Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ο μεγαλύτερος εχθρός των Βαλκανίων είναι ο εθνικισμός»
Ralf Hirschberger/picture-alliance/dpa/AP Images

«Ο μεγαλύτερος εχθρός των Βαλκανίων είναι ο εθνικισμός»

  • A-
  • A+

Ο Ντάνις Τάνοβιτς μιλά πάντα έξω από τα δόντια: και με τις ταινίες του και με τα λόγια του.

Ηδη από το «No Man’s Land» πριν από 15 χρόνια, όπως και πριν από δύο, με το «Οι στιγμές στη ζωή ενός ήρωα», όπως και τώρα, με το τελευταίο του φιλμ, το «Θάνατος στο Σαράγεβο», που τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Είναι ένας σκηνοθέτης Βόσνιος, ένας άνθρωπος των Βαλκανίων, ένας άντρας με μεγάλο Εγώ, αλλά και μεγάλη γκάμα εμπειριών που σταθερά και μαχητικά μεταφέρει στην οθόνη.

Το «Θάνατος στο Σαράγεβο» αποτελεί μια ελεύθερη μεταφορά του θεατρικού έργου «Hotel Europa» του Μπερνάρ Ανρί-Λεβί.

Το κεντρικό ξενοδοχείο Europa του Σαράγεβο προετοιμάζεται για ένα γκαλά της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τα 100 χρόνια από τη δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου, την ίδια ώρα που το προσωπικό οργανώνεται για απεργία κι ο μάνατζερ ζητά βοήθεια από τον τοπικό μαφιόζο.

Ολη η διαφθορά και η πολυπρισματικότητα των Βαλκανίων εγκλωβίζεται μέσα στους τοίχους του κι ο Ντάνις Τάνοβιτς την κρατά όμηρο με την ευκίνητη, γεμάτη σασπένς, διαδρομή της κάμεράς του.

«Οταν έχεις ζήσει όσα έχω ζήσει εγώ, ξέρεις ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι πιο καλός με τον ξένο που δεν γνώρισε ποτέ και για τον γείτονά του να είναι ο χειρότερος εφιάλτης», λέει ο Τάνοβιτς.

«Πάντα έχει να κάνει με το τι επιλέγουμε. Γι’ αυτό τον λόγο έκανα αυτήν την ταινία, για να πω ότι, παιδιά, ποτέ δεν θα αποδεχτούμε ό,τι έγινε, το πρόσφατο παρελθόν, αλλά ας το αφήσουμε στην άκρη, ποιος νοιάζεται για την Ιστορία εν τέλει, ας προχωρήσουμε. Αλλά όχι, πάντα επιστρέφουμε εκεί. Με κουράζουν πια τα Βαλκάνια, αυτά όλα τα σκατά χωρίς τέλος».

Για τον ίδιο, ο μεγαλύτερος εχθρός των Βαλκανίων είναι ο εθνικισμός:

«Δεν είμαι θρήσκος, αλλά πολιτισμικά μ’ αρέσει να έχω φίλους εβραίους, καθολικούς, αυτό σε κάνει πιο πλούσιο. Αλλά η διχόνοια δεν θα εξαλειφθεί, όσο οι εθνικιστές είναι στην εξουσία.

Ο εθνικισμός είναι το πιο ποταπό συναίσθημα που μπορεί να έχει κανείς. Συγγνώμη, αλλά αν νομίζεις ότι έχει οτιδήποτε θετικό το να αγαπάς τη χώρα σου και να μισείς όλους τους άλλους, κάνεις μοιραίο λάθος.

Απλώς δεν μπορούμε να βοηθήσουμε οι ίδιοι τους εαυτούς μας, είναι προφανές αυτό πια. Εγώ –και θα με μισήσετε γι’ αυτό που θα πω– δεν πιστεύω στη δημοκρατία πια.

Γιατί η δημοκρατία στη χώρα μου σημαίνει την εξουσία της πλειοψηφίας και στη χώρα μου η πλειοψηφία είναι αμόρφωτη, δεν έχει δει τίποτα και είναι οπισθοδρομική με πολλούς τρόπους. Λυπάμαι. Η εναλλακτική είναι η πεφωτισμένη δικτατορία.

Αλλά το πρόβλημα είναι ότι αυτήν δεν μπορείς να την ψηφίσεις. Δεν υπάρχουν πια ήρωες. Και φανταστείτε ότι ήμουν και στην πολιτική για δυο χρόνια. Εμαθα πολλά. Αλλά, όπως έλεγε ο Γκρούτσο Μαρξ, “δεν θέλω να είμαι μέλος ενός κλαμπ που με θέλει για μέλος”».

Ωστόσο ο Τάνοβιτς βλέπει το μέλλον της Βοσνίας ευρωπαϊκό:

«Η πολιτική στην Ευρώπη είναι μια ανοησία σήμερα. Κι αυτό αντικατοπτρίζεται στα Βαλκάνια. Είναι σημαντικό για τη Βοσνία να μπει στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Για να είμαι ειλικρινής, νομίζω ότι είναι πιο σημαντικό για την Ευρώπη να δείξει ότι θέλει να μπει η Βοσνία στην Ε.Ε., γιατί τότε θα πάψει να είναι μόνο η λέσχη των παλαιών χριστιανών. Κι απ’ την άλλη είναι γελοίο που βάζουν στις χώρες αυτούς τους κανόνες που είναι δεδομένο ότι δεν θα μπορέσουμε ποτέ να τηρήσουμε».

 Info:

Η ταινία «Θάνατος στο Σαράγεβο» προβάλλεται στις αίθουσες από την Ama Films.

ΣΙΝΕΜΑ
Η επιστροφή της Αντέλ Εξαρχόπουλος και το κλεμμένο φέρετρο του Τσάπλιν
Ζοφερά παρισινά προάστια, απίστευτες αληθινές ιστορίες, βραβευμένες ταινίες σε φεστιβάλ και σκηνοθέτες με περγαμηνές, αλλά αμφίβολα αποτελέσματα συνιστούν μια πλούσια κινηματογραφική εβδομάδα.
Η επιστροφή της Αντέλ Εξαρχόπουλος και το κλεμμένο φέρετρο του Τσάπλιν
ΣΙΝΕΜΑ
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;
Μπορεί ο Αλμοδόβαρ να είναι ένας από τους σπουδαιότερους και ωραιότερους σύγχρονους σκηνοθέτες, αλλά σίγουρα δεν φημίζεται ως γλυκός ή προσηνής άνθρωπος. Ετσι, όταν το συννεφιασμένο πρωί μετά την επίσημη...
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;
ΣΙΝΕΜΑ
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κανών, Τιερί Φρεμό, δεν αντιμετωπίζει ποτέ την πλήρη αποδοχή στην παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου που δίνει στην έναρξη του φεστιβάλ –κι η φετινή ήταν από τις πιο αιχμηρές.
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
ΣΙΝΕΜΑ
Εδώ είναι Βαλκάνια;
Καθώς οι ταινίες, ειδικά ενός ανέκαθεν πολιτικά συνειδητοποιημένου και μάχιμου φεστιβάλ όπως η Berlinale, δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τις προεκτάσεις της ταυτότητας, εθνικής, φύλου,...
Εδώ είναι Βαλκάνια;
ΣΙΝΕΜΑ
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
Εχοντας φτάσει σχεδόν στη μέση της Berlinale, οι ταινίες που έχουν ξεχωρίσει είναι λίγες, αλλά δυνατές σαν γροθιές, ή ακόμα πιο πολύ, αφού η καθεμιά τους προσεγγίζει τη βία μ’ έναν τρόπο κοντινό στην κουλτούρα...
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
ΣΙΝΕΜΑ
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες
Αυλαία για την 69η Berlinale και όλα τα φλας πάνω στην υπέροχη Ζιλιέτ Μπινός, πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής, η οποία μίλησε για #metoo και Γουάινστιν. Εφαρμόζοντας την ισότητα των φύλων, η διοργάνωση...
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας