Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φυλακισμένοι στον «νόμο του αίματος»

Ο Μπάρτος Μπιελένια στο «Τhe time of a young man about to kill»

MARIO AMURA

Φυλακισμένοι στον «νόμο του αίματος»

  • A-
  • A+

Ηταν από τα πρόσωπα του 2013 σε κάθε καλλιτεχνικό απολογισμό, κάθε εφημερίδας. Ο Νεριτάν Ζιντζιρία, ο 23χρονος Αλβανός, που, αυτοδίδακτος αλλά σίγουρος, είχε κερδίσει κάθε βραβείο και διάκριση που υπήρχε με το «Χαμομήλι», τη δεύτερη μικρού μήκους ταινία του. Κάνοντας περίπατο. Ηταν τόσοι οι έπαινοι (κοινός τόπος η λέξη «αριστούργημα»), αλλά και η δημοσιότητα που και ο ίδιος τρόμαξε. «Ισως το πρώτο διάστημα να χάθηκε λίγο η μπάλα», λέει σήμερα.

«Με έπαιρναν τηλέφωνο ακόμα και από λαϊφστάιλ περιοδικά. Σταμάτησα να δίνω συνεντεύξεις και έφυγα για λίγο στο εξωτερικό, απόλαυσα και τον φεστιβαλικό κύκλο της ταινίας μου».

Τότε ήταν που ξεκίνησε και η μικρού μήκους ταινία για την οποία τον αναζητήσαμε. Αγγλικός ο τίτλος της, «Τhe time of a young man about to kill», αλβανική η γλώσσα της, ξένοι και σπουδαίοι οι παραγωγοί (ο Γκαμπριέλε Ορίκιο και η Βαλέρια Γκολίνο), μοντέρ ο Μάρκο Σπολετίνι του «Γόμορρα» του Ματέο Γκαρόνε, γυρίσματα στην Ιταλία, πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μπουσάν της Νότιας Κορέας.

«Είχα στο μυαλό μου μια ταινία μεγάλου μήκους, αλλά ο Ιταλός παραγωγός μου, με τον οποίο κόλλησα αμέσως γιατί είχαμε τις ίδιες κινηματογραφικές αναφορές, ήθελε να δει και κάτι παραπάνω από μένα. Μια ακόμα μικρή ταινία», λέει ο Νεριτάν. «Ανέσυρα, λοιπόν, ένα σενάριο που είχα γράψει πριν από το "Χαμομήλι", το 2008, και αγαπούσα όσο κανένα άλλο».

Στη βόρεια Αλβανία ένας νέος άνδρας ψάχνει τον δολοφόνο του πατέρα του για να εκδικηθεί. Δεν τον βρίσκει. Απάγει τότε τον ανήλικο γιο του, ελάχιστα μικρότερό του σε ηλικία, και τον ανατρέφει μέχρι να συμπληρώσει τα 16 χρόνια του. Είναι η ηλικία στην οποία, σύμφωνα με το Κανούν, τον αλβανικό νόμο αίματος, ένα παιδί γίνεται άνδρας. Και μπορεί να σκοτώσει. Ή να τον σκοτώσουν.

Ολο αυτό το κλίμα θυμίζει λίγο το «Γκιακ», τη συλλογή διηγημάτων του Δημοσθένη Παπαμάρκου. «Φοβερό βιβλίο, δικαίως έκλεψε την παράσταση», με προλαβαίνει ο Νεριτάν. «Δεν είναι παίξε-γέλασε το θέμα του "νόμου του αίματος", δολοφονούνται άνθρωποι στην Αλβανία. Βέβαια, το Κανούν έχει πια μπασταρδευτεί, το εκμεταλλεύεται κυρίως η Μαφία, αλλά έχει βαθιές ρίζες.

Μπήκα στη διαδικασία να συναντήσω στην Αλβανία παιδιά που ζουν εγκλωβισμένα σε ένα σπίτι, σε συνθήκες φυλακής, με μόνη διέξοδο το facebook και το ίντερνετ. Για το Κανούν το σπίτι είναι ιερό, δεν μπορεί κανείς να μπει να σε σκοτώσει. Γνώρισα σκιές καταδικασμένες από τη μέρα που γεννήθηκαν.

Και τότε κατάλαβα ότι είναι φυλακισμένοι κυρίως μέσα στο ίδιο τους το κεφάλι. Η ταινία μου πήρε αναγκαστικά έναν πιο εσωτερικό χαρακτήρα».

Δηλαδή; «Δεν δείχνω ποτέ το μικρό παιδί, μόνο το ακούμε. Βλέπουμε τον απαγωγέα-εκτελεστή του, τον παίζει ο Πολωνός Μπάρτος Μπιελένια, ανακάλυψη του Τερζόπουλου. Για μένα αυτοί οι νέοι είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος», εξηγεί. Δυσκόλεψε την ταινία με αυτή την επιλογή; Γελάει. «Ναι, είναι μια δύσκολη ταινία, η δυσκολία για μένα είναι σύμφυτη με το σινεμά, δεν με ενδιέφερε να κάνω ένα ακόμα "Χαμομήλι", που θα έχει γκαλερίστικο χαρακτήρα και... άδεια κάδρα».

Κι ενώ το «Τhe time of a young man about to kill» συνεχίζει τη φεστιβαλική του πορεία, με επόμενο σταθμό το 30ό Φεστιβάλ Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου της Βρέστης, στη Γαλλία, ο Νεριτάν έχει στα σκαριά δύο ακόμα μικρού μήκους ταινίες. Και συγχρόνως γράφει το σενάριο της πρώτης του μεγάλης, «Το χώμα μέσα της».

Για τη μικρού μήκους «A country for two» (Mια χώρα για δύο), έκανε με τα πόδια, αποσπασματικά βέβαια, όλη τη διαδρομή Αθήνα-Τίρανα. «Αυτήν που είχε κάνει παλιά, αντίστροφα, ο πατέρας μου», λέει.

Η ταινιούλα είναι ένα δώρο αγάπης στους γονείς του. Αναφέρεται στις δυσκολίες και την αποτυχία του έρωτα, την έζησαν κι αυτοί όταν πέρασαν και ξεπέρασαν, εξομολογείται ο Νεριτάν, «μια συζυγική κρίση». Η προβολή της θα γίνει τη μέρα που θα γιορτάζουν 36 χρόνια κοινής ζωής, θα είναι το δώρο του στην επέτειό τους.

Παράλληλα ετοιμάζει μια ταινία στη Γερμανία σε συνεργασία με έναν Γερμανο-ρουμάνο παραγωγό - «είναι το ταξίδι ενός άψυχου σώματος πρόσφυγα στο κεντρικό λιμάνι του Βερολίνου», λέει.

Στο Βουκουρέστι έχει βρει τη δεύτερη έδρα του. «Οχι, δεν έχω σκοπό να φύγω από την Ελλάδα, είμαι βαθιά συνδεδεμένος μαζί της. Στο εξωτερικό όλοι απορούν που θέλω να κάνω ελληνικές ταινίες, μου φαίνεται αδιανόητο και προσβλητικό. Αλλά πρέπει να κινηθείς και προς τα έξω.

Κι εγώ νιώθω πολύ άνετα και με όλα αυτά τα χρώματα, τα βαλκανικά, που η Ελλάδα προσπαθεί να αποκηρύξει».

Εκανε τα χαρτιά του για να πάρει ελληνική ιθαγένεια με τον νέο νόμο; «Οχι, ομολογώ ότι ούτε καν το κοίταξα. Μεγάλωσα, κατάλαβα ότι δεν είναι αρκετή μια υπηκοότητα για να αντικατοπτρίσει τι είσαι.

Οι γονείς μου, ευτυχώς, δεν μου χάρισαν κρίση ταυτότητας. Δεν ήταν από αυτούς που παραπονιόντουσαν επειδή το παιδί τους δεν σήκωσε στην παρέλαση την ελληνική σημαία και την ίδια στιγμή στο σπίτι του φώναζαν "μίλα αλβανικά", αυτό το απίστευτο χάος, που έζησαν πολλοί νέοι Αλβανοί».

ΣΙΝΕΜΑ
Ο ποιητής του γέλιου μιας αναρχικής, ελεύθερης Ελλάδας
Ο σπουδαίος δημιουργός από την Τρίπολη, που έγραψε μια μεγάλη πορεία από τις εμπορικές ταινίες της Φίνος Φιλμ στον δικό του, προσωπικό κινηματογράφο, πέθανε στα 82 του χρόνια. Οι κωμωδίες του Σταύρου Τσιώλη...
Ο ποιητής του γέλιου μιας αναρχικής, ελεύθερης Ελλάδας
ΣΙΝΕΜΑ
Ασανσέρ για ανθρώπους υπό πίεση
Ο σκηνοθέτης της «Χρυσομαλλούσας» επιστρέφει στο σινεμά με την «Επαφή». Ενα μπλακάουτ στην Αθήνα μετατρέπει σε εγκλείστους εννέα διαφορε­τικούς ανθρώπους. Και το καπάκι που κλείνει και ελέγχει φοβίες και...
Ασανσέρ για ανθρώπους υπό πίεση
ΣΙΝΕΜΑ
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
Οχτώ φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με όλη την τόλμη της νιότης τους. Και στη μέση μια ερωτική, αντισυμβατική καθηγήτρια, που κατεβαίνει...
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
ΣΙΝΕΜΑ
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
Χρόνια πολλά στο σινεμά και στο θέατρο, ξεχωριστή πάντα παρουσία, λάμπει αυτή την εβδομάδα στη μεγάλη οθόνη, στην ταινία του Νίκου Labot «H δουλειά της», που της χάρισε βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης....
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
ΣΙΝΕΜΑ
Τα παιδιά της Neverland καταγγέλλουν τον Τζάκσον
Δύο νέοι άντρες, στα 30 τους, περιγράφουν στον φακό τις απίστευτες σεξουαλικές περιπέτειές τους στα χέρια του Μάικλ Τζάκσον, όταν ήταν και οι δύο παιδάκια κάτω από δέκα χρόνων. Οι φαν του σταρ τούς απειλούν με...
Τα παιδιά της Neverland καταγγέλλουν τον Τζάκσον
ΣΙΝΕΜΑ
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
Tα ξενόγλωσσα Οσκαρ κάθε χρονιά βιάζονται, είναι και τόσο πολλές οι υποψηφιότητες. Ογδόντα εφτά χώρες υπέβαλαν φέτος τη δικιά τους «καλύτερη» ταινία· εμείς την «Πολυξένη» της Δώρας Μασκλαβάνου. Ετσι, γίνεται...
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας