Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ο Λάνθιμος με εμπνέει και με κάνει καλύτερο μοντέρ»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ο Λάνθιμος με εμπνέει και με κάνει καλύτερο μοντέρ»

  • A-
  • A+

«Εγώ θα έβαζα τα λεφτά μου στον Χανκ Κόρβιν του “Vice”, μοντέρ, εκτός των άλλων, ταινιών όπως “Το Δέντρο της ζωής” του Τέρενς Μάλικ, “Γεννημένοι Δολοφόνοι” του Ολιβερ Στόουν, “Χιόνι πάνω στους κέδρους” του Σκοτ Χικς. Στα στοιχήματα για τα Οσκαρ είμαι 4/1, αουτσάιντερ, δεν κάνω πλάκα. Χόλιγουντ! Ασε που έχει και πολλή δουλειά, ok και σε σας μιλάω, αλλά εκεί είναι διαφορετικά. Το publicity είναι μια τεράστια βιομηχανία και το πληρώνεις με πολλές ώρες εργασίας».

Μας μιλά φυσικά ο Γιώργος Μαυροψαρίδης, που διεκδικεί το Οσκαρ μοντάζ για τη δουλειά του στην «Ευνοούμενη» του Γιώργου Λάνθιμου. Και αυτή ειδικά η υποψηφιότητα, μία ανάμεσα στις συνολικά δέκα της ταινίας, μας δίνει ίσως τη μεγαλύτερη χαρά. Γιατί, εντάξει, ο Λάνθιμος είναι από καιρό διεθνώς αναγνωρισμένος. Ο Γιώργος Μαυροψαρίδης, όμως, κορυφαίος μοντέρ στη χώρα μας και πολλές φορές βραβευμένος για τη δουλειά του, ήταν καιρός να κατακτήσει και τα παγκόσμια σαλόνια.

Ο ίδιος λέει ότι είναι αουτσάιντερ. Να, όμως, που ήδη κέρδισε έναν σοβαρό πόντο στον δρόμο για τα Οσκαρ (24 Φεβρουαρίου). Η Αμερικανική Ενωση Μοντέρ Κινηματογράφου, που δίνει κι αυτή, όπως όλα τα σωματεία καλλιτεχνών, τα δικά της βραβεία, τα Eddie Awards, αυτόν βράβευσε στην κατηγορία Καλύτερο Μοντάζ Κωμωδίας και όχι τον Χανκ Κόρβιν του «Vice» ή τον Πάτρικ Τζ. Ντον Βίτο του «Πράσινου Βιβλίου», συνυποψηφίων του και στα Οσκαρ. Οι άλλοι δυο είναι ο Μπάρι Αλεξάντερ Μπράουν του «BlacKkKlansman» και ο Τζον Οτμαν του «Bohemian Rhapsody».

Πετύχαμε τον Γιώργο Μαυροψαρίδη στη Δανία, στην Κοπεγχάγη, όπου μοντάρει μια ξένη ταινία. Ο πρώτος Ελληνας τεχνικός που κερδίζει υποψηφιότητα για Οσκαρ, απάντησε σε λίγες ερωτήσεις μας, μέσα στο φορτισμένο πρόγραμμά του. Μετρημένος και σεμνός, αφοσιωμένος στη δουλειά του, έχει μαζί του τις ευχές ολόκληρου του ελληνικού κινηματογραφικού κόσμου, στον οποίο άλλωστε είναι ιδιαίτερα αγαπητός και χρήσιμος εδώ και χρόνια, από τη δεκαετία του 1980, που αποφοιτώντας από το London International Film School άρχισε να δουλεύει.

Στη διαφήμιση, στο σινεμά, σε μεγάλου και μικρού μήκους ταινίες. Εχει συνεργαστεί σχεδόν με τους πάντες, παλιούς και νέους. Αλέξη Δαμιανό, Σταύρο Τσιώλη, Γιώργο Πανουσόπουλο, Νίκο Περάκη, Γιώργο Τσεμπερόπουλο, Τάσο Μπουλμέτη, Νίκο Γραμματικό, Αργύρη Παπαδημητρόπουλο, Αθηνά Τσαγγάρη, Σοφία Εξάρχου, Μιχάλη Κωνσταντάτο.

Στην παραδοσιακή φωτογραφία όλων των υποψηφίων , ο Γιώργος Λάνθιμος και ο Γιώργος Μαυροψαρίδης δίπλα στο αγαλματίδιο

Θα αναφερθεί και ο ίδιος στην κουβέντα μας στους Ελληνες σκηνοθέτες με τους οποίους δούλεψε, αλλά κυρίως στους σπουδαίους μοντέρ, τους συναδέλφους του που τον επηρέασαν και θαυμάζει. Γιατί μπορεί το βάρος της συνέντευξής μας να πέφτει στην «Ευνοούμενη» και γενικά τη συνεργασία του με τον Γιώργο Λάνθιμο σε όλες του τις ταινίες («Κινέττα», «Κυνόδοντας», «Αλπεις», «Αστακός», «Ο θάνατος του ιερού ελαφιού»), αλλά ο Γιώργος Μαυροψαρίδης είναι πολύ περισσότερα.

Συνέντευξη

● Πού και πότε γνωρίσατε τον Γιώργο Λάνθιμο;

Αν θυμάμαι καλά ήταν το 1998, στην εταιρεία παραγωγής «Eggs and Bacon» του Χάρη Πατραμάνη και της Ελένης Ασβεστά.

● Τι σας συνέδεσε τους δυο σας: Είναι φως φανάρι. Κάνατε την πρώτη του ταινία, την «Κινέττα», το 2005 και συνεχίσατε...

Συνεχίσαμε χωρίς διάλειμμα από την «Κινέττα» ώς την «Ευνοούμενη». Ή, αν προτιμάτε, με πολλά διαλείμματα ανάμεσα, καθώς συνολικά έκανα το μοντάζ 78 μικρού και μεγάλου μήκους ταινιών, με πολλούς και πολύ καλούς σκηνοθέτες. Και θα ήθελα εδώ να εκφράσω την εκτίμησή μου προς όλους και να τους ευχαριστήσω για τον χρόνο που περάσαμε μαζί. Με τον Λάνθιμο μας συνδέει κυρίως ένα πράγμα: του αρέσει η ερμηνεία που δίνω στο ντεκουπάζ του, μου αρέσει ότι μου δίνει τον χρόνο που χρειάζομαι. Το κινηματογραφικό του σύμπαν με εμπνέει και με κάνει καλύτερο μοντέρ.

● Ο Λάνθιμος φαίνεται πολύ σίγουρος, αλλά και κλειστός άνθρωπος. Το σινεμά, βέβαια, είναι ο χώρος που κυριαρχεί η ματιά ενός, του σκηνοθέτη. Αλλά συγχρόνως είναι και ομαδική δουλειά. Νιώθετε, λοιπόν, ελεύθερος μαζί του; Ξέρετε πια τόσο καλά τι θέλει, που προσπαθείτε αυτό και μόνο αυτό να υπηρετείτε;

Ο κινηματογράφος του Λάνθιμου είναι «προσωπικός κινηματογράφος» και όχι «κινηματογράφος είδους». Ο κινηματογράφος αυτός επικοινωνεί με την ιδιαίτερη γλώσσα και το ύφος του δημιουργού. Το μοντάζ είναι κι αυτό ένα από τα εργαλεία του σκηνοθέτη, μαζί με όλα τα άλλα. Ας θεωρήσουμε ότι είναι η ενορχήστρωση όλων των άλλων κινηματογραφικών τεχνικών, που χρησιμοποιεί ο δημιουργός για να αφηγηθεί μια ιστορία με το ιδιαίτερο ύφος του. Η διαδικασία, ο χρόνος και η επικοινωνία, που μπορεί να αναπτύξει ο μοντέρ με τον σκηνοθέτη, έχει αντίκτυπο στο τελικό αποτέλεσμα. Ο Λάνθιμος είναι ιδιαίτερα απαιτητικός από τον εαυτό του και το ίδιο περιμένει και από τους συνεργάτες του. Μια από τις «απαιτήσεις» του είναι οι συνεργάτες του να αντιμετωπίζουν δημιουργικά αυτό που κάνουν.

● Ο Λάνθιμος σας πέτυχε επαγγελματία με πείρα. Νιώθετε ότι του δώσατε κάτι; Ηταν ποτέ καλός «μαθητής»;

Η πείρα τις περισσότερες φορές είναι εμπόδιο στο να μπορέσει κανείς να έχει μια δημιουργική επαφή με το πνεύμα του «άλλου».

● Τι σας αρέσει περισσότερο στο σινεμά του Λάνθιμου, που μάθαμε να το λέμε weird;

Το ότι η τέχνη του δεν συμβιβάζεται και ότι ποτέ δεν είναι ικανοποιημένος με αυτό που κάνει. Στο μοντάζ το πάμε μέχρι τέλους, μέχρι να έχουμε δοκιμάσει και επεξεργαστεί όλες τις δυνατότητες της δομής και της αντιπαράθεσης των πλάνων.

● Κερδίσατε την υποψηφιότητα για το Οσκαρ με την «Ευνοούμενη». Πιστεύετε κι εσείς ότι είναι η καλύτερη δουλειά σας με τον Λάνθιμο; Ποια άλλη του ταινία σας παίδεψε, αλλά και σας πρόσφερε απόλαυση στο μοντάζ;

Η δουλειά μας με τον Λάνθιμο σε όλες τις ταινίες είναι πάντα η καλύτερη που μπορεί να γίνει, γιατί, όπως σας ανέφερα, είναι τόσο απαιτητικός. Και οι άλλες δουλειές μας έχουν, άλλωστε, βραβευτεί. Για το μοντάζ του «Κυνόδοντα» πήρα το 2010 το βραβείο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, για παράδειγμα. Κάθε ταινία του τη βλέπω διαφορετικά και πολύ προσωπικά ως μια νέα πρόκληση να βρεθούν λύσεις. Ετσι, σε όλες τις ταινίες μας υπάρχουν πολλές στιγμές που μου δημιουργείται αισθητική απόλαυση τη στιγμή που είμαι στο μοντάζ.

● Είστε ο πρώτος Ελληνας τεχνικός που φτάνει μια ανάσα από ένα Οσκαρ. Το φανταζόσασταν ποτέ όλα αυτά τα χρόνια που δουλεύατε με σπουδαίους Ελληνες σκηνοθέτες, από τον Τσιώλη μέχρι τον Πανουσόπουλο;

Γιατί να το φανταστώ; Οταν κάνεις ταινίες στην Ελλάδα με δημιουργούς όπως αυτούς που αναφέρατε, τον Πανουσόπουλο και τον Τσιώλη και άλλους πολλούς εξαιρετικούς σκηνοθέτες, αυτό που μας συνδέει είναι η αλήθεια της τέχνης και όχι η εικονική πραγματικότητα της επιδίωξης βραβείων.

● Αν σηκώσετε το αγαλματάκι, που όλοι το ευχόμαστε ολόψυχα, θα σκεφτείτε καθόλου εκείνη τη στιγμή από πού ξεκινήσατε, εννοώ το ελληνικό σινεμά, τους Ελληνες τεχνικούς;

Φυσικά. Πιστεύω ότι ο τρόπος δουλειάς του κινηματογραφιστή στην Ελλάδα ευνοεί την ανάπτυξη του ταλέντου. Η ελευθερία που έχει ο Ελληνας σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής και η δυνατότητα να πειραματιστεί με τα μέσα του δεν υπάρχει εύκολα στο σύστημα παραγωγής των στούντιο που λειτουργεί με άλλους κανόνες. Στην περίπτωση αυτή και επειδή η Ευρώπη ευνοεί τις συμπαραγωγές, πιστεύω ότι οι τεχνικοί μας θα είχαν πολλά να προσφέρουν αν τους δινόταν η ευκαιρία.

● Ποιοι, λοιπόν, Ελληνες και Ελληνίδες μοντέρ θεωρείτε ότι σας πρόσφεραν έμπνευση και γνώσεις στα πρώτα σας βήματα, αλλά και στη συνέχεια;

Οι δάσκαλοί μου ήταν ο Βίκτωρ Παγουλάτος όταν σπούδαζα στο «Θεατρικό Εργαστήρι», ο Φρανκ Κλαρκ και ο Τζον Φλέτσερ όταν σπούδαζα στο London International Film School, ο Γιώργος Πανουσόπουλος στην πρώτη μου δουλειά στα διαφημιστικά, στη Stefi Film, και μετά η συνεργασία μας στη «Μανία» και το μοντάζ τού «Μ’αγαπάς;». Ο Αλέξης Δαμιανός, όταν ήμουν βοηθός του και γυρίσαμε και μοντάραμε την πρώτη εκδοχή της σκηνής της Φυλακής στον «Ηνίοχο», σκηνή που κόπηκε και ξαναγυρίστηκε. Η Εύα Στεφανή όταν μοντάραμε το ντοκιμαντέρ της «Ακρόπολη», μια τόσο διαφορετική Ακρόπολη.

Από τους μοντέρ, όταν ξεκινούσα το επάγγελμα, θαύμαζα ιδιαίτερα τον Γιώργο Τριανταφύλλου και τον Γιάννη Τσιτσόπουλο. Μάθαινα, όμως, βλέποντας τις ταινίες, που μόνταραν όλοι οι συνάδελφοι, από τους παλαιότερους, όπως για παράδειγμα η Δέσπω Μαρουλάκου, η Γιάννα Σπυροπούλου, ο Τάκης Γιαννόπουλος, μέχρι τους νεότερους, όπως η Ιωάννα Σπηλιοπούλου, ο Γιάννης Χαλκιαδάκης, ο Ναπολέων Στρατογιαννάκης.

● Θέλατε από την αρχή να γίνετε μοντέρ; Εχετε καταλάβει ακριβώς γιατί;

Ναι, αμέσως, από τη σχολή. Λόγω της ιδιοσυγκρασίας μου και της προσωπικότητάς μου. Πάντα προτιμούσα τη μοναχική δραστηριότητα.

● Το μοντάζ δεν είναι κάτι που ένας απλός θεατής μπορεί να εκτιμήσει εύκολα. Μόνο οι πιο ειδικοί και εξασκημένοι. Τι θα μας λέγατε, λοιπόν, να προσέχουμε σε μια ταινία ώστε να βρίσκουμε τα ίχνη του καλού μοντέρ;

Παρακολουθήστε όσο μπορείτε το μυαλό σας και τις διεργασίες που υφίσταται όταν βλέπετε μια ταινία. Την περιέργεια, την προσμονή, την έκπληξη, τις υποθέσεις που σχηματίζονται στο μυαλό σας. Ολες τις εσωτερικές διεργασίες τη στιγμή που βλέπετε την ταινία, καθώς και την αισθητική απόλαυση, όλα αυτά τα δημιουργεί ένα καλό μοντάζ, κρύβοντας παράλληλα τα νήματα που κινούν τον θεατή.

● Σας βρίσκω στη Δανία. Η συνεργασία σας με τον Λάνθιμο σας άνοιξε ακόμα περισσότερο τους ορίζοντες της καριέρας σας; Θα μας φύγετε κι εσείς κάποτε σαν τον Γιώργο Αρβανίτη;

Η βάση μου είναι η Αθήνα, αρκετά συχνά εργάζομαι από τον χώρο μου, αλλά σε κάποια φάση του μοντάζ πρέπει να είμαι στο εξωτερικό.

● Υπογράψατε κι εσείς πρόσφατα το γνωστό κείμενο της Ενωσης Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου (ΕΣΠΕΚ) με το οποίο ο κινηματογραφικός κόσμος ζητάει μια αποτελεσματική, ολοκληρωμένη κινηματογραφική πολιτική. Θυμάμαι και τη χαρά όλων μας όταν κάποια στιγμή το 2014 δεχτήκατε να μπείτε να βοηθήσετε στο Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Το 2015 ο Νίκος Ξυδάκης σάς ξαναδιόρισε, τον Ιανουάριο του 2016 ο Αριστείδης Μπαλτάς σάς... απέλυσε. Τι θα λέγατε από την εμπειρία σας αυτή σε έναν τόσο χρήσιμο, αλλά συνεχώς κλυδωνιζόμενο θεσμό;

Οπως με διόρισε μια πολιτική αρχή του υπουργείου Πολιτισμού, έτσι και παραιτήθηκα όταν μου το ζήτησε η επόμενη. Δεν θα ήθελα, όμως, να σχολιάσω την θητεία μου στο ΕΚΚ. Τα πρακτικά των συνεδριάσεων του Δ.Σ. είναι δημόσια έγγραφα, όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά.

Θέλω, όμως, να πω ότι την πρώτη φορά δέχτηκα κατόπιν προτροπής της Ελένης Κοσσυφίδου για να μπορέσει το Κέντρο να κλείσει τη συμφωνία με το Γαλλικό Κέντρο Κινηματογράφου για συμπαραγωγές, όπως και έγινε. Εμεινα και στο επόμενο Δ.Σ., αφού μου το ζήτησαν οι εκλεκτοί φίλοι Εύα Στεφανή, Γιάννης Δασκαλοθανάσης, Αλέξης Γρίβας και Γρηγόρης Καραντινάκης.

Ρέιτσελ Βάις, Ολίβια Κόλμαν, Γιώργος Λάνθιμος 

Πρώτα τα BAFTA, μετά τα Οσκαρ

Αύριο το βράδυ απονέμονται στο Λονδίνο τα BAFTA. Tα σημαντικά βραβεία της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης φέρθηκαν εξαιρετικά στην «Ευνοούμενη», τη φόρτωσαν με δώδεκα υποψηφιότητες, την έφεραν πάνω από όλες τις ταινίες, σε μεγάλη απόσταση από τις αμέσως επόμενες, το «Roma» του Κουαρόν και το «Ενα αστέρι γεννιέται» του Μπράντλεϊ Κούπερ με τις εφτά υποψηφιότητες.

Και, ναι, ο Γιώργος Μαυροψαρίδης με το μοντάζ του διεκδικεί κι αυτός ένα BAFTA, έχοντας πάνω κάτω μια γνωστή παρέα (Τζον Οτμαν του «Bohemian Rhapsody», Τομ Κρος του «First Man», Aλφόνσο Κουαρόν και Ανταμ Γκαφ για το «Roma», Χανκ Κόρβιν για το «Vice»).

Οι Βρετανοί αποθεώνουν γενικά τον Λάνθιμο. Με κάθε ευκαιρία. Εντάξει, είναι και μια ταινία για μια δική τους βασίλισσα και πρωταγωνιστεί και η αγαπημένη τους Ολίβια Κόλμαν. Μην ξεχνάμε ότι από τα Βρετανικά Ανεξάρτητα Κινηματογραφικά Βραβεία η «Ευνοούμενη» έφυγε με δέκα αγαλματάκια, σπάζοντας κάθε ρεκόρ. Ας ελπίσουμε ότι θα τηρηθεί η παράδοση και στα BAFTA και ότι ένα από αυτά θα πάει στα χέρια του Γιώργου Μαυροψαρίδη.

 

ΣΙΝΕΜΑ
Ο Λάνθιμος τα πολλά, ο Κουαρόν τα μεγάλα
​Η μονομαχία Λάνθιμου - Κουαρόν έκανε το βράδυ της Κυριακής μια στάση στο γκλάμορους Royal Albert Hall του Λονδίνου για τα Bafta, βραβεία της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης. Και ενώπιον...
Ο Λάνθιμος τα πολλά, ο Κουαρόν τα μεγάλα
ΣΙΝΕΜΑ
Μια ταινία για τον Γκέρχαρντ Ρίχτερ διχάζει τη Γερμανία
Ο σκηνοθέτης της θρυλικής ταινίας «Οι ζωές των άλλων», Γκέρχαρντ Ρίχτερ, διεκδικεί και πάλι Οσκαρ, αλλά ο κορυφαίος ζωγράφος που τον ενέπνευσε τον κατηγορεί ότι διαστρέβλωσε τη γεμάτη δράματα ζωή του.
Μια ταινία για τον Γκέρχαρντ Ρίχτερ διχάζει τη Γερμανία
ΣΙΝΕΜΑ
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
Tα ξενόγλωσσα Οσκαρ κάθε χρονιά βιάζονται, είναι και τόσο πολλές οι υποψηφιότητες. Ογδόντα εφτά χώρες υπέβαλαν φέτος τη δικιά τους «καλύτερη» ταινία· εμείς την «Πολυξένη» της Δώρας Μασκλαβάνου. Ετσι, γίνεται...
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
ΣΙΝΕΜΑ
Χιούμορ, τόλμη και πίστη στο νέο αίμα
Εννιά χρόνια κιόλας και τα βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ξεπερνώντας τις όποιες αντιστάσεις υπήρξαν στην αρχή από μικρή μερίδα του χώρου, καθιερώθηκαν σαν θεσμός αλλά και σαν άποψη και στιλ Ο...
Χιούμορ, τόλμη και πίστη στο νέο αίμα
ΣΙΝΕΜΑ
Δυο γυναίκες και στη μέση ο Βούλγαρης
Η Ελίνα Ψύκου με τον «Γιο της Σοφίας» και η Δώρα Μασκλαβάνου με την «Πολυξένη» διεκδικούν μαζί με το «Τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη τις περισσότερες διακρίσεις της Ελληνικής Ακαδημίας...
Δυο γυναίκες και στη μέση ο Βούλγαρης
ΣΙΝΕΜΑ
Οι Βρετανοί σνόμπαραν τον Σπίλμπεργκ
Οπως και στις Χρυσές Σφαίρες, έτσι και στα Bafta (Βρετανικά Κινηματογραφικά βραβεία), ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο μπήκε στην κούρσα με τη μεγαλύτερη φόρα και τις περισσότερες υποψηφιότητες. Θα κρατήσει, άραγε, μέχρι...
Οι Βρετανοί σνόμπαραν τον Σπίλμπεργκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας