Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η θέληση για ανεξαρτησία υπερβαίνει τον χρόνο»

Ο Γιαν Ουντίν στο ρόλο του Τούρκου αξιωματικού που ερωτεύεται την Ελληνίδα επαναστάτρια

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η θέληση για ανεξαρτησία υπερβαίνει τον χρόνο»

  • A-
  • A+
Η δραστήρια Ελληνο­αμερικανίδα περιγράφει πώς έκανε πραγματικότητα το όραμά της, μια ταινία για την Επανάσταση του ’21, μια τραγική ερωτική ιστορία ανάμεσα σε μια νεαρή Ελληνίδα αγωνίστρια και έναν Τούρκο αξιωματικό. Τα γυρίσματα της υπερπαραγωγής έγιναν στο Νέο Μεξικό, υπόσχεται όμως ότι το επόμενο έργο της θα πραγματοποιηθεί σε ελληνικό έδαφος.

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ

Η Ελλάδα του κόσμου και η Ελλάδα της νοτιοανατολικής Μεσογείου ήταν πάντα αλληλοσυγκρουόμενες έννοιες, αφού η πρώτη ήθελε την Ελλάδα λαμπρή και γαλανόλευκη στην περίοπτη βιτρίνα της ιστορικής μνήμης, ενώ η άλλη προτιμούσε να μη θυμάται τα περασμένα μεγαλεία που εξάλλου κάπως την ντρόπιαζαν στην προσπάθεια να φανεί ισάξια των ξένων πρωταθλητών του πολιτισμού.

Τα πράγματα όμως έχουν αλλάξει. Διανύοντας τη νέα εποχή της τεχνολογικής παγκοσμιοποίησης, οι «ξένοι Ελληνες» και οι «Ελληνες της Ελλάδας» στέκονται πιο κοντά από ποτέ άλλοτε. Είναι δηλαδή καιρός να αρχίσουμε να δίνουμε προσοχή και σημασία όχι μόνο στην κάθε πλευρά αλλά και στη μεταξύ τους σχέση, που έχει αρχίσει να διακρίνεται σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας και οπωσδήποτε στο πολιτιστικό.

Η Μαριάν Μητρόπουλος αποτελεί παράδειγμα για το πώς οι Ελληνες της διασποράς επιθυμούν να συμβάλουν στον πολιτιστικό πλούτο ενός σύγχρονου Ελληνισμού, έστω κι αν είναι η ταινία της «Οι βράχοι της ελευθερίας» («Cliffs of Freedom») τοποθετημένη στην Επανάσταση του 1821.

Μαριάν Μητρόπουλος - «Οι βράχοι της ελευθερίας»

Τη γνώρισα το 2012, όταν μαζί με τον σύζυγό της Ντιν Μητρόπουλος, επιτυχημένο επιχειρηματία στις ΗΠΑ, ενδιαφέρθηκε για το Ελληνικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λος Αντζελες. Η γνωριμία μας εξελίχθηκε σε φιλία καθώς παρακολουθούσα τις επίμονες και ένθερμες προσπάθειές της να υλοποιήσει το όνειρό της, κινητοποιημένη από μια εθνική υπερηφάνεια και αγάπη που συχνά νιώθουν παραγνωρισμένοι οι Ελληνες πρώτης ή δεύτερης γενιάς της Αμερικής.

«Παρ’ όλο που γεννήθηκα στην Αμερική, ένιωθα πάντα Ελληνίδα, στην καρδιά και στο πνεύμα», δήλωσε όταν τη ρώτησα για τον σύνδεσμό της με την ελληνική καταγωγή. Αυτή εξάλλου ήταν και η αρχή της ταινίας: η πεισματική και αναπόφευκτη θέληση μιας υποβόσκουσας ανάγκης να εκφραστεί. «Οταν επισκέφθηκα την Ελλάδα το 1972 με τους γονείς μου και πάτησα σε ελληνικό έδαφος για πρώτη φορά, είχα την έντονη αίσθηση ότι είχα φτάσει στο σπίτι μου. Και ακόμα το αισθάνομαι».

Η πρωταγωνίστρια της ταινίας Τάνια Ρέιμοντ

Αλλά πώς και γιατί μια Ελληνοαμερικανίδα εμπνεύστηκε από τον Αγώνα του 1821; Είχε πάντα ενδιαφέρον για την Ιστορία, περιλαμβανομένης της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά πώς ζωντάνεψε μέσα της η τραγική ερωτική ιστορία της νεαρής Ελληνίδας επαναστάτριας, της Αννας Χριστίνας, και του Τούρκου αξιωματικού Ταρίκ; «Η ιστορία και οι χαρακτήρες της προϋπήρχαν στον νου μου», εξηγεί.

«Δεν ξέρω από πού. Δεν χρειάστηκε να το σκεφτώ συνειδητά. Είχα κάποια εξοικείωση με τη χρονική περίοδο, αλλά δεν αναφερόταν στην οικογένειά μου παρ’ όλο που η οικογένεια του πατέρα μου καταγόταν από το Βαλτέτσι και ο παππούς μου ήταν τυροκόμος, όπως ο πατέρας της Αννας Χριστίνας... Η ηρωίδα διαμορφώθηκε στον νου μου ξεκάθαρα, όπως την περιγράφω στην πρωτότυπη ιστορία. Το ποια ήταν και πώς εξελίχτηκε απλά κύλησε χωρίς συνειδητή προσπάθεια».

Δεν μου κάνει εντύπωση. Γνωρίζοντας τη Μαριάν με το αριστοκρατικό παράστημά της, το αυστηρό και ειλικρινές βλέμμα, την απολυτότητά της σε θέματα ηθικών αρχών και πάνω απ’ όλα μια ακλόνητη εσωτερική δύναμη, μπορώ να καταλάβω πώς γοητεύτηκε από «έναν λαό που, έχοντας υποδουλωθεί για 400 χρόνια, αποφασίζει ότι δεν θα ζήσει άλλο πια στη σκλαβιά.

Θα ζήσει ελεύθερος ή θα πεθάνει». Η ομορφιά του ήρωα που αψηφά τον κίνδυνο του θανάτου, της ηρωίδας που μετατρέπει τον ανυπόφορο πόνο του χαμού και της απελπισίας σε μια κραυγή γεμάτη δύναμη και πάθος, αυτή η χαμένη πια ομορφιά που πηγάζει από τα βάθη μιας εξεγερμένης ψυχής είναι που τη συγκινεί όσο τίποτα άλλο: «Ο επίμονος αγώνας κατά ενός εχθρού με τρομερή δύναμη και επιρροή –ας μην ξεχνάμε ότι οι Ελληνες που πολέμησαν τον οθωμανικό στρατό δεν ήταν εκπαιδευμένοι στρατιώτες– και το γεγονός ότι οι γυναίκες ήταν πρόθυμες να πεθάνουν μαζί με τα παιδιά τους, όπως στο Ζάλογγο, δηλώνει τέτοιο θάρρος και θέληση. Τη θέληση για ελευθερία, την άρνηση της αναξιοπρέπειας και της τρομοκρατίας της σκλαβωμένης ζωής, που για μένα έδινε μεγάλη σημασία στην ιστορία».

Εκτός από «ελευθερία» τα πρόσωπα της ταινίας συχνά αναφέρουν και τις λέξεις «τιμή» και «πεπρωμένο». Αλλά το τρίπτυχο αυτό καθορίζει τον χαρακτήρα των πρωταγωνιστών και κατ’ επέκταση της ίδιας της Μαριάν: «Από πολύ μικρή ηλικία ήμουν ταγμένη στην ιδέα του χαρακτήρα που ήθελα να αναπτύξω, διατηρώντας την τιμή και την ακεραιότητά μου πάντα. Αυτή πίστευα πως ήταν η ουσία του χαρακτήρα μου και ακόμη το πιστεύω.

Ως προς την ακεραιότητα άλλωστε δεν θα συμβιβαζόμουν ποτέ, για προσωπικό μου όφελος. Θα προτιμούσα να μην αποκτήσω κάτι, παρά να βεβηλώσω τον χαρακτήρα μου. Για μένα, η μεγαλύτερη αξία στη ζωή είναι οι βασικές αρχές που θεωρώ ότι πρέπει να τη διέπουν, όχι γιατί προσπαθώ να εντυπωσιάσω κάποιον άλλον αλλά γιατί αυτές οι αρχές ορίζουν το ποια είμαι».

Στα γυρίσματα της ταινίας με την Πάτι Λούπον

Αναμφίβολα, λοιπόν, ένας άνθρωπος σαν τη Μαριάν είναι σε θέση να κατανοήσει πλήρως την αίσθηση του χρέους που ένιωσαν οι επαναστάτες του ’21 προς την τιμή, την οικογένεια, το έθνος και τον αγώνα, ένα χρέος που βέβαια εξυψώνει τον άνθρωπο και τον φέρνει αντιμέτωπο στο πεπρωμένο του και την έσχατη θυσία στον βωμό της ελευθερίας. Γιατί «αν αφαιρέσεις από το ανθρώπινο πνεύμα την αίσθηση της ελευθερίας, μειώνεις την ουσία του».

«Πολλοί λαοί έχουν πολεμήσει για την ανεξαρτησία τους και πολλοί παλεύουν ακόμα και σήμερα», συνεχίζει. «Πιστεύω ακράδαντα πως όλοι οι λαοί, όλοι οι άνθρωποι και τα έμβια όντα λαχταρούν την ελευθερία τους – πρόκειται για ένα θέμα και μια ιστορία με παγκόσμια σημασία».

Στην εποχή μας, μάλιστα, ο αγώνας για την ελευθερία συνεχίζεται σε περιοχές σαν τη Μέση Ανατολή. Η διαφορά ωστόσο με δύο αιώνες πριν είναι ότι «οι δυνάμεις που εμπλέκονται σήμερα είναι σχεδόν ανυπέρβλητες και άμαχοι πληθυσμοί υποφέρουν ξανά και ξανά τα δεινά του πολέμου».

Ομως, όποτε και όποια κι αν είναι η κατάσταση, «η θέληση για την ανεξαρτησία υπερβαίνει τον χρόνο... και μέχρι να συνειδητοποιηθεί αυτή η αρχή από όλους, θα συμβαίνουν πάντα συγκρούσεις, θάνατοι και αναταραχές».

Σε ένα πιο προσωπικό επίπεδο, η ψυχική φλόγα της Μαριάν βασίζεται στην πίστη της στον κόσμο του πνεύματος. Θυμάται όταν ήταν μικρή, μεγαλώνοντας σε ένα μεγάλο κτήμα στο Βερμόντ μαζί με τα αγαπημένα της ζώα, σκυλάκια και χήνες, έμαθε να αγαπάει και να σέβεται τη φύση σαν τον κήπο του Θεού. Οι πεταλούδες ενσαρκώνουν τις ψυχές των πεθαμένων, γι’ αυτήν. Ο χρόνος και η αιωνιότητα διασταυρώνονται με το ανάλαφρο πέταγμά τους.

Ο θάνατος δεν είναι οριστικός, η ανολοκλήρωτη αγάπη της Αννας Χριστίνας και του Ταρίκ συνεχίζεται ανάμεσα στα άνθη και στο βούισμα των εντόμων. Ετσι και το πνεύμα της Αννας Χριστίνας, αν κάποτε υπήρξε μια γυναίκα σαν κι αυτήν, συναντήθηκε, κάπου, κάπως, με τη διαίσθηση της δημιουργού και ξαναγεννήθηκε. «Η εικόνα που είχα στον νου μου για τον ρόλο της Αννας Χριστίνας ήταν πολύ συγκεκριμένη. Επειτα από περίπου χίλιες ηθοποιούς, είδα τη φωτογραφία της Τάνια Ρέιμοντ και είπα “να την!”... όπως την είχα φανταστεί, μαύρα μαλλιά, μαγευτικά μάτια, δυνατή αλλά και τρυφερή».

Μη γνωρίζοντας τις ειδικές συνθήκες, θα ήταν εύκολο να φανταστεί κανείς ότι με την οικονομική στήριξη του συζύγου της η ταινία δεν ήταν παρά θέμα μιας μόνο απόφασης. Η Μαριάν όμως δεν ήταν διατεθειμένη να παραδώσει το όραμά της στα χέρια του Χόλιγουντ, ενώ πολλές ήταν οι εταιρείες παραγωγής που θα ήθελαν να το αναλάβουν αποκλείοντάς την από τη δημιουργική διαδικασία. «Αυτή ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία», είπε, «να βρω την ομάδα που θα καταλάβαινε το όραμά μου».

Ο κλήρος έπεσε στην Κέισι Κάνον, παραγωγό σπέσιαλ εφέ για πολλές και μεγάλες παραγωγές του Χόλιγουντ, να φέρει σε πέρας την ταινία χωρίς συμβιβασμούς, ακριβώς όπως την οραματιζόταν η Μαριάν. Μέσω της Κάνον, βρέθηκε ο σκηνοθέτης Βαν Λινγκ, και έτσι η βασική ομάδα ολοκληρώθηκε: «Τους χρωστάω πολλά», υπογράμμισε. «Χάρη σ’ αυτούς το πάθος μου για την ιστορία αυτή εκπληρώθηκε».

Το μεγαλύτερο δώρο για τη δημιουργό είναι το γεγονός ότι η ιστορία της Αννας Χριστίνας, αυτό το όνειρο, η επιθυμία που ζούσε μέσα της για πολλά χρόνια, υλοποιήθηκε. Ενα δώρο που της χάρισε η ομάδα της και πάνω απ’ όλα ο σύζυγός της Ντιν Μητρόπουλος, που πίστεψε σ’ αυτήν και το όραμά της και «της έδωσε τη δυνατότητα να κάνει μια πραγματικά ανεξάρτητη ταινία». Ωστόσο η εμπειρία δεν θα ολοκληρωθεί για τη Μαριάν, πριν δουν την ταινία Ελληνες –της Ελλάδας, της Αμερικής ή όπου αλλού βρίσκονται στον κόσμο– και νιώσουν λίγη συγκίνηση και συμπάθεια για την αυτοθυσία του έθνους για το αγαθό μιας ζωής ελεύθερης.

Ενα τόσο ελληνικό θέμα με Ελληνοαμερικανούς δημιουργούς πώς και δεν γυρίστηκε στην Ελλάδα; «Οταν έγραψα την ιστορία, το όνειρό μου ήταν χωρίς αμφιβολία να γυριστεί στην Ελλάδα, μάλιστα κάναμε και μια δοκιμή εκεί. Κατάλαβα όμως ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση μιας ταινίας τέτοιου μεγέθους είναι μια επαρκής υποδομή που δυστυχώς δεν υπήρχε τότε στην Ελλάδα. Αναγκαστήκαμε λοιπόν να αναζητήσουμε άλλη τοποθεσία, καταλήγοντας στην Πολιτεία του Νέου Μεξικού».

Παρ’ όλα αυτά με την αλλαγή του κινηματογραφικού νόμου, ελπίζει ότι η Ελλάδα θα κερδίσει την πρώτη θέση ως κινηματογραφικός προορισμός για το επόμενο έργο της, μια αμερικανική τηλεοπτική σειρά γύρω από την ιστορία των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. «Αν αυτή τη φορά μπορέσουμε να κάνουμε την παραγωγή στην Ελλάδα, με χαρά θα επέστρεφα για όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων», με διαβεβαίωσε. «Τότε θα αισθανόμουν πραγματικά ότι ήρθα στο σπίτι μου».


Info: Η ταινία «Οι βράχοι της ελευθερίας» σε σκηνοθεσία Βαν Λινγκ προβάλλεται από την Πέμπτη στις αίθουσες. Πρωταγωνιστούν οι Τάνια Ρέιμοντ, Γιαν Ουντίν, Ράζα Τζάφρι, Πάτι Λούπον, Κρίστοφερ Πλάμερ, Σάιμον Κασσιανίδης κ.ά.

ΣΙΝΕΜΑ
Ελληνες παραγωγοί στην κορυφή της Ευρώπης
Ενα μεγάλο βραβείο, τιμή συνολικά στους νέους Ελληνες παραγωγούς, που τραβάνε μεγάλα ζόρια και κρατάνε ζωντανό τον κινηματογράφο μας, θα απονεμηθεί στις 15 Δεκεμβρίου, στη Σεβίλη της Ισπανίας, στη διάρκεια...
Ελληνες παραγωγοί στην κορυφή της Ευρώπης
ΣΙΝΕΜΑ
Ο «Γκιαούρης» του Μπάιρον γίνεται αγγλική ταινία
Αν δεν είναι η Ελλάδα ιδανικός τόπος για να γυριστεί ξένη ταινία βασισμένη στο περίφημο ποίημα του λόρδου Μπάιρον «Ο Γκιαούρης», ποιος άλλος μπορεί να 'ναι; Παρ' όλα αυτά, πριν έρθει στη χώρα μας, ο Βρετανός...
Ο «Γκιαούρης» του Μπάιρον γίνεται αγγλική ταινία
ΣΙΝΕΜΑ
Ελλάδα, ο νέος κινηματογραφικός παράδεισος
Με μια απλή αίτηση στο διαδίκτυο, ξένοι και Ελληνες παραγωγοί θα μπορούν να παίρνουν άμεσα το 25% των δαπανών τους στην Ελλάδα. Οπως ανακοίνωσε ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, αφού υπογραφεί ΚΥΑ θα αρχίσει να...
Ελλάδα, ο νέος κινηματογραφικός παράδεισος
ΣΙΝΕΜΑ
Δύο ντοκιμαντέρ για την προϊστορία του οικολογικού κινήματος
Ευκαιρία για να θυμηθούμε, να δούμε τι άλλαξε προς το καλύτερο και ποια προβλήματα παραμένουν στο οικολογικό κίνημα είναι η προβολή δύο ντοκιμαντέρ από την... προϊστορία του στην Ελλάδα. Αυτή την Τετάρτη 21...
Δύο ντοκιμαντέρ για την προϊστορία του οικολογικού κινήματος
ΣΙΝΕΜΑ
Το ελληνικό σινεμά κατακτά το Βερολίνο
Στην τρίτη του χρονιά έφτασε το φεστιβάλ ελληνικού σινεμά στην καρδιά του Βερολίνου, «Hellas Filmbox Berlin» με 32 ταινίες, έκθεση με 13 καλλιτέχνες, συναυλίες, ελληνική αγορά, ελληνικό φαγητό και όλα τα καλά....
Το ελληνικό σινεμά κατακτά το Βερολίνο
ΣΙΝΕΜΑ
Δεν φέρνει ο καιρός... «γυρίσματα»
Ναι, έχουμε το αγιόκλημα και τα γιασεμιά. Επίσης θεαματικές παραλίες, αρχαιολογικούς χώρους μοναδικής ιστορικής σημασίας, απέραντη γαλάζια θάλασσα και εξίσου λαμπερό ουρανό. Οχι, αυτά τα πλεονεκτήματα δεν...
Δεν φέρνει ο καιρός... «γυρίσματα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας