Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αν πάρω τη ζωή στα σοβαρά... πέθανα

Αντονι Χόπκινς

EPA/ADAM S DAVIS
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αν πάρω τη ζωή στα σοβαρά... πέθανα

  • A-
  • A+
Το ίδιο πειστικός και ακαταμάχητος, είτε ερμηνεύει έναν πωρωμένο εγκληματία είτε έναν θρησκευτικό αρχηγό, όπως στην τελευταία του ταινία «Οι δύο Πάπες», ο σπουδαίος Ουαλός ηθοποιός εξομολογείται στην «Εφ.Συν.» πώς τώρα τελευταία ανακάλυψε τον Θεό, τι σκέφτεται για τον θάνατο, τι τον κάνει να γελάει, τι τον συγκινεί μέχρι δακρύων και γιατί δεν έχει χρόνο για μιζέριες.

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ

Οταν έχεις τον Αντονι Χόπκινς πρόσωπο με πρόσωπο νιώθεις σαν μαθητής μπροστά σε δάσκαλο. Με άλλα λόγια, σε πείθει. Από την αρχή της καριέρας του αρίστευε σε ρόλους που απαιτούν την έκφανση κύρους, αθέμιτου όπως στη φημισμένη ταινία «Η σιωπή των αμνών» (1991) ή θεμιτού όπως στον ρόλο του Βασιλιά Λιρ (2018) ή, ακόμα πιο πρόσφατα, του Πάπα Βενέδικτου στην τελευταία ταινία του Βραζιλιάνου σκηνοθέτη Φερνάντο Μεϊρέγιες «The Τwo Popes»/ «Οι δύο Πάπες».

Εκτός όμως από την πειστικότητά του, ο Ουαλός ηθοποιός, ο οποίος διανύει την όγδοη δεκαετία της ζωής του, έχει ένα επιπλέον χάρισμα που λειτουργεί παράλληλα με τη δύναμη που εκπέμπει: τη γλυκύτητα της γοητείας. Πραγματικά, ο συνδυασμός του αγγελικού του χαμόγελου με τον βαρύγδουπο λόγο ενός πωρωμένου εγκληματία ή ενός θρησκευτικού αρχηγού είναι απλά ακαταμάχητος.

Με τον Τζόναθαν Πράις σε σκηνή της ταινίας

Παρόλο που ο ίδιος πρώτος το παραδέχεται πως δεν παίρνει τη δουλειά του πολύ στα σοβαρά, η παρουσία του παραμένει επιβλητική στο έπακρο.

• Η ταινία «Οι δύο Πάπες» μιλάει για τη σχέση του πάπα Βενέδικτου και του Αργεντινού καρδινάλιου Μπεργκόλιο, ο οποίος διαδέχτηκε τον πρώτο ως πάπας Φραγκίσκος. Η ταινία μάς θυμίζει τη χαμένη τέχνη της συζήτησης. Συμφωνείτε ότι οι συζητήσεις έχουν αντικατασταθεί από τεχνολογικές συνδιαλλαγές;

Δεν είμαι κοινωνιολόγος. Ισως η κινητή τηλεφωνία μας έχει βλάψει, δεν το ξέρω. Αυτό που ξέρω όμως είναι ότι με το χιούμορ και το γέλιο δίνουμε μια αίσθηση ανεκτικότητας στους άλλους. Ολοι είμαστε θυμωμένοι και πικραμένοι, δεν μιλάμε μεταξύ μας, ζούμε μες στην αγωνία και την οργή, αφού αισθανόμαστε ότι οδηγούμαστε προς την εξαφάνιση από στιγμή σε στιγμή. Δεν έχω χρόνο να αφιερώσω στη μιζέρια λοιπόν (γέλια). Καλύτερα να το διασκεδάσω. Γιατί αν πάρω τα πράγματα στα σοβαρά, πέθανα. Κι αν δεν έχω το γέλιο και το χιούμορ στη ζωή, πέθανα.

• Στην ταινία παίζετε τον θρησκευτικό αρχηγό του καθολικισμού. Μιλήστε για τη δική σας πνευματικότητα.

Κάποτε ήμουν, θα έλεγα, άθεος ή αγνωστικιστής. Αλλά πρόσφατα, αρκετά πρόσφατα μάλιστα, κατάλαβα ότι είμαι μάλλον εντελώς ανίδεος. Πρόκειται για μια υπέροχη αίσθηση. Τελευταία, ήμασταν στην Ουαλία με τη γυναίκα μου, εγώ δουλεύοντας σε μια ταινία κι αυτή σε ένα ντοκιμαντέρ γύρω από τη ζωή μου –ποιος ξέρει γιατί (γέλια) –, οπότε πήρε συνέντευξη από μια παλιά δασκάλα μου που ζει ακόμα.

Οταν τη ρώτησε πώς ήμουν ως μαθητής εκείνη απάντησε πως ήμουν μια χαμένη υπόθεση. Είπε ότι όταν τελείωσα το σχολείο δεν είχε καμιά ελπίδα για μένα, ήμουν ανορθόγραφος, δεν μ’ ενδιέφερε ο αθλητισμός, ούτε καν συμμετείχα στις σχολικές θεατρικές παραστάσεις... Δεν μπορούσε να εξηγήσει το γεγονός ότι μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια ήμουν αντικαταστάτης του Λόρενς Ολίβιε στο Εθνικό Θέατρο. Σας στο λέω αυτό γιατί ούτε κι εγώ μπορώ να το εξηγήσω...

Το 1984, πάλι, βρισκόμουν στη Ρώμη για μια τηλεοπτική σειρά γύρω από τον Μουσολίνι με τον Μπομπ Χόσκινς – «Εγώ και ο Ντούτσε». Τότε συνάντησα έναν οξύνου παπά από το Βατικανό, ο οποίος με κάλεσε να πιούμε καφέ μια μέρα και με ρώτησε: «Ποιο είναι το πρόβλημά σου;» Του είπα πως δεν ξέρω.

«Θες να βρεις τον Θεό;», συνέχισε. «Δεν ξέρω». «Πιστεύεις;», «Δεν ξέρω». Τότε αυτός απάντησε, «μην ανησυχείς, παπάς είμαι». Μου είπε ότι κι αυτός είχε χάσει την πίστη του για πολλά χρόνια, έζησε την εισβολή του Χίτλερ στην Αυστρία, και μόνο όταν γύρισε στη Ρώμη, πολλά χρόνια μετά, ξαναβρήκε τον Θεό. Μου είπε πως κι εγώ έμελλε να ξανάρθω στη Ρώμη όπου θα με περίμενε μεγάλη έκπληξη. Και μόλις πριν από λίγο καιρό συνειδητοποίησα πως όντως έπαιξα τον Πάπα στη Ρώμη... Μα και βέβαια υπάρχει Θεός!

Παρατηρώ τα χέρια μου και το σώμα μου καθώς γερνάει και σκέφτομαι: Φυσικά και υπάρχει κάτι μεγαλύτερο από μένα, το μεγάλο Είναι, εγώ δεν είμαι τίποτα, απολύτως τίποτα. Και το ωραίο είναι ότι όπως δεν μπορώ να πιστωθώ οτιδήποτε καλό έχει συμβεί στη ζωή μου, με τον ίδιο τρόπο δεν μπορώ και να χρεωθώ το φταίξιμο. Αισθάνομαι ότι η ζωή μου είναι ένα ταξίδι που εξελίσσεται πέρα από την κατανόησή μου, οδηγημένο από μια μεγάλη και άγνωστη δύναμη.

Ναι, λοιπόν, πιστεύω πλέον ότι υπάρχει κάτι απέραντο, κάτι που το ονομάζω Θεό. Ναι, λοιπόν, έχω το πνεύμα μέσα μου και είμαι πιο ευτυχισμένος τώρα από ποτέ. Και γελάω τώρα πιο πολύ από ποτέ γιατί όλα αυτά μου φαίνονται σαν μια φάρσα. Ολοι θα πεθάνουμε.

Οπως είπε ο Τ.Σ. Ελιοτ: «Είδα τη στιγμή του μεγαλείου μου να σβήνει και είδα τον χάροντα να με κρατάει από το παλτό χαχανίζοντας, και, με λίγα λόγια, φοβόμουν». Ο θάνατος έρχεται σ’ όλους. Οταν το αποδέχεσαι αυτό, συμβαίνει κάτι το εκπληκτικό. Το είπε ο Καρλ Γιουνγκ: όταν αποδεχόμαστε τη θνητότητά μας, αρχίζουμε να τη βλέπουμε στον ορίζοντα.

Τι ατζέντηδες και κόκκινα χαλιά, όταν ξαφνικά, στην τρίτη ηλικία, τι βλέπεις; Τον θάνατο. Γι’ αυτό αγαπώ πολύ τη ζωή, δεν έχω χρόνο να σπαταλήσω παρέα με τους μίζερους πια. Οι νέοι ζουν μες στη μιζέρια. Τους λέω, ελάτε, ξυπνήστε. Και δεν είμαι ευαγγελιστής...

• Πηγαίνετε στην εκκλησία; Οταν ήσασταν μικρός; Τώρα;

Οχι, οι γονείς μου ήταν άθεοι και δεν πηγαίναμε ποτέ στην εκκλησία. Στη Νέα Υόρκη όμως επισκεπτόμουν συχνά τον Ναό του Αγίου Πατρίκιου και παρατηρούσα τον κόσμο που προσευχόταν... Οταν το 1973 επισκέφθηκα τον Πανάγιο Τάφο στην Ιερουσαλήμ είδα καλόγριες να προσκυνούν και ένιωσα μια ανατριχίλα.

Δεν ήξερα τι ήταν, η λογική δεν με άφηνε να πιστέψω και νόμιζα ότι τα ήξερα όλα... Χαίρομαι που δεν ισχύει πια αυτό. Την ίδια χρονιά, όταν γύρισα στο Σαν Φρανσίσκο για μια ταινία με την Γκόλντι Χον, ανακάλυψα το βιβλίο του Βίκτορ Φρανκλ «Το νόημα της ζωής», σχετικά με την επιβίωσή του στο Αουσβιτς, το οποίο με συγκίνησε βαθιά. Καταλάβαινα ότι κάτι άλλαζε μέσα μου, αν και πέρασα ακόμα έναν χρόνο στην κόλαση του αλκοολισμού.

Οταν τελικά μετακόμισα στην Καλιφόρνια, συνειδητοποίησα ότι δεν έλεγχα εγώ τα πράγματα και ότι ήμουν αποδεκτός ακόμα κι αν εγώ ο ίδιος δεν αποδεχόμουν τον εαυτό μου. Θεία Χάρις ή όχι, αυτή ήταν η στιγμή που απέκτησα συνείδηση του Είναι και βρέθηκα στο σημείο όπου η επιλογή μου ήταν μεταξύ ζωής και θανάτου. Κατάλαβα πως ήθελα να ζήσω και το κατάλαβα με δύναμη.

Είπα «τέρμα με το αλκοόλ, εδώ αρχίζω να ζω, όλα όσα έχουν συμβεί ώς τώρα δεν είναι άσκοπα, μην ξεχνάς ούτε στιγμή, αλλά μπρος, προχώρα στη ζωή». Αυτό ήταν. Ολα άλλαξαν τότε, πριν από 44 χρόνια. Δεν είμαι σίγουρος τι σημαίνει πνεύμα, μάλλον το ότι όλα είναι ένα... Πάντως, πρέπει να γελάμε.

• Είστε σχεδόν 82 χρόνων, αλλά συνεχίζετε να εργάζεστε ακάθεκτος. Πού βρίσκετε τέτοια ενέργεια;

Από τη γνώση ότι μια μέρα θα πεθάνω (γέλια). Ξέρω ότι σας φαίνεται μακάβριο αυτό που λέω, αλλά αυτή είναι η ζωή. Δεν πρόκειται για πρόβα, η ζωή συμβαίνει κάθε μέρα. Τα τελευταία τέσσερα - πέντε χρόνια έχω δουλέψει πολύ σκληρά, πρώτα με τον Βασιλιά Λιρ, μετά τον Πάπα, ενώ στην ταινία «Τhe Father» παίζω έναν άνδρα που πάσχει από άνοια. Οταν δουλεύω σε έναν ρόλο δεν κάνω τίποτα άλλο από το να μαθαίνω τα λόγια μου καλά.

Ομως όταν παίζεις έναν άνθρωπο με άνοια ο εγκέφαλος αρχίζει να το πιστεύει. Δεν έχει αίσθηση του χιούμορ, ούτε είναι πολύ έξυπνος. Ο νους είναι κάτι άλλο, αλλά ο εγκέφαλος ξέρει μόνο αν είναι ώρα να σκοτώσεις ή να σκοτωθείς (γέλια). Γύρισα από την ταινία με άνοια, λοιπόν, τα πόδια μου και η πλάτη μου πονούσαν και πίστεψα ότι θα πέθαινα (γέλια).

Αποφασίζω όμως και κάνω δίαιτα, ξεκουράζομαι όταν το χρειάζομαι, ασκούμαι μέχρι που αρχίζω να αισθάνομαι καλύτερα, η ενέργειά μου αρχίζει να επιστρέφει. Πρέπει πάντα να διατηρούμε μια ισορροπία γιατί όταν νομίζεις ότι πρέπει να ξεκουραστείς και να σταματήσεις, να σου ο θάνατος! Ολα εδώ πάνω είναι, στο κεφάλι μας.

• Υπάρχει διαφορά στον τρόπο που προσεγγίζετε τους ρόλους σας τώρα σε σχέση με τα πρώτα χρόνια της καριέρας σας; Τι έχει αλλάξει;

Η μόνη διαφορά είναι ότι έχω γεράσει. Η προσέγγισή μου παραμένει ίδια. Δεν ερευνώ τους χαρακτήρες μου, ούτε παθαίνω εμμονές. Με ρωτούν πώς έπαιξα τον μπάτλερ και τους λέω «στέκομαι ακίνητος και δεν μιλάω πολύ». Με ρωτούν πώς έπαιξα τον Χάνιμπαλ Λέκτερ και τους λέω «στέκομαι ακίνητος και δεν μιλάω πολύ» (γέλια).

Πώς παίζεις τον Πάπα; Βάζεις τα ράσα (γέλια). Δεν κάνω κάποια έντονη προετοιμασία, δεν εφαρμόζω κάποια μέθοδο. Κάποιοι ηθοποιοί κλείνονται σε ντουλάπες για να βρουν τον χαρακτήρα τους. Εγώ δεν μπορώ να τα κάνω αυτά γιατί μ’ αρέσει να πίνω τον καφέ μου, να διασκεδάζω και να γελάω.

Στο μόνο που είμαι αυστηρός είναι να μαθαίνω τα λόγια μου τόσο καλά ώστε να είναι μέσα μου και, όταν πάω στο γύρισμα, να γίνεται κάτι σαν παρτίδα του τένις. Εχει σημασία για έναν ηθοποιό να παραμένει χαλαρός στο σώμα έτσι ώστε τα λόγια να εκφέρονται ελεύθερα.

• Είστε άνθρωπος με ήθος;

Ναι. Είμαι αμαρτωλός άνθρωπος όπως όλοι μας, αλλά προσπαθώ να φέρομαι καλά. Αυτό είναι όλο. Ερμηνεύοντας τον Πάπα άρχισα να σκέφτομαι τι συμβαίνει στην Αμερική. Ο Υιός του Ανθρώπου το είπε πριν από 2.000 χρόνια «όποιος από εσάς είναι αναμάρτητος ας ρίξει πρώτος την πέτρα».

Αλλά τώρα εκτελούμε ανθρώπους με τη θανατική ποινή χωρίς καν σωστή δικαστική διαδικασία. Πρόκειται για κάτι τρομερό και εξοργιστικό... Ας το συζητήσουμε το πράγμα αντί να κακομεταχειριζόμαστε, να ταπεινώνουμε και να οδηγούμε τους ανθρώπους στην αυτοκτονία. Δεν αναφέρομαι σε κάτι συγκεκριμένο. Τα ίδια συμβαίνουν και στη δική μου χώρα.

• Νιώθετε τα συναισθήματα των χαρακτήρων που ερμηνεύετε, ειδικά όταν πρόκειται για δραματικούς ρόλους όπως αυτόν του Βασιλιά Λιρ; Κλαίτε καμιά φορά;

Συχνά, κλαίω πολύ συχνά... Υπήρξε μια στιγμή όταν ήμουν 7 χρόνων που έζησα κάτι τραγικό, όταν ένας κοντινός μου άνθρωπος έκανε κάτι φριχτό σ’ ένα αθώο ζωάκι – δεν μπορώ καν να σας το περιγράψω. Το συμβάν με γέμισε θυμό και θλίψη, τόσο πολύ που θα μπορούσα να κλάψω ακόμα και τώρα.

Μόνο πρόσφατα έχω καταφέρει να συγχωρήσω μέσα μου τον άνθρωπο αυτό, έναν συγγενή μου, και τον εαυτό μου για τον θυμό που ένιωσα απέναντί του... Είναι σαν ένα μεγάλο χέρι μέσα μου να έχει ξεσχίσει μέσα μου τα εσωτερικά τοιχώματα της ψυχής μου, τις χρόνιες άμυνές μου, προκαλώντας μου πόνο και κλάμα.

Δεν πρόκειται για κατάθλιψη, αλλά κάτι άλλο που πονάει και με ταπεινώνει γιατί σαν άνδρας δεν κλαις. Είναι κάτι όμως που πηγάζει από μέσα μου. Δακρύζω με το παραμικρό. Δεν ντρέπομαι πια. Το κάθε τι με συγκινεί. Παρατηρώ τη γάτα μου, το σκυλάκι που σώσαμε με τη γυναίκα μου, και συγκινούμαι βαθιά. Οπως βλέπετε, έχω τα συναισθήματα έτοιμα, δεν χρειάζεται να προετοιμαστώ για να τα εκφράσω.

ΣΙΝΕΜΑ
Τα θερινά επιμένουν... με ασιατικό love story και με Ντε Νίρο
Με την αναστολή λειτουργίας των κλειστών αιθουσών, οι περισσότερες νέες ταινίες αναβλήθηκαν. Επιβιώνουν μια γλυκύτατη πρεμιέρα από τη Σιγκαπούρη, μια κωμωδία με τον Ρόμπερτ ντε Νίρο και οι Νύχτες Πρεμιέρας .
Τα θερινά επιμένουν... με ασιατικό love story και με Ντε Νίρο
ΣΙΝΕΜΑ
Η γυναικεία δύναμη της Ντίσνεϊ
Με φιλμογραφία που επικεντρώνεται γύρω από ιστορίες γυναικών η Νεοζηλανδή σκηνοθέτρια Νίκι Κάρο αποδείχτηκε μοναδική για την ανάθεση της ταινίας της Ντίσνεϊ «Μουλάν». Εξίσου εύστοχη ήταν η επιλογή της ηθοποιού...
Η γυναικεία δύναμη της Ντίσνεϊ
ΣΙΝΕΜΑ
Αμερικανικές εκλογές και τα αδέσποτα της Αθήνας
Ο Τζον Στιούαρτ, μία από τις πιο αιχμηρές φωνές πολιτικού σχολιασμού στην αμερικανική τηλεόραση, γράφει και σκηνοθετεί τον «Ακαταμάχητο», μια κομεντί με στόχο το εκλογικό σύστημα.
Αμερικανικές εκλογές και τα αδέσποτα της Αθήνας
ΣΙΝΕΜΑ
I don’t like Mondays…
Η νέα ταινία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, «Monday», στο Φεστιβάλ του Τορόντο.
I don’t like Mondays…
ΣΙΝΕΜΑ
Ο καταδότης της μαφίας και η χειραφετημένη Μουλάν
Στον «Προδότη» ο Μάρκο Μπελόκιο καταγράφει την πορεία του Τομάσο Μπουσέτα, πρωτοπαλίκαρου της Κόζα Νόστρα που, το 1982, έγινε ο πρώτος καταδότης του ιταλικού οργανωμένου εγκλήματος.
Ο καταδότης της μαφίας και η χειραφετημένη Μουλάν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας