Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εδώ είναι Βαλκάνια;

«Οταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες» της Μαριάννας Οικονόμου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εδώ είναι Βαλκάνια;

  • A-
  • A+

Καθώς οι ταινίες, ειδικά ενός ανέκαθεν πολιτικά συνειδητοποιημένου και μάχιμου φεστιβάλ όπως η Berlinale, δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τις προεκτάσεις της ταυτότητας, εθνικής, φύλου, πολιτισμικής, τα ελληνικά πρότυπα, για καλό ή για κακό, δίνουν συχνά το φίλτρο ερμηνείας ντόπιων και μη ταινιών.

Ανταπόκριση

Το «Ο Θεός υπάρχει και λέγεται Πετρούνια», της Τεόνα Στρουγκάρ Μιτέβσκα από την ΠΓΔΜ πέφτει στην αντίληψη των Ελλήνων κυρίως για ένα μίνι διάλογο που μοιάζει προβοκατόρικος: η ηρωίδα, η Πετρούνια, μιλά με τον διοικητή της αστυνομίας της μικρής της πόλης.

Εκείνος μαθαίνει ότι η ηρωίδα έχει σπουδάσει ιστορικός και τη ρωτά ποια είναι η αγαπημένη της περίοδος. Οταν εκείνη απαντά την Κινεζική Επανάσταση, ο αξιωματικός την επιπλήττει που δεν προτιμά τη «δική της» ιστορία, αυτή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Κι εκεί όπου ο Ελληνας θεατής ξεστομίζει ένα τσκ-τσκ-τσκ κουνώντας αποδοκιμαστικά το κεφάλι, δεν παρατηρεί το άλλο. Οτι η ηρωίδα Πετρούνια, μια 32χρονη loser εγκλωβισμένη στον τόπο της, τολμά να πιάσει τον σταυρό στη λειτουργία των Θεοφανίων, έθιμο παραδοσιακά αντρικό και στρέφει εναντίον της ολόκληρη την κοινότητα, τους λεβέντηδες, τη μητέρα της, τον παπά και την αστυνομία, είναι μια ηρωίδα βγαλμένη απ’ ευθείας από την ελληνική, τη βαλκανική, κουλτούρα.

Από την άλλη πλευρά, το «Οταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες», το ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου που συμμετέχει στο τμήμα Culinary Cinema (και διαγωνίζεται για το Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ απ’ όλο το πρόγραμμα του Φεστιβάλ), δείχνει την ελληνική πρόθεση για... έξοδο στις αγορές!

Γυρισμένο στο Θεσσαλικό Κάμπο, το φιλμ παρατηρεί από κοντά ένα κατά βάση γυναικείο, αλλά με άνδρα επικεφαλής, μικρό συνεταιρισμό που προσπαθεί ν’ αξιοποιήσει την τοπική παραγωγή ντομάτας για να την εξαγάγει σε άλλες χώρες, μεταμορφωμένη σε ελκυστικές, ελληνικές, γκουρμέ συνταγές. Περισσότερο τρυφερό και χαριτωμένο όταν στρέφεται στις αγρότισσες του κάμπου, πάνω απ’ όλα το ντοκιμαντέρ της Οικονόμου μιλά με πυγμή για το πώς τα στερεότυπα σπάνε, πώς οι ντομάτες ευδοκιμούν ακούγοντας μουσική, πώς μια μικρή γροθιά μπορεί να φέρει μια μεγάλη αλλαγή, πώς η Ελλάδα δεν είναι ένα, αλλά πολλά πράγματα.

Με τη γυναικεία, την εθνική και την πολιτισμική ταυτότητα ασχολείται κατά κόρον και η νέα ταινία του Τούρκου Εμίν Αλπέρ, «Τρεις αδελφές», μια ιστορία της Ανατολίας του ’80, όπου ένας πατέρας στέλνει τις τρεις κόρες του στην πόλη για να βρουν μια καλύτερη τύχη.

Η πορεία των κοριτσιών, οι νίκες και οι ήττες τους, ιδωμένες πάντα από την αντρική ματιά που καθορίζει τη ζωή τους, από τις αντρικές συζητήσεις για τις προσωπικότητες και τη μοίρα τους, είναι βγαλμένες από ένα παρελθόν τόσο «ελληνικό», τόσο κατασταλαγμένο στη συνείδηση και των δυο γειτονικών λαών.

Ακόμα πιο ενδιαφέρον, ότι η ταινία, από τις στιβαρότερες του φετινού διαγωνιστικού προγράμματος, είναι μια συμπαραγωγή της ελληνικής Horsefly Productions του Γιώργου Τσούργιαννη.

ΣΙΝΕΜΑ
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
Εχοντας φτάσει σχεδόν στη μέση της Berlinale, οι ταινίες που έχουν ξεχωρίσει είναι λίγες, αλλά δυνατές σαν γροθιές, ή ακόμα πιο πολύ, αφού η καθεμιά τους προσεγγίζει τη βία μ’ έναν τρόπο κοντινό στην κουλτούρα...
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
ΣΙΝΕΜΑ
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες
Αυλαία για την 69η Berlinale και όλα τα φλας πάνω στην υπέροχη Ζιλιέτ Μπινός, πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής, η οποία μίλησε για #metoo και Γουάινστιν. Εφαρμόζοντας την ισότητα των φύλων, η διοργάνωση...
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες
ΣΙΝΕΜΑ
Ξεχωριστές στιγμές με γουέστερν και τον Νταφό ως Βαν Γκογκ
Το κλασικό αμερικανικό είδος ευτύχησε σε χέρια απρόβλεπτα, σαν του Γάλλου Οντιάρ και γνώριμα σαν των αδελφών Κοέν, ενώ η ερμηνεία του Γουίλεμ Νταφό στην ταινία του Τζούλιαν Σνάμπελ είναι από τις δημιουργικές...
Ξεχωριστές στιγμές με γουέστερν και τον Νταφό ως Βαν Γκογκ
ΣΙΝΕΜΑ
Τόλμη και Βενετία
Το Φεστιβάλ Βενετίας ξεκινά την Τετάρτη 29 Αυγούστου, αλλά η συζήτηση γι’ αυτό έχει θεριέψει από τη στιγμή που ανακοίνωσε το πρόγραμμά του, πριν από έναν μήνα. Ετσι κι αλλιώς τα τελευταία χρόνια η Mostra έχει...
Τόλμη και Βενετία
ΣΙΝΕΜΑ
Διακριτική ελληνική παρουσία και κοκτέιλ γνωριμίας με... τσίπουρο
Στο φετινό Φεστιβάλ Κανών, το ελληνικό σινεμά δεν έχει μια τρανταχτή παρουσία, για παράδειγμα μια ελληνική ταινία στο Διαγωνιστικό Πρόγραμμα. Εχει μια παρουσία, ωστόσο, «σφαιρική». Από τη νεότερη γενιά η...
Διακριτική ελληνική παρουσία και κοκτέιλ γνωριμίας με... τσίπουρο
ΣΙΝΕΜΑ
Έναρξη με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου: τον άνθρωπο!
Ξεκίνησε το 68ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, κρατώντας την υπόσχεσή του – και με το παραπάνω. Η φετινή Berlinale – συνεχίζοντας την παράδοση που της έχει δώσει τον ξεχωριστό χαρακτήρα της –...
Έναρξη με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου: τον άνθρωπο!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας