• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    33°C 30.6°C / 35.1°C
    3 BF
    28%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.0°C / 31.1°C
    3 BF
    57%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 32.6°C / 33.8°C
    1 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    39%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 22.0°C / 27.3°C
    2 BF
    36%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 18.4°C
    3 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 29.9°C
    4 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 30.7°C
    3 BF
    58%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.4°C
    4 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.7°C / 30.1°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    4 BF
    51%
  • Λάρισα
    Θύελλα
    26°C 25.9°C / 30.1°C
    5 BF
    53%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 29.5°C / 32.2°C
    2 BF
    31%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.8°C / 30.8°C
    4 BF
    48%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    33°C 30.8°C / 35.0°C
    3 BF
    20%
  • Καβάλα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    28°C 27.3°C / 28.3°C
    3 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.1°C / 30.7°C
    3 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    26°C 25.6°C / 25.6°C
    1 BF
    55%

Σκηνή από την ταινία Φύλακας Αδερφός» («Brother's Keeper»)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μας προετοίμαζαν να γίνουμε μια απόλυτα πειθαρχημένη εργατική τάξη»

  • A-
  • A+
Ο Κούρδος σκηνοθέτης της ταινίας «Φύλακας Αδερφός» («Brother's Keeper»), που παίζεται αυτόν τον καιρό στις κινηματογραφικές αίθουσες, άντλησε υλικό από τις δραματικές προσωπικές εμπειρίες του ως παιδιού.

Ούτε μπορώ να διανοηθώ πώς είναι να είσαι μικρό παιδί στα βάθη της Τουρκίας, αναγκασμένο να φοιτήσεις σε οικοτροφείο που μοιάζει περισσότερο με στρατόπεδο συγκέντρωσης παρά με σχολείο. Και να είσαι και Κούρδος, και φτωχός. Και όλα αυτά όχι τα παλιά χρόνια, αλλά πρόσφατα, τις τελευταίες δεκαετίες ή ακόμα και σήμερα.

Ο Φερίτ Καραχάν είναι μόλις 38 ετών. Ζει στην Κωνσταντινούπολη με τη γυναίκα του. Γράφουν μαζί σενάρια και εκείνος γυρίζει ταινίες. Και ζει απ' αυτό.

Η τελευταία του ταινία «Φύλακας Αδερφός» («Brother's Keeper») απέσπασε το βραβείο Fipresci στο Πανόραμα της Μπερλινάλε πέρσι, ενώ τιμήθηκε με τα βραβεία καλύτερη ταινίας, καλύτερου σεναρίου και καλύτερου μοντάζ στο Φεστιβάλ Αττάλειας (σ.σ. τα αντίστοιχα τουρκικά Οσκαρ). Ακόμη έχει βραβευτεί σε ΗΠΑ, Ισπανία, Ισραήλ, Ιράν, Πορτογαλία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Τώρα ετοιμάζει τη νέα του ταινία: ένα δυστοπικό ντοκιμαντέρ αυτή τη φορά, για το έλλειμα δημοκρατίας στη σύγχρονη Τουρκία.

Οταν ο Φερίτ Καραχάν ήταν 8 ετών ζούσε στην Ανατολία, στα βάθη της Τουρκίας, σε περιοχές Κούρδων. Είναι άλλωστε Κούρδος. Γιος μιας πολυμελούς οικογένειας αγροτών. Καθώς είχε εκδηλώσει ιδιαίτερες ικανότητες στα μαθηματικά, οι κρατικές δομές τον έστειλαν σε οικοτροφείο. Εκεί πέρασε μια βασανιστική μαθητική ζωή μακριά από την οικογένειά του για χρόνια. Αργότερα σπούδασε μηχανικός στο Πολυτεχνείο, αλλά η αγάπη του για τη λογοτεχνία (σ.σ. η εικόνα πίσω από τον υπολογιστή του μέσω του οποίου μιλήσαμε ήταν βιβλιοθήκες γεμάτες βιβλία, γεγονός που μας εξέπληξε ευχάριστα) τον έκανε να θέλει να διηγηθεί και ο ίδιος ιστορίες. Ετσι ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο.

Ο σκηνοθέτης Φερίτ Καραχάν 

Ο 38χρονος Φερίτ έκανε λοιπόν μια ταινία για τον 7χρονο Φερίτ - ένα δυνατό ηθογραφικό δράμα, ένα πολιτικό και κοινωνικό σχόλιο: σε ένα οικοτροφείο στα βουνά της Ανατολικής Τουρκίας ο Γιουσούφ προσπαθεί να βοηθήσει τον συμμαθητή του Μέμο, που αρρωσταίνει μετά μια σκληρή τιμωρία. Κανείς από τους δασκάλους δεν φαίνεται να θέλει ή να μπορεί να σώσει το παιδί. Μια περιπέτεια ξεκινά, η οποία ολοκληρώνεται στην τελευταία πράξη...

«Ο Γιουσούφ, τιμωρημένος και ο ίδιος, κοιτά την κάμερα κατάματα. Αυτό το βλέμμα φανερώνει πως κατάλαβε. Εχει καταλάβει πώς (δεν) λειτουργεί το σύστημα, έχει καταλάβει τη θέση του μέσα σ' αυτό. Εχει σταματήσει να είναι παιδί. Το τελικό βλέμμα αυτό δηλώνει: το πέρασμα από μια υποτιθέμενη αθωότητα στη σκληρή κατανόηση του κόσμου των ενηλίκων. Ο Γιουσούφ δεν θα είναι ποτέ πια παιδί ξανά» μας λέει ο σκηνοθέτης.

Πράγματι πρόκειται για ένα συγκλονιστικά δυνατό φινάλε μιας ταινίας που αναδεικνύει μεν το τι συμβαίνει στην Τουρκία σε σχέση με την εκπαιδευτική πολιτική, αλλά όχι μόνο. Μήπως δεν έχουμε αντίστοιχα παραδείγματα (σε άλλο πλαίσιο φυσικά) ακόμα και στη χώρα μας; Ή μήπως οι δολοφονίες παιδιών και νεαρών ενηλίκων ή το bulling (για δεκάδες λόγους, από μαθητές και καθηγητές) ή τα αποστειρωμένα σε έναν σχεδόν φασίζοντα νεοσυντηρητισμό εκπαιδευτικά προγράμματα των δημόσιων σχολείων απέχουν πολύ από τις μνήμες του Φερίτ;

«Επρεπε να κάνω αυτή την ταινία ως λύτρωση για μένα» μας λέει ο σκηνοθέτης. «Ολα αυτά συμβαίνουν και σήμερα στη χώρα και κανείς δεν μιλάει. Οταν είδαν την ταινία συμμαθητές μου, ήρθαν και το μόνο που κάναμε ήταν να κλαίμε. Είχα γράψει το σενάριο το 2009, αλλά ένιωσα πως ακόμα είχε πολύ προσωπική φόρτιση. Οταν έγινε η απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν το 2016, όλη αυτή η σκοτεινή ατμόσφαιρα με βοήθησε και τελειώσαμε το σενάριο σε μία βδομάδα. Ολα αυτά τα χρόνια αναρωτιόμουν ποιο είναι το έγκλημα: Η συμπεριφορά των δασκάλων; Η γραφειοκρατία; Οι εντολές που έχουν άνωθεν; Τι ενστάλλαξε αυτή η συμπεριφορά μέσα μας, ως παιδιά τότε;

Η απάντησή μου είναι πως το μεγαλύτερο έγκλημα είναι συστημικό! Συστημικό είναι το πρόβλημα: θέλουν όλοι οι μαθητές να αφομοιωθούν μέσω μιας συνεχούς καταπίεσης. Να μην υπάρχει καμία διαφοροποίηση, καμία άλλη άποψη ή οπτική, εννοείται καμία άλλη γλώσσα (ως παιδί ξέχασα τη μητρική μου γλώσσα και αναγκάστηκα να ξαναμάθω τα κουρδικά σαν πήγα Πανεπιστήμιο). Και, φυσικά, καμία αντίρρηση! Μας προετοίμαζαν για να γίνουμε μια αφομοιωμένη, απόλυτα πειθαρχημένη στο σύστημα εργατική τάξη. Γιατί, όποιος ελέγχει τα παιδιά, ελέγχει και το μέλλον... Αλλά το ακόμα χειρότερο κατ' εμέ δεν ήταν ούτε αυτό.

Το χειρότερο ήταν πως ως μαθητής, αν εναντιωνόσουν με οποιονδήποτε τρόπο στους καθηγητές (ακόμα και το να πάρεις ένα κομμάτι ψωμί παραπάνω στο γεύμα επειδή πεινούσες), ένιωθες εν τέλει από τα όσα σου έλεγαν και σου έκαναν πως εσύ φταις! Εσύ είναι ο ο ένοχος: ο κακός, ο ψεύτης, ο κλέφτης, το αναρχικό στοιχείο. Ενώ εμείς απλώς ήμασταν παιδιά που πεινούσαμε ή μας έλειπε η μητέρα μας... Αυτό είναι ακόμα ένα τραύμα: η έλλειψη της μητρικής προστασίας και παρουσίας».

Τον ρωτάμε πώς και είναι ακόμα ζωντανός. Γελάει. Τον ρωτάμε πώς και είναι ακόμα ελεύθερος να κάνει τέτοιες ταινίες: «Δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσω υβριστικές εκφράσεις που ενοχλούν το καθεστώς σε καμία από τις ταινίες μου. Εκανα μια πολιτική ταινία, δίχως να χρειάζεται να μιλήσω για την πολιτική. Πολύ σημαντικό είναι και το ότι δεν χρηματοδοτούμαι από την κυβέρνηση, δεν εργάζομαι γι' αυτούς ή μαζί τους. Ισως με "έσωσαν" τα διεθνή βραβεία. Το σίγουρο είναι πως αυτό θα συνεχίσω να κάνω...».


?INFO: Η ταινία προβάλλεται ήδη στους κινηματογράφους από την Weirdwave (Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ατλαντίς Classic Cinemas, Ανδόρα, Αστορ, Διάνα, Αλεξάνδρα Europa Cinemas Digital).

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
«Η Βουή του Κόσμου» - Ενα προφητικό road trip του Πέτρου Σεβαστίκογλου
Ταξιδεύοντας σε Ελλάδα, Ρωσία, ΗΠΑ, Βραζιλία, Κίνα, Σενεγάλη, συναντώντας νέους διαφόρων «ειδών» στις χώρες αυτές, που ωστόσο είναι πάντα στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων, είτε εξ ανάγκης, είτε από επιλογή.
«Η Βουή του Κόσμου» - Ενα προφητικό road trip του Πέτρου Σεβαστίκογλου
ΣΙΝΕΜΑ
«Τα πιο παραμελημένα μέλη της κοινωνίας μας είναι τα παιδιά»
Μια ταινία για την ελευθερία, την τιμωρία, τον σωφρονισμό και τη λύτρωση, βγαλμένη μέσα από τις εμπειρίες του βραβευμένου σκηνοθέτη της Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου.
«Τα πιο παραμελημένα μέλη της κοινωνίας μας είναι τα παιδιά»
ΣΙΝΕΜΑ
«Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι η χειρότερη μορφή βίας»
Το διαρκώς αναπτυσσόμενο δίπολο θύτη - θύματος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μαζί με τις υπέροχες ερμηνείες, σκηνοθεσία και φωτογραφία ανάγουν την ταινία σε μία από τις πιο καλές παραγωγές.
«Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι η χειρότερη μορφή βίας»
ΣΙΝΕΜΑ
«Εμείς όμως πολιτισμό θεωρούμε το μπετόν αρμέ με έναν πίνακα επάνω»
Βρεθήκαμε με τον σκηνοθέτη του «Digger» Τζώρτζη Γρηγοράκη για να μιλήσουμε κυρίως για τη σύνδεση της ταινίας του με όσα συμβαίνουν τώρα, ως προς με το περιβάλλον και τη σχέση του ανθρώπου με αυτό.
«Εμείς όμως πολιτισμό θεωρούμε το μπετόν αρμέ με έναν πίνακα επάνω»
ΣΙΝΕΜΑ
«Αφήστε το πράσινο να υπάρξει για να υπάρξουμε κι εμείς»
Ο βραβευμένος με Οσκαρ σκηνοθέτης Φόλκερ Σλέντορφ βρέθηκε στην Εύβοια για την προβολή της ταινίας του «Ο Δασοποιός» και μίλησε για την κατάσταση στο νησί και τον τρόπο που μπορεί να αποκατασταθεί η καταστροφή.
«Αφήστε το πράσινο να υπάρξει για να υπάρξουμε κι εμείς»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας