Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η φυλακή εντός μας και η δύναμη της αλλαγής

Η προβολή της ταινίας «Ussak» στο 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού. ©ΕΦ.ΣΥΝ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η φυλακή εντός μας και η δύναμη της αλλαγής

  • A-
  • A+

«Αυτή η βουλιμία για ζωή, που εσύ λες ότι τη σιχαίνεσαι, για μένα είναι το υπέρτατο αγαθό». Ισως να ήταν αυτή η φράση της ηρωίδας στην ταινία «Ussak» που άγγιξε περισσότερο τους θεατές στην πρώτη προβολή της σε φυλακές, αναμφισβήτητα όμως το 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού ήταν ο κατάλληλος χώρος για την προβολή μιας ταινίας που κομίζει το μήνυμα της προσωπικής αλλαγής ανεξαρτήτως συνθηκών.

Μέσα σε απόλυτη σιωπή, σαν σε κινηματογραφική αίθουσα, μαθητές-κρατούμενοι ηλικίας 20 έως 60 ετών παρακολούθησαν την ταινία το πρωί της Παρασκευής 8 Μαρτίου παρουσία του σκηνοθέτη της Κυριάκου Κατζουράκη και της πρωταγωνίστριας Κάτιας Γέρου. Κάποιοι δάκρυζαν, άλλοι ρουφούσαν το κάθε πλάνο ακούνητοι, σχεδόν υπνωτισμένοι, και άλλοι έριχναν επιβεβαιωτικά βλέμματα στην ηθοποιό που καθόταν δίπλα τους, σαν να καμάρωναν για όσα έκανε η ηρωίδα που υποδύεται: η Ιωάννα, μια περφόρμερ δρόμου που προσπαθεί να επιβιώσει σε μια κοινωνικά διαλυμένη Ελλάδα του μέλλοντος.

Η «Εφ.Συν.» στην προβολή του «Ussak» στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού

Μόνο που τελικά το μέλλον αποδείχθηκε πολύ άμεσο καθώς την πρώτη σκηνή της ταινίας του Κατζουράκη, το λιντσάρισμα ενός ομοφυλόφιλου στη μέση του δρόμου, την είδαμε στην πραγματική ζωή και μάλιστα στη χειρότερη εκδοχή της: με την άγρια δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου στο κέντρο της Αθήνας. Αυτή και άλλες δύσκολες καταστάσεις πραγματεύεται το «Ussak», αλλά το τέλος του είναι φωτεινό και δείχνει ότι είναι εφικτό να αλλάξει κάποιος τη ρότα που πήρε κάποια στιγμή η ζωή του, αρκεί να πιστέψει στη δύναμη της αλλαγής και να παραμερίσει τον τεράστιο εγωισμό που ξεδιπλώνεται μέσα του.

«Με άγγιξε στην ψυχή, με έβαλε σε σκέψεις. Την ώρα που το πτώμα το πετάνε στα σκουπίδια είδα πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος», είπε κάποιος από τους θεατές στη συζήτηση που ακολούθησε με τους συντελεστές της ταινίας, ενώ ένας δεύτερος εστίασε στη σκηνή με την μπότα «που θέλει να δείξει την άνοδο του φασισμού, τη βία». «Αυτό δεν είναι ψεύτικο, είναι αυθεντικό, η ταινία σας δεν έχει στολίδια», σχολίασε ένας τρίτος και αναφέρθηκε στη φυλακή «του μέσα», της ψυχής, που είναι πολύ πιο δύσκολη και από τον χώρο στον οποίο βρισκόμασταν.

Στην αντίδραση των μαθητών και στη σημασία των εκπαιδευτικών θεσμών μέσα στη φυλακή στάθηκε μιλώντας στην «Εφ.Συν.» η διευθύντρια του σχολείου, Παγώνα Κουτούλα: «Τέτοιες πρωτοβουλίες δίνουν την ευκαιρία στους κρατουμένους να ξαναδούν την κοινωνία μέσα στην οποία θέλουν να ζήσουν. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι οι άνθρωποι που τώρα είναι στη φυλακή, αύριο θα είναι γείτονές μας και για τον λόγο αυτό πρέπει ο χρόνος της κράτησής τους να τους επιτρέψει να έρθουν ομαλά γύρω μας. Το τι γίνεται στις φυλακές μάς αφορά όλους».

Κυριάκος Κατζουράκης

Ταξιδεύοντας με το «Ussak»​​​​​

Ονειρευόμασταν αυτό το ταξίδι από την εποχή που ολοκληρωνόταν η ταινία. Από την πρώτη στιγμή άρχισαν να δημιουργούνται σχέσεις με ανθρώπους, ομάδες, κοινότητες που σταδιακά έφτιαξαν τον πυρήνα αυτού του ταξιδιού. Σε μια από τις πρώτες προβολές γνωρίσαμε τη δυναμική της κοινότητας «Από Κοινού» μέσω του Γιάννη Μπίλλα και του Γιώργου Κολέμπα. Ηταν σαν να τους γνωρίζαμε από πάντα –γράφοντας το σενάριο, είχαμε διαβάσει το βιβλίο τους για την αποανάπτυξη– και από τότε ακολουθούμε την πορεία της κοινότητας.

Η τεράστια ποικιλία της ποιότητας όλων των συναντήσεων με πολύ διαφορετικές ομάδες, μέσω των προβολών της ταινίας, δεν χωράει σε αυτό το σημείωμα.

Σε κάθε προβολή, είτε με πολύ κόσμο είτε όχι, συναντήσαμε και ακούσαμε προσεγγίσεις με εμβάθυνση, προσδοκία και μια επιθυμία αντιπροσφοράς. Με απλά λόγια, ταξιδεύοντας με την ταινία γνωρίζαμε μια άλλη Ελλάδα με αντοχή, όνειρα, γνώση και αγάπη για τον τόπο που ζουν οι άνθρωποι.

Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν βαρεθήκαμε να βλέπουμε την ταινία μας ξανά και ξανά γιατί σε όλες τις προβολές του «Ussak» ταυτιζόμασταν με το εκάστοτε κοινό. Εμοιαζε σαν να βλέπαμε διαφορετική ταινία, αυτό ήταν με κάποιο τρόπο και η σχεδόν ουτοπική πρόθεσή μας, να φτιάξουμε ένα έργο με άποψη, αλλά «ανοιχτό» σε ερμηνείες. Θα ’λεγα ότι χρησιμοποιώντας τον δυναμισμό των αισθημάτων των ηρώων της ταινίας, καταφέραμε να φτιάξουμε ένα προσιτό έργο, με φόρμα αλλά όχι φορμαλιστικό. Κι αυτό το κοινό το καταλαβαίνει, το βλέπει, το αισθάνεται.

Δεν υπάρχει τρόπος να καταγραφεί ένα συμπέρασμα, ούτε και χρειάζεται, νομίζω. Κρατάμε μέσα μας αυτή την εμπειρία σαν υποθήκη για τη συνέχεια της εργασίας μας.

Κάτια Γέρου

Μια αλησμόνητη εμπειρία

Η προβολή της ταινίας στο σχολείο των αντρικών φυλακών Κορυδαλλού ήταν η 50ή που έγινε συνοδευόμενη κατόπιν από συζήτηση με το κοινό.

Τι θα κρατήσω στη μνήμη μου; Μια σιωπή που «κοβόταν με το μαχαίρι». Λόγω ειδικότητας εύκολα καταλαβαίνω αν η σιωπή είναι αδιαφορία, αφηρημάδα ή αν υπάρχει ουσιαστική συμμετοχή. Κι αυτό συνέβη σ’ αυτή την προβολή. Μια δίωρη μυσταγωγία και η κουβέντα μετά.

Φράσεις των κρατουμένων, όπως: «Πώς γνωρίζετε αυτά που ζούμε, αυτά που νιώθουμε και τα δείξατε στο έργο;». Κι εμείς χαρήκαμε και είπαμε ότι αυτή η παρατήρηση είναι πολύ τιμητική και δεν μπόρεσα να μη θυμηθώ μια από τις λίγες αποτυχημένες συζητήσεις όπου θεατές μάς μάλωσαν: «Δεν μας πείσατε, δεν είναι έτσι το περιθώριο». Και τι σημαίνει αλήθεια περιθώριο; Μήπως οτιδήποτε βγαίνει έξω από το στενό οπτικό μας πεδίο; Σε κεντρική σκηνή ξεδιπλώνεται η ζωή καθενός –όσα ζόρια κι αν τραβάει, όσες αμαρτίες κι αν κουβαλάει–, όχι παραδίπλα.

Είναι ολοφάνερη η συγκινητική, σοβαρή δουλειά που γίνεται από τους καθηγητές και τη διευθύντρια του σχολείου. Η εκπαίδευση είναι το μυστικό της επανένταξης. Αλλιώς, η φυλακή παραμένει μόνο τιμωρία και μεγαλύτερη περιθωριοποίηση.

 

 

ΣΙΝΕΜΑ
«Κι ένας κρατούμενος να ασχοληθεί με το σινεμά, είναι μεγάλο κέρδος»
Η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, τονίζει πως πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα μαθημάτων κινηματογράφου που ξεκίνησε από τις φυλακές Κορυδαλλού και έδωσε τις πρώτες ταινίες μικρού μήκους από τους κρατούμενους....
«Κι ένας κρατούμενος να ασχοληθεί με το σινεμά, είναι μεγάλο κέρδος»
ΣΙΝΕΜΑ
Ημερίδα για το «Σινεμά Κορυδαλλός»
«Το Χριστινάκι» του Χρήστου Παπαθανασίου και «Ο θανατοποινίτης» του Κώστα Ξύδη, οι μικρού μήκους ταινίες που γύρισαν με επαγγελματισμό και έμπνευση οι κρατούμενοι του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κορυδαλλού, στο...
Ημερίδα για το «Σινεμά Κορυδαλλός»
ΣΙΝΕΜΑ
Σινεμά ο Κορυδαλλός
Για πρώτη φορά διοργανώθηκαν εκπαιδευτικά μαθήματα κινηματογράφου στις αντρικές φυλακές, έπειτα από πρόταση του σκηνοθέτη Αντώνη Κόκκινου. Την περασμένη Παρασκευή προβλήθηκαν οι δύο μικρού μήκους ταινίες τους,...
Σινεμά ο Κορυδαλλός
ΣΙΝΕΜΑ
Η ποίηση της ανθρώπινης πραγματικότητας
Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017. Κινηματογράφος «Δαναός». Η ταινία-ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου «Σιωπηλός μάρτυρας». Η ταινία πραγματεύεται κάτι που δεν γνώριζα. Τις Φυλακές Τρικάλων, που από το 1896...
Η ποίηση της ανθρώπινης πραγματικότητας
ΣΙΝΕΜΑ
Ολη η Αθήνα μια μεγάλη οθόνη
To Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου της Αθήνας μπήκε στο ένατο καλοκαίρι του έχοντας από καιρό γίνει αγαπημένη συνήθεια των σινεφίλ, αλλά και εκείνων που χαίρονται να βλέπουν άγνωστες αλλά και γνωστές γωνιές...
Ολη η Αθήνα μια μεγάλη οθόνη
ΣΙΝΕΜΑ
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;
Μπορεί ο Αλμοδόβαρ να είναι ένας από τους σπουδαιότερους και ωραιότερους σύγχρονους σκηνοθέτες, αλλά σίγουρα δεν φημίζεται ως γλυκός ή προσηνής άνθρωπος. Ετσι, όταν το συννεφιασμένο πρωί μετά την επίσημη...
Ηρθε η ώρα για τον Χρυσό Φοίνικα του Πέδρο Αλμοδόβαρ;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας