Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γουέστερν στην Πράσινη Γραμμή

Δάφνη Αλεξάντερ, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης σε σκηνή της ταινίας του Σταύρου Παμπαλλή (δεξιά)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Γουέστερν στην Πράσινη Γραμμή

  • A-
  • A+
60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Με πέντε βραβεία, τα περισσότερα, έφυγε η κυπριακή ταινία «Πολιορκία στην οδό Λιπέρτη» του πρωτοεμφανιζόμενου Σταύρου Παμπαλλή. Μια έκπληξη, αλλά απόλυτα δικαιολογημένη.

Ο πρωτοεμφανιζόμενος Κύπριος Σταύρος Παμπαλλής ήταν το πρόσωπο που κυριάρχησε από ελληνικής πλευράς στο πρόσφατο, 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Μια χρονιά που το ελληνικό τμήμα είχε πολλές και ενδιαφέρουσες ταινίες και μάλιστα από γνωστά και πολυσυζητημένα ονόματα, ο πρωτάρης Κύπριος με μια εντυπωσιακά άρτια παραγωγή, ένα πολύ πιασάρικο θέμα, που θα μπορούσε να φτάσει σε λαϊκισμό, αλλά τον απέφυγε τελείως, και με πρωταγωνιστή τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη, συγκέντρωσε πέντε βραβεία: της FIPRESCI (Διεθνής Ενωση Κριτικών Κινηματογράφου), της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου, του Κοινού Fischer και δύο από την ΕΡΤ.

Ο τυχερός σκηνοθέτης δεν ήταν στην τελετή της Κυριακής, είχε φύγει από το Σάββατο, γιατί είχε γύρισμα στη Λευκωσία – διαφήμιση. Οσο καλά και αν είχαν πάει οι προβολές της ταινίας του «Πολιορκία στην οδό Λιπέρτη», τέτοια συγκομιδή διακρίσεων δεν περίμενε.

Μήπως, όμως, θα ’πρεπε; Η ταινία του τα είχε όλα. Κατ’ αρχάς ένα στόρι, που σε εποχές οικονομικής κρίσης σε Κύπρο και Ελλάδα τραβάει δικαιολογημένα το κοινό, και έναν ήρωα, που έχεις ή δεν έχεις περάσει κάτι ανάλογο, δεν θες και πολύ να ταυτιστείς μαζί του.

Ενας Κύπριος αξιωματικός με μετατραυματική διαταραχή από την έκρηξη το 2011 στη ναυτική βάση στο Μαρί, με τους 13 νεκρούς, ανίκανος να εργαστεί, δεν μπορεί να αποπληρώσει το δάνειό του στην τράπεζα. Το 2013, με το κούρεμα των καταθέσεων, έτοιμος να χάσει το σπίτι του, φτάνει στα άκρα. Οπλισμένος, ταμπουρώνεται σ’ αυτό, πιάνει μια όμηρο και κάνει τους πάντες να τρέχουν και να μη φτάνουν: αστυνομία, Αντιτρομοκρατική, Τούρκους, Ελληνες, δυνάμεις του ΟΗΕ, ακόμα κι έναν ταξιτζή. Δεν θα κάνουμε σπόιλερ, η ταινία θα βγει σίγουρα στις αίθουσες, έχει σασπένς και πρέπει να το διατηρήσει.

«Μα έχασαν τα σπίτια τους οι Κύπριοι τότε με το κούρεμα;» είναι η πρώτη δικαιολογημένη δημοσιογραφική απορία. Ο Σταύρος Παμπαλλής δεν έχει πρόβλημα να απαντήσει με ειλικρίνεια: «Ευτυχώς όχι». Τότε; «Εγραψα το σενάριο εν θερμώ, άνοιξη του 2013, μέσα στον θυμό και με τον φόβο ότι θα έχουμε και στην Κύπρο αυτά που έβλεπα να γίνονται στην Ισπανία, αυτοκτονίες ανθρώπων που τους έβγαζαν από τα σπίτια τους. Δεν μπορούσα, πάντως, να προβλέψω ότι χρόνια αργότερα, τώρα που η ταινία είναι έτοιμη, άρχισε, δυστυχώς, το σενάριο να επαληθεύεται: ξεκίνησαν πλειστηριασμοί. Το θέμα μου, όμως, πιστεύω ότι είναι οικουμενικό. Δεν αφορά στενά μια κατάσχεση, αλλά ευρύτερα την εξαθλίωση και την απελπισία των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν την οικονομική καταστροφή κυρίως από τις πράξεις άλλων, που δεν αναλαμβάνουν ποτέ την ευθύνη».

Ο δικός του ήρωας, αντίθετα, τη δικιά του την ευθύνη την αναλαμβάνει. Εστω και διαλυμένος σαν άνθρωπος, «αποφασίζει να ξαναπάρει τα πράγματα στα χέρια του, να σώσει το σπίτι και την οικογένειά του», λέει ο σκηνοθέτης. «Θυσιάζεται και εξιλεώνεται».

Η ερμηνεία του Μαρκουλάκη, λιτή και εσωτερική, ξεχωρίζει. «Αυτόν ήθελα από την αρχή για τον ρόλο, γιατί επιβάλλεται και μόνο με την παρουσία του, γιατί μπορεί να εκφράσει πολλά χωρίς να ανοίξει καν το στόμα του. Ούτε στο όνειρό μου δεν φανταζόμουνα ότι θα δεχτεί να παίξει», συνεχίζει ενθουσιώδης. «Τον έπεισε, όμως, το σενάριο».

Διότι, νά άλλη μία έκπληξη από τον άγνωστό μας ώς χθες Κύπριο σκηνοθέτη, που έχει σπουδάσει σινεμά στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης: «Είναι η πρώτη μου ταινία, αλλά έχω γράψει τέσσερα σενάρια», μας λέει. «Ανάμεσά τους και της πρώτης ταινίας του Ολιβερ Χερμάνους, που πήρε φέτος –τι σύμπτωση– στη Θεσσαλονίκη με το “Moffie” το βραβείο Mermaid. Ακόμα και το μάστερ μου στο Λονδίνο, στη συγγραφή σεναρίου ήταν. Εχει μεγάλη σημασία ο τόνος που έχει μια ταινία, το πώς λες την ιστορία σου, τι genre θες να κάνεις. Ολά αυτά γεννιούνται στο σενάριο».

Πώς θα χαρακτήριζε, λοιπόν, την «Πολιορκία στην οδό Λιπέρτη»; Δράμα; Αστυνομικό; Ταινία action; «Γουέστερν», απαντά κατηγορηματικά. «Γιά σκεφτείτε. Υπάρχει στην Κύπρο λόγω της Πράσινης Γραμμής η αίσθηση ότι από ένα σημείο και πέρα ο νόμος δεν έχει δύναμη! Η πρόσοψη του σπιτιού του ήρωα είναι στη Λευκωσία, αλλά από τον κήπο του και πέρα αρχίζει η Πράσινη Γραμμή, οι Τούρκοι. Γι’ αυτό και η αστυνομία δεν μπορεί να κάνει σχεδόν τίποτα. Εχει γίνει ένας φόνος, έχει πιαστεί ένας όμηρος, και όμως έχει τα χέρια της δεμένα. Πρέπει να υπολογίσει την αντίδραση των Τούρκων, να υπακούσει στις δυνάμεις του ΟΗΕ που ανησυχούν».

Ολα αυτά ακούγονται βαριά και σοβαρά. Και είναι. Η Κύπρος, όλη η Κύπρος σήμερα, είναι στην ουσία η πρωταγωνίστρια της ταινίας. Αλλά με πόσο μέτρο και χιούμορ, χωρίς ίχνος στόμφου και σοβαροφάνειας, προσεγγίζει την εξωφρενική κατάσταση της ταινίας του ο Παμπαλλής. Τον ταξιτζή (Ακύλλας Καραζήσης) και τη μανιακή χρηματίστρια (μια έξοχη Νιόβη Χαραλάμπους), που μπλέκουν άθελά τους. Την αστυνομία, τους Τούρκους, τους κυανόκρανους...

«Σε μια μικρή κοινωνία σαν τη δικιά μας έχουμε την τάση να τρωγόμαστε εύκολα μεταξύ μας, φαντάζομαι το ίδιο συμβαίνει και στην Ελλάδα. Εγώ όμως έχω φίλους παντού: διαφημιστές, πολιτικούς, χρηματιστές, τραπεζίτες, επαναστάτες. Η κάθε πλευρά έχει τη δική της αλήθεια. Από κει βγαίνει και το χιούμορ της ταινίας. Ούτε καρικατούρες ούτε “κακούς” ήθελα να δείξω».

Και κάτι άλλο σημαντικό. «Στην Κύπρο από την εισβολή και μετά νιώθουμε παγιδευμένοι μέσα στον χρόνο», λέει ο Σταύρος Παμπαλλής. «Σαν να υπάρχει ένα οδόφραγμα στο μυαλό μας, που δεν μπορούμε να το διασχίσουμε, καθηλωμένοι μέχρι να λήξει κάποτε αυτή η ιστορία. Γι’ αυτό και ζήτησα από τη σκηνογράφο μου, τη Λίζα Τσουλούπα, που έκανε έξοχη δουλειά, το χρώμα, η σκόνη, τα αντικείμενα, τα αυτοκίνητα, τα ρούχα, όλα να είναι εκτός χρόνου, να νιώθει ο θεατής ότι θα μπορούσε αυτή η ιστορία να συμβεί σε οποιαδήποτε φάση των τελευταίων σαράντα χρόνων».

Ηδη ετοιμάζει την επόμενη ταινία του που εκτυλίσσεται το 2004, στο δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν.

ΣΙΝΕΜΑ
Ο The Boy αγαπά τη δεκαετία του ’80
Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανέθεσε στον γνωστό σκηνοθέτη και μουσικό The Boy (Αλέξανδρος Βούλγαρης) να βουτήξει στα 80s και να επιλέξει δέκα ταινίες γεμάτες τρόμο, τρυφερότητα, χιούμορ,...
Ο The Boy αγαπά τη δεκαετία του ’80
ΣΙΝΕΜΑ
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
Ενα φεστιβάλ οφείλει να συστήνει στους θεατές νέα, άγνωστα αλλά σημαντικά ονόματα για την κινηματογραφική τέχνη. Τι μεγαλύτερο δώρο από αυτό στους σινεφίλ; Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το κάνει αυτό χρόνια τώρα με...
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
ΣΙΝΕΜΑ
Η Σάρα Ντράιβερ ξανά στη Θεσσαλονίκη
To 2011 την είχε φέρει στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ο Δημήτρης Εϊπίδης, στενός φίλος της ίδιας και του επί 40 τόσα χρόνια συντρόφου της, Τζιμ Τζάρμους, και της είχε οργανώσει ρετροσπεκτίβα του έργου της. Φέτος...
Η Σάρα Ντράιβερ ξανά στη Θεσσαλονίκη
ΣΙΝΕΜΑ
Απέραντο γαλάζιο
Προικισμένο από πέρυσι από τον Ορέστη Ανδρεαδάκη με διάφορα ανεξάρτητα βραβεία το μη διαγωνιστικό Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, κομμάτι ξεχωριστό αλλά σημαντικό μέσα στο διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης,...
Απέραντο γαλάζιο
ΣΙΝΕΜΑ
Μοντέρνα Καζαμπλάνκα στην καρδιά της Αθήνας
Ο Γ. Σακαρίδης παίρνει μέρος στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με μια ταινία που βασίζεται στη νουβέλα του Γιάννη Τσίρμπα «Η Βικτώρια δεν υπάρχει». Έχει επίκεντρο την...
Μοντέρνα Καζαμπλάνκα στην καρδιά της Αθήνας
ΣΙΝΕΜΑ
Υποτροφίες Ωνάση για μικρομηκάδες
Η νέα ενότητα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης «Meet the Future» ήταν ομολογουμένως από τις πιο ενδιαφέρουσες αλλά και θερμές στιγμές της φετινής διοργάνωσης κι ας μην αφορούσε το κοινό.
Υποτροφίες Ωνάση για μικρομηκάδες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας