Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια «Σιωπή» ανάμεσα στον άνθρωπο και το θείο

Μια «Σιωπή» ανάμεσα στον άνθρωπο και το θείο

  • A-
  • A+

Η νέα πολυαναμενόμενη ταινία του βραβευμένου με Οσκαρ, Μάρτιν Σκορσέζε, είναι φτιαγμένη με θρησκευτική προσήλωση και έχει τη σαρωτική ερμηνεία του Αντριου Γκάρφιλντ. Στις αίθουσες και το σοφό «Paterson» του Τζιμ Τζάρμους, αλλά και η Εϊμι Ανταμς στα «Νυκτόβια πλάσματα» του φιλόδοξου Τομ Φορντ.

Σιωπή      ★★★★☆

(Silence, ΗΠΑ, Ταϊβάν, Μεξικό, 2016, 161’)

  • σκηνοθεσία: Μάρτιν Σκορσέζε
  • ηθοποιοί: Αντριου Γκάρφιλντ, Ανταμ Ντράιβερ, Λίαμ Νίσον

Αν για κάποιο λόγο ο Μάρτιν Σκορσέζε αποφάσιζε να σταματήσει την καριέρα του, η σωστή στιγμή θα ήταν έπειτα από αυτήν την ταινία –ένα φιλμ που μοιάζει να εμπεριέχει και να εξαίρει τις ιδέες, την πνευματικότητα και την αισθητική που χτίζει εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες στο σινεμά.

Σ’ ένα πρότζεκτ που με προσωπική συμβολή επιδιώκει τα τελευταία 25 χρόνια, ο Σκορσέζε (μαζί με τον Τζέι Κοκς των «Συμμορίες της Νέας Υόρκης» και «Τα χρόνια της αθωότητας») διασκευάζει το μυθιστόρημα που έγραψε ο Ιάπωνας Σουσάκου Εντο το 1966.

Η ιστορία παρακολουθεί δύο καθολικούς ιερείς που τον 17ο αιώνα κάνουν το επικίνδυνο ταξίδι στην αποικιοκρατούμενη Ιαπωνία, για ν’ αναζητήσουν τον Δάσκαλό τους, τον ιησουίτη μοναχό Φερέιρα, που έχει εξαφανιστεί και φημολογείται ότι αποστάτησε. Εκεί θα συναντήσουν τους πιο βίαιους χριστιανικούς διωγμούς, αλλά και πάμφτωχους αγρότες έτοιμους να τους αγιοποιήσουν.

Σε μια φυσική πορεία που συνδέει την προβληματική τού «Silence» με τον «Τελευταίο πειρασμό» και το «Kundun», με το κλασικό σκορσεζικό μοτίβο της ανόδου και της πτώσης ενός εμβληματικού ήρωα, η ταινία μοιάζει βγαλμένη από χρόνια στοχασμού: καμία πρόθεση εντυπωσιασμού, μεγάλη αυτοσυγκράτηση κι εσωτερικότητα, μεγάλη μελαγχολία και σεμνότητα. Μια ταινία φτιαγμένη με θρησκευτική προσήλωση για τη θρησκευτική αμφισβήτηση.

Τοποθετώντας τους ήρωές του στην αγκαλιά της φύσης, ενός αυτόνομου πεδίου ανάμεσα στον άνθρωπο και το θείο, κινηματογραφημένου μαγικά από τον Ροντρίγκο Πριέτο (του «Wolf of Wall Street» αλλά και του «Brokeback Mountain»), ο Σκορσέζε δοκιμάζει ένα καθηλωτικό παιχνίδι με τον ήχο και τη σιωπή, αντλεί συγκλονιστικές ερμηνείες από τους ηθοποιούς του (τον σαρωτικό εδώ Γκάρφιλντ, τον απόκοσμο Ανταμ Ντράιβερ και τον Λίαμ Νίσον με το βάρος ενός «Κουρτς» του Μάρλον Μπράντο) και στηρίζεται, όπως πάντα, στο καθοριστικό μοντάζ της Θέλμα Σκούνμεϊκερ που φτιάχνει νοήματα στο κενό.

Μια ταινία αληθινά ασκητική, που καταφέρνει να δώσει στις εικόνες της την αίσθηση του άυλου, δεν προσφέρει απαντήσεις, αλλά βασανίζεται από το κλασικότερο φιλοσοφικό δίλημμα, την εσωτερική σύγκρουση του ανθρώπου για τη θέση του στο πλάνο του κόσμου.

Συγχρόνως ένα δοκίμιο για την πίστη και την απώλειά της, για το περιττό των συμβόλων, της κατήχησης, της θυσίας. Στα 74 χρόνια του ο Μάρτιν Σκορσέζε κάνει την πιο δύσκολη κι απαιτητική ταινία του, αλλά και την πιο εγκεφαλική, ένα φιλμ που ζητά υπομονή, αλλά προσφέρει, αν όχι συγχώρεση, τουλάχιστον ένα παράθυρο στη σκέψη.

Paterson   ★★★★½☆

(ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία, 2016, 118’)

  • σκηνοθεσία: Τζιμ Τζάρμους
  • ηθοποιοί: Ανταμ Ντράιβερ, Γκολσιφτέ Φαραχάνι

Είναι εύκολο να είσαι φλύαρος, δύσκολο να είσαι περιεκτικός. Και στην τέχνη είναι πρόκληση να φτάσεις στην απλότητα, τεμπελιά να τη «γεμίσεις με τόση ομορφιά». Ο Τζιμ Τζάρμους έχει κερδίσει αυτήν την πρόκληση και το «Paterson» είναι η απόδειξη, μια μικρή, απλή, σοφή ταινία.

Ο ήρωάς του, που υποδύεται ο Ανταμ Ντράιβερ, ψηλόλιγνος, γλυκός και μελαγχολικός σαν τον ίδιο, είναι οδηγός λεωφορείου και ανέκδοτος ποιητής. Τον λένε Πάτερσον και ζει στο Πάτερσον του Νιου Τζέρσεϊ.

Παρ’ όλα αυτά εντυπωσιάζεται από τα διπλά και ταυτόσημα στη ζωή, όπως από τα δίδυμα αδέλφια. Γράφει τα ποιήματά του στο μυστικό του τετράδιο, στον δρόμο, στο παγκάκι ή μπροστά από τον τοπικό καταρράκτη και ο Τζάρμους τα γράφει για μας, με το χέρι, στην οθόνη.

Δεν υπάρχουν πουθενά αλλού, παρότι η γυναίκα του, με τη μορφή της πανέμορφης Γκολσιφτέ Φαραχανί, τον παρακαλεί να πάει να τα βγάλει φωτοτυπίες, μην τύχει κάτι και χαθούν. Εκείνη, η Λόρα, έχει και κινητό και κομπιούτερ και ipad. Είναι γεμάτη αισιοδοξία για τη ζωή, έχει διαρκώς ένα νέο «όνειρο», να μάθει κιθάρα, να φτιάξει εκατοντάδες κεϊκάκια, και τα καταφέρνει, με τη θετική της ενέργεια και μπουρμπουλήθρες. Εχουν κι ένα σκύλο, ένα μπουλντόγκ, τον Μάρβιν. Κι η ζωή τους κυλά απλά, ρομαντικά, ίδια κάθε μέρα.

Ο Τζάρμους είναι ένας καλλιτέχνης γεμάτος, όχι μόνο στιλ και coolness, αλλά και ψυχή: το κάθε του πλάνο, το κάθε γύρισμα της κάμερας καθώς αποτυπώνει από κοντά το πρόσωπο του Πάτερσον, το βλέμμα του, το δέρμα της Φαραχανί, την πόλη του Νιου Τζέρσεϊ, που μοιάζει να έχει μείνει στο ’50, είναι γεμάτο ζεστό φως και ομορφιά. Κινηματογραφική «καλοσύνη». Μοντάρει τις σκηνές του σαν σύντομες καντέντσες, χωρίς ρίμα, αλλά με αρμονία.

Γιατί αυτή εδώ δεν είναι μια τέλεια ταινία (ειδικά η Λόρα ως ηρωίδα είναι αδύναμη και υπερβολικά στρογγυλεμένη), αλλά είναι μια πολύ δική του ταινία. Βγαλμένη από τις σελίδες του Γουίλιαμ Κάρλος Γουίλιαμς, δηλωμένα αφιερωμένη στην ποίηση του νεοϋορκέζικου μοντερνισμού, εκφράζει με τρυφερότητα το δικό του καλλιτεχνικό (και υπαρξιακό, ίσως;), δίλημμα: είναι ανάγκη να προσπαθείς για τα πολλά, να καβαλάς το κύμα της εποχής σου ή επιτρέπεται να ζεις στον μικρό, περιορισμένο κόσμο σου που γεμίζει τόσο πιο εύκολα; Ναι, αν είσαι ο Τζιμ Τζάρμους, με μια προσωπική εσωτερική βιβλιοθήκη εικόνων, ζωής, πνευματικού πλούτου, εμπειρίας και δημιουργικών αριστουργημάτων, επιτρέπεται.

Assassin’s Creed  ★★☆☆☆

(Μεγ. Βρετανία, Γαλλία, Χονγκ Κονγκ, ΗΠΑ, 2016, 115’)

  • σκηνοθεσία: Τζάστιν Κερζέλ
  • ηθοποιοί: Μάικλ Φασμπέντερ, Μαριόν Κοτιγιάρ, Τζέρεμι Αϊρονς, Αριάν Λαμπέντ, Σάρλοτ Ράμπλινγκ, Μπρένταν Γκλίσον

Ο σκηνοθέτης κι οι πρωταγωνιστές του «Μάκβεθ» μεταφέρουν στην οθόνη το διάσημο παιχνίδι της Ubisoft, καταλήγοντας σ’ ένα εφετζίδικο τίποτα. Εχοντας οριακά γλιτώσει τη θανατική ποινή, ο Κέιλουμ Λιντς υποβάλλεται σ’ ένα πείραμα που τον μεταφέρει στο απώτερο παρελθόν του, στην Ισπανία του 15ου αιώνα και της Ιερής Εξέτασης, όταν ήταν μέλος της μυστικής αδελφότητας των Assassins που μάχονταν για την ελευθερία του ανθρώπινου πνεύματος.

Ειδικά εφέ δανεισμένα από gaming, εναλλαγή παρκούρ και μαχών που δείχνουν κατασκευασμένες, ένα σενάριο τόσο σχηματικό που γίνεται βαρετό, επώνυμοι ηθοποιοί χωρίς ρόλο να παίξουν κι ένας Φασμπέντερ ευχάριστα ημίγυμνος, συνθέτουν ένα φιλμ που ενδέχεται να ψυχαγωγήσει το young adult κοινό, αλλά παραμένει μια χαμένη ευκαιρία.

Νυκτόβια πλάσματα     ★★★☆☆

(Nocturnal Animals, ΗΠΑ, 2016, 116’)

  • σκηνοθεσία: Τομ Φορντ
  • ηθοποιοί: Εϊμι Ανταμς, Τζέικ Τζίλενχαλ, Μάικλ Σάνον, Ααρον Τέιλορ Τζόνσον, Αϊλα Φίσερ, Αρμι Χάμερ

Στη δεύτερη κινηματογραφική δουλειά του, μετά το «A Single Man» του 2009, ο Τομ Φορντ αποδεικνύει με βεβαιότητα ότι είναι ένας ικανός, φιλόδοξος και δημιουργικός σκηνοθέτης.

Διασκευάζοντας το μυθιστόρημα «Tony and Susan» του Οστιν Ράιτ, ο Φορντ χτίζει μια ιστορία εκδίκησης σε δύο τερέν.

Η μεγαλοαστή γκαλερίστα Σούζαν (Εϊμι Άνταμς), σε αδιέξοδο στην περίοπτη καριέρα της και στον ψυχρό γάμο της, διαβάζει το χειρόγραφο του νέου βιβλίου του πρώην άντρα της Τόνι (Τζέικ Τζίλενχαλ), που της το έχει αφιερώσει. Το μυθιστόρημα, που ζωντανεύει στην οθόνη, μεταφέρεται στην τεξανή έρημο και σ’ ένα ειδεχθές έγκλημα με μοιραία τιμωρία.

Παραδόξως το έντονα στιλιζαρισμένο «τώρα» του Τομ Φορντ μοιάζει ρηχό και σχηματικό, ενώ το θρίλερ στη φρίκη της Americana, με τον Τζίλενχαλ ν’ απογειώνει τον ρόλο του και τον Μάικλ Σάνον να επιβάλλεται με το χαρακτηριστικό εκτόπισμά του, είναι από μόνο του μια θαυμάσια ταινία.

Ευαίσθητο, αισθητικά συναρπαστικό και με δύναμη τόσο στις σκηνές δράσης όσο και στην περιγραφή των χαρακτήρων και των εντάσεων, το φιλμ του Φορντ «ντύνει» μια απλή ιστορία με ακραία ανθρώπινα πάθη και καταλήγει μ’ ένα κατά το ήμισυ αριστούργημα.

 

ΣΙΝΕΜΑ
Αγιογραφία Βαρουφάκη από Γαβρά και Χοακίν Φίνιξ για Οσκαρ
Ο Κώστας Γαβράς την πίστη που ο ίδιος νιώθει, στην ταινία «Ενήλικοι στην αίθουσα» δεν καταφέρνει στιγμή να τη μετουσιώσει κινηματογραφικά σε κάτι παραπάνω από ένα μονόπλευρο «λυσάρι» της ταραγμένης πολιτικής...
Αγιογραφία Βαρουφάκη από Γαβρά και Χοακίν Φίνιξ για Οσκαρ
ΣΙΝΕΜΑ
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
Στην ιταλική πόλη έχουν φορέσει τα γιορτινά τους. Σήμερα ξεκινά η λαμπερή διοργάνωση από την οποία θα παρελάσουν κορυφαία ονόματα του κινηματογράφου. Ανάμεσά τους η Μέριλ Στριπ και ο Γκάρι Ολντμαν, η Κατρίν...
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
ΣΙΝΕΜΑ
H Ζιλιέτ Μπινός χαμένη στα ψέματα του Facebook
Διασκευάζοντας το μυθιστόρημα της Καμίλ Λοράνς, ο Σαφί Νεμπού δοκιμάζει μια διατριβή στην πρόσφορη υποκρισία των social media. Στήριγμα η παρουσία και η ερμηνεία της Ζιλιέτ Μπινός, που μπορεί να κάνει κάθε...
H Ζιλιέτ Μπινός χαμένη στα ψέματα του Facebook
ΣΙΝΕΜΑ
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κανών, Τιερί Φρεμό, δεν αντιμετωπίζει ποτέ την πλήρη αποδοχή στην παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου που δίνει στην έναρξη του φεστιβάλ –κι η φετινή ήταν από τις πιο αιχμηρές.
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
ΣΙΝΕΜΑ
Εδώ είναι Βαλκάνια;
Καθώς οι ταινίες, ειδικά ενός ανέκαθεν πολιτικά συνειδητοποιημένου και μάχιμου φεστιβάλ όπως η Berlinale, δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τις προεκτάσεις της ταυτότητας, εθνικής, φύλου,...
Εδώ είναι Βαλκάνια;
ΣΙΝΕΜΑ
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
Εχοντας φτάσει σχεδόν στη μέση της Berlinale, οι ταινίες που έχουν ξεχωρίσει είναι λίγες, αλλά δυνατές σαν γροθιές, ή ακόμα πιο πολύ, αφού η καθεμιά τους προσεγγίζει τη βία μ’ έναν τρόπο κοντινό στην κουλτούρα...
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας