνει τα επιχειρήματά του και αποχωρεί νικητής, η σκηνή μάλιστα γίνεται λίγο κωμική καθώς κάποιοι από τον Χορό τον συγχαίρουν για τις θέσεις του… Η Αλκηστη δέχεται να πεθάνει στη θέση του άντρα της. Κι εκεί το κωμικό στοιχείο συμπλέκεται με το δραματικό. Βλέπουμε σε μια πολύ συγκινητική σκηνή εκείνη να αποχαιρετά τα παιδιά της, κι απ’ την άλλη τον άντρα της, που την άφησε να πεθάνει στη θέση του, να την κλαίει, να την μοιρολογάει».

• Ο άνθρωπος μπορεί να προετοιμαστεί για τη στιγμή του θανάτου του;

Εγώ λέω ότι είμαι προετοιμασμένος αλλά και πάλι δεν ξέρω. Εδώ και χρόνια προετοιμάζομαι για το τέλος πολλών πραγμάτων. Ηξερα ότι η διαφήμιση που έκανα με τη φωνή μου θα τελείωνε κάποτε –όπως είχε γίνει και με τους παλαιότερους– κάποιοι άλλοι όμως όταν συνέβη, έπαθαν σοκ. Κάποια στιγμή δεν πρέπει να σταματήσω να παίζω;

Αυτά δεν είναι μικροί θάνατοι; Επειτα σκέφτομαι την εμπειρία του αδελφού μου. Πέθανε 51 ετών από καρκίνο, αφού παιδεύτηκε δυο χρόνια αντιμετωπίζοντάς τον γενναία. Ημουν δίπλα του όσο μπορούσα, έφευγα από το Αμφιθέατρο, όπου έπαιζα τότε, και πήγαινα να του κάνω παρέα.

• Γνωρίζετε την Κατερίνα Ευαγγελάτου από μικρή, από τότε που δουλεύατε μαζί με τον Σπύρο Ευαγγελάτο. Τι έχει κληρονομήσει από εκείνον;

Από τον Σπύρο έχει κληρονομήσει την εξυπνάδα, την αγάπη για γνώση, τη βαθιά του καλλιέργεια. Εχω δει δυο δουλειές της, όχι όμως τον «Φάουστ», παράσταση για την οποία άκουσα τόσα πολλά καλά λόγια που της είπα:

«Είμαι σίγουρος ότι ήταν καλύτερη από αυτή που κάναμε με τον πατέρα σου»... Μου αρέσει ο τρόπος της, πώς μελετά, η επιμονή της να ψάχνει κι ας λένε μερικοί ότι το παρακάνει. Οταν μου πρότεινε να παίξω, διάβασα τη σκηνή, μια σκηνή έχω μόνο, τη βρήκα ενδιαφέρουσα και δέχτηκα.

• Πώς βλέπετε το σύγχρονο θέατρο;

Μου αρέσει που δοκιμάζονται καινούργιες ιδέες, ακόμα κι αν μερικές φορές διαφωνώ. Γίνονται πολλές δουλειές με άποψη, ενδιαφέρον, δεν λέω ότι πετυχαίνουν όλες ή ότι όλα όσα βλέπω μου αρέσουν, όμως υπάρχει λόγος, νόημα.

Ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος είναι εξαιρετικός ηθοποιός και σ’ αυτή την παράσταση. Είμαι πολύ ευχαριστημένος με την πρόβα, αισθάνομαι πολύ καλά κι ας παίζω, πρώτη φορά, μικρό ρόλο. Μα έτσι δεν πρέπει να είναι; Αλλωστε έχω μεγαλώσει πια. Δεν ήμουν ποτέ γαντζωμένος από τα πράγματα, πόσο μάλλον τώρα...

• Πώς καταφέρνετε να βάζετε στην άκρη το αίσθημα της ματαιοδοξίας;

Εχω εκπαιδευτεί από μικρός. Από το σπίτι μου, από την άποψη που διαμόρφωσα για τον κόσμο και τις σχέσεις, από πράγματα που με δίδαξαν κάποιοι και με προσδιόρισαν ως χαρακτήρα, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις.

Τον θαύμαζα, κάναμε παρέα, κράτησα πολλά από τα λόγια του στη ζωή μου. Πήγαινα στον «Φλόκα» να τον συναντήσω κι εκεί έβρισκα ανθρώπους όπως τον Γκάτσο, μάθαινα πράγματα για την τέχνη αλλά και τη ζωή. Βγήκα εύκολα στο θέατρο, ο Κουν μάς πέταξε με τη μία στη σκηνή προτού καν τελειώσουμε τη Σχολή. Η διάθεσή μου από νέος ήταν να προχωρήσω μόνο όσο αξίζω, όχι με δημόσιες σχέσεις.

Παλιά εκνευριζόμουν πολύ όταν μου έλεγαν «κύριε Φέρτη, εσείς οι παλιοί…», τους έκανα μάλιστα κήρυγμα ότι έχουν λάθος. Θυμάμαι πριν πολλά χρόνια συζητήσεις στο καμαρίνι με συναδέλφους να λένε: «Σαν τη δική μας τη γενιά…» Θύμωνα, αντιδικούσα. «Πες μας έναν νέο καλό ηθοποιό» αντέτειναν. Τους έλεγα τότε: «Να σας πω έναν: ο Γιώργος Κιμούλης».

Δεν μου αρέσει η μιζέρια, η μικροψυχία. Η ζωή προχωράει, έρχονται νέοι, καλύτεροι. Σήμερα οι ηθοποιοί είναι πιο καλλιεργημένοι από εμάς, έχουν ταλέντο, γνώσεις, ρισκάρουν, χορεύουν, τραγουδούν, παίζουν μουσικά όργανα. Βλέπω τα νέα παιδιά στον Χορό με κίνηση εξαιρετική, φωνή, τοποθέτηση σώματος.

Και στην εποχή μας υπήρχαν καλοί, κακοί και μέτριοι. Θυμάμαι στη δεκαετία του 1950 στο Εθνικό σπουδαίους ηθοποιούς που έπαιζαν μόνιμα δευτεραγωνιστές. Και ξέρεις, τη διαφορά που έχεις με τον άλλον, τη νιώθεις στη σκηνή, εκεί που ο κόσμος πριμοδοτεί με το χειροκρότημα.

• Εχετε νιώσει ότι ήρθατε δεύτερος στην αποδοχή;

Μια φορά αισθάνθηκα στη σκηνή ότι το χειροκρότημα ήταν πιο δυνατό για τον άλλον και είπα στον εαυτό μου ότι θα είναι η τελευταία, δεν μου άρεσε που ένιωσα έτσι. Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν θέλω να αρέσω αλλά, κυρίως,

θέλω να μπορώ να ακούω με χαρά το χειροκρότημα στους άλλους. Και τώρα στην Επίδαυρο δεν πάω επειδή είμαι ο Φέρτης. Εναν ρόλο πηγαίνω να παίξω κι ελπίζω να τον παίξω καλά, να αρέσω.

Εχω πάντα τρακ, είναι θέμα χαρακτήρα

• Το θέατρο δεν έβαλε στην άκρη την προσωπική σας ζωή.

Παρόλο που ήμουν ψωνισμένος με το θέατρο από 16 χρονών, όταν είδα στο «Κοτοπούλη» τον Ηλιόπουλο με τη Συνοδινού, η ζωή μου υπήρχε. Θαυμάζω κάποιους του χώρου που είναι τόσο αφοσιωμένοι. Εγώ είχα τα φλερτ, τις ερωτικές ιστορίες μου.

Πήγαινα στο γήπεδο, μου άρεσε καμιά φορά να παίζω χαρτιά με την παρέα μου, ανέβαινα στα βουνά για να μαζέψω αγριολούλουδα, με έβρισκε το πρωί γιατί ήθελα να βλέπω το ξημέρωμα. Γενικώς μου άρεσε να παρασύρομαι.

Από φίλους, από μια τρέλα για ένα ξενύχτι ή ένα ταξίδι ξαφνικά. Στο «Τέχνης» τα πράγματα ήταν κάπως ασφυκτικά κι εγώ ήμουν τζόρας, προστάτευα τα προσωπικά μου. Κάποιες φορές πήγα άυπνος στην πρόβα και στην παράσταση μετά από πολύωρη πόκα. Μου άρεσε δε που το κάναμε κρυφά από τον Κουν… Τότε όμως ήμουν 21 ετών, είχα αντοχές, δυνάμεις, ένιωθα ότι όλος ο χρόνος ήταν μπροστά μου.

Οταν μεγάλωσα μαζεύτηκα, αφοσιώθηκα, δούλεψα περισσότερο. Δεν έχω αισθανθεί ποτέ ότι έχω κάνει κάτι πραγματικά σπουδαίο. Κάποιες φορές ήμουν καλός, ώς εκεί.

Ομως, μόνον εγώ ξέρω πόσα δεν κατάφερα σε συγκεκριμένους ρόλους, όσο κι αν μου έλεγαν τι καλός που ήμουν. Προσπάθησα αλλά δεν το πέτυχα. Αυτό το κάτι παραπάνω που έβλεπα ότι υπάρχει στο έργο, αλλά δεν κατάφερνα να το αναπτύξω για διάφορους λόγους.

• Εχετε διανύσει μια μεστή, επιτυχημένη διαδρομή στο θέατρο, την τηλεόραση, το σινεμά.

Εχω κάνει χάλια ταινίες –δεν παίζονται– αλλά το ήξερα. Μετά την «Ηλέκτρα» με τον Κακογιάννη, δεν με ενδιέφερε να κάνω ταινίες, αρνήθηκα πολλές προτάσεις. Η Ξένια Καλογεροπούλου εκείνη την εποχή δούλευε στο σινεμά, προσπαθούσαμε να μαζέψουμε χρήματα για το θέατρο.

Κι επειδή θεώρησα ότι πρέπει κι εγώ να συνεισφέρω, δέχτηκα. Θυμάμαι γύρισα κάποτε τρεις ταινίες στη σειρά μέσα σ’ έναν χρόνο. Ηξερα τους παραγωγούς, ήξερα ότι θα ήταν μελό, συμφώνησα χωρίς καν να διαβάσω τα σενάρια.

• Μετανιώσατε;

Δεν έχω μετανιώσει για τίποτα, ούτε για τις λίγες έστω ταινίες ούτε για βλακείες που έχω κάνει στην προσωπική μου ζωή. Τα έκανα. Για κάποια άλλα μετανιώνω. Για κάτι που μπορεί να είπα ή να έκανα σε μια κοπέλα και δεν ήταν ωραίο. Κι ας είχαν περάσει 50 χρόνια από τότε, εγώ ένιωθα άσχημα, ακόμα μαγκώνομαι μέσα μου: Γιατί να το πω, γιατί να το κάνω;

Κι όταν κάποτε πέθανε –φαντάζομαι ότι εκείνη ούτε καν θα το θυμόταν–, μαζί με τη λύπη ένιωσα και μια ησυχία ότι τώρα πια αυτό το ξέρω μόνο εγώ. Οτι μπορούσα να πω στον εαυτό μου: Ξέχασέ το λιγάκι…

Μη νομίζεις, δεν ήταν τίποτα φοβερό, όμως αρκεί που εγώ ξέρω ότι δεν έπρεπε να το κάνω. Γενικώς κουβαλάω διάφορα τέτοια. Τόσα χρόνια παραγωγοί με την Ξένια, είχα την αγωνία των ανθρώπων, δεν καθυστερήσαμε ποτέ ούτε μια μέρα έναν μισθό. Το 1971 μια μεγάλη επιτυχία στο θέατρο μας άφησε στην μπάντα ενάμισι εκατομμύριο δραχμές.

Σκεφτήκαμε να αγοράσουμε ένα διαμέρισμα. Μια μέρα πριν δώσουμε την προκαταβολή, της είπα: «Αν δεν πάμε καλά τον χειμώνα με 18μελή θίασο στον Μπρεχτ, τι θα κάνουμε;» Ακυρώσαμε την αγορά του σπιτιού. Ε, ο Μπρεχτ πήγε άπατος, το δεύτερο έργο χάλια, το τρίτο επίσης χάλια. Χάσαμε το ενάμισι εκατομμύριο και μπήκαμε μέσα 500 χιλιάδες.

Αυτά στο θέατρο ήταν συνηθισμένα. Χρήματα έβγαλα μόνο από τη διαφήμιση και τα σίριαλ, έτσι αγόρασα ένα σπίτι, όχι από το θέατρο. Το 1987 σταμάτησα τις παραγωγές – δεν μπήκα ποτέ στο πετσί του θιασάρχη, ένιωθα ότι πάμε όλοι μαζί, εγώ έπαιρνα πάντα το χειρότερο καμαρίνι.

• Εχετε ακόμα τρακ;

Εχω πάντα μια ταραχή, είναι θέμα χαρακτήρα. Ξέρω καλούς, σοβαρούς ηθοποιούς όπως ο Γ. Μοσχίδης που δεν έχουν καθόλου τρακ. Θυμάμαι μια τέτοια μεγάλη δοκιμασία την πρώτη φορά στην Επίδαυρο με τις «Βάκχες» σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Λίγο πριν από την πρεμιέρα κλονίστηκα, έπαθα μεγάλη ταραχή.

Ελεγα στον εαυτό του ότι δεν έπρεπε να το κάνω, ότι ήταν λάθος που δέχτηκα, ότι έμπλεξα. Την ημέρα της πρεμιέρας συνέβη κάτι που θεώρησα ότι επιβεβαιώνει την αγωνία μου. Μου τηλεφώνησε ο Σωτήρης Μουστάκας.

Δεν τον ήξερα, μου άρεσε εκείνα τα χρόνια στο ξεκίνημά του, ήταν πολύ καλός. Μου πρότεινε λοιπόν τον χειμώνα να παίξω σε μια επιθεώρηση - είχα παίξει την προηγούμενη χρονιά στο «Παρκ» με την ομάδα του Σταμάτη Φασουλή. Του απάντησα ότι έχω κλείσει με το Αμφιθέατρο, μου είπε εντάξει, ευχήθηκε καλή επιτυχία, κλείσαμε.

«Να το», είπα μέσα μου, «δεν είμαι για την Επίδαυρο, γι’ αυτό με πήρε ο Μουστάκας να παίξω επιθεώρηση...» Ναι, δεν έχω μεγάλη σιγουριά, ακόμα και τώρα. Βέβαια κάποια στιγμή το ξεχνάς. Στο πρώτο έτος της σχολής η Μάγια Λυμπεροπούλου και η Λήδα Πρωτοψάλτη ήταν οι καλύτερες μαθήτριες κι εγώ από τα αγόρια.

Ο Κουν μάς έβγαλε από τη Σχολή, άδεια πήραμε από μια επιτροπή. Στις εξετάσεις των κοριτσιών εγώ έπρεπε να στέκομαι σ’ ένα σημείο, να πω ελάχιστες φράσεις για να ατακάρει η Μάγια. Θυμάμαι λοιπόν ότι φορούσα ένα φαρδύ παντελόνι το οποίο σε όλη τη διάρκεια κουνιόταν, έτρεμε από το τρακ. Και δεν ήθελα να κινηθώ έναν πόντο, επειδή ο Κουν μου είχε πει να σταθώ ακίνητος... Ε το τρακ με ακολουθεί από τότε ώς σήμερα.

Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. «Αλκηστη» του Ευριπίδη. Μετάφραση: Κώστας Τοπούζης. Σκηνοθεσία - Επεξεργασία μετάφρασης: Κατερίνα Ευαγγελάτου. Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη. Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα. Κίνηση: Πατρίσια Απέργη. Μουσική: Γιώργος Πούλιος. Φωτισμοί: Σίμος Σαρκετζής. Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου. Παίζουν: Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Κίττυ Παϊταζόγλου, Γιάννης Φέρτης, Δημήτρης Παπανικολάου, Κώστας Βασαρδάνης, Σωτήρης Τσακομίδης, Ερρίκος Μηλιάρης. 28-29 Ιουλίου, 21.00.

  

ΘΕΑΤΡΟ
«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»
Μια «Αντιγόνη» που σχεδιάστηκε έτσι ώστε ο τόπος και οι άνθρωποί του να παίζουν τον βασικό ρόλο στον τρόπο προσέγγισής της θα δούμε στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ντέλλα. Μας μιλά ο...
«Η χώρα σου είσαι εσύ ο ίδιος»
ΘΕΑΤΡΟ
«Κοντά στους αισχρούς τα αισχρά μαθαίνεις»
Η ηθοποιός που έχει δοκιμάσει επανειλημμένα τις δυνάμεις της στο αρχαίο δράμα δίπλα σε σπουδαίους σκηνοθέτες που πάλευαν εμμονικά με τα κείμενα, όπως ο Ανατόλι Βασίλιεφ και ο Λευτέρης Βογιατζής, πρωταγωνιστεί...
«Κοντά στους αισχρούς τα αισχρά μαθαίνεις»
ΘΕΑΤΡΟ
«Το στοίχημα είναι να κρατήσουμε την ελπίδα»
«Στην τραγωδία παλεύεις με το αδιανόητο», τονίζει η γοητευτική, ταλαντούχα ηθοποιός Μαρία Ναυπλιώτου. Ερμηνεύει τη Μήδεια του Ευριπίδη στην ποιητική μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά και σε σκηνοθεσία της...
«Το στοίχημα είναι να κρατήσουμε την ελπίδα»
ΘΕΑΤΡΟ
«Δεν πιστεύω πια σε καμιά ιδέα»
Η «Μήδεια» του Ευριπίδη σε μια αλλιώτικη ανάγνωση από τον Δημήτρη Καραντζά απόψε στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου. Μια παράσταση κουρδισμένη σε χαμηλούς τόνους, με λόγο και κίνηση δομημένα αυστηρά, μοτίβα...
«Δεν πιστεύω πια σε καμιά ιδέα»
ΘΕΑΤΡΟ
Σαν μαθητής στην Επίδαυρο
Μια ελληνορωσική συμπαραγωγή προκαλεί το ενδιαφέρον. Το ιστορικό Θέατρο Βαχτάνγκοφ της Μόσχας συνεργάζεται για πρώτη φορά με το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζοντας την Παρασκευή και το Σάββατο στην Επίδαυρο την...
Σαν μαθητής στην Επίδαυρο
ΘΕΑΤΡΟ
«Κάντε χώρο για τις Αντιγόνες που έρχονται»
Ακόμα μια «Αντιγόνη» στο Φεστιβάλ Αθηνών, του Ζαν Ανούιγ τώρα, έρχεται στις 21, 22 Ιουλίου στο Rex του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου με πρωταγωνιστές τον Στέλιο Μάινα στον ρόλο του Κρέοντα...
«Κάντε χώρο για τις Αντιγόνες που έρχονται»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας