• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 16.4°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 6.4°C / 11.0°C
    3 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 16.0°C
    4 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 5.3°C / 9.1°C
    2 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.0°C / 5.1°C
    5 BF
    65%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 9.6°C / 15.6°C
    2 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 15.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 9.9°C / 12.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 16.8°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 15.6°C
    4 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 16.5°C
    0 BF
    57%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.6°C / 16.5°C
    2 BF
    80%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 15.8°C
    2 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.6°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.3°C / 9.3°C
    1 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 4.8°C / 11.1°C
    3 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    2 BF
    83%

Κιμ Λονζινόττο

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Το χιούμορ είναι εργαλείο υπόγειας διαμαρτυρίας και η εξουσία το μισεί!

  • A-
  • A+
Από τις επιδραστικότερες ντοκιμαντερίστριες παγκοσμίως, γνωστή για την ευαίσθητη, χιουμοριστική και ριζοσπαστική ματιά της πάνω σε πολύ δύσκολα ζητήματα, μιλά για την τεράστια γκάμα προκλήσεων στον γυναικείο αγώνα για βασικά δικαιώματα.

Η ζωή της θα μπορούσε να γίνει κάλλιστα κινηματογραφική ταινία, με την ίδια (γιατί όχι;) στον ρόλο του σκηνοθέτη. Βασικά, ένα μέρος της ζωής της πράγματι το έκανε ταινία. Η Κιμ Λονζινότο (Κim Longinotto) είναι μία από τις πλέον επιδραστικές ντοκιμαντερίστριες παγκοσμίως, διεθνώς γνωστή για την ιδιαίτερη -ευαίσθητη, χιουμοριστική μα και ριζοσπαστική- ματιά πάνω σε πολύ δύσκολα ζητήματα, όπως οι καταπιεσμένες γυναίκες, οι διακρίσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αναζητώντας, παρατηρώντας και ακολουθώντας ανείπωτες ιστορίες της καθημερινής ζωής των γυναικών από την Αφρική μέχρι την Ινδία αλλά και την Ευρώπη, έχει δημιουργήσει κινηματογραφικά πορτρέτα της ευρύτερης κοινωνίας και του πολιτιστικού της υπόβαθρου.

Η ίδια (γεννημένη το 1952, από πατέρα Ιταλό και μητέρα Ουαλή), σε ηλικία μόλις 10 ετών μπήκε εσώκλειστη σε ένα αυστηρότατο οικοτροφείο θηλέων. Αυτή την εμπειρία της (η υπεύθυνη δεν άφηνε κανένα άλλο κορίτσι να της μιλήσει, καθώς είχε χαθεί σε κάποια εκδρομή και η ίδια βίωνε τεράστια μοναξιά) την έκανε ταινία (Pride of Place, 1976: ήταν η πρώτη της ταινία, μια κριτική ματιά πάνω στη ζωή των μαθητριών ενός οικοτροφείου). Κάνοντας δεκάδες ταινίες τεκμηρίωσης από τότε, πάντα ντοκιμαντέρ παρατήρησης, κατορθώνει να δώσει στις γυναίκες που καταγράφει με την κάμερά της μια συγκεκριμένη «φωνή», που μόνο αυτό το είδος μπορεί: μακριά από προσχεδιασμένο σενάριο, αφήγηση ή αναπαράσταση.

Εχει βραβευτεί σε μεγάλα φεστιβάλ (Κάνες, Sundance, Αμστερνταμ κ.α.), έχοντας κερδίσει και BAFTA (σ.σ. τα βρετανικά Οσκαρ). Στο πλαίσιο του 5ου Φεστιβάλ WIFT GR (Οι Γυναίκες στον Κινηματογράφο και στην Τηλεόραση), που έχει ήδη ξεκινήσει διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, η Λονζινότο θα δώσει σήμερα, στις 17.00, masterclass, ανοιχτό προς όλους. Το φετινό φεστιβάλ έχοντας θέμα «50/50 Ισότητα και στον Κινηματογράφο - Για την εξάλειψη της έμφυλης βίας» είναι αναμενόμενο να έχει βασικό άξονα ένα αφιέρωμα στο έργο της σπουδαίας σκηνοθέτριας, με προβολή οκτώ από τις ταινίες της (Hidden Faces, Divorce Iranian Style, Runaway, The Day I Will Never Forget, Sisters in Law, Rough Aunties, Pink Saris και Salma - οι προβολές όλου του φεστιβάλ είναι δωρεάν και ολοκληρώνονται αύριο Κυριακή). Η σκηνοθέτις θεωρεί εξαιρετικά σημαντικές παρόμοιες πρωτοβουλίες και μας εισάγει στην προσωπική της θέαση και καταγραφή του κόσμου, που μόνο δίκαιο δεν τον λες...

• Κινηματογραφικά καταπιάνεστε με θέματα της σκληρής πραγματικότητας για τις γυναίκες σε διάφορα μέρη του πλανήτη (Αίγυπτος, Ιράν, Ινδία, Κένυα, Καμερούν, Νότια Αφρική κ.α.). Από πού πηγάζει αυτή η επιλογή σας;

Οι ταινίες μου πραγματεύονται δύσκολες καταστάσεις, ναι, αλλά δεν είναι αυτό που με ελκύει. Με ελκύουν οι επαναστάτες, οι παραβάτες των κανόνων, οι πρωτοπόροι και αυτοί... είναι συχνά γυναίκες! Σε πολλούς πολιτισμούς, οι γυναίκες πρέπει να χρησιμοποιήσουν την ευφυΐα, την εξυπνάδα αλλά και την πονηριά τους στην προσπάθεια να αποκτήσουν λίγη ελευθερία για τον εαυτό τους.

Ας σκεφτούμε τις γυναίκες στην ταινία «Διαζύγιο α λα ιρανικά», για παράδειγμα, που έκανα μαζί με τη Ζίμπα Μιρ-Χοσεϊνί, 20 χρόνια πριν. Η ταινία χρονολογεί τις νομικές μάχες τριών ζευγαριών Ιρανών καθώς ζητούν διαζύγιο στο ιρανικό δικαστικό σύστημα. Εκεί φαίνεται ακριβώς αυτό που λέω. Οι γυναίκες αυτές χρησιμοποιούν πραγματικά ό,τι έχουν και διαθέτουν, κάθε τους ικανότητα, αξιοποιώντας κάθε δυνατότητα: το πάθος αλλά και την απελπισία τους, ακριβώς επειδή ο νόμος επιβαρύνεται τόσο δραματικά εναντίον τους.

• Οι ταινίες σας είναι βαθιά ανθρώπινες αλλά και συνδυασμένες με ένα διαπεραστικό χιούμορ. Ποια είναι η επίδραση που θεωρείτε ότι έχει το χιουμοριστικό στοιχείο στους θεατές, ειδικά όταν μιλάμε για δύσκολα θέματα, όπως είναι το έμφυλο ζήτημα, η κοινωνική ανισότητα, οι διακρίσεις;

Ξέρετε, οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζουν τη θλίψη γελώντας, παρά την αδικία της κοινωνίας απέναντί τους. Το χιούμορ ήταν πάντα εργαλείο σάτιρας, υπόγειας διαμαρτυρίας και η εξουσία το μισεί. Η εξουσία φοβάται το γέλιο, γιατί η εξουσία βασίζεται στον φόβο. Είναι πραγματικά απελευθερωτικό το συναίσθημα να μπορείς να γελάς μπροστά σε αυτό που φοβάσαι περισσότερο! Η λέξη είναι αυτή: απελευθερωτικό. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.

• Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων που ολοένα διευρύνονται και παγκοσμιοποιούνται, φέρνοντας συνεχώς στην επιφάνεια νέα ζητήματα και περιστατικά έμφυλης βίας και ανισοτήτων κατά των γυναικών (όπως το #metoo), ποιος είναι ο ρόλος και ο τρόπος δράσης ενός δημιουργού ταινιών τεκμηρίωσης;

Οι κινηματογραφιστές έχουμε έναν διφορούμενο ρόλο: μπορούμε να πούμε ιστορίες που με διακριτικό τρόπο θα μπορούσαν να ανοίξουν παράθυρα στο μυαλό του κοινού και ταυτόχρονα να υπαινίσσονται διαφορετικούς τρόπους να δει κανείς τον κόσμο. Μπορούμε να μεταφέρουμε το κοινό στην οικεία εμπειρία ενός άλλου ατόμου, ελπίζοντας ότι αυτό μπορεί ν’ αλλάξει τρόπους σκέψης. Είναι αυτό που μπορούν και κάνουν τόσο έξοχα τα μυθιστορήματα. Οταν διαβάζεις ένα βιβλίο, μπαίνεις στη ζωή ενός άλλου ανθρώπου, του ήρωα ή της ηρωίδας του συγγραφέα. Δεν είναι τυχαίο πως τα αυταρχικά καθεστώτα μισούν την ποπ μουσική, τις ταινίες, την ποίηση και τα μυθιστορήματα! Φυσικά τώρα, με το διαδίκτυο, γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τα καθεστώτα να λογοκρίνουν αυτά που μπορούμε να δούμε και να ακούσουμε.

• Τι διαφορά έχει (αν έχει) στη δημιουργία των ταινιών σας το γεγονός ότι είστε γυναίκα;

Η αλήθεια είναι πως εξαιτίας του φύλου μου, μπορώ και κάνω τις ταινίες και τα γυρίσματα που κάνω, επειδή συχνά οι άνθρωποι που έχουν την εξουσία, δεν με παίρνουν στα σοβαρά επειδή είμαι γυναίκα. Γενικότερα ισχύει αυτό στον κλάδο αν είσαι γυναίκα σκηνοθέτης: δεν μας βλέπουν ως απειλή, οπότε κάπως δεν μας δίνουν σημασία. Αλλά, ξέρετε, νομίζω ότι κάθε κινηματογραφιστής κάνει μια ταινία που αντικατοπτρίζει το ποιος είναι ο ίδιος ως προσωπικότητα. Και σε αυτήν εμπεριέχονται τα πάντα.

• Ποιο πιστεύετε ότι είναι το πιο σημαντικό ζήτημα για το φεμινιστικό κίνημα σήμερα, αλλά και ευρύτερα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;

Υπάρχει μια τεράστια γκάμα προκλήσεων στον αγώνα για τέτοια βασικά δικαιώματα: από το δικαίωμα των κοριτσιών να πηγαίνουν σχολείο σε χώρες όπως το Αφγανιστάν, μέχρι τις συνεχιζόμενες διεκδικήσεις για ανοιχτές ομοφυλοφιλικές σχέσεις σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά και τον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής που απειλεί την ίδια μας τη ζωή και ύπαρξη σε αυτόν τον πλανήτη. Δεν υπάρχει διαχωρισμός. Μόνο μια τεράστια γκάμα προκλήσεων και ένας διαρκής αγώνας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
Αφιέρωμα στον Τάκη Σπυριδάκη
To 1o EFSYNEMA, το 1ο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της «Εφ.Συν.» με αφορμή τα 7α γενέθλιά της, ολοκληρώνεται σήμερα, έπειτα από έξι γεμάτες μέρες. Μέρες γεμάτες εξαιρετικές ταινίες, διαφορετικές θεματικές,...
Αφιέρωμα στον Τάκη Σπυριδάκη
ΣΙΝΕΜΑ
Κραυγή στη νύχτα
Η τρίτη μέρα του 1ου EFSYNEMA είναι αφιερωμένη στη Γυναίκα στο Φιλμ Νουάρ -όχι απλά Φιλμ Νουάρ.
Κραυγή στη νύχτα
ΣΙΝΕΜΑ
Ταινία-έκπληξη
Το Σάββατο 16 Νοέμβρη, τρίτη μέρα κατά το EFSYNEMA, στις 12 τα μεσάνυχτα, αμέσως μετά τις προβολές δύο εξαιρετικών φιλμ νουάρ και της συζήτησης που θα ακολουθήσει, θα προβληθεί η «ταινία-έκπληξη».
Ταινία-έκπληξη
ΣΙΝΕΜΑ
Screamin' Jay Hawkins: I Put a Spell on Me
Μία από τις κλασικές, πλέον, μουσικές ταινίες τεκμηρίωσης, θα ανοίξει τη δεύτερη μέρα του EFSYNEMA, με θέμα «Μουσικά Ντοκιμαντέρ».
Screamin' Jay Hawkins: I Put a Spell on Me
ΣΙΝΕΜΑ
Όταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες
Η πρόταση της Ελλάδας για τα Οσκαρ 2020, είναι το ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου και θα είναι η ταινία έναρξης του 1ου ΕfSynEMA σήμερα.
Όταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας