Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το βλέμμα του ζωγράφου

«Ρωμανός ο Μελωδός» (λεπτομέρεια)

 

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το βλέμμα του ζωγράφου

  • A-
  • A+
Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θα διοργανώσει μια μεγάλη έκθεση με το εικαστικό έργο του σκηνοθέτη του «Δράκου». Πίνακες, σκίτσα, κοστούμια, μάσκες, επιστολές, ημερολόγια και προσωπικές σημειώσεις θυμίζουν τον μαθητή της ΑΣΚΤ που λάτρεψε τον Μόραλη και τον Κόντογλου και εμπνεύστηκε στις ταινίες του από τη λαϊκή και την εκκλησιαστική τέχνη.

Nα σβήνεις τα 60 σου κεράκια και να είσαι το φεστιβάλ που είχε, έχει και θα έχει στην καρδιά του το ελληνικό σινεμά, και να μην κάνεις, ανάμεσα σε όλες τις άλλες επετειακές εκδηλώσεις, και μια ελληνικής υπερηφάνειας δεν λέει.

Ετσι, για την ώρα, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και υπεύθυνος για το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, ανακοίνωσε για τη φετινή, 60ή διοργάνωση (31 Οκτωβρίου-10 Νοεμβρίου) μια μεγάλη έκθεση για τον Νίκο Κούνδουρο, που δεν πάει πολύς καιρός που έφυγε από τη ζωή (τον Φεβρουάριο του 2017). Μια έκθεση του εικαστικού του έργου, που θα γίνει σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στην Προβλήτα Α' του Λιμανιού της Θεσσαλονίκης.

Αυτοπροσωπογραφία του Κούνδουρου πάνω στην παλέτα του

Δεν είναι μυστικό ότι ο σκηνοθέτης του «Δράκου» «έκρυβε» (τρόπος του λέγειν, συνεχώς ζωγράφιζε, ακόμα και στην οθόνη) έναν ζωγράφο μέσα του. «Σε κάθε πλάνο των ταινιών του νιώθαμε πάντα το βλέμμα του ζωγράφου», τονίζει ο Ορέστης Ανδρεαδάκης. «Τώρα, σ’ αυτή την έκθεση, θα ανακαλύψουμε την καταγωγή αυτού του βλέμματος, το οποίο στην πραγματικότητα ορίζει τη γέννηση του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου».

Ο Νίκος Κούνδουρος για ζωγράφος ξεκίνησε. Μαθήτευσε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στην οποία μπήκε με ψεύτικο πιστοποιητικό ηλικίας όταν ήταν μόλις 16 ετών. Δάσκαλός του ήταν ο Μιχάλης Τόμπρος και πρότυπό του ο Γιάννης Μόραλης. Το έργο του εμπνέεται από τον Φώτη Κόντογλου, στον οποίο, μάλιστα, αφιέρωσε μία σύνθεση που έφτιαξε στο ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στην Κρήτη.

«Ρωμανός ο Μελωδός»

Εκεί, ο Κούνδουρος τοποθετεί δίπλα στους Αποστόλους και τους ιερείς, χωρικούς και γυναικόπαιδα. Η ζωγραφική του εμπνέεται από τη λαϊκή τέχνη, την κρητική παράδοση και την εκκλησιαστική ζωγραφική – κυρίως τη μεταβυζαντινή τέχνη της Κρήτης, του γενέθλιου τόπου του.

Η σχέση του με την εκκλησιαστική τέχνη ξεκίνησε, άλλωστε, από όταν ήταν πολύ μικρός, από τις θρησκευτικές εικόνες που συνέλεγε ο πατέρας του. Αργότερα, ο ασκητής ζωγράφος συνομίλησε με τον πληθωρικό σκηνοθέτη και οι δυο μαζί μετουσίωσαν όσα ο Νίκος Κούνδουρος έζησε, όσα τον όρισαν και τον έπλασαν, σε έναν μοναδικό κόσμο, κινηματογραφικό και εικαστικό.

«Ηθελα να ’μαι ζωγράφος μοναχικός. Είχα μια πίστη καλογερίστικη για τη ζωγραφική, τον ασκητισμό, ονειρευόμουνα μια μοναξιά γεμάτη φως... Τα πρόδωσα όλα; Μου θόλωσε τον νου η θριαμβευτική ζωγραφική της κινούμενης εικόνας. Κι έκανα ταινίες», έλεγε ο ίδιος.

Ετσι, η έκθεση μέσα από ζωγραφικά έργα του Νίκου Κούνδουρου (πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό) επιχειρεί μια χαρτογράφηση του εικαστικού κόσμου του σκηνοθέτη. Στην έκθεση περιλαμβάνονται, επίσης, ελαιογραφίες, σκίτσα, κοστούμια, μάσκες, επιστολές, ημερολόγια, σημειώσεις και προσωπικά αντικείμενα – ανάμεσά τους και η αγαπημένη του παλέτα με την αυτοπροσωπογραφία του.

Η έκθεση πραγματοποιείται με την πολύτιμη συμβολή και συνεργασία της Σωτηρίας Ματζίρη-Κούνδουρου, σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Γιώργου Μυλωνά. Επιστημονικός σύμβουλος της έκθεσης, η ανθρωπολόγος Μαρία Καραμητσοπούλου

Σχέδιο με τον Θανάση Βέγγο, με στολή εργασίας στη Μακρόνησο

Γυναίκες, άγιοι, δαίμονες, μάσκες ως όργανα εξαπάτησης και λατρείας, ήρωες του πραγματικού κόσμου, γυμνά σώματα ανυψωμένα σε σύμβολα, μύθοι, σκιές και φως αναμετρήθηκαν με τον ζωγράφο Νίκο Κούνδουρο. Στα χρόνια της σχολής, στη Μακρόνησο (από όπου και μια προσωπογραφία τού επίσης εξόριστου Θανάση Βέγγου), αλλά και μετά, στα διαλείμματα των ταινιών του, η ζωγραφική αποτέλεσε το καταφύγιό του.

«Αν ο Μπάυρον δεν γίνει καλή ταινία –πιο καλή από καλή– θα τα παρατήσω και θα γίνω πάλι ζωγράφος, αθώος και ανυποψίαστος σαν τους πρωτόπλαστους πριν δαγκώσουν το πονηρεμένο μήλο», έγραφε στη σύζυγό του Σωτηρία Ματζίρη-Κούνδουρου από την Κριμαία όπου γύριζε το «Μπάυρον», σε μια από τις πολλές του επιστολές που συγκεντρώθηκαν από την «Αγρα» στο απολαυστικό μικρό βιβλίο «Γράμματα από την Κριμαία»

ΣΙΝΕΜΑ
Ο The Boy αγαπά τη δεκαετία του ’80
Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανέθεσε στον γνωστό σκηνοθέτη και μουσικό The Boy (Αλέξανδρος Βούλγαρης) να βουτήξει στα 80s και να επιλέξει δέκα ταινίες γεμάτες τρόμο, τρυφερότητα, χιούμορ,...
Ο The Boy αγαπά τη δεκαετία του ’80
ΣΙΝΕΜΑ
Ολος ο Μπερτολούτσι σε δεκαέξι ταινίες
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας τιμά τον δημιουργό, που πέθανε πριν από πέντε μήνες, με πλήρη ρετροσπεκτίβα του έργου του στο «Ιντεάλ». Εναρξη με τον «Τελευταίο Αυτοκράτορα», που θα προβληθεί σε...
Ολος ο Μπερτολούτσι σε δεκαέξι ταινίες
ΣΙΝΕΜΑ
Πέθανε η 90χρονη με τη νεανική καρδιά
Κορυφαία σκηνοθέτις, φωτογράφος και εικαστικός, η Γαλλίδα με το «μισό ελληνικό αίμα» από τον Σμυρνιό πατέρα της θεωρείται προάγγελος της Νουβέλ Βαγκ, ενώ άφησε μεγάλες ταινίες και ντοκιμαντέρ. Ηταν όρθια και...
Πέθανε η 90χρονη με τη νεανική καρδιά
ΣΙΝΕΜΑ
Αρώματα από τη μεγάλη οθόνη
Στα εικοστά του γενέθλια το Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Ελλάδας έρχεται και πάλι μέσα στην άνοιξη, χωρίς περιττή γκλαμουριά, αλλά με πολλές, καλές, καινούργιες ταινίες
Αρώματα από τη μεγάλη οθόνη
ΣΙΝΕΜΑ
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
Χρόνια πολλά στο σινεμά και στο θέατρο, ξεχωριστή πάντα παρουσία, λάμπει αυτή την εβδομάδα στη μεγάλη οθόνη, στην ταινία του Νίκου Labot «H δουλειά της», που της χάρισε βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης....
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
ΣΙΝΕΜΑ
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων
Οι ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του 21ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επιλέχτηκαν βάσει της φράσης «Μη μου άπτου» που είπε ο αναστημένος Ιησούς στη Μαρία Μαγδαληνή όταν τον αναγνώρισε και...
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας