Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κάποτε... στις Κάνες

Φεντερίκο Φελίνι, Σοφία Λόρεν, Κάρλο Πόντι, 1958

AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κάποτε... στις Κάνες

  • A-
  • A+

Το Φεστιβάλ Κανών είναι, χωρίς κανέναν αντίπαλο, το μεγαλύτερο, σημαντικότερο, πιο κομψό, λαμπερό, αλλά και επαγγελματικά αποδοτικό κινηματογραφικό φεστιβάλ στον κόσμο. Έτσι, φέτος, το 2020 της πανδημίας, το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία του το φεστιβάλ ακυρώθηκε -αφήνοντας την Αγορά του να γίνει για τους επαγγελματίες online- αφήνει και τους τακτικούς επισκέπτες κι ολόκληρο τον κόσμο του σινεμά με μια αίσθηση απώλειας, ίσως και νόστου.

Όπως είδε όλος ο πλανήτης, στο ερασιτεχνικό βίντεο που έγινε viral, στην Κρουαζέτ, κάτω από τους φοίνικες, ανάμεσα στα πανάκριβα ξενοδοχεία, εκεί όπου θα περπατούσαν οι πιο περίοπτοι κινηματογραφικοί σταρ κι οι πιο σημαντικοί δημιουργοί, έκανε βόλτα ένα αγριογούρουνο, για πρώτη φορά ελεύθερο από τα πλήθη, τις φωνές και τα φλας.

Όμως το Φεστιβάλ Κανών του 2020 θα λείψει, τόσο πρακτικά, στην πορεία των ταινιών που τελικά δεν έκαναν εκεί την πρεμιέρα τους, όσο και συναισθηματικά, σε μια χρονιά που ξετυλίγεται τόσο ζοφερή. Γι’ αυτό πάμε βόλτα στην Κάνες του παρελθόντος, στο φεστιβάλ που δεν είναι μόνο σινεμά, αλλά και Ιστορία και μαγεία.

1954

Σιμόν Σίλβα, Ρόμπερτ Μίτσαμ, Κάνες, 1954

Φωτό από ανατύπωση του περιοδικού VARIETY

Οι στάρλετ. Δεν ήταν πάντα, ή μόνο, ανώνυμες περαστικές. Η Σιμόν Σίλβα, εξ Αιγύπτου Γαλλίδα ηθοποιός που έκανε καριέρα σε b-movies το ’50, είχε δηλώσει σε συνεντεύξεις της ότι «θα έκανε τα πάντα» για τη δημοσιότητα. Ενα τέτοιο «τα πάντα» έμεινε στην Ιστορία, όταν στο Φεστιβάλ Κανών, στην παραλία, φωτογραφήθηκε γυμνόστηθη παρέα με τον... Ρόμπερτ Μίτσαμ, προκαλώντας παραλήρημα στους φωτογράφους.

1957

Η παλιά Ελλάδα. Είναι η χρονιά που προβάλλεται στο Φεστιβάλ Κανών το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Ο Ζυλ Ντασσέν είναι εκεί και, δίπλα του, δύο από τους πιο εμβληματικούς, πιο κοσμοπολίτες επίσης, Ελληνες των γραμμάτων και των τεχνών, ο Νίκος Καζαντζάκης και η Μελίνα Μερκούρη.

1958

Ερωτας στη χουρμαδιά. Στον φοίνικα, μάλλον. Πολλά διάσημα ζευγάρια γνωρίστηκαν ή αγαπήθηκαν στη διάρκεια του Φεστιβάλ Κανών. Ενα από τα πιο χαρακτηριστικά, που συνέχισε για δεκαετίες να τιμά τη διοργάνωση, ήταν η Σοφία Λόρεν και ο Κάρλο Πόντι. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1950, όταν εκείνος ήταν 37 χρόνων κι εκείνη 16 – ο Πόντι βρισκόταν σε διάσταση με τη σύζυγό του, Τζουλιάνα, παρ’ όλ’ αυτά παντρεύτηκε δι’ αντιπροσώπου τη Λόρεν τον Σεπτέμβριο του 1957 στο Μεξικό, όπου δύο δικηγόροι πήραν τη θέση του ζευγαριού. Το 1958 έκαναν στις Κάνες την πρώτη τους εμφάνιση ως έγγαμοι, παρότι το 1962 ακύρωσαν τον γάμο τους για ν’ αποφύγουν την κατηγορία της διγαμίας, ώς το 1965, όταν ο Πόντι πήρε διαζύγιο από την Τζουλιάνα και παντρεύτηκε και... νόμιμα τη Σοφία Λόρεν.

1966

AP Photo/Jean Jacques Levy

Η γέννηση του merchandise. Αυτή ήταν η χρονιά που το «Alfie» του Λούις Γκίλμπερτ έφερε το νέο ρεύμα του βρετανικού σινεμά στην Κρουαζέτ και τιμήθηκε με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Διαβολεμένα χαριτωμένη από τη μια, εξαιρετικά σεξιστική από την άλλη, η ταινία έφερε επίσης στις Κάνες τον... εναλλακτικό γόη Μάικλ Κέιν και το «αξεσουάρ» του. Ενα μπουκέτο από κοπέλες με λευκά, καλοκαιρινά παντελόνια, με κεντημένο τον τίτλο της ταινίας στα οπίσθια. Οχι, κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε σήμερα - ευτυχώς.

1968

AP Photo/Raoul Fornezza

Φέτος είναι η πρώτη χρονιά που το Φεστιβάλ Κανών ακυρώθηκε εξ αρχής. Ομως, το 1968 ακυρώθηκε... λίγο αφότου ξεκίνησε. Ηταν στην καρδιά του Μάη του ’68, ήταν πάνω στη γενική αντίδραση, αλλά και στην ειδική οργή με την απομάκρυνση, εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού, του Ανρί Λανγκλουά από τη θέση του διευθυντή της Ταινιοθήκης – η οργή και η επιθυμία για αλλαγή οδήγησε μια μεγάλη ομάδα εμβληματικών (τότε νεότατων) σκηνοθετών, κυρίως Γάλλων, αλλά όχι μόνο, να επιβάλουν στο Φεστιβάλ Κανών να κλείσει τις πόρτες του σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Ανάμεσά τους, ή και πρωτοστάτες, ήταν οι Ζαν-Λικ Γκοντάρ, Κλοντ Λελούς, Φρανσουά Τριφό, Λουί Μαλ, Ρομάν Πολάνσκι, Τέρενς Γιανγκ, Αλέν Ρενέ, Κάρλος Σάουρα, Μίλος Φόρμαν.

1979

AP Photo/Jean-Jacques Levy

Ενα φεστιβάλ–οικογένεια. Ο Φράνσις Φορντ Κόπολα έχει συμμετάσχει με ταινίες του πολυάριθμες φορές στο Φεστιβάλ Κανών: κέρδισε τον πρώτο του Χρυσό Φοίνικα το 1974 με τη «Συνομιλία», τον δεύτερο το 1979 με το «Αποκάλυψη τώρα». Εκείνη τη χρονιά πήγε στις Κάνες μαζί με την οκτάχρονη κόρη του, Σοφία, που φωτογραφήθηκε, λίγο νυσταγμένη, πάνω στους ώμους του μπαμπά της. Είκοσι χρόνια αργότερα, το 1999, η Σοφία Κόπολα παρουσίαζε στο Φεστιβάλ Κανών το σκηνοθετικό ντεμπούτο της, «Αυτόχειρες παρθένοι», με τον μπαμπά της να χειροκροτά στην αίθουσα.

1987

AP Photo

Η πριγκίπισσα του παραμυθιού. Το Φεστιβάλ Κανών έχει φιλοξενήσει τακτικά γαλαζοαίματους, όχι μόνο του... σινεμά, αλλά και της ζωής, με πιο χαρακτηριστική φυσικά την Γκρέις του Μονακό.

Ωστόσο, το 1987 μια άλλη πριγκίπισσα έκλεψε τις εντυπώσεις. Η πριγκίπισσα Νταϊάνα επισκέφτηκε το φεστιβάλ, ήδη επτά χρόνια παντρεμένη με τον πρίγκιπα Κάρολο, με τον οποίο, όπως ακόμα όλοι πίστευαν, είχε μια θαυμάσια σχέση. Εχοντας ήδη δείξει την ανθρωπιστική δράση της αλλά και την εγγύτητά της με τον κόσμο και τους ανθρώπους των τεχνών, η Νταϊάνα επέλεξε να φορέσει ένα αέρινο, γαλάζιο φόρεμα της Βρετανίδας Κάθριν Γουόκερ, φτιαγμένο σκόπιμα για να τη μεταμορφώσει σε πριγκίπισσα του παραμυθιού, αγαπημένη του κοινού, του τόσο πρόθυμου να πιστέψει στα παραμύθια, μέσα κι έξω από την οθόνη.

2009

© 2009 Kino International.

Η νέα Ελλάδα. Είναι η χρονιά που ο Γιώργος Λάνθιμος, πολύ μετά τον «Καλύτερό μου φίλο», λίγο μετά την «Κινέττα», έχει τραβήξει σαν μαγνήτης το ενδιαφέρον με τη νέα του ταινία «Κυνόδοντας». Η οποία κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στο τμήμα Ενα Κάποιο Βλέμμα του Φεστιβάλ Κανών και κερδίζει και το πρώτο βραβείο. Ο Λάνθιμος θα αρχίσει να αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους δημιουργούς και θα δει δύο από τις επόμενες ταινίες του, τον «Αστακό» και τον «Θάνατο του ιερού ελαφιού», να συμμετέχουν πια στο Διαγωνιστικό Τμήμα και να βραβεύονται.

2011

AP Photo/Joel Ryan, File

Η χάραξη (mediaκής) πολιτικής. Το τρομερό παιδί του ευρωπαϊκού σινεμά, τακτικός επισκέπτης του Φεστιβάλ Κανών, ο Λαρς φον Τρίερ παρουσιάζει το «Melancholia». Στη συνέντευξη Τύπου αποφασίζει να κάνει χιούμορ, με δηλώσεις που θεωρούνται αντισημιτικές (για εμάς, άγαρμπα αυτοσαρκαστικές). Το φεστιβάλ ανακηρύσσει τον Λαρς φον Τρίερ, σε μια χωρίς προηγούμενο δραματική κίνηση, persona non grata. Επτά χρόνια αργότερα όλα μοιάζουν να έχουν ξεχαστεί: ο Τρίερ επιστρέφει στο φεστιβάλ το 2018, με το «Σπίτι που έχτισε ο Τζακ», κανείς δεν ασχολείται πολύ με το συγκεκριμένο γεγονός, ίσως επειδή η ταινία είναι μία από τις πιο αδύναμές του.

2019

Photo by Joel C Ryan/Invision/AP

Ενα σοβινιστικό φεστιβάλ; Σε μια κοινωνία που προσπαθεί ν’ αλλάξει, οι Κάνες προχωρούν με δυστοκία. Σε μια πρωτοβουλία που φέρνει κοντά την Ανιές Βαρντά, την Κέιτ Μπλάνσετ, τη Μαριόν Κοτιγιάρ, την Κρίστεν Στιούαρτ, τη Σάλμα Χάγεκ, συνολικά 82 γυναίκες στέκονται σε μια σιωπηλή διαμαρτυρία στα κόκκινα σκαλοπάτια του Φεστιβάλ Κανών. Γιατί 82; Γιατί αυτός, μόνο, είναι ο αριθμός των γυναικών σκηνοθετριών, των οποίων ταινίες έχουν συμμετάσχει σε όλη την ιστορία του φεστιβάλ, απέναντι σε 1.645 άνδρες σκηνοθέτες. Οι συγκεντρωμένες γυναίκες ζητούν ίση μεταχείριση, ίσες αμοιβές και ίση συμμετοχή σε θέσεις ευθύνης.

ΣΙΝΕΜΑ
Αίθουσες γεμάτες κόσμο, εικόνες και ιδέες
Μέρα με τη μέρα παίρνει φόρα το 60ό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Επετειακό, γιορτάζοντας τις 60 διοργανώσεις από τον Σεπτέμβριο του 1960, δήλωσε την επιθυμία του να τιμά το παρελθόν, αλλά να...
Αίθουσες γεμάτες κόσμο, εικόνες και ιδέες
ΣΙΝΕΜΑ
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
Στην ιταλική πόλη έχουν φορέσει τα γιορτινά τους. Σήμερα ξεκινά η λαμπερή διοργάνωση από την οποία θα παρελάσουν κορυφαία ονόματα του κινηματογράφου. Ανάμεσά τους η Μέριλ Στριπ και ο Γκάρι Ολντμαν, η Κατρίν...
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
ΣΙΝΕΜΑ
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;
Μπορεί ο Αλμοδόβαρ να είναι ένας από τους σπουδαιότερους και ωραιότερους σύγχρονους σκηνοθέτες, αλλά σίγουρα δεν φημίζεται ως γλυκός ή προσηνής άνθρωπος. Ετσι, όταν το συννεφιασμένο πρωί μετά την επίσημη...
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;
ΣΙΝΕΜΑ
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κανών, Τιερί Φρεμό, δεν αντιμετωπίζει ποτέ την πλήρη αποδοχή στην παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου που δίνει στην έναρξη του φεστιβάλ –κι η φετινή ήταν από τις πιο αιχμηρές.
Οι Κάνες πρέπει να είναι τέλειες...
ΣΙΝΕΜΑ
Εδώ είναι Βαλκάνια;
Καθώς οι ταινίες, ειδικά ενός ανέκαθεν πολιτικά συνειδητοποιημένου και μάχιμου φεστιβάλ όπως η Berlinale, δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τις προεκτάσεις της ταυτότητας, εθνικής, φύλου,...
Εδώ είναι Βαλκάνια;
ΣΙΝΕΜΑ
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
Εχοντας φτάσει σχεδόν στη μέση της Berlinale, οι ταινίες που έχουν ξεχωρίσει είναι λίγες, αλλά δυνατές σαν γροθιές, ή ακόμα πιο πολύ, αφού η καθεμιά τους προσεγγίζει τη βία μ’ έναν τρόπο κοντινό στην κουλτούρα...
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας