• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.0°C / 30.8°C
    3 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.1°C / 24.6°C
    2 BF
    59%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.0°C / 29.4°C
    3 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    3 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    41%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.0°C
    3 BF
    85%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 29.1°C / 29.1°C
    2 BF
    47%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.4°C / 24.7°C
    0 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 25.1°C / 29.9°C
    2 BF
    25%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 26.8°C
    2 BF
    50%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    3 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    25°C 24.9°C / 29.0°C
    4 BF
    53%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 26.5°C / 31.0°C
    2 BF
    30%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.8°C / 24.3°C
    5 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 26.0°C / 31.0°C
    3 BF
    28%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    4 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 24.5°C
    2 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    3 BF
    55%

Χάιρο Μπουσταμάντε

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η Γουατεμάλα είναι μια χώρα ριζωμένη στον ρατσισμό»

  • A-
  • A+
Ενας νέος σκηνοθέτης που με τις ταινίες του μαγεύει και εκπαιδεύει. Βρίσκεται στο προσκήνιο με το θρίλερ «La Llorona», που αναφέρεται στα σύγχρονα εγκλήματα κατά των Μάγια ιθαγενών της Γουατεμάλας, και μας εξηγεί γιατί οι λέξεις «Ινδιάνος», «ομοφυλόφιλος» και «κομμουνιστής» θεωρούνται βρισιές στη χώρα του.

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ

Η ταινία «Ixcanul/Ηφαίστειο» του νέου σκηνοθέτη από τη Γουατεμάλα, Χάιρο Μπουσταμάντε, έφερε στο προσκήνιο μια διαφορετική καλλιτεχνική προσέγγιση στις αυτόχθονες φυλές της χώρας του. Με τον ίδιο τρόπο, ακόμα πιο χειροπιαστά, η τελευταία ταινία του, «La Llorona», αναφέρεται στα εγκλήματα της κυβέρνησης κατά των Μάγια ιθαγενών της Γουατεμάλας στο τέλος του 20ού αιώνα, προσδίδοντας όμως στους ηττημένους και κατατρεγμένους μια μυθική δύναμη, την οποία γνωρίζουν μόνο αυτοί που ανήκουν στις αρχέγονες κοινωνίες της Κεντρικής Αμερικής.

Διασκεύασε τον θρύλο της «Κλαίουσας» (La Llorona) που μοιάζει λίγο με τον μύθο της Μήδειας: μια μητέρα που θρηνεί τα παιδιά της αφού τα σκότωσε η ίδια για να εκδικηθεί τον άπιστο άνδρα της. Εύστοχη ήταν επίσης η επιλογή του Μπουσταμάντε να φτιάξει μια ταινία τρόμου γύρω από το θέμα αυτό, αφού μιλάει για την αφύπνιση των φαντασμάτων του παρελθόντος, αλλά και των καταπιεσμένων πλασμάτων, περιλαμβανομένων των γυναικών, του παρόντος.

«La Llorona»

• Μιλήστε μας για την επιλογή σας να μεταδώσετε την ιστορία σας μέσα από μια ταινία τρόμου.

Εκεί που το κοινό δεν θέλει να δει ή να συζητήσει το θέμα, εκεί που παραμένει σιωπηλό, μια ταινία τρόμου αποτελεί έναν στρατηγικό τρόπο «συσκευασίας» της πληροφόρησης. Εκανα μια έρευνα στη Γουατεμάλα και βρήκα πως προτιμούν τις ταινίες τρόμου και δράσης. Αποφάσισα λοιπόν να κρύψω το μήνυμά μου σε μια ταινία τρόμου ώστε να αναδείξω το θέμα στον λαό της Γουατεμάλας, που ακόμα θρηνεί για τους εξαφανισμένους. Σαν τον θρύλο της Κλαίουσας, η Γουατεμάλα είναι η μητέρα-γη που κλαίει τα παιδιά της.

• Είστε πρωτοστάτης στον χώρο του κινηματογράφου στη χώρα σας. Δυσκολευτήκατε να βρείτε ηθοποιούς για την ταινία σας;

Σπούδασα κινηματογράφο στη Γαλλία και στην Ιταλία. Οταν επέστρεψα στη Γουατεμάλα το 2009, συνειδητοποίησα πως δεν υπήρχαν ηθοποιοί στη χώρα μου. Χρειάστηκε λοιπόν να ανακαλύψω και να εκπαιδεύσω εγώ τους ηθοποιούς μου. Για την ταινία «Ixcanul», για παράδειγμα, αλλά και για τη «La Llorona», οι ηθοποιοί έκαναν έξι μήνες εκπαίδευση. Μάλιστα έχω έναν οργανισμό γι’ αυτόν τον σκοπό.

Το πρώτο μέρος της εκπαίδευσης έχει να κάνει με τις τεχνικές του κινηματογράφου. Το δεύτερο, με την κίνηση του σώματος και πώς το σώμα έχει τη δυνατότητα να εκφράσει συναίσθημα – πράγμα που είναι ιδιαίτερα δύσκολο λόγω των παραδοσιακών τρόπων συμπεριφοράς. Μάλιστα θέλω να τονίσω ότι δεν απευθυνόμαστε μόνο στους δικούς μου ηθοποιούς, αλλά καλούμε κι όσους άλλους ενδιαφέρονται.

• Η Μαρία Μερσέντες που πρωταγωνιστεί σε αυτές τις δύο ταινίες σας έχει πολύ δυνατή παρουσία. Πώς την ανακαλύψατε;

Για την «Ixcanul» έφτιαξα έναν πάγκο σε μια λαϊκή αγορά, τον στόλισα με λουλούδια και τοποθέτησα μια ταμπέλα που έγραφε «Casting», αλλά δεν ήρθε κανείς. Την επόμενη μέρα, λοιπόν, έβαλα μια άλλη ταμπέλα που έγραφε «Προσφορά εργασίας» και τότε κατέφτασαν όλοι… Οταν σε πλησιάζουν οι γυναίκες Μάγια, δεν σε κοιτούν στα μάτια, είναι μαθημένες στην ταπεινότητα. Αυτό που με εντυπωσίασε με τη Μαρία ήταν το γεγονός ότι από την πρώτη στιγμή με κοιτούσε κατάματα, κρατώντας το κεφάλι ψηλά. Ηξερα ότι θα ήταν τέλεια για τον ρόλο.

• Στις ταινίες σας παρατηρούμε μια αντιπαράθεση μεταξύ «Δυτικών» και «ιθαγενών». Υπό το πρίσμα των ιθαγενών. Εχετε να πείτε κάτι πάνω σε αυτό;

Είναι βέβαιο πως η Γουατεμάλα είναι μια χώρα ριζωμένη στον ρατσισμό. Επικρατεί η αντίληψη ότι ένας αυτόχθων είναι υποδεέστερος. Ο όρος «Ιντιο» (Ινδιάνος) χρησιμοποιείται σαν βρισιά. Ολα αυτά δεν τα βλέπουμε στον κινηματογράφο, παρ’ όλο που ο ιθαγενής πληθυσμός αποτελεί το 70-80% του συνόλου. Στόχος μας είναι να σταματήσει η ταπείνωσή τους και να αντικατασταθεί με μια αίσθηση περηφάνιας για τις ρίζες τους.

• Με την παρέμβαση των ΗΠΑ, η Γουατεμάλα στράφηκε προς τη δικτατορία και έχασε την ευκαιρία να γίνει μια δημοκρατική χώρα. Πώς βλέπετε την κατάσταση σήμερα; Είστε αισιόδοξος;

Στις ταινίες μου επαναλαμβάνονται τρεις όροι: Ο πρώτος είναι «Ιντιο», υβριστικός όρος για τους ιθαγενείς, όπως σας εξήγησα. Ο δεύτερος είναι «ομοφυλόφιλος» και ο τρίτος «κομμουνιστής». Τον τελευταίο τον χρησιμοποιούν για να περιγράψουν όποιον πιστεύει στα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι θλιβερό. Ανήκω σε μια ομάδα που αποκαλείται «Υπερασπιστές των Υπερασπιστών των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων». Μάλιστα όταν γυρίζαμε τη «La Llorona», ο υπουργός Εξωτερικών ήθελε να μας σταματήσει γιατί η ταινία μιλάει για τη γενοκτονία. Δεν αισιοδοξώ, μου είναι δύσκολο. Εχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας.

• Πώς έχει αντιδράσει στην ταινία σας το κοινό στη Γουατεμάλα και πώς το διεθνές κοινό;

Μια φορά, έγραψα σε έναν καθρέφτη την εξής σκέψη: «Ο κινηματογράφος δεν είναι μόνο διασκέδαση. Είναι εργαλείο γνώσης». Σε ένα πανεπιστημιακό μάθημα στη Γαλλία, οι φοιτητές έχουν να αναλύσουν τη «La Llorona» και να γράψουν ένα δοκίμιο. Οταν το έμαθα αυτό, ενθουσιάστηκα! Αντίθετα στη Γουατεμάλα, η ταινία μου είναι άφαντη. Νομίζω ότι σ’ έναν βαθμό αυτό έχει σχέση με το γεγονός ότι δεν θέλουμε να βλέπουμε τους εαυτούς μας, ποιοι είμαστε πραγματικά. Παρ’ όλα αυτά, όταν η ταινία βρέθηκε στην αρχική λίστα, υποψήφια για Οσκαρ, η κατάσταση άλλαξε πολύ γρήγορα. Χάρηκα πολύ, φυσικά. Αν αυτό που χρειάζεται είναι ένα κόκκινο χαλί για να μαθευτούν οι ταινίες μας, γιατί όχι;

• Πώς αρχίζετε μια ταινία; Σας έρχεται μια εικόνα, ένας διάλογος στον νου;

Αποφάσισα να ασχοληθώ με τον κινηματογράφο γιατί με ενδιέφερε ως μέσο αφήγησης. Μεγάλωσα σε μια φυτεία καφέ που ανήκε στην οικογένειά μου. Τα βράδια ανάβαμε φωτιά και μαζευόμασταν λέγοντας ιστορίες. Από παιδί, σκεφτόμουν ιστορίες μέσα στη μέρα, για να τις πω το βράδυ. Πλάθαμε φανταστικούς κόσμους με τον λόγο. Η διαδικασία της αφήγησης έχει για μένα τέσσερα στάδια. Το πρώτο έχει να κάνει με τη σύλληψη και το μήνυμα της ιστορίας, το δεύτερο με τη μορφή της έτσι ώστε να έχει απήχηση στο κοινό, το τρίτο περιστρέφεται γύρω από τη δημιουργία των χαρακτήρων που θα τη ζωντανέψουν, ενώ το τελευταίο αφορά τις εικόνες. Θεωρώ τον εαυτό μου πρώτα αφηγητή και μετά κινηματογραφιστή.

• Ως τώρα δεν έχετε δείξει ενδιαφέρον να κάνετε ταινίες έξω από τη χώρα σας σε ξένη γλώσσα. Πώς θα σας φαινόταν αν το Χόλιγουντ σας πρόσφερε την ευκαιρία να κάνετε μια ταινία στα αγγλικά;

Δουλεύω με ιδέες. Για τις τρεις πρώτες μου ταινίες ήθελα να ασχοληθώ με τις τρεις «βρισιές» που ακούμε στη Γουατεμάλα (ομοφυλόφιλος, Ιντιο, κομμουνιστής). Στην ταινία που ετοιμάζω τώρα με απασχολεί η κοσμοθεωρία των Μάγια. Με ενδιαφέρει η καλλιέργεια της νέας γενιάς, το να αποκτήσει επαφή με τον κόσμο των Μάγια. Αλλά δεν είμαι δεσμευμένος με μια συγκεκριμένη γλώσσα. Για μένα ο ίδιος ο κινηματογράφος είναι η γλώσσα αφήγησής μου. Μ’ ενδιαφέρει να κάνω ταινίες ας πούμε στα γαλλικά, τα αγγλικά ή τα ιταλικά. Αυτό που δεν θα έκανα όμως ποτέ είναι μια ταινία με μοναδικό στόχο τη διασκέδαση. Πιστεύω ότι ο κινηματογράφος και η τέχνη συνδυάζονται με σκοπό τη δημιουργία νέων ιστοριών.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
«Η Χρυσή Αυγή εκπροσωπεί το τέλος της δημοκρατίας»
Ο Φατίχ Ακίν και η Νταϊάν Κρούγκερ μιλούν στην «Εφ.Συν.» για την ταινία «Μαζί ή τίποτα», ένα θαρραλέο εγχείρημα, βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, που βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Ταινίας και χάρισε...
«Η Χρυσή Αυγή εκπροσωπεί το τέλος της δημοκρατίας»
ΣΙΝΕΜΑ
Πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ «Σε μια στιγμή κινδύνου» στον κινηματογράφο ΤΡΙΑΝΟΝ
Η ταινία του Alterthess επιχειρεί να αναδείξει το νήμα του υπόγειου αυτού «πολέμου» και της διάχυσης της ρητορικής του μίσους προς τον Άλλον, τον ξένο, τον γείτονα, τον πρόσφυγα, τον διαφορετικό, στο πρόσφατο...
Πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ «Σε μια στιγμή κινδύνου» στον κινηματογράφο ΤΡΙΑΝΟΝ
ΣΙΝΕΜΑ
«Είχαμε ανάγκη για την κινηματογραφική πράξη!»
Γιώργος Γούσης ● Χωρίς χρήματα, χωρίς σενάριο, αλλά με ταλέντο: Τα «Μαγνητικά Πεδία» είναι μια χειροποίητη, σχεδόν αυτοσχεδιαστική ταινία και ο σκηνοθέτης της μάς διηγείται πώς τη γύρισε.
«Είχαμε ανάγκη για την κινηματογραφική πράξη!»
ΣΙΝΕΜΑ
Γυναικείες αποδράσεις
Νύχτα της φωτιάς  (Noche de fuego, Μεξικό, Γερμανία, Βραζιλία, Αργεντινή, Ελβετία, ΗΠΑ, 2021, 110') ★★★½☆ ● σκηνοθεσία: Τατιάνα...
Γυναικείες αποδράσεις
ΣΙΝΕΜΑ
Ανοιξε η πλατφόρμα συμμετοχής για το 2ο New Generation Film Festival
Είναι αποδεδειγμένο -από τις φεστιβαλικές διακρίσεις στο εξωτερικό- πως η Ελλάδα διαθέτει ένα ταλαντούχο δυναμικό νέων σκηνοθετών και το ακόμα νεότερο δυναμικό -δηλαδή οι μέχρι 18 ετών- είναι επίσης μια άξια...
Ανοιξε η πλατφόρμα συμμετοχής για το 2ο New Generation Film Festival
ΣΙΝΕΜΑ
Η σύγχρονη Ρωσία στην κάμερα του Αλεξέι Γκερμάν Τζούνιορ
Με επίσημη συμμετοχή στο «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του τελευταίου Φεστιβάλ Καννών, ο «Κατ’ οίκον περιορισμός» είναι μια πικρή ματιά στο πολύπλευρο ρωσικό παρελθόν και σ' ένα μονοσήμαντο παρόν.
Η σύγχρονη Ρωσία στην κάμερα του Αλεξέι Γκερμάν Τζούνιορ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας