Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η πολυπολιτισμική εικόνα της βίας

  • A-
  • A+
69ο Διεθνές Φεστιβάλ Βερολίνου
Ανταπόκριση από το Βερολίνο

Εχοντας φτάσει σχεδόν στη μέση της φετινής Berlinale, οι ταινίες του προγράμματος που έχουν ξεχωρίσει είναι μεν λίγες, αλλά δυνατές σαν γροθιές, ή ακόμα πιο πολύ, αφού η καθεμιά τους προσεγγίζει τη βία μ’ έναν τρόπο κοντινό στην κουλτούρα που έχει αναθρέψει τους δημιουργούς τους.

• Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, η Γερμανίδα Νόρα Φίνγκσαϊντ αποτυπώνει έναν διαφορετικό «System Crasher»: ένα μικρό κοριτσάκι, ξανθό κι αγγελικό στην όψη, κακοποιημένο και γεμάτο οργή που, με αλλεπάλληλα βίαια ξεσπάσματα, αρνείται πεισματικά τη «φροντίδα» και την «προστασία» της κοινωνικής πρόνοιας.

Μια ταινία με ανεβασμένα ντεσιμπέλ κι άλλο τόσο φανταχτερά ποπ, κοριτσίστικα χρώματα, ντύνει μ’ ένα αρκετά φορτωμένο περιτύλιγμα μια ιστορία ευαίσθητη και συγκινητική, μια ευθεία ματιά στη φευγαλέα ανιδιοτελή αγάπη.

Από τις ωραιότερες, ώς τώρα, ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος, ντεμπούτο, γερμανικό και με γυναικεία υπογραφή, το φιλμ προβλέπεται ότι θα χτυπήσει καμπανάκια την ώρα των βραβείων.

• Στην αντίπερα όχθη της φόρμας –και του κόσμου– το «Öndög» φέρνει στο προσκήνιο την απεραντοσύνη του γυμνού τοπίου της μογγολικής στέπας και τον εξίσου αφαιρετικό τρόπο επικοινωνίας των κατοίκων της. Οταν η τοπική αστυνομία, συνηθισμένη να… μην έχει τίποτα να κάνει, ανακαλύπτει στη μέση του πουθενά το γυμνό, τραυματισμένο πτώμα μιας γυναίκας, αναθέτει σ’ έναν 18χρονο, μαθητευόμενο αστυνομικό να το φυλάξει για ένα βράδυ.

Η μεγαλύτερή του ιθαγενής βοσκός θα του προσφέρει ζεστή σούπα, προστασία από τους λύκους και την καμήλα της για ν’ ακουμπήσει.

Χαρακτηριστικά εστέτ στην αποτύπωση των μαγευτικής ομορφιάς τοπίων του, ο Κινέζος Γουάνγκ Κουανάν, βραβευμένος στην Berlinale για τον «Γάμο της Τούγια» το 2006, κάνει μια επιμελημένα ναΐφ ταινία, με μια διαφορετική διατύπωση της γυναικείας δύναμης και του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης, με γοητευτικά φολκ στοιχεία, παιχνιδιάρικο χιούμορ και την καλοσύνη ενός παραμυθιού. «Öndög» σημαίνει αυγό στα μογγολικά και η ανατρεπτική ηρωίδα είναι αποφασισμένη να γίνει η μητέρα των δεινοσαύρων!

• Στον βωμό της βίας προσεύχεται ο Φατίχ Ακίν στη νέα του ταινία, «Το Χρυσό Γάντι», βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο δημοσιογραφικής έρευνας, ένα πορτρέτο της βρόμικης, εγκληματικής πλευράς του Αμβούργου της δεκαετίας του 1970 και του κατά συρροή δολοφόνου Φριτς Χόνκα.

Ο αδικημένος από τη φύση, παραμορφωμένος Φριτς συχνάζει στο μπαρ, θα το έλεγες και χαμαιτυπείο, «Το Χρυσό Γάντι», στέγη παρηκμασμένων αγοραίων γυναικών και αλκοολικών στο τελευταίο στάδιο της κατεστραμμένης ζωής τους.

Από εκεί, ο Φριτς επιλέγει τα θύματά του, τα παρασύρει στη σοφίτα όπου ζει (γεμάτη παιδικές κούκλες στο σαλόνι και φωτογραφίες από πορνοπεριοδικά στους τοίχους), με δέλεαρ ένα παραπάνω μπουκάλι βότκα κι εκεί τις βιάζει, τις σκοτώνει, τις τεμαχίζει και στοιβάζει τα ακρωτηριασμένα μέλη τους σε μια μικρή αποθήκη, σκεπάζοντάς τα με τα χαρακτηριστικά χάρτινα αρωματικά δεντράκια, για να καμουφλάρει τη μυρωδιά της σήψης.

Εχοντας την ευκαιρία να σκιαγραφήσει το πορτρέτο του Κακού, ή της τότε Γερμανίας ή, πόσω μάλλον, της τωρινής, ο Φατίχ Ακίν, με τη γνώριμη και εκρηκτική ενέργειά του, δεν κάνει τίποτε από αυτά, παρά παραθέτει, τη μία μετά την άλλη, γκροτέσκ σκηνές αίματος, εμετού, σπέρματος, κακοπαθημένης σάρκας και οδύνης, χωρίς υπόβαθρο, χωρίς κάποιον σοβαρότερο στόχο παρά την πρόκληση ενός «σοκ» που, τελικά, δίνει τη θέση του στην ελαφρώς αηδιασμένη ανία.

• Με τη νέα του ταινία, «Το θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών», ο Σύλλας Τζουμέρκας, στην καλύτερη, πιο φιλόδοξη και ωριμότερη δουλειά του ώς τώρα, χτίζει ένα διαφορετικό πορτρέτο της βίας, της εξαιρετικά γνώριμης και τρομακτικής, αυτής της μικρής επαρχιακής πόλης, την υπόγεια και σκόπιμα συγκαλυμμένη.

Ηρωίδα του, με εκπληκτικό συνδυασμό από μπρίο, σιχτίρι κι ευαισθησία στην ερμηνεία της Αγγελικής Παπούλια, είναι η Ελισάβετ, μια αστυνομικίνα σε δυσμενή μετάθεση στο Μεσολόγγι, η οποία προτιμά να εξαπολύει ριπές από βρισιές προς κάθε κατεύθυνση και να πνίγει τον χρόνο της στα γουίσκια, παρά να επιβάλλει τον νόμο και την τάξη στην περιοχή.

Οι χαρακτηριστικοί δευτεραγωνιστές της κλειστής κοινότητας θ’ αναγκαστούν ν’ ανοίξουν τα χαρτιά τους, όταν ένα έγκλημα απαιτήσει έρευνα κι απαντήσεις. Με συνδετικό άξονα τη θρησκευτικού βάρους ενοχή, τη σεξουαλική παραβατικότητα και την προσωπική αγωνία για μια ηρωική… έξοδο, αυτό το «θρίλερ της μικρής πόλης» ανασαίνει μέσα στην υπέροχα πυκνή ατμόσφαιρα της στάσιμης λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου κι ενός αδιάκοπου εσωτερικού τρόμου απέναντι στη ζωή και τις κρυφές της όψεις.

Οπως δηλώνει ο Τζουμέρκας, «νομίζω ότι το small town drama είναι παντού το ίδιο, είναι ένα παγκόσμιο θέμα. Ο εφιάλτης της μικρής πόλης, λίγοι άνθρωποι, πολύ ψέμα, όλα αυτά τα στοιχεία υπάρχουν. Την ίδια στιγμή, υπάρχει και η αμεριμνησία του μικρού μέρους και το κέφι του μικρού μέρους, όλα αυτά είναι εκεί.

»Από εκεί και πέρα, αυτό που νομίζω ότι λειτουργεί στην ταινία γοητευτικά, είναι ότι μιλάμε για ένα τοπίο, εκεί, στο Δέλτα του Αχελώου και στο Δέλτα του Αραχθου όπου έχει γυριστεί η ταινία, το οποίο δεν είναι καθόλου το συνηθισμένα ελληνικό τοπίο. Υπάρχει, δηλαδή, μια μαγεία περίεργη, τα πάντα είναι διπλά, όλα καθρεφτίζονται, έχουν αντανακλάσεις. Αυτός είναι ένας κώδικας που υπάρχει στο σινεμά, γιατί υπάρχει στη ζωή. Το άκρο όπου φτάνουν αυτά είναι ένα άλλο ερώτημα».

 

ΣΙΝΕΜΑ
Εδώ είναι Βαλκάνια;
Καθώς οι ταινίες, ειδικά ενός ανέκαθεν πολιτικά συνειδητοποιημένου και μάχιμου φεστιβάλ όπως η Berlinale, δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τις προεκτάσεις της ταυτότητας, εθνικής, φύλου,...
Εδώ είναι Βαλκάνια;
ΣΙΝΕΜΑ
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες
Αυλαία για την 69η Berlinale και όλα τα φλας πάνω στην υπέροχη Ζιλιέτ Μπινός, πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής, η οποία μίλησε για #metoo και Γουάινστιν. Εφαρμόζοντας την ισότητα των φύλων, η διοργάνωση...
Σε πρώτο πλάνο οι γυναίκες
ΣΙΝΕΜΑ
Ξεχωριστές στιγμές με γουέστερν και τον Νταφό ως Βαν Γκογκ
Το κλασικό αμερικανικό είδος ευτύχησε σε χέρια απρόβλεπτα, σαν του Γάλλου Οντιάρ και γνώριμα σαν των αδελφών Κοέν, ενώ η ερμηνεία του Γουίλεμ Νταφό στην ταινία του Τζούλιαν Σνάμπελ είναι από τις δημιουργικές...
Ξεχωριστές στιγμές με γουέστερν και τον Νταφό ως Βαν Γκογκ
ΣΙΝΕΜΑ
Τόλμη και Βενετία
Το Φεστιβάλ Βενετίας ξεκινά την Τετάρτη 29 Αυγούστου, αλλά η συζήτηση γι’ αυτό έχει θεριέψει από τη στιγμή που ανακοίνωσε το πρόγραμμά του, πριν από έναν μήνα. Ετσι κι αλλιώς τα τελευταία χρόνια η Mostra έχει...
Τόλμη και Βενετία
ΣΙΝΕΜΑ
Διακριτική ελληνική παρουσία και κοκτέιλ γνωριμίας με... τσίπουρο
Στο φετινό Φεστιβάλ Κανών, το ελληνικό σινεμά δεν έχει μια τρανταχτή παρουσία, για παράδειγμα μια ελληνική ταινία στο Διαγωνιστικό Πρόγραμμα. Εχει μια παρουσία, ωστόσο, «σφαιρική». Από τη νεότερη γενιά η...
Διακριτική ελληνική παρουσία και κοκτέιλ γνωριμίας με... τσίπουρο
ΣΙΝΕΜΑ
Έναρξη με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου: τον άνθρωπο!
Ξεκίνησε το 68ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, κρατώντας την υπόσχεσή του – και με το παραπάνω. Η φετινή Berlinale – συνεχίζοντας την παράδοση που της έχει δώσει τον ξεχωριστό χαρακτήρα της –...
Έναρξη με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου: τον άνθρωπο!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας