• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.1°C / 16.3°C
    3 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.6°C / 14.7°C
    0 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.9°C
    5 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 12.5°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.6°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 13.8°C
    2 BF
    92%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.2°C / 8.4°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 18.6°C
    2 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.9°C
    2 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    66%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.9°C
    6 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    6 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    4 BF
    90%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 14.5°C
    3 BF
    88%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.3°C / 20.8°C
    1 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 16.0°C
    2 BF
    83%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 12.7°C
    3 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 14.8°C
    3 BF
    76%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    80%

Ο Σταύρος Τσιώλης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενα παιδί στην Κατοχή, που το λέγανε Σταύρο Τσιώλη

  • A-
  • A+
Εστω και μετά τον θάνατό του, βγήκε στα βιβλιοπωλεία από τον νέο οίκο «Faliro House» ένα αφήγημα 74 σελίδων με μνήμες από την πατρίδα του, την Τρίπολη, το διάστημα 1941-1945. Τίτλος του «Κεφάλια πέντε, ανάσες τέσσερες».

Ο Σταύρος Τσιώλης παραμυθάς ήταν. Και οι ήρωές του στη μεγάλη οθόνη, το ίδιο. Οι διάλογοι στις ταινίες του είναι συνήθως ανταλλαγή υπέροχων, ιδιόρρυθμων, κωμικών ή ερωτικών ιστοριών. Που είναι αστείρευτες και αντλούν από τα πάντα: γεγονότα της ζωής, ιστορίες και θρύλους από το παρελθόν. Και οι προικισμένοι, λες ειδικά γι' αυτόν φτιαγμένοι ηθοποιοί, τις διηγούνται μονορούφι, σοβαροί, επίσημοι και γι' αυτό ξεκαρδιστικοί.

Κι όμως, ο αγαπημένος και σπουδαίος σκηνοθέτης, που πέθανε τον Ιούλιο του 2019 στα 82 του χρόνια, δεν κάθισε ποτέ να γράψει τις ιστορίες που είχε ζήσει ή γεννούσε η φαντασία του. Θέατρο, ναι, είχε γράψει και, μάλιστα, με επιτυχία και ωραίες παραστάσεις, στο Θέατρο Τέχνης, στο ΚΘΒΕ -τα θεατρικά του έργα, όπως το «Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ» και τα «Κοκκινομπλέ πατίνια» έχουν συγκεντρωθεί όλα σε έναν τόμο από τις Εκδόσεις Πανοπτικόν.

Και να που αποκτήσαμε μετά τον θάνατό του το πρώτο του πεζό αφήγημα. Λέγεται «Κεφάλια πέντε, ανάσες τέσσερες». Υπάρχει ακόμα μια πρωτιά.

Με αυτό, η περίφημη κινηματογραφική εταιρεία παραγωγής Faliro House Productions, που τόσο στηρίζει νέα (και παλιότερα) ταλέντα του σινεμά μας, μέσα και τον Σταύρο Τσιώλη, κάνει την πρεμιέρα της στο εκδοτικό πεδίο. Αλλωστε, ιδέα του παραγωγού Χρήστου Κωνσταντακόπουλου ήταν να γράψει ο Σταύρος Τσιώλης αυτό το βιβλιαράκι. Την είχε ρίξει στα γυρίσματα της τελευταίας του ταινίας «Γυναίκες που περάσατε από δω», ακούγοντάς τον, τι άλλο, να λέει ιστορίες.

Ο υπότιτλος του βιβλίου «1941-1945, σκόρπιες μαρτυρίες παιδιού από την Κατοχή» τα λέει όλα. Ή καλύτερα, ο ίδιος ο συγγραφέας, που απευθυνόμενος στον αναγνώστη γράφει: «Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι μυθιστόρημα; Είναι νουβέλα; Είναι διηγήματα; Είναι μια ιστορική διατριβή επιστήμονα; Τίποτα δεν είναι! Κάποια παιδικά αφηγήματα είναι. Μπορεί να έχουν και χρονολογικά λάθη, λάθος τοπωνυμίες, αλλά είναι αληθινά! Δεν υπάρχει πια κανένας φίλος μου να βεβαιώσει κάτι διαφορετικό. Είμαι δικαιωμένος!»

Με το γνωστό γλαφυρό ύφος και το ίδιο λεπτό χιούμορ που διατρέχει τις ταινίες του, ο Σταύρος Τσιώλης μας παραδίνει ένα αφήγημα σε 74 σελίδες, γεμάτο συγκινητικές μνήμες από την παιδική του ηλικία στην Τρίπολη, την περίοδο της Κατοχής. Εκεί γεννήθηκε το 1937. Η αφήγηση απλώνεται από το 1941, όταν ο σκηνοθέτης ήταν μόλις 4 ετών, έως και το 1945, αμέσως μετά την απελευθέρωση.

Οι σκόρπιες μνήμες του Σταύρου Τσιώλη, που εντυπώνονται στον νου, συνθέτουν την εικόνα της ρημαγμένης από την πείνα και τις κακουχίες ελληνικής επαρχίας, με τα μάτια ενός παιδιού και του μικρόκοσμού του: η (εκπάγλου καλλονής) μητέρα, που πασχίζει να σώσει τον ασθενικό μικρό αδελφό, η αυτοθυσία της γειτονιάς και τα σωτήρια ρυζόγαλα, τα αποφάγια των Γερμανών, οι μικρές, καθημερινές πράξεις ηρωισμού, ο πατέρας, που γυρίζει από την Αλβανία, ο βαρύς χειμώνας, οι εκτελέσεις ως αντίποινα στις ενέδρες του ΕΛΑΣ, οι δωσίλογοι και οι καταδότες…

Οι μαυραγορίτες, ναι, αλλά και οι μπακάληδες που βοήθησαν, οι ταβερνιάρηδες που προσέφεραν ένα πιάτο φαΐ, οι ζαχαροπλάστριες που κέρασαν ένα χωνάκι τον μικρό Σταύρο και τον αδελφό του, τον Λάκη, που δεν ήξεραν τι θα πει λιχουδιά, παρά μόνο αφόρητη πείνα -χαρίζοντάς τους μια ανεκτίμητη παιδική ανάμνηση.

Παιδιά που αντίκριζαν τον θάνατο έξω από τα σπίτια τους, που βλέπαν δικούς τους να κείτονται νεκροί ή να διώκονται λόγω αντιστασιακής δράσης, που πάλευαν να επιβιώσουν ξεθάβοντας βόλια από τις εκτελέσεις και τις ασκήσεις των Γερμανών για να πουλήσουν το περιζήτητο μολύβι, που ξεγελούσαν την πείνα τους με την κορινθιακή σταφίδα και, στα δύσκολα, κατέφευγαν στο Μαίναλο.

Η σύλληψη του παππού, τα πρώτα σημάδια του εμφύλιου διχασμού, οι διώξεις, οι μάχες των ανταρτών με τους ταγματασφαλίτες, οι διαψευσμένες ελπίδες, η φυλάκιση του πατέρα στην Ακροναυπλία… Αλλά και τα πρώτα σκιρτήματα του μικρού Σταύρου, που… λιγοθυμά μπροστά σε κορίτσια-οπτασίες, προβληματίζοντας τον θείο Χρήστο: [άρχισες τους έρωτες από έξι χρονώ; Κακομοίρη, θα σου πιουν το αίμα οι γυναίκες!». Αυτές οι γυναίκες έμελλε να παίξουν σημαντικό ρόλο στην κινηματογραφική πορεία του.

Ο Σταύρος Τσιώλης (1937-2019) σπούδασε κινηματογράφο στη Σχολή Σταυράκου στην Αθήνα και από το 1958 δούλεψε ως βοηθός σκηνοθέτη σε 54 ταινίες, πολλές από τις οποίες της Φίνος Φιλμ. Η πρώτη δική του ταινία εμφανίστηκε το 1968, και το 1970 έκανε διεθνή επιτυχία με την ταινία «Κατάχρησις εξουσίας».

Κατόπιν εγκατέλειψε τον κινηματογράφο για μια δεκαπενταετία και επανήλθε το 1985 με ταινίες που έκαναν ιδιαίτερη επιτυχία λόγω του ιδιαίτερα προσωπικού του στιλ. Το σινεμά του βασίζεται στο χιούμορ, τους αυτοσχεδιαστικούς διαλόγους και τη χρήση, πολλές φορές, ερασιτεχνών ηθοποιών. Ενα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στα σενάριά του αποτελεί η περιπλάνηση, αρκετές φορές στον τόπο καταγωγής του, την Αρκαδία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
«Στην Ιταλία, κάτω από την τέφρα υπήρχε πάντα μια φασιστική νοσταλγία»
Ερωτευμένος με τη χώρα μας και έτοιμος να πάρει μέρος σε ελληνοϊταλική συμπαραγωγή δηλώνει στην αποκλειστική αυτή συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.» ο γνωστός Ιταλός ηθοποιός Λούκα Τζινγκαρέτι.
«Στην Ιταλία, κάτω από την τέφρα υπήρχε πάντα μια φασιστική νοσταλγία»
ΣΙΝΕΜΑ
Ο υπόκωφος βόμβος μιας «Ανάμνησης»
Η νέα ταινία του Ταϊλανδέζου μετρ Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν, με πρεμιέρα στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών (και Βραβείο της Επιτροπής), έχει τον ήχο στην καρδιά της.
Ο υπόκωφος βόμβος μιας «Ανάμνησης»
ΣΙΝΕΜΑ
Η «κυρία Τεπενδρή» είναι ξετρελαμένη που επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη
Το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης επιστρέφει δια ζώσης για το διάστημα 4-14 Νοεμβρίου και υπόσχεται μια σειρά από ταινίες που θα κρατήσουν έντονο το ενδιαφέρον του κοινού.
Η «κυρία Τεπενδρή» είναι ξετρελαμένη που επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη
ΣΙΝΕΜΑ
Ενα «Παλαβό Πορνό» ή μια απολύτως πολιτική ταινία
Ο Ρουμάνος σκηνοθέτης, ο φετινός μεγάλος νικητής στο Φεστιβάλ Βερολίνου, κάνει σκληρή κριτική στη χώρα του και στην κινηματογραφική βιομηχανία και επιμένει: «Κάτι είναι παγκόσμιο αν είναι τοπικό».
Ενα «Παλαβό Πορνό» ή μια απολύτως πολιτική ταινία
ΣΙΝΕΜΑ
Ο Ασιάτης Ρομέρ και το βαλκανικό χάος ενός... Παλαβού Πορνό
Ο παραγωγικότατος Νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης Χονγκ Σανγκ-σου συνεχίζει με τη «Γυναίκα που Έφυγε» το χαμηλών τόνων, γεμάτο νοήματα, παρατηρητικότητα κι ευαισθησία σινεμά του.
Ο Ασιάτης Ρομέρ και το βαλκανικό χάος ενός... Παλαβού Πορνό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας