Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εκεί όπου η πραγματικότητα μοιάζει με μύθο

«ISIS, tomorrow. Οι χαμένες ψυχές της Μοσούλης»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκεί όπου η πραγματικότητα μοιάζει με μύθο

  • A-
  • A+
Ταινίες που ξεδιπλώνουν ανθρώπινες ιστορίες είδαμε τις πρώτες ημέρες του 21ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: από τα παιδιά της Μοσούλης στον Χιλιανό ακτιβιστή Λεμεμπέλ και από τους ηλικιωμένους γκέι του Σικάγου στους κατοίκους που απειλεί το φράγμα του Αχελώου.

◼ Το ντοκιμαντέρ των Αλέσιο Ρομένσι και Φραντσέσκα Μανόκι, έως τώρα δημοσιογράφων, δυσκολεύεσαι να πιστέψεις ότι καταγράφει την πραγματικότητα – κυρίως επειδή δεν θέλεις.

Μια ταινία τόσο όμορφα φωτισμένη, τόσο κατανυκτικά αποτυπωμένη με την κάμερα, τόσο ψύχραιμη και ισορροπημένη που μοιάζει με καλοφτιαγμένη ταινία μυθοπλασίας. Τι καλά να ήταν! Ο τίτλος της μόνο προϊδεάζει για το περιεχόμενό της: «ISIS, tomorrow. Οι χαμένες ψυχές της Μοσούλης».

Μόνο χαμένες ψυχές έχει, έτσι κι αλλιώς, η Μοσούλη σήμερα, ένα ξεκοιλιασμένο κουφάρι πόλης. Εκεί δίπλα, στο στρατόπεδο που στεγάζει τους επιζώντες, οι δυο δημιουργοί, ύστερα από επίμονες προσπάθειες να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους, στήνουν την κάμερά τους μπροστά στα παιδιά που έζησαν στην πόλη τα τρία χρόνια του πολέμου κι επιβίωσαν: τα πάνω από 500.000 παιδιά της Μοσούλης.

Ορφανά, καθώς οι γονείς τους σκοτώθηκαν στις μάχες, σε όποια πλευρά κι αν πολέμησαν, κυρίως προσηλυτισμένοι στον Ισλαμικό Στρατό. Μεγαλωμένα τα ίδια ως πολεμιστές, ως εργαλεία για αποστολές αυτοκτονίας, έχοντας εξαναγκαστεί σ’ αυτό τον ρόλο πριν γίνουν 10 χρόνων, πριν μάθουν οτιδήποτε άλλο έχει να προσφέρει η ζωή.

Αυτά τα παιδιά, των οποίων τις εμπειρίες εσύ, ο Δυτικός, δυσκολεύεσαι ακόμα και ν’ ακούσεις από την ασφάλεια του καθίσματός σου στην αίθουσα, μεγαλώνουν τώρα και πάλι αποκλεισμένα από τον «έξω» κόσμο, γεμάτα μίσος, βιώματα βίας και απόγνωση. Για να γίνουν οι επόμενες μηχανές πολέμου, ήδη διχασμένα, ήδη ποτισμένα με ένα φονικό modus operandi – γι’ αυτό, άλλωστε, κι ο ιρακινός στρατός σκόπευε, πριν «διασωθούν», να σκοτώσει όσο το δυνατόν περισσότερα από αυτά. Το ερώτημα των δύο σκηνοθετών είναι αμείλικτο: «Εσύ τι θα κάνεις γι’ αυτά;»

◼ Μ’ έναν άλλο, πολύ πιο οικείο μύθο καταπιάνεται ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος στη νέα του ταινία, «Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και η Μεσοχώρα», που έρχεται είκοσι χρόνια έπειτα από εκείνη, τη διάσημη, πια, μικρού μήκους ταινία του, που έφερνε αντιμέτωπη με τον ορμητικό ποταμό και τον ημίθεο τη γιαγιά του.

«Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και η Μεσοχώρα»

Το φράγμα του Αχελώου έχει εξαγγελθεί και σταματήσει κάμποσες φορές, έχει αλλάξει όνομα και προβλεπόμενη λειτουργία, έχει χρηματοδοτηθεί και ξαναμείνει χωρίς πόρους, όσο οι κάτοικοι της Μεσοχώρας διατηρούν τη ζωή τους μετέωρη: Να χτίσουν τα θεμέλια του μέλλοντός τους ή όπου να ’ναι ο τόπος τους θα ισοπεδωθεί και θα πλημμυρίσει με τα νερά του ποταμού;

Μέσα σ’ αυτό το «ακτιβιστικό» ντοκιμαντέρ, ο Κουτσιαμπασάκος χωρά τη γνώριμη ταυτότητά του, την ανθρωποκεντρική, με τη ζεστασιά, την τρυφερότητα και το διακριτικό χιούμορ. Και την ελαφριά μελαγχολία για τον χρόνο που περνά, όσο η Ελλάδα δεν πολυαλλάζει, ενώ οι άνθρωποί της φεύγουν, κάποιοι πιο πρόωρα από άλλους. Θύματα ενός μεγάλου έργου που λέγεται Φράγμα ή μιας μεγάλης ιδέας που λέγεται ζωή.

◼ Με τους μύθους της δικής μας θεώρησης των πραγμάτων παίζει ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης, στο νέο του ντοκιμαντέρ, το πιο σύνθετο, δημιουργικά σκηνοθετημένο και απρόσμενα τρυφερό, ώς τώρα.

«Ιρβινγκ Παρκ»

Με τον τίτλο «Ιρβινγκ Παρκ», ο Ευαγγελίδης παρατηρεί με την κάμερά του, πάντα ευαίσθητη στις ανθρώπινες ιδιαιτερότητες, τέσσερις γκέι άνδρες στο σημερινό Σικάγο, ηλικίας από 60 ώς 70, οι οποίοι συνδέονται με τους δικούς τους, επιθυμητούς δεσμούς Κυρίων και Σκλάβων, σχηματίζοντας μια αλλιώτικη, αλλά απολύτως ασφαλή και γεμάτη αγάπη οικογένεια.

Τα όρια της ελευθερίας εξερευνά η ταινία, και μαζί τους όρους της συμφωνίας, της αγάπης, το μεγαλείο της πραγματικής αυτοδιάθεσης και το εύρος της ατομικής επιλογής, σ’ ένα φιλμ με τη μαγική ικανότητα να προσεγγίσει τόσο στενά, τόσο ειλικρινά, ζωές που κανείς θα θεωρούσε περιθωριακές, ώστε όχι μόνο να τις κατανοήσεις, αλλά και να ταυτιστείς μαζί τους, εκπλήσσοντας τον εαυτό σου.

◼ Κάθε μύθο και κάθε δεδομένο καταρρίπτει το «Λεμεμπέλ» της Ζοάνα Ρεπόσι Γκαριμπάλντι, καταγράφοντας, έπειτα από δική του παραίνεση, την καθημερινότητα στα τελευταία επτά χρόνια της ζωής του Χιλιανού ακτιβιστή, performer, λογοτέχνη, εικαστικού και, τελικά, φιλοσόφου της ζωής, Λεμεμπέλ.

«Λεμεμπέλ»

Γεννημένος στις φτωχογειτονιές του Σαντιάγκο, ο Πέδρο Λεμεμπέλ (δανείστηκε το επώνυμο της μητέρας που αγαπούσε), ξεκίνησε στη δεκαετία του 1980, με την ομάδα του, «Οι Φοράδες της Αποκάλυψης», μια σειρά παραστάσεων ή ακτιβιστικών «εισβολών» σε κυβερνητικές δράσεις, ν’ αντιδρά ηχηρά στη δικτατορία του Πινοσέτ και, μαζί, σε κάθε διαστρέβλωση της δημοκρατίας, σε κάθε περιορισμό της διαφορετικότητας. Δράσεις που συνέχισε ώς τον θάνατό του, το 2015, από καρκίνο.

Μια υπερβατική φιγούρα, συχνά καμουφλαρισμένη και ποτέ ψεύτικη, ο Λεμεμπέλ έρχεται, στην ταινία, τακτικά αντιμέτωπος με το είδωλό του, αναμετριέται με την πορεία του και, με εξαιρετική τρυφερότητα και χιούμορ, με μια ελαφρότητα απέναντι στη ζωή, αξιολογεί το τίμημα των επιλογών του: τη μεγάλη μοναξιά που συνοδεύει, χωρίς εξαιρέσεις, τον πραγματικό ακτιβιστή.

Διάσημος στη Χιλή, λίγο γνωστός στην Ευρώπη, ο Λεμεμπέλ αφήνει με το ντοκιμαντέρ αυτό τη σφραγίδα του και στην επόμενη γενιά, θέτοντας στη διάθεσή της τα γραπτά του και, κυρίως, την πίστη του στη δύναμη του ανθρώπινου σώματος και νου.

ΣΙΝΕΜΑ
Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και οι γυναίκες του Χόλιγουντ
Η Θεσσαλονίκη είναι δύο πόλεις. Στο πλαίσιο της δράσης Market Talks της Αγοράς Doc Market του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, δύο νέοι και αιχμηροί δημιουργοί, ο Σύλλας Τζουμέρκας και ο Χρήστος Πασσαλής, με...
Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και οι γυναίκες του Χόλιγουντ
ΣΙΝΕΜΑ
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
Το 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποφάσισε ένα από τα κεντρικά του αφιερώματα να έχει τίτλο «Γιατί να κοιτάξουμε τα ζώα;» εμπνευσμένο από το δοκίμιο του Τζον Μπέρτζερ «Why look at animals»....
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
ΣΙΝΕΜΑ
Βραβεία με καλλιτεχνικές αξιώσεις και ανθρωπιστικό μήνυμα
Ολοκληρώθηκε χθες βράδυ η διοργάνωση με την απονομή των βραβείων. Με Χρυσό Αλέξανδρο τιμήθηκε η βρετανική ταινία του Ρίτσαρντ Μπίλιγχαμ «Ρέι και Λιζ». Η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, πρωταγωνίστρια της ταινίας «Η...
Βραβεία με καλλιτεχνικές αξιώσεις και ανθρωπιστικό μήνυμα
ΣΙΝΕΜΑ
Τα μυστικά της Φέιθφουλ, του Κιούμπρικ και του Κάστρο
Θα 'λεγε κανείς ότι μόλις μπήκε η χρονιά, ότι έχουμε καιρό μέχρι τον Μάρτιο που θα γίνει το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Κάτι όμως ο επετειακός του, γιορτινός χαρακτήρας -είναι η 20ή διοργάνωση-, κάτι οι...
Τα μυστικά της Φέιθφουλ, του Κιούμπρικ και του Κάστρο
ΣΙΝΕΜΑ
Άρωμα γυναίκας και στη μέση ο Αλεξάντερ Πέιν
Ταινίες με την κινηματογραφική ματιά Ελληνίδων και ξένων δημιουργών έφεραν αέρα ανανέωσης στο 58ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και έγιναν αφορμή για μερικές από τις ωραιότερες στιγμές της. Το «παρών» έδωσε όμως και ο...
Άρωμα γυναίκας και στη μέση ο Αλεξάντερ Πέιν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας