Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Οι σχέσεις μας έχουν γίνει ανθρωποφαγικές»

Παντελής Δεντάκης, Στεφανία Γουλιώτη

«Οι σχέσεις μας έχουν γίνει ανθρωποφαγικές»

  • A-
  • A+

Σκηνοθετεί στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου τον «Κύκλωπα», το σατυρικό δράμα του Ευριπίδη, με ένα θίασο γυναικείο.

Η Στεφανία Γουλιώτη ερμηνεύει τον Κύκλωπα, η Αννα Καλαϊτζίδου τον Οδυσσέα, η Αλεξάνδρα Αϊδίνη τον Σιληνό

Τον «Κύκλωπα» του Ευριπίδη ανεβάζει την Παρασκευή και το Σάββατο στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου ο Παντελής Δεντάκης.

Στο μόνο σατυρικό δράμα που σώζεται ακέραιο, ο ποιητής μεταγράφει από την Ι ραψωδία της «Οδύσσειας» την περιπέτεια του Οδυσσέα στο νησί των Κυκλώπων. Σε μια χώρα όπου ο κόσμος είναι αντρικός, βίαιος, ωμός, ανθρωποφαγικός και ο ξένος όχι μόνο δεν περιθάλπεται αλλά καταβροχθίζεται...

Κι όμως, στην παράσταση ο Οδυσσέας, ο Κύκλωπας, ο Σιληνός, οι Σάτυροι είναι μόνο γυναίκες...

«Μου άρεσαν οι δύο προηγούμενες παραστάσεις του Γ. Ρήγα στο ΚΘΒΕ και αργότερα του Β. Παπαβασιλείου στην Επίδαυρο», λέει ο Παντελής Δεντάκης. «Ξαναδιαβάζοντας το έργο διέκρινα μια διάσταση πέραν της κωμικής, που με κινητοποίησε διαφορετικά και που συνδέεται με το πώς νιώθω σήμερα για τον κόσμο γύρω μας: το σκληρό θέμα της ανθρωποφαγίας, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Στη χώρα των Κυκλώπων δεν υπάρχει καλός και κακός, μόνο φόβος, απελπισία, βία.

Τα πρόσωπα του Ευριπίδη ακροβατούν ανάμεσα στην ελαφράδα, τη γελοιότητα, την πονηριά, το συμφέρον, την ηθική παρακμή, τη συντριβή και συνθέτουν ένα πρόσωπο με διαφορετικές πλευρές. Η σύγκρουσή τους, η αλληλοεξόντωση για την επιβίωση, είναι η μάχη ανάμεσα στα διαφορετικά κομμάτια του εαυτού μας, αντιφάσεις που παλεύουν να ισορροπήσουν. Κι αυτό το στοιχείο, αν το προβάλλεις στην εποχή μας, γίνεται σπαρακτικό.

Ανοίξαμε έναν διάλογο πάνω στο πώς, σ’ αυτή τη χρονική συγκυρία, ο άνθρωπος στρέφεται εναντίον του άλλου και του εαυτού του. Εχουμε περάσει ξανά τέτοιες περιόδους, μόνο που τώρα η δύναμη του κακού είναι απολύτως αυτοκαταστροφική σε όλα τα επίπεδα: εθνικό, οικονομικό, κοινωνικό, θρησκευτικό. Οι σχέσεις, οικογενειακές, ερωτικές, φιλικές, έγιναν δύσκολες, εγωιστικές, ανθρωποφαγικές».

• Τι εξυπηρετεί η επιλογή της γυναικείας διανομής;

Ξεκίνησε από το γεγονός της αγριότητας του έργου, η οποία συνδέεται με την αντρική φύση, την καταστροφή. Ο άντρας πολεμά, εξουσιάζει, ηγείται, δολοφονεί.

Η διανομή διερευνά αυτόν τον άκρως αντρικό κόσμο, μέσα από τη γυναικεία φύση, τον ψυχισμό, τα εκφραστικά μέσα, το σώμα της γυναίκας. Και αναζητά την ισορροπία ανάμεσα στο σοβαρό και το γελοίο, το σπλάτερ και την κωμωδία.

Προσπαθήσαμε να δούμε τα σκοτεινά ένστικτα των ηρώων. Πώς συμπεριφέρεται η γυναίκα μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία; Ισχύει ότι είναι περισσότερο δημιουργός απ’ ό,τι καταστροφέας;

• Και τι προέκυψε;

Την απάντηση θα τη δώσει ο θεατής. Η αγριότητα μπορεί να βγει μέσα από τη γυναίκα και μάλιστα χωρίς φτιασίδια, χωρίς την επίφαση της αρσενικής συμπεριφοράς.

Δεν γίνεται καμιά αποκάλυψη σε αντιδιαστολή με την αντρική φύση, δεν έχω επενδύσει καθόλου σ’ αυτό. Με ενδιέφερε με ό,τι διαθέτουν οι γυναίκες ηθοποιοί να ερμηνεύσουν τους αντρικούς ρόλους.

Η Στεφανία είναι μια ηθοποιός που την έχω θαυμάσει ως θεατής και ως συνεργάτης. Μακάρι να είμαστε όλοι τόσο παθιασμένοι με τη δουλειά μας όπως εκείνη.

Στην αρχή ήταν απόλυτα δοσμένη, πιο «σκυλί του θεάτρου», τώρα βρήκε μια θαυμάσια ισορροπία μεταξύ ζωής και σκηνής.

Την είδα πέρσι να παίζει την Αθηνά και είπα: «Α, έτσι παίζεται η θεά». Δεν έκανε τίποτα, κι όμως δημιούργησε ό,τι ακριβώς έπρεπε.

• Δεν υπάρχει τίποτα περιγραφικό στην παράσταση;

Ο κόσμος μπαίνοντας στο θέατρο έχει την αίσθηση ότι στο τοπίο δεν έχει συντελεστεί καμιά παρέμβαση από εμάς. Βρήκαμε τον τρόπο συνομιλίας με τον χώρο αξιοποιώντας στοιχεία συγγενικά προς αυτόν.

Κάποιες νύξεις αισθητικές μέσω της μουσικής που σχολιάζουν τη σημερινή παραδομένη Ελλάδα και συγχρόνως φέρουν κάτι διονυσιακό, η γκάιντα για παράδειγμα.

Οπως κι ένα τραγούδι του Καζαντζίδη που ακούει ο Κύκλωπας μερακλωμένος μετά το φανταστικό γεύμα και την οινοποσία.

Ο Κύκλωπας δεν είναι κάποιο ανόητο τέρας, υπερασπίζεται -τουλάχιστον στον Ευριπίδη- τον κόσμο του με τον λόγο, τη σκέψη του. Για εκείνον η ανθρωποφαγία είναι κάτι φυσικό, αυτονόητο, όσο κι αν σε εμάς φαίνεται αποτρόπαιο.

Επίσης αγαπάει μια γυναίκα. Υπάρχει ένα κομμάτι από τον Θεόκριτο όπου ο Κύκλωπας μιλά για έναν ματαιωμένο έρωτα προς τη νύμφη της θάλασσας Γαλάτεια.

Επίσης προσθέσαμε με τον Παντελή Μπουκάλα δυο-τρία μικρά αποσπάσματα από την «Οδύσσεια» για να αναπτυχθεί η περιγραφή της χώρας των Κυκλώπων σε σχέση με τα έθιμα, την ακαλλιέργητη γη, το απολίτιστο μέρος, όπως το χαρακτηρίζει ο Οδυσσέας.

• Σκηνοθέτης και ηθοποιός. Τον χειμώνα παίζετε στην Τριλογία του Τσίρκα στο Εθνικό Θέατρο.

Είναι εύκολη η απασχόληση στο θέατρο, το δύσκολο είναι οι εργασιακές σχέσεις εξαιτίας της κρίσης, της ανυπαρξίας χρημάτων για τον Πολιτισμό, του κορεσμού του επαγγέλματος.

Οι νέοι έχουν την ανάγκη να εκφραστούν, και πρέπει να εκφραστούν· οι παλαιότεροι, με κάπως μεγαλύτερη ασφάλεια, αναγκαζόμαστε να κάνουμε εκατό πράγματα κι αυτό δεν είναι μόνο εις βάρος του καλλιτεχνικού αποτελέσματος, είναι και λάθος, με την έννοια ότι έτσι ενισχύεται η άποψη του δεν πειράζει που δεν αμείβεται ο ηθοποιός. Κοντεύουμε να ξεχάσουμε ότι από αυτή τη δουλειά βιοπορίζεται.

• Είχατε το βλέμμα στραμμένο προς τα πράγματα της κοινωνίας, της πολιτικής. Εξακολουθείτε;

Είμαι ακινητοποιημένος, μου έχουν κοπεί τα φτερά, νιώθω ένα παρατεταμένο μούδιασμα, παραίτηση.

Πριν από δύο χρόνια υπήρχαν προσδοκίες από έναν κόσμο της Αριστεράς για κάτι καλύτερο, δικαιότερο.

Σήμερα επικρατεί απογοήτευση. Ασκούν την ίδια πολιτική, υπόσχονται ό,τι και οι προηγούμενοι περί ανάπτυξης κ.λπ., ενώ δεν βελτιώνουν παθογένειες που δεν συνδέονται με την οικονομία.

Είναι και ατζαμήδες· οι άλλοι τουλάχιστον ήταν επαγγελματίες υπάλληλοι του συστήματος.

• Τι θα επιθυμούσατε να είχε συμβεί;

Νομίζω πως η μεγαλύτερη πίκρα προέρχεται από το γεγονός του ίδιου του συμβιβασμού. Μια αγαπημένη φίλη και ηθοποιός μού είπε κάποτε. «Ξέρεις τι δεν τους συγχωρώ; Τα χαμόγελά τους».

Μετά το δημοψήφισμα και τη διαπραγμάτευση ας έλεγαν: «Συγγνώμη, με εκβιασμούς, με το πιστόλι στον κρόταφο δεν μπορούμε να κυβερνήσουμε».

Εγώ τουλάχιστον αυτό περίμενα· κι έλεγα μάλιστα μέσα μου, άντε πάλι εκλογές... Τουλάχιστον δεν θα είχαμε εξαπατηθεί ξανά.

 Info:

Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, 21-22 Ιουλίου στις 21.30. «Κύκλωπας» του Ευριπίδη.

Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας. Σκηνικά-Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα. Επιμέλεια κίνησης: Ερμής Μαλκότσης.

Μουσική: Λευτέρης Βενιάδης. Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης.

Παίζουν επίσης: Νεφέλη Μαϊστράλη, Μαρία Μοσχούρη, Αμαλία Νίνου, Μυρτώ Πανάγου, Ελένη Τσιμπρικίδου, Εφη Ρευματά.

ΘΕΑΤΡΟ
«Οι τραγωδίες διαταράσσουν κεκτημένα»
Η παράσταση «Οιδίπους», παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης και κάνει απόψε πρεμιέρα στο Ρωμαϊκό Ωδείο της πόλης, εξιστορεί έναν από τους αρχαιότερους μύθους, αυτόν των Λαβδακιδών ●...
«Οι τραγωδίες διαταράσσουν κεκτημένα»
ΘΕΑΤΡΟ
«Είμαστε αλλοτριωμένοι, επιρρεπείς στη διαφθορά»
Ο Σέρβος σκηνοθέτης, Νικίτα Μιλιβόγεβιτς, διασκευάζει και σκηνοθετεί στην Επίδαυρο, μεταφέροντας στις μέρες μας τον «Πλούτο» του Αριστοφάνη, μια παγκόσμια κωμωδία όπως τη χαρακτηρίζει, συμπαραγωγή του Εθνικού...
«Είμαστε αλλοτριωμένοι, επιρρεπείς στη διαφθορά»
ΘΕΑΤΡΟ
«Ο Αισχύλος μού μαθαίνει να κοιτάζω τη ζωή με υπομονή και αυτοσαρκασμό»
Το πρώτο έργο της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια» σκηνοθετεί ο Λιθουανός σκηνοθέτης Τσέζαρις Γκραουζίνις στην Επίδαυρο στις 6 και στις 7 Ιουλίου. Ο κόσμος του «Αγαμέμνονα» είναι ζοφερός, λέει στην «Εφ.Συν» ο...
«Ο Αισχύλος μού μαθαίνει να κοιτάζω τη ζωή με υπομονή και αυτοσαρκασμό»
ΘΕΑΤΡΟ
«Ο Αριστοφάνης δεν έχει ανάγκη από γραβάτες»
Ο Κώστας Τσιάνος επιστρέφει ύστερα από 14 χρόνια στην Επίδαυρο, την Παρασκευή και το Σάββατο, σκηνοθετώντας την πρώτη παράσταση του καλοκαιριού στο αρχαίο θέατρο, τους «Αχαρνής» του Αριστοφάνη, με πρωταγωνιστή...
«Ο Αριστοφάνης δεν έχει ανάγκη από γραβάτες»
ΘΕΑΤΡΟ
Ζούμε τον υπαρκτό... σουρεαλισμό
Κάνει και σχολιάζει τα πάντα με τον δικό του, μοναδικό τρόπο. Ετσι, χωρίς δέος ο Τζίμης Πανούσης ντεμπουτάρει στην Επίδαυρο και με μπόλικο αυτοσχεδιασμό θα ερμηνεύσει τον Τρυγαίο στην «Ειρήνη» του Αριστοφάνη,...
Ζούμε τον υπαρκτό... σουρεαλισμό
ΘΕΑΤΡΟ
Η τραγωδία είναι ένας ολόκληρος κόσμος
Το έργο του Σοφοκλή «Οιδίπους επί Κολωνώ» παρουσιάζεται στην Επίδαυρο, με πρωταγωνιστή τον Κώστα Καζάκο, σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη. Ο Μίνως Μάτσας έγραψε την πρωτότυπη μουσική, ένα παράλληλο κείμενο,...
Η τραγωδία είναι ένας ολόκληρος κόσμος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας