Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το αντιπολεμικό δράμα με τις... Χρυσές Σφαίρες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το αντιπολεμικό δράμα με τις... Χρυσές Σφαίρες

  • A-
  • A+
Η νέα ταινία του Σαμ Μέντες «1917», που θα πρωταγωνιστήσει στα φετινά Οσκαρ, είναι ένα φιλμ ρηξικέλευθο. Σίγουρα δεν είναι εξίσου αριστουργηματική, σεναριακά, ως μια αντιπολεμική ταινία, ειδικά ως νέα προσθήκη σ’ ένα δοξασμένο είδος. Ακόμα στους κινηματογράφους: «Η ομορφιά της ύπαρξης», μια πολυπόθητη, πολυαναμενόμενη βύθιση στο ονειρικό και τόσο ανθρώπινο σύμπαν του Ρόι Αντερσον, «Corpus Christi», η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία υποψήφια, φέτος, για το Οσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας, του Πολωνού Γιαν Κομασά, «Ενα ψηλό κορίτσι», ένα από τα πιο δημιουργικά σκηνοθετημένα και πιο επώδυνα δράματα που έχουμε δει τελευταία, του Ρώσου Κάντεμιρ Μπαλάκοφ.

1917 (Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, 2019, 119΄) ★★★½☆

● σκηνοθεσία: Σαμ Μέντες
● ηθοποιοί: Τζορτζ ΜακΚέι, Ντιν-Τσαρλς Τσάπμαν, Κόλιν Φερθ, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς

Η νέα ταινία του Σαμ Μέντες, που κέρδισε ήδη τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας και που θα πρωταγωνιστήσει στα φετινά Οσκαρ, είναι ένα φιλμ ρηξικέλευθο, ένα αριστουργηματικό υπόδειγμα της δουλειάς του διευθυντή φωτογραφίας Ρότζερ Ντίκινς και μια ωδή στην ομαδικότητα και αλληλεξάρτηση ενός κινηματογραφικού συνεργείου. Σίγουρα δεν είναι εξίσου αριστουργηματική, σεναριακά, ως μια αντιπολεμική ταινία, ειδικά ως νέα προσθήκη σ’ ένα δοξασμένο είδος.

Στην καρδιά του Α΄ Παγκόσμιου, στα βρετανικά χαρακώματα, σ’ έναν νεαρό στρατιώτη, τον Μπλέικ, ανατίθεται μια παρακινδυνευμένη αποστολή: να διασχίσει το πρόσφατα εγκαταλελειμμένο γερμανικό στρατόπεδο και να φτάσει, πριν ξημερώσει η επόμενη μέρα, σ’ έναν άλλο βρετανικό λόχο για να παραδώσει ένα μήνυμα που θα διασώσει 1.600 πολεμιστές, ανάμεσά τους τον μεγάλο του αδελφό. Ο Μπλέικ παίρνει μαζί του τον συστρατιώτη του, Σκο, γιατί εκείνη τη στιγμή βρίσκεται τυχαία δίπλα του, λίγες προμήθειες, στοιχειώδεις οδηγίες κι ένα χαιρετισμό συγκατάβασης από τους ανωτέρους του – κι οι δύο νέοι ξεκινούν.

Το «1917» δίνει την αίσθηση ενός μονοπλάνου 119 λεπτών – είναι, στην πραγματικότητα, μια σειρά από καμιά δεκαριά, μεγαλειώδη και εξαιρετικά απαιτητικά μονοπλάνα, μ’ ένα σκόπιμο fade to black στη μέση της δράσης, που χωρίζει την ταινία σε δύο μέρη. Το πρώτο αποδίδει συναρπαστικά το αναλώσιμο της ανθρώπινης ύπαρξης σε κατάσταση πολέμου. Δύο άγνωστοι μεταξύ τους άντρες, παιδιά σχεδόν, καλύπτουν τους κύκλους της εμπόλεμης κατάστασης, καθώς η κάμερα, μία στο χέρι, μία χαμηλά, στη γη, μία σε γερανό, κάνει κύκλους γύρω από την απονενοημένη διαδρομή τους. Σ’ ένα σύμπαν που αποτελείται μόνο από λάσπη, συρματοπλέγματα και πτώματα σε σήψη, ο Μπλέικ και ο Σκο γίνονται ένα με το χώμα, σώζουν ο ένας τον άλλον, σώζουν τον ξένο, τον εχθρό, σώζουν τα ψήγματα ζωής και λογικής που τους μένουν, εκδικούνται για ένα τραύμα πανανθρώπινο, κουβαλώντας μια ευθύνη κατεπείγουσα που δεν είναι δική τους. Μέχρι που πέφτει το απόλυτο μαύρο.

Στο δεύτερο μέρος, το ύφος είναι διαφορετικό. Ξεκινά με μια σεκάνς, από τις πιο καθηλωτικές της ταινίας, νυχτερινή, απόκοσμη, ίσως ονειρική, φωτισμένη μόνο από φωτοβολίδες που πέφτουν σ’ ένα μακρινότερο πεδίο μάχης, ρίχνοντας στα χαλάσματα σκιές σαν υπερμεγέθη φαντάσματα που κινούνται. Από αυτό το βαθιά υπαρξιακό «διάλειμμα» της δράσης και μετά, η ταινία ξεχνά, λες, την ευαισθησία της, τον σκληρό αντιπολεμικό κι ανθρωπιστικό πυρήνα της, την ιδιαιτερότητα της σύμβασής της και γίνεται μια ταινία επιβίωσης. Από το «Σταυροί στο Μέτωπο» σ’ ένα «The Revenant», μια διαδρομή σεναριακά πολύ πιο απλοϊκή και... υπερηρωική, ενισχυμένη από τη μουσική του Τόμας Νιούμαν και τις mainstream επιδιώξεις της. Η αγωνία σου γίνεται μεγαλύτερη για να μη χάσεις τον ήρωα από τα μάτια σου ή για να δεις αν θα τα βγάλει πέρα και σ’ αυτή τη δοκιμασία ενάντια στη φύση και τον χρόνο, παρά για το αν θα τα καταφέρει να διατηρήσει την ψυχή του και το πνεύμα του.

Σε κάθε περίπτωση, το να πετύχει μια ταινία ταυτόχρονα σεναριακά, σκηνοθετικά, ερμηνευτικά και τεχνικά περιορίζεται σε λίγους δημιουργούς, γραμμένους στα βιβλία της κινηματογραφικής ιστορίας: κι αν ο Σαμ Μέντες χάνει το στοίχημα, το χάνει μόνο απέναντί τους. Από την άλλη πλευρά, ο Ρότζερ Ντίκινς, επειδή είναι ο ένας από τους λίγους αληθινά εμβληματικούς διευθυντές φωτογραφίας της εποχής μας, κερδίζει το δικό του στοίχημα, κάνοντας έναν φαινομενικά τόσο απλό κύκλο, που ξεκινά από μια συστάδα δέντρων και καταλήγει σε ένα, μοναχικό, έχοντας περάσει από δικές του «δοκιμασίες» μεγαλειώδεις και πρωτοφανείς. Κι ακόμα το κερδίζει... η ουσία του σινεμά, μια κι αυτή είναι μια ταινία βγαλμένη από την απόλυτη, συμπαγή προετοιμασία και συνεργασία μιας εξαιρετικής ομάδας επαγγελματιών που φαίνεται, ξεκάθαρα, ότι δούλεψε ως ένα, αλλιώς η ταινία δεν θα υπήρχε. Κι αυτό, αλήθεια, είναι και πανέμορφο και ηρωικό.

⧐ CINERAMA, NOVACINEMA ODEON ΓΛΥΦΑΔΑ, NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, ODEON ΟΠΕΡΑ, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΒΑΝΑ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΛΙΚΗ Ν.ΜΑΚΡΗ, ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΣΙΝΕΑΚ, ΦΟΙΒΟΣ
 

Η ομορφιά της ύπαρξης (Om det oändliga, Σουηδία, Γερμανία, Νορβηγία, 2019, 78΄) ★★★☆☆

● σκηνοθεσία: Ρόι Αντερσον
● ηθοποιοί: Μπενκτ Μπέργκιους, Ανια Μπρομς

Μια πολυπόθητη, πολυαναμενόμενη βύθιση στο ονειρικό και τόσο ανθρώπινο σύμπαν του Ρόι Αντερσον, μια πενταετία μετά το «Ενα περιστέρι έκατσε σ’ ένα κλαδί, συλλογιζόμενο την ύπαρξή του». Μια ταινία όχι από τις πιο σαρωτικές του Σουηδού δημιουργού, αλλά περισσότερο ένα «επισκεπτήριο», ένα μικρό κολάζ της ιδιοσυγκρασιακής, τρυφερής και αλλόκοτης οπτικής του στο χτες και το σήμερα.

Με την καθοδήγηση μιας βγαλμένης από παραμύθι αφήγησης, η ταινία οδηγείται από τον ουρανό πάνω από την εμπόλεμη Κολονία, εκεί όπου πετά ένα ερωτευμένο ζευγάρι, στο πεζοδρόμιο όπου, κάτω από τη βροχή, ένας μπαμπάς δένει τα κορδόνια της μικρής κόρης του, στον χορό που στήνεται έξω από ένα καφέ, στο στρατόπεδο αιχμαλώτων όπου οδηγείται ένας ηττημένος στρατός. Ιστορίες μικρές κι ασήμαντες και γι’ αυτό καθοριστικές, αντιπροσωπευτικές, συνθέτουν το εφήμερο, αναλώσιμο της ανθρώπινης ζωής. Μικρές κοινωνικές «βινιέτες» που συνδέονται σ’ ένα παραμύθι που θυμίζει σκόπιμα και, μ’ έναν υπέροχο τρόπο, αταίριαστα, τις Χίλιες και Μια Νύχτες, εναλλάσσουν το χιούμορ και την τρυφερότητα, το παράλογο με το ωμό, το σημαντικό με το ανούσιο που, στον κόσμο του Αντερσον και γι’ αυτό και στον δικό μας, είναι το σημαντικότερο.

⧐ ΑΣΤΥ, ΠΤΙ ΠΑΛΑΙ
 

«Corpus Christi» (Boze Cialo, Πολωνία, 2019, 115΄) ★★★½☆

● σκηνοθεσία: Γιαν Κομασά
● ηθοποιοί: Μπάρτος Μπιελένια, Αλεξάντρα Κονιέζνα, Ελίζα Ρισεμπέλ

Ο 20χρονος Ντάνιελ ολοκληρώνει τον χρόνο του στο αναμορφωτήριο, εκεί όπου, χάρη σ’ έναν φωτισμένο ιερέα, ανακάλυψε τον Θεό. Βγαίνοντας, ο Ντάνιελ θα ήθελε να γίνει κι ο ίδιος παπάς, αλλά το ποινικό μητρώο τού το απαγορεύει. Μόνο που ο φλογισμένος νεαρός είναι αποφασισμένος να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του: αντί να πάει στο εργοστάσιο ξυλείας, όπου τον περιμένει δουλειά, πείθει, μ’ ένα κλεμμένο ιερατικό κολάρο, τον παπά της ενορίας ότι ανήκει κι αυτός στον κλήρο και, σταδιακά, παίρνει τη θέση του, βασισμένος σ’ ένα ψέμα που, ωστόσο, δίνει έμπνευση και παρηγοριά στην πληγωμένη από μια τραγωδία κοινότητα.

Στην τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του, βραβευμένη στο Φεστιβάλ Βενετίας και υποψήφια, φέτος, για το Οσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας, ο Πολωνός Γιαν Κομασά χτίζει σαν θρίλερ μια ιστορία εξιλέωσης, ένα στοχασμό για το τι σημαίνει πίστη και πώς η σημασία της αλλοιώνεται από τις ανθρώπινες συμβάσεις και προκαταλήψεις. Για το ποια είναι τα πραγματικά παιδιά του Θεού, όποιος κι αν είναι ο Θεός τους. Το κάνει, όμως, με ένταση και αμεσότητα, με σινεμά σωματικό, σάρκινο κι ευαίσθητο, με μια ειλικρίνεια που προσφέρεται για ταύτιση, όσο ειδικά κι αν είναι τα δεδομένα της (βασισμένα, ωστόσο, σε πραγματική ιστορία). Η ηθική ισορροπία, η υπόνοια της βίας που παραμονεύει και στις πιο ήσυχες στιγμές του, το ανυπέρβλητο ερώτημα του αν μπορεί ο άνθρωπος να χειριστεί τη μοίρα του, οδηγούν το σενάριο σ’ ένα τελευταίο μέρος αναμενόμενο, όχι εξίσου αιχμηρό με την ώς εκεί πορεία της ταινίας. Με τη συμβολή, ωστόσο, του πρωταγωνιστή, Μπάρτος Μπελένια, μ’ αυτό το βλέμμα μεταξύ παράνοιας, κόλασης και σωτηρίας, που χαράζεται στο μυαλό για πάντα και με μια εξισορρόπηση σωματικότητας και πνευματικότητας που αγγίζει την τελειότητα, το «Corpus Christi» αναδεικνύεται σ’ ένα από εκείνα τα μικρά καλλιτεχνικά διαμάντια που κάνουν τη διαφορά στο σύγχρονο ευρωπαϊκό σινεμά.

⧐ ΑΘΗΝΑΙΟΝ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΙΝΤΕΑΛ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ
 

Ενα ψηλό κορίτσι (Dylda, Ρωσία, 2019, 130΄) ★★★☆☆

● σκηνοθεσία: Κάντεμιρ Μπαλάκοφ
● ηθοποιοί: Βικτόρια Μιροσνιτσένκο, Βασιλίσα Περελίγκινα

Στο Λένινγκραντ του 1945, στην πόλη με τα κατεστραμμένα κτίρια και τους ακόμα πιο κατεστραμμένους ανθρώπους, η Ιγια, μια ψηλόλιγνη κοπέλα, σαν «στέκα», όπως είναι κι ο τίτλος της ταινίας, ξεχωρίζει ανάμεσα σ’ όλους. Καθώς η Ιγια φροντίζει τους τραυματίες του πολέμου στο τοπικό νοσοκομείο, η σχέση της με τον θάνατο γίνεται όλο και πιο σαρωτικά στενή – κι η ταινία μια τολμηρή καταγραφή του ανθρώπινου ενστίκτου επιβίωσης σ’ ένα κομμάτι της ρωσικής ιστορίας που λίγο εμφανίζεται στο σινεμά. Η Ιγια πολέμησε, μαζί με τη φίλη της, τη Μάσα. Ο πόλεμος της άφησε μια πάθηση, κάθε τόσο, σε στιγμές συναισθηματικής φόρτισης, «παγώνει» για λίγο, χάνει κομματάκια χρόνου από τη ζωή της. Η Ιγια φροντίζει, ταυτόχρονα, το μικροσκοπικό αγοράκι που, γρήγορα μαθαίνεις, είναι της Μάσα. Οταν η Μάσα επιστρέψει κι εκείνη από το μέτωπο, η συνάντηση των δύο φιλενάδων δεν θα μοιάζει με τίποτε λιγότερο από μια αρχαιοελληνική τραγωδία.

Δύο χρόνια μετά το σοκαριστικό «Tesnota / Οι δικοί μου άνθρωποι», ο Ρώσος Κάντεμιρ Μπαλάκοφ παρουσιάζει ένα από τα πιο δημιουργικά σκηνοθετημένα και πιο επώδυνα δράματα που έχουμε δει τελευταία, φωτογραφημένο, σκόπιμα, στα βαθιά κόκκινα και πράσινα και κίτρινα ενός πολύτιμου κοσμήματος ή της ανθρώπινης σκουριάς. Οσο, στο πρώτο μέρος του, το φιλμ καταπιάνεται με τη διάσταση του ανθρώπινου μεταπολεμικού ναυαγίου και με το αίνιγμα της ηρωίδας του είναι αφοπλιστικό, αλλά στη συνέχεια κυλά στο μονοπάτι ενός μελοδράματος με δόσεις σεναριακής υπερβολής και χάνει μέρος από τη μοναδικότητά του. Ομως το «Ψηλό κορίτσι», με το βραβείο Σκηνοθεσίας από το «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Κανών στο χέρι, στοιχειοθετημένο με βάση το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ Σβετλάνα Αλεξέιβιτς, «The Unwomanly Face of War», στοιχειώνει με το δράμα του, αποκαλύπτει ένα μεγαλειώδες, όσο και τραγικό, προφίλ της θέσης της γυναίκας στον πόλεμο – και συγκεκριμένα της Ρωσίδας στον Β΄ Παγκόσμιο, αλλά σίγουρα όχι μόνο – και γίνεται βίωμα ως μια σαρωτική αντιπολεμική ιστορία από την οποία θ’ απέστρεφες το βλέμμα, αν δεν ήταν τόσο αλλόκοτη και τόσο όμορφη.

⧐ ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΔΑΝΑΟΣ, ΔΙΑΝΑ, ΕΛΛΗ


 
ΣΙΝΕΜΑ
Κατασκοπευτικό θρίλερ με Πενέλοπε Κρουζ και φρέσκες... επαναλήψεις
Ο Ολιβιέ Ασαγιάς, ο Γάλλος δημιουργός που τόσο συχνά έχει διακριθεί για τις ευρωπαϊκές ταινίες του παρουσιάζει το ισπανόφωνο θρίλερ κατασκοπίας «Αβάνα, η πόλη των κατασκόπων».
Κατασκοπευτικό θρίλερ με Πενέλοπε Κρουζ και φρέσκες... επαναλήψεις
ΣΙΝΕΜΑ
Ενας σύγχρονος Ουγκό στο παρισινό γκέτο
Πρώτη ταινία μυθοπλασίας του ντοκιμαντερίστα Λατζ Λι, οι «Αθλιοι» είναι μια σύγχρονη θεώρηση της σχέσης της εξουσίας με τους «πληβείους», μια υπενθύμιση των σκονισμένων ιδεών της ελευθερίας και της ισότητας,...
Ενας σύγχρονος Ουγκό στο παρισινό γκέτο
ΣΙΝΕΜΑ
«Ο Κεν Λόουτς ήταν ο ήρωάς μου»
Ντέμπι Χάνιγουντ: Πώς η 47χρονη εκπαιδευτικός ξαφνικά έγινε η πρωταγωνίστρια στη νέα ταινία «Δυστυχώς, απουσιάζατε», του σπουδαίου Βρετανού σκηνοθέτη
«Ο Κεν Λόουτς ήταν ο ήρωάς μου»
ΣΙΝΕΜΑ
Αγιογραφία Βαρουφάκη από Γαβρά και Χοακίν Φίνιξ για Οσκαρ
Ο Κώστας Γαβράς την πίστη που ο ίδιος νιώθει, στην ταινία «Ενήλικοι στην αίθουσα» δεν καταφέρνει στιγμή να τη μετουσιώσει κινηματογραφικά σε κάτι παραπάνω από ένα μονόπλευρο «λυσάρι» της ταραγμένης πολιτικής...
Αγιογραφία Βαρουφάκη από Γαβρά και Χοακίν Φίνιξ για Οσκαρ
ΣΙΝΕΜΑ
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
Στην ιταλική πόλη έχουν φορέσει τα γιορτινά τους. Σήμερα ξεκινά η λαμπερή διοργάνωση από την οποία θα παρελάσουν κορυφαία ονόματα του κινηματογράφου. Ανάμεσά τους η Μέριλ Στριπ και ο Γκάρι Ολντμαν, η Κατρίν...
Τα 5 ζευγάρια της Μόστρα
ΣΙΝΕΜΑ
H Ζιλιέτ Μπινός χαμένη στα ψέματα του Facebook
Διασκευάζοντας το μυθιστόρημα της Καμίλ Λοράνς, ο Σαφί Νεμπού δοκιμάζει μια διατριβή στην πρόσφορη υποκρισία των social media. Στήριγμα η παρουσία και η ερμηνεία της Ζιλιέτ Μπινός, που μπορεί να κάνει κάθε...
H Ζιλιέτ Μπινός χαμένη στα ψέματα του Facebook

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας