Αθήνα, 15°C
Αθήνα
Σποραδικές νεφώσεις
15°C
16.2° 13.8°
2 BF
85%
Θεσσαλονίκη
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
13.8° 12.2°
1 BF
80%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
16°C
16.0° 11.0°
3 BF
75%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
9°C
8.9° 8.9°
0 BF
93%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
7°C
6.9° 6.9°
0 BF
87%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
13.2° 11.0°
0 BF
84%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
7°C
9.0° 7.4°
1 BF
87%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
14°C
14.1° 14.1°
1 BF
85%
Ηράκλειο
Σποραδικές νεφώσεις
13°C
12.8° 12.1°
2 BF
86%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
12°C
11.8° 11.8°
1 BF
70%
Ερμούπολη
Αραιές νεφώσεις
16°C
16.4° 16.4°
3 BF
88%
Σκόπελος
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
12.9° 12.9°
3 BF
82%
Κεφαλονιά
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
15.3° 15.3°
4 BF
71%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
12°C
13.5° 11.9°
0 BF
100%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
15.1° 13.9°
1 BF
85%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
16°C
16.0° 13.8°
2 BF
80%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
14°C
16.0° 12.8°
0 BF
89%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
13°C
12.7° 12.7°
1 BF
73%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
14°C
13.6° 9.7°
1 BF
100%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
9°C
9.1° 9.1°
1 BF
96%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 28 Φεβρουαρίου, 2024
festival thessaloniki
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
64o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - Λίγο πριν το φινάλε

Οι ταινίες που ξεχωρίσαμε, οι στιγμές που ξεχώρισαν

Λίγες ώρες πριν από την αυριανή απονομή των βραβείων και τη λήξη, ένας μικρός προσωπικός απολογισμός απ’ όσα συνέβησαν τις προηγούμενες ημέρες.

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ

Η 64η φετινή διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αύριο Κυριακή ρίχνει αυλαία. Ως ταινία λήξης θα προβληθεί το «Πεσμένα Φύλλα» του Φινλανδού δημιουργού Ακι Καουρισμάκι, η οποία απέσπασε το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στις Κάνες και είναι η επίσημη υποβολή της χώρας για το Οσκαρ Διεθνούς Ταινίας.

Παλιός γνώριμος του Φεστιβάλ είναι ο σπουδαίος αυτός σκηνοθέτης, καθώς είχε έρθει ως καλεσμένος στην 53η διοργάνωσή του, το 2012, ενώ δεν είχε συμπληρωθεί ακόμη χρόνος από τον απροσδόκητο θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου (Γενάρης του 2012). Γερό ποτήρι ο Καουρισμάκι, τον θυμόμαστε να κάνει εξαιρετικές συζητήσεις περί βλέμματος στο σινεμά, ενώ έμοιαζε ο ίδιος να είναι από κοντά ένας από τους ήρωες των δικών του ταινιών. Οπως θυμόμαστε και τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, λίγα χρόνια μόλις πριν, να έχει φτάσει μόλις στην πόλη και σχεδόν αμέσως να γεμίζει με σύννεφα ο ουρανός: «Δεν πρόλαβα να έρθω και στήθηκε το σκηνικό μου», είχε πει τότε και είχε τόσο δίκιο.

Ολα αυτά τα λέμε γιατί όλα αυτά είναι το Φεστιβάλ. Το δικό μας Φεστιβάλ, όλων όσοι πηγαίνουμε ήδη εδώ και χρόνια, όσοι είναι πιστοί θεατές εδώ και δεκαετίες (ευτυχώς, ακόμη αναγνωρίζουμε πρόσωπα, που δεν ξέρουμε το όνομά τους, μα είναι εκεί κάθε χρόνο) και φυσικά της ίδιας της πόλης, που αποτελεί οργανικό κομμάτι του. Γιατί αυτό είναι το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: ένας ζωντανός οργανισμός που ανήκει απολύτως στη συμπρωτεύουσα. Δεν είναι απλά ένα δεκαήμερο ταινιών... Βέβαια, όλα τα παραπάνω έχουν αλλάξει. Το νιώθεις κατευθείαν, αν και ακόμη φέρει μέσα του ανθρώπους που διατηρούν το πραγματικό του πνεύμα και δεν το έχουν «μεταφέρει» σε άλλα επίπεδα, πιο τηλεοπτικά και εμπορικά.

Γιατί, δυστυχώς, το Φεστιβάλ του Ολύμπιον με τον δυναμικό (φορές, αποτρόπαια δυναμικό βέβαια) «εξώστη» του (απ’ όπου οι θεατές επικροτούσαν ή διαπόμπευαν κανονικά όποια ταινία τους άρεσε ή μη), ή ακόμα και το Φεστιβάλ των μεγάλων δημιουργών και των εμπνευσμένων νεότερων κινηματογραφιστών έχει αρχίσει και «γκριζάρει» επικίνδυνα, κι ας υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που δίνουν κόπο και δουλειά πολλή για το αντίθετο. Φέτος, όπως έχουμε ήδη γράψει, και τα εισιτήρια ακρίβυναν και η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτό από ευρύτερες κοινωνικές ομάδες (νέοι, άνεργοι, χαμηλά αμειβόμενοι) είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη καθώς στόχος έγινε η «εμπορική επιτυχία». Λες και δεν την είχε ήδη. Λες και δεν ήταν οι αίθουσες γεμάτες. Λες και ο θεσμός δεν έχει και κρατική και ευρωπαϊκή στήριξη, και μεγάλους ιδιώτες χορηγούς.

Αλλά και τα κριτήρια των ταινιών που επιλέγονται έχουν αλλάξει. Επ’ ουδενί δεν λέμε πως δεν θα δεις δεκάδες καλές ταινίες, ωστόσο ο στόχος ενός τέτοιου φεστιβάλ είναι να δώσει τη δυνατότητα στο κοινό να δει κάτι που δεν θα μπορέσει να το δει πουθενά αλλού! Φυσικά, δεν θα σταματήσουμε να λέμε πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της χώρας, πραγματική πηγή δημιουργίας (ακόμη κι αν έχει αρχίσει να στερεύει) και ένα από τα κινηματογραφικά φεστιβάλ με το μεγαλύτερο κύρος παγκοσμίως.

«Ο Μισέλ ήταν το Φεστιβάλ»

Ο Μισέλ Δημόπουλος το κατάφερε αυτό. Ο Μισέλ που «έφυγε» πέρυσι από τη ζωή, που έκανε το Φεστιβάλ διεθνές (παρά τις σχεδόν βίαιες προσπάθειες συντηρητικών κύκλων τότε να παραμείνει εθνικό), που ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του επί χρόνια, που ξεκίνησε πρωτοποριακές δράσεις και που φέτος το Φεστιβάλ τον τίμησε. Βέβαια, η μία βραδιά που έγινε για τον ίδιο και μίλησαν άνθρωποι που τον ήξεραν (Βένα Γεωργακοπούλου, Μαρία Κατσουνάκη, Χρήστος Μήτσης και φυσικά ο Δημήτρης Κερκινός, που «μαθήτευσε» δίπλα στον Μισέλ και έως σήμερα αυτό φαίνεται στη δουλειά του στο Φεστιβάλ) έγινε στην αίθουσα «Παύλος Ζάννας», που είναι σχετικά μικρή – τόσα χρόνια διευθυντής του Φεστιβάλ, ο άνθρωπος που του έδωσε νέα ταυτότητα και που μαζί με τον Δημήτρη Εϊπίδη το έβαλαν στον παγκόσμιο χάρτη, δεν άξιζε κάτι περισσότερο; Ειδικά σαν ο Μισέλ Δημόπουλος ήταν αυτό που είπαν όλοι οι ομιλητές: «Ηταν το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Δεν υποδύθηκε ρόλο. Ούτε επιδείκνυε ούτε παρίστανε. Ηταν το Φεστιβάλ... και μας έμαθε σινεμά!».

Ο Τάκης Κανελλόπουλος στα γυρίσματα της ταινίας «Ουρανός» (από την έκθεση-αφιέρωμα του Φεστιβάλ)

«Η ταινία του Τάκη δεν είναι αυτή!»

Αφιέρωμα έγινε και στο έργο του Τάκη Κανελλόπουλου (1933-1990). Οι περισσότερες ταινίες του προβλήθηκαν και ακολουθούσε και συζήτηση και ο κόσμος γέμισε τις αίθουσες. Το αποκορύφωμα, βέβαια, ήταν η ταινία «Ουρανός», με ένα κατάμεστο Ολύμπιον να την παρακολουθεί, όπως και τη συζήτηση μετά με καλεσμένο τον ιστορικό Μαρκ Μαζάουερ.

Ωστόσο τη «δόξα» του Μαζάουερ «έκλεψε» ένας ηλικιωμένος κύριος, στις πρώτες σειρές. Φανερά συγκινημένος, πήρε τον λόγο μα δυσκολεύονταν να μιλήσει. Το κοινό άρχισε να θορυβείται και ο υπεύθυνος θέλησε να του πάρει τον λόγο. Και εκείνη τη στιγμή λέει: «Εγώ είμαι αυτός που πήρε τις αρβύλες του νεκρού λοχαγού στο φιλμ!». Και πέφτει σιωπή. Ο «Ουρανός» είναι μία ταινία για το Αλβανικό μέτωπο κατά τον Β’ Π.Π. όπου ο Κανελλόπουλος δείχνει πως παρ’ όλες τις νίκες του ο ελληνικός στρατός επιστρέφει ηττημένος: νέοι φαντάροι αυτοκτονούν, κανείς δεν μπορεί να πιστέψει τι έχει συμβεί και αρκετοί ετοιμάζονται να ξαναβγούν στο βουνό, ως αντάρτες.

Ο ηλικιωμένος κύριος ήταν ο Γιώργος Φουρνιάδης, στενός φίλος και συνεργάτης του Τάκη Κανελλόπουλου, που έπαιζε στην ταινία έναν από αυτούς: «Δείξατε άλλη ταινία» φώναξε. «Εχουν κοπεί σκηνές, όπως η σκηνή που ακούγεται από τον φαντάρο η φράση “καημένη Πατρίδα”. Και μπήκαν εμβόλιμα επίκαιρα της εποχής. Η ταινία του Τάκη δεν είναι αυτή!» είπε.

Πράγματι, η απάντηση του Φεστιβάλ εκείνη τη στιγμή ήταν πως ναι, η ταινία είναι μία κόπια που φτιάχτηκε μετά τον θάνατο του Κανελλόπουλου και πως υπάρχει και η αρχική (που παίζεται στην ΕΡΤ) μα πως επέλεξαν τη συγκεκριμένη. Αργότερα ο Ορέστης Ανδρεαδάκης υποστήριξε πως δεν υπάρχει άλλη κόπια, που ωστόσο υπάρχει. Οπως και να ’χει, η βραδιά ήταν δεόντως συγκινητική, όπως και η φωτογραφική έκθεση στο Λιμάνι (μικρή, μα ιδιαίτερη) για τον σπουδαίο σκηνοθέτη που δεν μπόρεσαν τελικά να τον αποδεχτούν ούτε οι δεξιοί (φυσικά) μα ούτε και οι αριστεροί.

Ο Τάκης Κανελλόπουλος (από την έκθεση-αφιέρωμα του Φεστιβάλ)

Ο,τι ξεχωρίσαμε

Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο έλαβε ο Νίκος Περάκης, με τον φίλο και συνεργάτη του επί χρόνια στη Γερμανία, σκηνοθέτη του «Ταμπούρλου», Φόλκερ Σλέντορφ, που του έδωσε και το βραβείο, το οποίο «χαίρομαι που το λαμβάνω ενώ ακόμα ζω!» όπως είπε. Παίχτηκαν ταινίες παλαιότερες του ίδιου και πραγματικά μας μετέφεραν σε μία άλλη εποχή, αυτή της δεκαετίας του ’80, με την άνθηση του ελληνικού σινεμά και ως προς τη θεματολογία και ως προς την πρωτοπορία του.

Δυστυχώς, φέτος, ελληνικές ταινίες που να ξεχώρισαν δεν είδαμε. Μόνο «Η Φόνισσα» της Εύας Νάθενα και το «Mets» από τους The Callas (Λάκης & Αρης Ιωνάς) μας τράβηξαν την προσοχή. Από ξενόγλωσσες, η νέα ταινία του Κεν Λόουτς «Η τελευταία παμπ» είναι εξαιρετική, όπως και το «Ηδεια Ανατολή» του Σιν Γουίλιαμς για τη σύγχρονη Αμερική, μέσα από τη ματιά μιας εφήβου, το «Hello Dankess» της ομάδας «Soda Jerk» από την Αυστραλία που μας συνεπήραν, καθώς είχαν κάνει ένα κινηματογραφικό κολάζ ταινιών του Χόλιγουντ για να δείξουν την πραγματικότητα του δυτικού κόσμου, όπως αυτή αποτυπώνεται στο σινεμά, ή την υπέροχη τσετσενική ταινία «Κάποια μέρα θα πετάξουν» της πρωτοεμφανιζόμενης Μαλίκας Μουσάεβα με τον ίδιο τον Αλεξάντερ Σοκούροφ στην παραγωγή. Το γαλλικό «Το ζωικό βασίλειο» του Τομά Καϊγέ ήταν ίσως ό,τι καλύτερο είδαμε στη φετινή διοργάνωση, μαζί με το «Οι πραγματικές ήπειροι είναι οι ωκεανοί» του Ιταλοκουβανού Τομάζο Σανταμπρόντζιο, μια ταινία τόσο ποιητική όσο και πρωτοποριακή.

Σπύρος Φωκάς (1937-2023)

«Συνώνυμος» στα καθ’ ημάς της (πραγματικά) διεθνούς καριέρας. Και της ομορφιάς μ’ εκείνον τον κλασικό αδιαπραγμάτευτο τρόπο που αφορούσε και τον Αλέν Ντελόν -συμπρωταγωνιστή του άλλωστε στο αριστούργημα του ιταλικού νεορεαλισμού και του Λουκίνο Βισκόντι «Ο Ρόκο και τ’ αδέλφια του» σ’ ένα καστ που μοιάζει μαγικό (Κατίνα Παξινού, Ανί Ζιραρντό, Κλάουντια Καρντινάλε, Ρενάτο Σαλβατόρι κ.ά.).

Γεννήθηκε ως Σπύρος Ανδρουτσόπουλος στην Πάτρα το 1937, το 1959 πρωτοεμφανίστηκε στο «Ματωμένο Ηλιοβασίλεμα» του Α. Λαμπρινού, πήγε στην Ιταλία κι από τις επιτυχίες της Τσινετσιτά (π.χ. «Οταν θέλει η γυναίκα» του Βιντσέντε Μινέλι, πλάι στη Λάιζα Μινέλι), ταξίδεψε και στο Χόλιγουντ. Τριάντα ταινίες «γράφτηκαν» στην εργογραφία του, οι περισσότερες σε Ιταλία και ΗΠΑ. Και θέατρο, κυρίως στο εξωτερικό. Και αρκετή ελληνική τηλεόραση. Αλλά λίγες ώρες αφότου πέθανε στα 86 του χρόνια, έτσι θέλουμε να τον θυμόμαστε. Ως «Βιτσέντσο Παρόντι»...

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Οι ταινίες που ξεχωρίσαμε, οι στιγμές που ξεχώρισαν

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας