• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 1.6°C / 6.2°C
    4 BF
    84%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 0.7°C / 3.5°C
    4 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 2.7°C / 6.0°C
    3 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    3 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    4 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C -1.0°C / 2.0°C
    3 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -5°C -4.6°C / -1.6°C
    4 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    67%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.5°C / 7.1°C
    6 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 1.8°C / 4.9°C
    5 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 7.4°C
    7 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 6.6°C
    7 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    46%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.7°C / 2.9°C
    4 BF
    48%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.2°C / 2.2°C
    4 BF
    77%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    81%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.0°C / 4.3°C
    4 BF
    94%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 3.8°C
    2 BF
    42%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.0°C / 2.8°C
    3 BF
    55%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -3°C -2.8°C / -2.8°C
    3 BF
    64%

Θόδωρος Αγγελόπουλος

Φωτ.: Νίκος Νικολόπουλος/Αλεξάνδρα Μασμανίδη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Θόδωρε, σε θεωρούν πολιτικό ον με τις ταινίες σου»

  • A-
  • A+
Μια ανέκδοτη συζήτηση μεταξύ του κορυφαίου σκηνοθέτη της «Αναπαράστασης» και του Νίκου Παναγιωτόπουλου αποτέλεσε τη «μαγιά» για το ντοκιμαντέρ των Αντώνη Κόκκινου και Γιάννη Σολδάτου, που θα προβληθεί στο πλαίσιο του φεστιβαλικού αφιερώματος και ύστερα θα βγει στις αίθουσες.

Στα πλάνα του Θόδωρου Αγγελόπουλου χώρεσαν τα πάντα. Η Ιστορία, ο μύθος, η αρχαιότητα, τα πρόσωπα, η υπέρβαση, η εξορία, η αναπαράσταση, οι ιδέες και τα συναισθήματα. Ηταν η πρώτη ύλη για τις ιστορίες των ταινιών του, οι οποίες τον καθιέρωσαν διεθνώς ως έναν από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του 20ού αιώνα.

Οι ιδέες και τα νοήματα που σηματοδότησαν τις αισθητικές του αναζητήσεις, τα άδεια κάδρα και τα μακρά σε διάρκεια πλάνα έφεραν το νέο ύφος στον ελληνικό κινηματογράφο. Αποθέωσε την ποιητική κινηματογραφική εικόνα όχι ως στυλίστας, αλλά με την αγωνία του δημιουργού που θέλει η εικόνα να υπηρετήσει τον βασικό σκοπό του, να αγγίξει τον πυρήνα των πραγμάτων της κινηματογραφικής ιστορίας που αφηγείται, κάθε φορά, να αναδείξει το νόημα.

Η εκρηκτική δυναμική του ταλέντου του αναγνωρίστηκε στον παγκόσμιο κινηματογράφο με την «Αναπαράσταση». Εκτοτε, διέγραψε μια λαμπρή πορεία, διαμορφώνοντας το προσωπικό κινηματογραφικό του ύφος, το οποίο τον καθιέρωσε διεθνώς. Αναγνωρίστηκε, αγαπήθηκε και τιμήθηκε από το κοινό, από σπουδαίους ομότεχνούς του και διεθνή Φεστιβάλ, όσο βρισκόταν εν δράσει. Απεραντοσύνη, ομίχλη, συννεφιά, σιωπή, ποίηση, θέατρο, μέθεξη, ο χρόνος, το ταξίδι, η αγγελοπουλική προσέγγιση, η κινηματογραφική αφήγηση που μόνον εκείνος μπορούσε να δημιουργήσει.

Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατό του (Αθήνα, 27 Απριλίου 1935 - 24 Ιανουαρίου 2012), το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διοργανώνει το αφιέρωμα «Αγγελόπουλος για πάντα». Θα προβληθούν μόνον δύο ταινίες. Η εμβληματική «Αναπαράσταση», η πρώτη μεγάλου μήκους του (1970) σε καθολικά προσβάσιμη προβολή (περιλαμβάνει ακουστική περιγραφή για τυφλούς και άτομα με προβλήματα όρασης, καθώς και υπότιτλους για κωφούς και βαρήκοους) και το ολοκαίνουργιο ντοκιμαντέρ «Θόδωρος Αγγελόπουλος – Νίκος Παναγιωτόπουλος: Ο καθένας και η μουσική του», των Αντώνη Κόκκινου και Γιάννη Σολδάτου.

Σκηνή από την «Αναπαράσταση»

Φωτ.: Νίκος Νικολόπουλος/Αλεξάνδρα Μασμανίδη

Η «Αναπαράσταση», ταινία - ορόσημο για τον νέο ελληνικό κινηματογράφο, το 1970 απέσπασε πέντε βραβεία στο 11ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Καλύτερης Καλλιτεχνικής Ταινίας, Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, Φωτογραφίας για τον Γιώργο Αρβανίτη, Β’ Γυναικείου Ρόλου για την Τούλα Σταθοπούλου και Βραβείο Κριτικών για Καλύτερη Ταινία Μεγάλου Μήκους), καθώς και Ειδική Μνεία από τη FIPRESCI στην Μπερλινάλε. Επίσης, το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της Χρονιάς στη Γαλλία (1971) και το βραβείο Καλύτερης Ξένης Ταινίας στο Φεστιβάλ της Ιέρ.

Φωτ.: Αλεξάνδρα Μασμανίδη

«Αν ο κινηματογράφος είναι ένα “ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο” κατά τον Bazin, τότε η ταινία του Αγγελόπουλου είναι μια ορθάνοιχτη τρύπα στον τοίχο του μύθου, από την οποία, επιτέλους, για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, μπορούμε να δούμε έναν συγκεκριμένο χώρο, προσδιορισμένο από τις συντεταγμένες ενός καθορισμένου χρόνου» ξεκινούσε την κριτική του, τότε, ο Βασίλης Ραφαηλίδης. Ενώ ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος στη δική του ανάλυση για την «Αναπαράσταση», δέκα χρόνια μετά, κατέληγε «...Για τη φτωχή ελληνική κινηματογραφική παράδοση είναι πια ένα έργο θεμελιακό, σημείο κάθε μελλοντικής αναφοράς» («Φιλμ» τχ 21 1980).

Το 41ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου είχε διοργανώσει ρετροσπεκτίβα στον Θόδωρο Αγγελόπουλο, πριν από 22 χρόνια, το 2000. Φέτος, εκτός από τις προβολές, διοργανώνονται δύο εκθέσεις. Η κεντρική έκθεση με τίτλο «Αναπαράσταση (Anaparastasi): Reconstruction, Reenactment, Reconstitution» εξερευνά τις διαφορετικές παραλλαγές και αποδόσεις της αναπαράστασης: την ανασύσταση, την αναθέσπιση και την ανακατασκευή.

Δώδεκα Ελληνες και ξένοι καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Αγγελόπουλου και δημιουργούν τα έργα τους. Θα φιλοξενηθεί στο Momus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών (Λιμάνι Θεσσαλονίκης) και θα διαρκέσει έως τις 27 Νοεμβρίου. Στη συνέχεια, θα μεταφερθεί στην Αθήνα, στο «The Project Gallery» (20/12/22 -28/1/23).

Σκηνή από την «Αναπαράσταση»

Φωτ.: Νίκος Νικολόπουλος/Αλεξάνδρα Μασμανίδη

Η έτερη έκθεση «Η “Θάλασσα” στο λιμάνι» είναι φωτογραφίες του Νίκου Νικολόπουλου, ο οποίος εργάστηκε ως φωτογράφος πλατό στην ταινία «Η άλλη θάλασσα», στα γυρίσματα της οποίας έχασε τη ζωή του ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. Θα παρουσιαστεί στον πρώην Βρεφονηπιακό Σταθμό στο Λιμάνι, αγαπημένο τοπίο σε αρκετές ταινίες του Αγγελόπουλου: από το «Ταξίδι στα Κύθηρα», το «Τοπίο στην ομίχλη», το «Βλέμμα του Οδυσσέα» και το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», μέχρι το «Λιβάδι που δακρύζει».

Την επιμέλεια των εκθέσεων έχει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΦΚΘ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, και τα εγκαίνιά τους θα πραγματοποιηθούν ταυτόχρονα το Σάββατο 5 Νοεμβρίου, στις 19.00. Το αφιέρωμα συνοδεύει και ειδική δίγλωσση έκδοση.

Ο άγνωστος διάλογος μεταξύ δύο δημιουργών

⇒ «Θόδωρος Αγγελόπουλος - Νίκος Παναγιωτόπουλος: ο καθένας και η μουσική του», των Αντώνη Κόκκινου και Γιάννη Σολδάτου

Το ηχητικό ντοκουμέντο της άγνωστης και συναρπαστικής συνομιλίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου και του Νίκου Παναγιωτόπουλου, όπως καταγράφηκε στο μαγνητοφωνάκι της δεκαετίας του ’80, έγινε κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ συγκινητικό, αποκαλυπτικό, με απρόσμενες στιγμές και εκμυστηρεύσεις ανάμεσα στους δύο σκηνοθέτες. Εφυγαν νωρίς, ακαριαία και οι δύο, αλλά πρόλαβαν να δημιουργήσουν εξαιρετικές ταινίες που διαμόρφωσαν σχολές, ρεύματα, τάσεις, επηρέασαν τους σκηνοθέτες της νεότερης γενιάς και σφράγισαν τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο.

Η ταινία «Θόδωρος Αγγελόπουλος - Νίκος Παναγιωτόπουλος: ο καθένας και η μουσική του», του Αντώνη Κόκκινου και του Γιάννη Σολδάτου, είναι η μοναδική μαζί με την «Αναπαράσταση» που προβάλλεται στο αφιέρωμα του 63ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, γεγονός που αποκαλύπτει, από μόνο του, την αξία του ολοκαίνουργιου ντοκιμαντέρ που έχει ήδη βρει διανομή και θα κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες από την εταιρεία Feelgood.

Θόδωρος Αγγελόπουλος - Νίκος Παναγιωτόπουλος

«Η ιστορία είναι η εξής», αφηγείται στην «Εφ.Συν.» ο Αντώνης Κόκκινος. «Το 1985, αποφασίσαμε με τον Γιάννη Σολδάτο να “στήσουμε” μια συζήτηση μεταξύ του Αγγελόπουλου και του Παναγιωτόπουλου στο εξοχικό σπίτι του Θόδωρου, στο Μάτι. Η ιδέα ήταν να μην παρέμβουμε καθόλου εμείς, να μη δώσουμε ερωτήσεις ή θεματικές, αλλά να υπάρξει μια ανοιχτή συζήτηση μεταξύ τους, με επίκεντρο, φυσικά, τον κινηματογράφο. Επρόκειτο να δημοσιευτεί σ’ ένα περιοδικό που τελικά δεν εκδόθηκε και έτσι η συζήτησή τους δεν δημοσιεύτηκε ποτέ. Εμείς, βέβαια, περάσαμε τέλεια. Τα χρόνια κύλησαν, οι κασέτες ξεχάστηκαν και, όταν τις ξαναθυμηθήκαμε, δεν μπορούσαμε να τις βρούμε. Πριν από μερικά χρόνια που έκανα μετακόμιση, αναζήτησα ξανά τις κασέτες και, έπειτα από διάφορες απογοητεύσεις, τις βρήκα. Απρόσμενο. Πριν από δύο χρόνια, όταν ξεκινούσε ο covid, πρότεινα στον Γιάννη Σολδάτο να γυρίσουμε ένα ντοκιμαντέρ. Ενιωθα κάποιες τύψεις, ότι είχαμε στα χέρια μας ένα ντοκουμέντο, τη συνομιλία δύο κορυφαίων σκηνοθετών, μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές που έμενε αναξιοποίητη. Ετσι, αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε με βασική μας πρόθεση να διασώσουμε το υλικό».

Με κινηματογραφική αφήγηση, γρήγορο μοντάζ, γυρίσματα στο σπίτι στο Μάτι που τους φιλοξένησε εκείνο το βράδυ του μακρινού καλοκαιριού, επιλεγμένα πλάνα από ταινίες τους και συνεντεύξεις σκηνοθετών, συγγενών, συνεργατών, φίλων, δημοσιογράφων και κριτικών όχι απλά διέσωσαν το υλικό αλλά δημιούργησαν ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ.

«Πάντα κάποιος προκαλεί, με την καλή έννοια, τον άλλον. “Θόδωρε, σε θεωρούν πολιτικό ον με τις ταινίες σου. Τι λες;” τον ρωτάει ο Παναγιωτόπουλος και αρχίζουν να μιλούν για πολιτική. Χωρίσαμε τη συζήτηση σε ενότητες και καλέσαμε ανθρώπους να τις σχολιάσουν και μαζί το έργο του Αγγελόπουλου, του Παναγιωτόπουλου, τον νέο ελληνικό κινηματογράφο και την ελληνική κοινωνία», μας λέει ο Αντώνης Κόκκινος. Τότε, ήταν νεαρός που ξεκινούσε τα πρώτα βήματα στο σινεμά. «Είχα κινηματογραφική παιδεία, αλλά δεν είχα εμπειρία και έβλεπα να μιλάνε μπροστά μου δύο ιερά τέρατα, δύο εμβληματικοί σκηνοθέτες του ελληνικού κινηματογράφου. Ημουν εκστασιασμένος. Δεν είχα όμως συνειδητοποιήσει την αξία αυτής της συνομιλίας. Σήμερα, 35 χρόνια μετά, βλέπω ότι είναι ένα ντοκουμέντο με διαχρονική αξία, που θα χρησιμοποιηθεί από πολλές μελλοντικές γενιές».

Οι φερ φορζέ καρέκλες και το μαγνητοφωνάκι στο σπίτι στο Μάτι

Ο σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος που ρίζωνε όλο και πιο βαθιά, η Ιστορία και η πολιτική, το ΠΑΣΟΚ και η αλλαγή στην Ελλάδα, οι ταινίες και οι διαφορετικές πορείες τους, τα γέλια και τα πειράγματα, γιατί είχαν προσωπική σχέση οι δυο τους, είναι η ραχοκοκαλιά της αφήγησης του ντοκιμαντέρ που ενθουσίασε τους πρώτους θεατές στο Φεστιβάλ Χανίων, όπου προβλήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της ΟΚΛΕ (Ομοσπονδία Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας). Και ανάμεσα στο κοινό, εκείνος που έπλεξε και το εγκώμιο ήταν ο Κώστας Γαβράς.

Ο Αντώνης Κόκκινος μας το επιβεβαιώνει. «Οι πρώτες αντιδράσεις ήταν έντονες, χειροκρότημα, θετικά σχόλια από το κοινό. Ο Κώστας Γαβράς ήταν προσκεκλημένος του Φεστιβάλ Χανίων, που διοργάνωσε αφιέρωμα στο έργο του. Οταν του προτείναμε να έρθει την επόμενη ημέρα στην προβολή, έδειξε ζωηρό και ειλικρινές ενδιαφέρον. Είκοσι λεπτά πριν από την έναρξη της ταινίας, είχαν έρθει καμιά 15αριά θεατές. Οι δυο από αυτούς ήταν ο Γαβράς και η Μισέλ, η γυναίκα του. Η αίθουσα γέμισε, ο κόσμος ρούφηξε την ταινία και, όταν, στο τέλος, ο Ματθαίος Φραντζεσκάκης, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Χανίων, ζήτησε την άποψη του Γαβρά, εκείνος μίλησε με ενθουσιασμό. Μας εντυπωσίασε».

Στη διάρκεια του ντοκιμαντέρ, συνομιλούν ως δίδυμα οι Νίκος Καβουκίδης - Βασίλης Βαφέας, Φοίβη Αγγελοπούλου - Πέτρος Μάρκαρης, Θανάσης Ρεντζής - Γιάννης Οικονομίδης, Αγγελος Φραντζής - Αλεξία Καλτσίκη, Μαρία Κατσουνάκη - Γιάννης Ζουμπουλάκης και ακόμα οι: Κατερίνα Ευαγγελάκου, Τάσος Γουδέλης, Σύλλας Τζουμέρκας κ.ά.

Η ταινία θα προβληθεί στην Αίθουσα Τζον Κασσαβέτης, τη Δευτέρα 7/11/22, στις 7.00. Θα ακολουθήσει συζήτηση με τους σκηνοθέτες.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΣΙΝΕΜΑ
«Η Αγία Φιλοθέη ήταν μια επαναστάτρια»
Η γνωστή σκηνοθέτις Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού μάς μιλάει για το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ της «Φιλοθέη, η Αγία των Αθηνών», που κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, με επίκεντρο τη γυναίκα-σύμβολο η...
«Η Αγία Φιλοθέη ήταν μια επαναστάτρια»
ΣΙΝΕΜΑ
Από το ιρανικό Κουρδιστάν στην Τοσκάνη
Εκατοντάδες φίλοι του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είχαν την τύχη να γνωρίσουν από κοντά τον Αμπάς Κιαροστάμι. Τον σύστησε στους Ελληνες σινεφίλ ο Δημήτρης Εϊπίδης, όταν πριν από περίπου 25 χρόνια...
Από το ιρανικό Κουρδιστάν στην Τοσκάνη
ΣΙΝΕΜΑ
Διώξεις και δικαιώματα
Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας συνεργάζεται με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου και συγκεντρώνει φιλμ που αγγίζουν, ακόμα και με χιούμορ, τον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα από τη Βόρεια Ιρλανδία μέχρι...
Διώξεις και δικαιώματα
ΣΙΝΕΜΑ
«Δημιουργήσαμε ένα φεστιβάλ στην επαρχία αλλά όχι “επαρχιώτικο”»
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής και σκηνοθέτης, Δημήτρης Σπύρου, που δημιούργησε το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας μιλά στην «Εφ.Συν.» για τον θεσμό και το μέλλον του στα καλλιτεχνικά δρώμενα.
«Δημιουργήσαμε ένα φεστιβάλ στην επαρχία αλλά όχι “επαρχιώτικο”»
ΣΙΝΕΜΑ
Ξεχώρισαν οι ανθρώπινες ιστορίες
Χρυσός Αλέξανδρος στην ταινία «Εχω ηλεκτρισμένα όνειρα» της Βαλεντίνα Μαουρέλ, ενώ Αργυρός Αλέξανδρος απονεμήθηκε στο «Ενα κομμάτι ουρανού» του Μίκαελ Κοχ.
Ξεχώρισαν οι ανθρώπινες ιστορίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας