Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε

Σκηνή από την ταινία

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε

  • A-
  • A+
Στο «Eλεύθερο θέμα», τη νέα της ταινία, η πάντα τολμηρή σκηνοθέτρια, Στέλλα Θεοδωράκη, ακολουθεί μια παρέα φοιτητών τής Καλών Τεχνών, που δοκιμάζουν τα όρια της ελευθερίας στη ζωή και τη δημιουργία. Αύριο στις αίθουσες.

Οχτώ φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με όλη την τόλμη της νιότης τους. Και στη μέση μια ερωτική, αντισυμβατική καθηγήτρια, που κατεβαίνει από το «βάθρο» της και τους αφήνει εντελώς ελεύθερους. Οχι μόνο τους δίνει ένα «ελεύθερο θέμα», αλλά και τους παρακολουθεί εντελώς διακριτικά να παλεύουν μαζί του. Είτε είναι προσωπικές ιστορίες είτε πολιτικές αναζητήσεις είτε η ίδια η τέχνη και η ιστορία της. Ενώ η οικονομική κρίση γύρω τους και η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη διεκδικούν χώρο κι αυτές στο καλλιτεχνικό τους πρότζεκτ.

«Ελεύθερο θέμα» λέγεται η νέα ταινία της Στέλλας Θεοδωράκη (αύριο στις αίθουσες). Ελεύθερο θέμα δεν έβαλε μόνο στη γοητευτική ομάδα των ηρώων της, αλλά και στον εαυτό της τον ίδιο. Είναι φανερό από τη φαντασία της γραφής της, την τρέλα της φόρμας της, ακόμα και από τη διάρκεια της ταινίας (πάνω από δύο ώρες). Καταλαβαίνεις αμέσως ότι απολάμβανε κάθε στιγμή της δουλειάς της.

«Ναι», το παραδέχεται, «ήταν ευτυχία, αλλά δύσκολη ευτυχία. Επρεπε πρώτα να περάσω από τη φάση που σου μπαίνουν στο μυαλό διάφορα πρότυπα και λες, να τα ξεπεράσω ή να μην τα ξεπεράσω; Γιατί αυτή η ταινία ήταν κόντρα σε πολλά -στην αφήγηση, στη διάρκεια. Δηλαδή, έπρεπε να πω, “όχι, δεν θα αναπτύξω μόνο μία ιστορία, αλλά οχτώ. Οχι, δεν θα είναι 110 λεπτά, αλλά όσο μας βγει”».

Αυτό που ήθελε να κάνει ήταν, όπως λέει, «μια ταινία πάνω στην ελευθερία της έκφρασης, που όμως δεν αφορά μόνο τη δημιουργία, αλλά και τη σχέση μας με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Νιώθω ότι δεν αντιδράμε όντως ελεύθερα, σαν να μας έχουν δέσει τη γλώσσα». Η εμπειρία της από τη διδασκαλία σε νέα παιδιά, στη Σχολή Σκηνοθεσίας του ΑΠΘ, ήταν καθοριστική.

«Οταν διέκοψα τα μαθήματα για να γυρίσω το “Ricordi mi” κατάλαβα όχι μόνο πόσο μου έλειπαν οι μαθητές μου αλλά και τι μου είχαν δώσει. Κυρίως τη διάθεσή τους να είναι ελεύθεροι και ταυτόχρονα τον φόβο τους, γιατί ο φόβος μπροστά στην ελευθερία μπορεί να είναι πολύ μεγάλος».

Ούτε όμως η καθηγήτρια της ταινίας (άλλη μια σπουδαία ερμηνεία από τη Θεοδώρα Τζήμου) ούτε οι οχτώ φοιτητές της στην ΑΣΚΤ είναι η ίδια η σκηνοθέτρια και οι παλιοί μαθητές της. Αλλοι χαρακτήρες, άλλες ιστορίες. Αλλωστε, όπως λέει η Στέλλα Θεοδωράκη, αν και είχε γράψει το σενάριο «σαν να έβγαινε ένας χείμαρρος από μέσα μου», δούλεψε πολύ και με τους επιλεγμένους από ανοιχτό κάστινγκ ηθοποιούς (και μη ηθοποιούς, ανάμεσά τους «κι ένα κορίτσι, που το βρήκα σχεδόν στον δρόμο...»).

«Δουλέψαμε μαζί τους ρόλους σαν έρευνα. Κάναμε ακόμα και προσομοίωση τάξης. Ο καθένας, δηλαδή, έφερνε εργασίες, όπως ακριβώς και στην ταινία. Το υλικό που μου έφερναν ήταν πολύ χρήσιμο. Γιατί η ταινία, όσο αυστηρή ήταν σαν παραγωγή, ταυτόχρονα... ζούσε».

Στέλλα Θεοδωράκη

Νιώθει ότι το «Ελεύθερο θέμα» αφορά κυρίως τη νέα γενιά; «Καθόλου. Είδα βέβαια από τη μέχρι τώρα πορεία της ταινίας ότι τραβάει πολύ τους νέους, αλλά θεωρώ ότι απευθύνεται και στη δική μου γενιά. Με έναν πιο ώριμο τρόπο. Μιλά γι' αυτά που χάσαμε και γι' αυτά που χάνουμε. Οσο για την έλλειψη αντίδρασης στα όσα συμβαίνουν, ούτε κι εμείς οι άνθρωποι του σινεμά είμαστε αλώβητοι, μετά τους “Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη” έπεσε ακρίδα. Είναι καλό που άρχισαν να γίνονται πιο δυναμικά πράγματα, σαν τη διαμαρτυρία-κάλεσμα της ΕΣΠΕΚ κάτω από τον τίτλο “Δώσε λίγη αγάπη στον ελληνικό κινηματογράφο”».

Τη δική της συλλογικότητα ζει και η νέα γενιά της ταινίας. Αλλά, τι έκπληξη, με σύμπνοια και αγάπη, απίστευτες σε καιρούς πόλωσης και διχασμού, ακόμα κι όταν ένας από την παρέα αλληθωρίζει προς φασιστικές ιδέες.

«Του κάνουν άγρια κριτική, “είσαι τρελός;”, του λένε. Αλλά δεν τον διώχνουν, τον κρατάνε μαζί τους. Μόνο έτσι πιστεύω ότι μπορείς κάποιους να τους σώσεις από εθνικισμούς και Ακροδεξιά, που βλέπουμε να επελαύνουν στην Ευρώπη», λέει η σκηνοθέτρια.

Με σπουδές και στο Παρίσι, η Στέλλα Θεοδωράκη δίνει στη Γαλλία ρόλο. Γυρίσματα (από τα πιο ωραία της ταινίας) έχουν γίνει σε Παρίσι και Νορμανδία με συμπαραγωγό το Γαλλικό Κέντρο Κινηματογράφου.

Το «Ελεύθερο θέμα» είναι εξαιρετικά πλούσιο σε χώρους, σκηνικά, μουσικές, εφέ. «Δεν συνάδει αυτό που βλέπετε με τον χαμηλό προϋπολογισμό μας», λέει. «Απλώς όσοι ενεπλάκησαν τα 'δωσαν όλα. Και ομολογώ ότι άδικα φοβόμουν στην αρχή τα γυρίσματα στη Γαλλία. Ενιωσα μια αγκαλιά. Γιατί είναι ένας χώρος που αγαπάει πολύ το σινεμά».

Δύο σπουδαίοι διευθυντές φωτογραφίας, ο Ηλίας Κωνσταντακόπουλος και ο Ηλίας Αδάμης, ξαναμοιράζονται μια δουλειά, πολλά χρόνια μετά τη μικρού μήκους «Πλαστικό» της Θεοδωράκη.

Το ίδιο πολύτιμη είναι η δουλειά του Χρήστου Δεληγιάννη στη μουσική (και στα τραγούδια που λέει η Τζήμου), του Αντώνη Δαγκλίδη στη σκηνογραφία, της Τριάδας Παπαδάκη στα κοστούμια, του Edgen Lame στη χορογραφία. Παίζουν οι: Δημήτρης Κίτσος, Λοράν Σοβάζ, Αντώνης Καρυστινός, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Κωνσταντίνος Ελματζιόγλου, Δημήτρης Θεοδωρίδης, Πάνος Κούγιας, Μάρθα Λαμπίρη, Ιωάννα Μούσουρα, Φραγκίσκη Μουστάκη, Ναταλία Ρήγα.

ΣΙΝΕΜΑ
Ο ποιητής του γέλιου μιας αναρχικής, ελεύθερης Ελλάδας
Ο σπουδαίος δημιουργός από την Τρίπολη, που έγραψε μια μεγάλη πορεία από τις εμπορικές ταινίες της Φίνος Φιλμ στον δικό του, προσωπικό κινηματογράφο, πέθανε στα 82 του χρόνια. Οι κωμωδίες του Σταύρου Τσιώλη...
Ο ποιητής του γέλιου μιας αναρχικής, ελεύθερης Ελλάδας
ΣΙΝΕΜΑ
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
Tα ξενόγλωσσα Οσκαρ κάθε χρονιά βιάζονται, είναι και τόσο πολλές οι υποψηφιότητες. Ογδόντα εφτά χώρες υπέβαλαν φέτος τη δικιά τους «καλύτερη» ταινία· εμείς την «Πολυξένη» της Δώρας Μασκλαβάνου. Ετσι, γίνεται...
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
ΣΙΝΕΜΑ
Μόνο ο Σακελλάριος έβλεπε ότι έχω την κωμωδία μέσα μου
Μετά τον Κούρκουλο και την «Κατάχρηση εξουσίας», ο πετυχημένος σκηνοθέτης της Φίνος Φιλμ τη δεκαετία του ‘60, έγινε με κόπο και περιπέτειες ο πιο αγαπημένος, ιδιόρρυθμος δημιουργός της νέας εποχής του...
Μόνο ο Σακελλάριος έβλεπε ότι έχω την κωμωδία μέσα μου
ΣΙΝΕΜΑ
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
Ενα φεστιβάλ οφείλει να συστήνει στους θεατές νέα, άγνωστα αλλά σημαντικά ονόματα για την κινηματογραφική τέχνη. Τι μεγαλύτερο δώρο από αυτό στους σινεφίλ; Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το κάνει αυτό χρόνια τώρα με...
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
ΣΙΝΕΜΑ
Χιούμορ, τόλμη και πίστη στο νέο αίμα
Εννιά χρόνια κιόλας και τα βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ξεπερνώντας τις όποιες αντιστάσεις υπήρξαν στην αρχή από μικρή μερίδα του χώρου, καθιερώθηκαν σαν θεσμός αλλά και σαν άποψη και στιλ Ο...
Χιούμορ, τόλμη και πίστη στο νέο αίμα
ΣΙΝΕΜΑ
Απέραντο γαλάζιο
Προικισμένο από πέρυσι από τον Ορέστη Ανδρεαδάκη με διάφορα ανεξάρτητα βραβεία το μη διαγωνιστικό Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, κομμάτι ξεχωριστό αλλά σημαντικό μέσα στο διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης,...
Απέραντο γαλάζιο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας