Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο ποιητής παππούς του ντοκιμαντέρ

Πέθανε ο μεγάλος Αμερικανός σκηνοθέτης Αλμπερτ Μέιζελς

Ο ποιητής παππούς του ντοκιμαντέρ

  • A-
  • A+

Τα αδέρφια Ντέιβιντ και Αλμπερτ Μέιζελς καθόρισαν ως σκηνοθέτες από πολύ νωρίς το πεδίο του πειραματικού και πολιτικού ντοκιμαντέρ.

Ο πρώτος έφυγε από τη ζωή πριν από 28 χρόνια. Ο Αλμπερτ την προηγούμενη Παρασκευή, στα 88 του χρόνια.

Πρωτοποριακός αφηγητής, που υπερέβαινε την ίδια την έννοια της «αφήγησης», ο Αλμπερτ Μέιζελς προσέγγιζε τις θεματικές του (μαζί και με τον αδερφό του όσο ζούσε) με κατανόηση και ενσυναίσθηση.

«Με ευχαρίστηση τοποθετώ τη μοίρα και την πίστη μου στην πραγματικότητα. Αυτή με τροφοδοτεί, μου προμηθεύει εμπειρίες. Ολα μού χαρίστηκαν με τη δύναμη της αλήθειας και τον ρομαντισμό της ανακάλυψης. Κι όσο περισσότερο εφάπτομαι αυτής της πραγματικότητας, τόσο πιο έντιμες και ειλικρινείς είναι οι ιστορίες μου», εξομολογείται ο Αλμπερτ Μέιζελς στην προσωπική του ιστοσελίδα.

«Μετά απ’ όλα, η γνώση του αληθινού κόσμου είναι πραγματικά αυτό που χρειαζόμαστε για να καταλάβουμε και να αγαπήσουμε ο ένας τον άλλον. Είναι ο δικός μου τρόπος για να κάνω τον κόσμο να μοιάζει καλύτερος», συμπληρώνει.

Ντροπαλός, χαμηλών τόνων και λιγόλογος, ο Μέιζελς θέλησε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη πορτρέτα μουσικών, ηθοποιών, συγγραφέων και καλλιτεχνών μέσω μιας πιο βαθιάς ψυχαναλυτικής σκοπιάς, καθώς πριν αφοσιωθεί στη σκηνοθεσία, δίδασκε για τρία χρόνια ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης.

Η απόφασή του να στραφεί προς το σινεμά verite, ήρθε μετά την επίσκεψή του σε ένα ψυχιατρικό άσυλο στη Μόσχα.

Τον επόμενο χρόνο επέστρεψε στο ίδιο ίδρυμα, με μια κάμερα του CBS, για να κινηματογραφήσει τον πρώτο του ντοκιμαντέρ, «Ψυχιατρική στη Ρωσία».

Η συνέχεια είναι λίγο-πολύ σε όλους γνωστή: «What’s Happening! The Beatles In The USA» (1964), «IBM: A Self-Portrait» (1964), «Meet Marlon Brando» (1965), «With Love from Truman» (με τον Τρούμαν Καπότε, 1966) και φυσικά τα αριστουργηματικά «Salesman» (1969), «Gimme Shelter» (1970) και «Grey Gardens» (1975). Για το μικρού μήκους «Christo’s Valley Curtain» (1974) ήταν υποψήφιοι για Οσκαρ.

Οι περισσότεροι θυμόμαστε τον Αλμπέρτ Μέιζελς από το εξαιρετικό ντοκιματέρ «Gimme Shelter», που είχε γυρίσει με τον αδερφό του και τη Σαρλότ Ζερίν, για τις τελευταίες εβδομάδες της τουρνέ στην Αμερική των Rolling Stones, το 1969.

Η ταινία έχει μείνει στην ιστορία όχι μόνο εξαιτίας της εκπληκτικής κινηματογράφησης, αλλά και λόγω της τραγικής σκηνής του φόνου 18χρονου οπαδού του συγκροτήματος.

Η ασφάλεια που είχαν επιλέξει οι Stones ήταν οι Hell Angels, βίαιοι μοτοσικλετιστές, που κυκλοφορούσαν με στέκες μπιλιάρδου ως όπλα εκφοβισμού.

Καθώς η συναυλία πλησίαζε, οι τελευταίοι κατανάλωναν όλο και περισσότερο αλκοόλ και ναρκωτικά, με αποτέλεσμα όταν ο 18χρονος Αφροαμερικανός Μέρεντιθ Χαντερ προσπάθησε να προσεγγίσει τους Στόουνς στη σκηνή, να δολοφονηθεί εν ψυχρώ.

Ενας από τους Hell Angels έβγαλε το ρεβόλβερ του και τον πυροβόλησε έξι φορές.

Στο «Grey Gardens», από την άλλη, καταγράφει την εξαθλίωση της ηλικιωμένης θείας της Τζάκι Κένεντι Ωνάση και της μεσήλικης κόρης της, που ζούσαν σε βίλα μεσα στη βρόμα και την εγκατάλειψη.

Ο Μέιζελς έδωσε μάθημα κινηματογράφου, εξαιτίας της διορατικής αλλά και ευαίσθητης ματιάς πάνω στον τρόπο με τον οποίο πλησίασε μια ιστορία ξεπεσμένου πλούτου και εκκεντρικότητας.

«To μάτι του κάμεραμαν πρέπει να είναι η ματιά του ποιητή», έλεγε το 2008 σε συνέντευξή του στον «Γκάρντιαν».

Χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας του πάνω στο σινεμά είναι ότι απέφευγε τις πολλές συνεντεύξεις και αφηγήσεις, προτιμώντας οι πρωταγωνιστές του να αναδεικνύουν τις ιστορίες τους μέσα από τις δικές τους πράξεις και λόγια.

Αυτό ξεκίνησε ένα ολόκληρο ρεύμα στο είδος, όπου ο ντοκιμαντερίστας δεν φαίνονταν ή ακούγονταν στο πλάνο, τρόπος βέβαια δύσκολος, καθώς απαιτεί να έχει κερδηθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Και μετά τον θάνατο του αδερφού του, το 1987, ο Αλμπερτ συνέχισε να παράγει ταινίες.

Πριν από λίγα χρόνια τιμήθηκε από τον Μπαράκ Ομπάμα με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών.

Στην Ελλάδα είχε έρθει το 2001, στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που είχε οργανώσει αφιέρωμα στον γνωστό δημιουργό και του απένειμε τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου του.

ΣΙΝΕΜΑ
Η Ρεντγκρέιβ έρχεται, ο Καουρισμάκι πάει να τρυγήσει
To 23o Κινηματογραφικό Φεστιβάλ «Νύχτες Πρεμιέρας» είναι γεγονός. Και αυτό το λέμε καθώς λίγο έλειψε να μη γίνει. Μάθαμε πως για πρώτη φορά θα έρθουν στην Αθήνα ταινίες με ελάχιστες μέρες διαφορά από τα...
Η Ρεντγκρέιβ έρχεται, ο Καουρισμάκι πάει να τρυγήσει
ΣΙΝΕΜΑ
Στην ευτυχισμένη Αρκαδία
Δεκαπέντε χρόνια μετά τη θρυλική «Αγέλαστο Πέτρα», η νέα ταινία του ντοκιμαντερίστα κάνει πρεμιέρα σήμερα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Αυτή τη φορά για μια περιοχή της Ελλάδας που οι Δυτικοί θεωρούσαν παράδεισο...
Στην ευτυχισμένη Αρκαδία
ΣΙΝΕΜΑ
Στην Τουρκία πάω με σωματοφύλακες
«Κάνω ταινίες με ειλικρίνεια. Για τις οποίες δεν ντρέπομαι. Ακόμη κι αν κάνω λάθη. Και είμαι έτοιμος να πεθάνω για την τέχνη μου, όσο ναρκισσιστικό και ρομαντικό κι αν ακούγεται», δήλωσε ο σπουδαίος τουρκικής...
Στην Τουρκία πάω με σωματοφύλακες
ΣΙΝΕΜΑ
Μας φέρνουν Ανούκ Εμέ, τους στέλνουμε το «Ζ»
Η βραβευμένη και πανέμορφη Γαλλίδα ηθοποιός, Ανούκ Εμέ, πρωταγωνίστρια σε πάνω από 70 ταινίες («Η γλυκιά ζωή» του Φελίνι, «Λόλα» του Ζακ Ντεμί), η πρώτη γυναίκα του αγαπημένου μας Νίκου Παπατάκη, έρχεται στην...
Μας φέρνουν Ανούκ Εμέ, τους στέλνουμε το «Ζ»
ΣΙΝΕΜΑ
«Θέλω οι θεατές να ζήσουν και να γευτούν την ταινία μου»
Δυναμική εκπρόσωπος του νέου ανεξάρτητου αμερικανικού κινηματογράφου, η σκηνοθέτρια του «Lady Bird» «πετάει» τώρα στον 19ο αιώνα και μεταφέρει στην οθόνη το κλασικό μυθιστόρημα «Μικρές κυρίες» της Λουίζα Μέι...
«Θέλω οι θεατές να ζήσουν και να γευτούν την ταινία μου»
ΣΙΝΕΜΑ
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά
Με μότο «Femi­nine, sunny & blue» ξεκινά την Τετάρτη, και θα καταλάβει για πέντε μέρες τον ιστορικό κινηματογράφο Babylon, στο Mitte του Βερολίνου, το 5o Hellas Filmbox Berlin, το φεστιβάλ ελληνικών ταινιών...
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας