Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γνωστός και άγνωστος Αλέξης Δαμιανός

Γ. Κουτούζης, Μ. Βασιλείου στην «Ευδοκία»

Γνωστός και άγνωστος Αλέξης Δαμιανός

  • A-
  • A+

Πενήντα σχεδόν χρόνια από την πρώτη του ταινία, το «Μέχρι το πλοίο» (1967) και δέκα χρόνια από τον θάνατό του (4 Μαΐου 2006), ο Αλέξης Δαμιανός δεν χρειάζεται, βέβαια, κανένα «ξεσκόνισμα», καμιά ιδιαίτερη υπενθύμιση της αξίας και της δύναμης του έργου του. Ή της ίδιας της προσωπικότητάς του.

Ομως, το αφιέρωμα που οργανώνεται στην «Αλκυονίδα» (5 με 11 Μαΐου) με τίτλο «Μια δυνατή φωτιά», με αφορμή τις δύο παραπάνω επετείους, τα έχει σκεφτεί τόσο συστηματικά όλα που δεν πρέπει να υπάρχει σινεφίλ ο οποίος να μη θελήσει να τρέξει έστω μόνο για την εκδήλωση, έστω για μία μόνο προβολή.

Είναι, δηλαδή, επτά μέρες με πυκνό πρόγραμμα, που φιλοδοξεί να παρουσιάσει ολοκληρωμένο το έργο του Δαμιανού. Που δεν ήταν φυσικά μόνο σκηνοθέτης ταινιών, αλλά και ποιητής και θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός. Κάθε πτυχή του καλύπτεται, ενώ αποκαλύπτονται οι πλευρές του που δεν είναι και τόσο εύκολες πια στην προσέγγισή μας, ας πούμε η ποίηση και το θέατρό του, αλλά και οι λίγες, μα αξέχαστες ερμηνείες του σε ταινίες άλλων.

■ Θα προβληθούν και οι τρεις ιστορικές πια ταινίες του: «Μέχρι το πλοίο» (1967), «Ευδοκία» (1971) και «Ηνίοχος» (1995). Σε κάθε προβολή ηθοποιοί και συντελεστές τους θα είναι εκεί για να θυμηθούν ιστορίες και να μιλήσουν με το κοινό.

■ Είναι ευκαιρία να ξαναδούν οι παλιοί και να γνωρίσουν οι νεότεροι δύο σημαντικές ταινίες στις οποίες ο Αλέξης Δαμιανός κρατούσε πρωταγωνιστικό ρόλο. Κατ’ αρχάς, τη μικρού μήκους του Παντελή Βούλγαρη «Ο κλέφτης» (1965), στην οποία ο Δαμιανός, στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, έπαιζε τον καλόψυχο αστυνομικό που συλλαμβάνει ένα κλεφτρόνι (στον ρόλο ο ίδιος ο Βούλγαρης) και το αφήνει ελεύθερο.

Και, φυσικά, τον «Καιρό των Ελλήνων» του Λάκη Παπαστάθη, ταινία του 1981, με τον Δαμιανό στο ρόλο-κλειδί του αρχηγού των ληστών στα ελληνικά βουνά του 1900, ρόλο που θα ᾽λεγες ότι χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσε να υπάρξει, με τη λερή του φουστανέλα, το πάθος του για ελευθερία και την αγωνία του για έναν τόπο δίκαιο και με ιστορική μνήμη.

■ Το θεατρικό του έργο «Το καλοκαίρι θα θερίσουμε» θα παρουσιαστεί σε μορφή αναλογίου και σε σκηνοθεσία Δ. Παντελιά. Εχει μεγάλη ιστορία. Είναι το πρώτο που έγραψε, το 1945. Ηταν η πρώτη σκηνοθεσία του Γιώργου Σεβαστίκογλου, η πρώτη παράσταση για την οποία έγραψε μουσική και τραγούδια ο Μάνος Χατζιδάκις και τη χορωδία που τα ερμήνευε τη διηύθυνε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Τη συνολική προσφορά του στο θέατρο (ως συγγραφέα, σκηνοθέτη, ηθοποιού, αλλά και παραγωγού, μην ξεχνάμε ότι αυτός δημιούργησε τη δεκαετία του ᾽60 το θέατρο «Πορεία») θα παρουσιάσει ο Κωνσταντίνος Κυριακός, αν. καθηγητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών.

■ Τέσσερα κινηματογραφικά ντοκουμέντα συμπληρώνουν την εικόνα του. Το «Παρασκήνιο» του Λάκη Παπαστάθη «Ο σκηνοθέτης τραγουδάει» (1995) και τα ντοκιμαντέρ «Αλέξης Δαμιανός, ο έρωτας των πρώτων πλάνων» (1997) της Πέννυς Παναγιωτοπούλου, «Λίγη φωτιά...» (2004) και «Κοιμάσαι άραγε;» (2016) του Δ. Παντελιά.

■ Ο ποιητής Κώστας Καναβούρης έχει αναλάβει να παρουσιάσει την «άγνωστη πλευρά» του Δαμιανού, δηλαδή την ποίησή του. Ενώ για τον «Αλέξη Δαμιανό, τον ανατρεπτικό» καλλιτέχνη θα συζητήσουν ο εικαστικός και πρύτανης της ΑΣΚΤ, Πάνος Χαραλάμπους, ο δημοσιογράφος Ηλίας Κανέλλης, ο κριτικός κινηματογράφου και συγγραφέας Γιώργος Μπράμος και η σκηνοθέτις Εύα Στεφανή.

■ Η μουσική των ταινιών του, αλλά και τα ρεμπέτικα που αγάπησε θα έχουν την τιμητική τους σε βραδιά που επιμελούνται οι γιοι του, Μάρκος και Πανίνος, που συμμετέχουν και στην κομπανία που θα τα ερμηνεύσει. Το «παρών» θα δώσει η Ελένη Ροδά, η λαϊκή τραγουδίστρια που έδωσε τη φωνή της στην «Ευδοκία».

■ Τέλος, σε μια πολύ συγκινητική βραδιά, φίλοι και στενοί συνεργάτες του θα διαβάσουν ο καθένας τους ένα «Γράμμα στον Αλέξη», αλλά και θα συζητήσουν μεταξύ τους και με το κοινό. Λάκης Παπαστάθης, Μάνος Ευστρατιάδης, Δήμος Αβδελιώδης, Παντελής Βούλγαρης, Γιάννης Σμαραγδής, Ανδρέας Ρουμελιώτης, Παύλος Κάγιος, Δημήτρης Παπαχρήστος, Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, Νίνος Φένεκ Μικελίδης. Συντονίζει ο Γιάννης Σολδάτος.

Info: Αναλυτικά το πρόγραμμα στο https://www.facebook.com/AlexisDamianosAfieroma/ είσοδος 3 ευρώ στις προβολές, στις υπόλοιπες εκδηλώσεις ελεύθερη. Το αφιέρωμα είναι μια παραγωγή της Blackbird Production της Ελένης Κοσσυφίδου, με συμπαραγωγό την «Αλκυονίς Νewstar Cinema Αrt» και συνδιοργανωτή τις εκδόσεις «Αιγόκερως» του Γιάννη Σολδάτου. Πραγματοποιείται με τη στήριξη του ΕΚΚ και της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

ΣΙΝΕΜΑ
Ψάχνοντας την Ελλάδα μέσα από τον Θανάση Βέγγο
Ο Γιάννης Σολδάτος, ιστορικός κινηματογράφου, σκηνοθέτης, συγγραφέας και εκδότης, είχε ολόκληρο βουνό να ανέβει μέχρι να παραδώσει το βιβλίο του «Βέγγος: Ενας άνθρωπος παντός καιρού» και στη συνέχεια την...
Ψάχνοντας την Ελλάδα μέσα από τον Θανάση Βέγγο
ΣΙΝΕΜΑ
Ενας ακόμα Ροθ στην οθόνη
Ο Φίλιπ Ροθ έχει αποσυρθεί, δεν γράφει πια. Αλλά, όλο και κάποια νέα ταινία βασισμένη σε μυθιστόρημά του εμφανίζεται για να μας κάνει να γυρνάμε πίσω στο έργο του, αλλά και για την ίδια την απόλαυση να...
Ενας ακόμα Ροθ στην οθόνη
ΣΙΝΕΜΑ
Ο Αιγύπτιος Δόκτωρ Ζιβάγκο
Τον Μάιο ο γιος του είχε ανακοινώσει ότι ο Ομαρ Σαρίφ έπασχε από Αλτσχάιμερ. Ο δημοφιλής Αιγύπτιος ηθοποιός πέθανε στο Κάιρο από καρδιακή προσβολή. Ηταν 83 χρονώ, αλλά παρέμενε στη συνείδηση κάθε φίλου του...
Ο Αιγύπτιος Δόκτωρ Ζιβάγκο
ΣΙΝΕΜΑ
Το σύμβολο του σεξ που λάτρεψε ο Βισκόντι
Πέθανε στα 73 της η Λάουρα Αντονέλι. Η αισθησιακή Ιταλίδα ηθοποιός έγινε διάσημη τη δεκαετία του ’70 με τη «Μαλίτσια», αλλά έκανε σημαντική καριέρα με μεγάλους σκηνοθέτες, πριν βυθιστεί στη λήθη και την...
Το σύμβολο του σεξ που λάτρεψε ο Βισκόντι
ΣΙΝΕΜΑ
Η οικογένεια του Αμος Οζ στις Κάνες
Ενα από τα μεγάλα ερωτήματα των βιβλιόφιλων είναι πώς θα τα καταφέρει η Νάταλι Πόρτμαν στο σκηνοθετικό της ντεμπούτο. Αυτό καθαυτό λίγο θα τους ένοιαζε αν η 33χρονη ηθοποιός δεν είχε αποφασίσει εδώ και οχτώ...
Η οικογένεια του Αμος Οζ στις Κάνες
ΣΙΝΕΜΑ
Ενα παιδί μεγαλώνει μεταξύ Γκοντάρ και Δούρειου Ιππου
Ο Τάσος Μπουλμέτης επιστρέφει στο σινεμά δώδεκα χρόνια μετά την «Πολίτικη κουζίνα», τι ευχάριστη είδηση. Και δεν έχει αλλάξει καθόλου. Εχει την απλότητα που τον διέκρινε και πριν από την επιτυχία. Και την...
Ενα παιδί μεγαλώνει μεταξύ Γκοντάρ και Δούρειου Ιππου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας