Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Eric Rohmer: ένας μελαγχολικός ποιητής που ατένιζε μιαν άβυσσο
AP Photo/Pierre Verdy, File

Eric Rohmer: ένας μελαγχολικός ποιητής που ατένιζε μιαν άβυσσο

  • A-
  • A+

Ο ήλιος και η θάλασσα δεν είναι κατάλληλη συνθήκη για πολύ σοβαρά πράγματα. Διακοπές. Διακοπές κάνει και ο νους. Σ' ένα τέτοιο περιβάλλον λειτουργούν όλα στο μίνιμουμ, εκτός απ' τα ένστικτα. Είναι τέλη Αυγούστου και λίγο πριν αρχίσουμε να μαζεύουμε σύννεφα για το φθινόπωρο, είπα να θυμηθώ έναν σπουδαίο του κινηματογράφου, τον Eric Rohmer. 

Αυτό που μου έκανε πάντα εντύπωση στον Rohmer, εκτός του ότι για έναν παράξενο λόγο έβλεπα πάντα τις ταινίες του τα καλοκαίρια -έχει τύχει στην εφηβεία μου, μέσα Ιουλίου, να ψάχνω για μέρες στα βιντεοκλάμπ της πόλης για το «Le genou de Claire» («Tο γόνατο της Κλαίρης»)- είναι ότι ήταν βαθιά διαλεκτικός. Κι αυτό ήταν κάτι που τον ξεχώριζε από άλλους σπουδαίους μεταφυσικούς του κινηματογράφου. Πρώην διευθυντής σύνταξης των «Cahiers du Cinema», από τους πρωτοπόρους της Νouvelle Vague, επέβαλε ένα καινούργιο είδος κινηματογράφου που πήγε κόντρα στον αφηγηματικό κλασικισμό. Κι ας κράτησε απ' αυτόν την ακρίβεια στην αφήγηση και την «ψυχολογική» ανάλυση. Και τα κατείχε αμφότερα, μιας και είχε σπουδάσει Φιλολογία και θεωρούνταν έναν από τους εγκυρότερους μελετητές της κλασικής γαλλικής λογοτεχνίας. Ο Rohmer απέδειξε πως εικόνα και λόγος στο σινεμά είναι ισότιμα. 'Ενας ποιητής, όπως και ο Godard, που εισχώρησε στην Κοινωνιολογία για να μελετήσει τις ανθρώπινες σχέσεις.

Συμβολοποίησε τους ήρωές του και τους έκανε φορείς ιδεών. Και μπορεί πολλοί να διαφωνούν με αυτή τη μεταφυσική προσέγγιση, αλλά προσωπικά προτιμώ μια τέτοια αφοπλιστικά έντιμη και πεντακάθαρη αντιμετώπιση των προβλημάτων των ανθρώπινων σχέσεων, από τον ιδεολογικό πουριτανισμό κάποιων «προοδευτικών» του σήμερα, των οποίων η προοδευτικότητα εξαντλείται σε κουβέντες εκ του ασφαλούς.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι δεν γύριζε παρά την ίδια ταινία, σε πολλές παραλλαγές. Σαν τον ήχο του Mozart. Γιανσενιστής ο Rohmer. Και μικροαστός, χωρίς να είναι υποτιμητική αυτή η έννοια. Γίνεται, όμως, όταν ο μικροαστός μένει καθηλωμένος και δεν νοιάζεται παρά για την προαγωγή του στην «ανώτερη» τάξη, όπου εκεί βέβαια γίνεται ανυπόφορος. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις θα λέγαμε ότι είναι... δικός μας ανθρώπος, αφού όλοι μας είμαστε, ως επί το πλείστον, μικροαστοί, φύσει και θέσει. 'Ισως για αυτό και να αγαπάω τον Rohmer, γιατί είναι από τους λίγους κινηματογραφιστές που δείχνουν αυτό ακριβώς. Το πόσο μικροαστοί είμαστε κατά βάθος. 

'Ηταν εν τέλει μοναδικός. Το στιλ και η αισθητική του συνιστούσαν μια τέλεια ισορροπία, έναν τόπο «συνάντησης» για αυτούς που καταπιάνονται με τη σημασία της ανθρώπινης γλώσσας, ειδικότερα της γραπτής που «πρέπει» να γίνει προφορική, αυτούς που έχουν σχέση με τα σχήματα, τα χρώματα, την αρχιτεκτονική και γενικά με τον χώρο και, τέλος, όσους ασχολούνται με τον ηθοποιό, την υποκριτική ικανότητα και την παρουσία του (φυσική αλλά και από  ενδυματολογικής άποψης). Οι ιστορίες του, που ανάβλυζαν μέσα από τον χώρο, σου έδιναν την εντύπωση πως δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν... σε άλλο χώρο. Η αισθητική του ήταν τόσο αναγνωρίσιμη. 'Οπως συμβαίνει και με κάθε άλλο μεγάλο δημιουργό, έτσι και στην περίπτωση του Rohmer δεν υπάρχει περίπτωση να μπερδέψεις το έργο του με κάτι άλλο. 'Οπως δεν μπερδεύεις τον Hitchcock με τον Ford, τον Beethoven με τον Mozart, τον Lautreamont με τον Mallarme.   

Ο πολιτισμός, κατά τον Rohmer, απέσπασε τον άνθρωπο από την ολότητα. Ο ίδιος μεμφόταν την ανθρώπινη κατάσταση, χωρίς να γίνεται απαισιόδοξος και να οδύρεται για τις ανωμαλίες που προκαλεί η ανικανότητα προσαρμογής μας στη σύγχρονη ζωή. 'Ενας μελαγχολικός ποιητής που ατένιζε μιαν άβυσσο, την άβυσσο της ανθρώπινης αβουλίας και της δικτατορίας του μπετόν αρμέ. 'Οπως και οι ήρωές του. Ο στίχος του Rimbaud («Από λεπτότητα|έχασα τη ζωή μου») του ανήκει. 

Ξαναδείτε τον. 'Η μάλλον ξαναζήστε τον...

10+1 αριστουργήματα από τη φιλμογραφία του Eric Rohmer

  • Le Genou de Claire - Το γόνατο της Κλαίρης (1970)
  • Quatre Aventures de Reinette et Mirabelle - Ρενέτ και Μιραμπέλ (1987)
  • Le Rayon Vert - Πράσινη αχτίδα (1985)
  • Le Beau Marriage - Ο τέλειος γάμος (1982)
  • Ma Nuit Chez Maud - Μια νύχτα με τη Μοντ (1969)
  • La Collectionneuse - Η συλλέκτρια (1967)
  • Pauline a la plage - Η Πολίν στην πλαζ (1983)
  • Le Nuits de la Pleine Lune - Νύχτες με πανσέληνο (1984)
  • La Femme de l' Aviateur - Η γυναίκα του αεροπόρου (1980)
  • L' ami de mon Amie - Ο φίλος της φίλης μου (1987)
  • La Marquise d' O - Η Μαρκησία του Ο (1976)

*Hθοποιός, σκηνοθέτης

ΣΙΝΕΜΑ
Ενα ερωτικό κόμικς για τα 60 χρόνια του
Οι προετοιμασίες για τα εξηκοστά γενέθλια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μάς πάνε από έκπληξη σε έκπληξη. Ομολογούμε, πάντως, πως η πιο πρόσφατη είδηση ξεπέρασε όλες τις προσδοκίες, αφού από τη...
Ενα ερωτικό κόμικς για τα 60 χρόνια του
ΣΙΝΕΜΑ
Η μεγάλη γιορτή ξεκίνησε
Στην τελετή έναρξης της 42ης διοργάνωσης του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μίλησε με θερμά λόγια για τον θεσμό, ωστόσο κράτησε κλειστά τα χαρτιά της για ουσιαστικά...
Η μεγάλη γιορτή ξεκίνησε
ΣΙΝΕΜΑ
Επίσκεψη για ζεστό τσάι και φλεγματικό χιούμορ στον «Πύργο του Downton»
Η «Εφ.Συν.» στην επίσημη πρεμιέρα του «Downton Abbey» στο Λονδίνο. Μας μίλησαν ο εμπνευστής και σεναριογράφος του «Downton Abbey», Tζούλιαν Φέλοουζ, ο σκηνοθέτης Μάικλ Ενγκλερ και το γνώριμο καστ.
Επίσκεψη για ζεστό τσάι και φλεγματικό χιούμορ στον «Πύργο του Downton»
ΣΙΝΕΜΑ
Οι πόλεις των κινηματογραφιστών
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδoς με φθινοπωρινή διάθεση διοργανώνει το αφιέρωμα «Κινηματογράφος και πόλη» (12-18/9) και προσκαλεί τους θεατές σ' ένα ταξίδι με σταθμούς 11 εμβληματικές πόλεις του 20ού αιώνα μέσα από 13...
Οι πόλεις των κινηματογραφιστών
ΣΙΝΕΜΑ
Βραβεία σε Γαβρά και Σκολιμόφσκι
Οι δύο μεγάλοι δημιουργοί του ευρωπαϊκού κινηματογράφου είναι προσκεκλημένοι στην επετειακή διοργάνωση (18-29 Σεπτεμβρίου), που περιλαμβάνει την πανελλήνια πρεμιέρα της πολυσυζητημένης ταινίας «Ενήλικοι στην...
Βραβεία σε Γαβρά και Σκολιμόφσκι
ΣΙΝΕΜΑ
«Downton Abbey» στη μεγάλη οθόνη με μεγαλοπρέπεια
Το «Downton Abbey», η περιβόητη βρετανική σειρά που έγινε διεθνές φαινόμενο, αποφάσισε να κάνει ένα δωράκι στους θεατές που του έμειναν πιστοί επί έξι χρόνια.
«Downton Abbey» στη μεγάλη οθόνη με μεγαλοπρέπεια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας