Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι «Ευνοούμενες» του Λάνθιμου και των Οσκαρ

Photo by Jordan Strauss/Invision/AP

Οι «Ευνοούμενες» του Λάνθιμου και των Οσκαρ

  • A-
  • A+

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ 

Είναι και οι δύο υποψήφιες για Οσκαρ β' γυναικείου ρόλου, στην ταινία των δέκα υποψηφιοτήτων, όπου διεκδικούν με κάθε θεμιτό και αθέμιτο τρόπο την καρδιά και το κρεβάτι μιας βασίλισσας (Ολίβια Κόλμαν). Στα γυρίσματα, όμως, το καταδιασκέδασαν και, άλλωστε, ο Ελληνας σκηνοθέτης τις άφησε ελεύθερες

Ρέιτσελ Βάις

Ο Γιώργος μοιάζει με μαέστρο ορχήστρας

Είναι η δεύτερη φορά που η όμορφη Ρέιτσελ Βάις συνεργάζεται με τον Γιώργο Λάνθιμο. Η εβραϊκής καταγωγής Βρετανίδα ηθοποιός έχει μια αρκετά εκλεκτική συλλογή από ταινίες στη φιλμογραφία της, όλων των ειδών, ευρωπαϊκές, αμερικανικές, μπλοκμπάστερ, ανεξάρτητες αλλά και τηλεόραση.

Σίγουρα, όμως, οι ταινίες που την εκπροσωπούν ως μια καλλιεργημένη αλλά και αναπάντεχη ηθοποιό είναι αυτές που γεννήθηκαν μέσα από τη συνεργασία της με σπουδαίους σύγχρονους κινηματογραφιστές σαν τους Φερνάντο Μεϊρέγες («O επίμονος κηπουρός», 2005), Ντάρεν Αρονόφσκι («Η πηγή της ζωής», 2006), Αλεχάντρο Αμεναμπάρ («Agora», 2010), Πάολο Σορεντίνο («Νιότη», 2015) και τα τελευταία χρόνια με τον Λάνθιμο στον «Αστακό» (2015) και τώρα στην «Ευνοούμενη».

• Οι πρόβες για τις ταινίες του Γιώργου Λάνθιμου φαίνεται πως είναι μια μοναδική εμπειρία για έναν ηθοποιό. Πώς ήταν για σας στη δεύτερη συνεργασία σας;

Μας έδινε ασκήσεις σαν παιχνίδια. Για παράδειγμα, να εκφέρουμε διαλόγους του σεναρίου πολύ γρήγορα και να πηδάμε ταυτόχρονα προς τα πίσω, ενώ κρατιόμαστε από τα χέρια, προσπαθώντας να μπλεχτούμε τόσο που να έχουμε τα οπίσθια κάποιου στη μούρη μας. Πραγματικά γελοία παιχνίδια, ωστόσο σκοπός μας ήταν να πάψουμε να ντρεπόμαστε. Νομίζω ότι του Γιώργου τού αρέσει το παράλογο και το γελοίο και ήθελε να μας κάνει να το αισθανθούμε.

• Κάθε ηθοποιός που δουλεύει με τον Γιώργο Λάνθιμο, μιλάει με πολύ καλά λόγια γι' αυτόν και είναι έτοιμος να συνεργαστεί πάλι μαζί του αν δοθεί η ευκαιρία. Τι τον κάνει τόσο ιδιαίτερο ως σκηνοθέτη;

Νομίζω, η δύναμη της φαντασίας του. Ο «Αστακός», παραδείγματος χάρη, μια ταινία πολύ χαμηλού προϋπολογισμού, ήταν ένα τρελά ευφάνταστο δημιούργημα επιστημονικής φαντασίας, χωρίς εκρήξεις, σπέσιαλ εφέ, διαστημόπλοια. Σε αυτή την ταινία τώρα, έχουμε τρεις γυναίκες στην Αγγλία του 18ου αιώνα, αλλά εξαρτάται από τον θεατή και τη φαντασία του το τι γνώμη θα σχηματίσει.

Αντίθετα με άλλες βρετανικές ταινίες εποχής, η «Ευνοούμενη» πηγάζει από τη φαντασία του Λάνθιμου, την τολμηρότητα και την πρωτοτυπία του που ανακατεύουν μια ερωτική ιστορία με πολιτικό θρίλερ, κωμωδία και παράλογο, σε ένα κοκτέιλ διαφορετικών τόνων. Μοιάζει με μαέστρο ορχήστρας.

• Την ίδια χρονιά δουλέψατε σε ακόμα μία ταινία γύρω από μια λεσβιακή σχέση, την «Ανυπακοή» του Σεμπάστιαν Λέλιο. Θα μπορούσατε να παραλληλίσετε τις δύο ταινίες και τις εμπειρίες σας με τους δύο σκηνοθέτες;

Πρόκειται για δύο σκηνοθέτες–auteurs, που δημιουργούν το σύμπαν της ταινίας τους με μοναδική γραφή. Αλλά είναι εντελώς διαφορετικοί. Δεν σκέφτηκα ποτέ να τους συγκρίνω. Δεν σκεφτόμουν τίποτα έξω από τον χαρακτήρα που έπαιζα και την ιστορία. Το περίεργο είναι ότι το 2018 στην εβραϊκή κοινότητα του Βόρειου Λονδίνου απαγορεύεται ο λεσβιακός έρωτας, ενώ στην Αγγλία του 18ου αιώνα, εάν ήσουν αριστοκράτης φυσικά, μπορούσες να κάνεις ό,τι θες.

• Αν μπορούσατε να φανταστείτε τον εαυτό σας να ζει σαν άντρας, ποια νομίζετε θα ήταν τα καλά και ποια τα κακά;

Παρ' όλο που μια βασίλισσα στο παρελθόν, σαν τη βασίλισσα Αννα, είχε την εξουσία και τον έλεγχο της Αγγλίας, εμείς χρειάστηκε να περιμένουμε να εμφανιστεί η Μάργκαρετ Θάτσερ και τώρα η Τερέζα Μέι, ενώ στην Αμερική δεν έχει υπάρξει ακόμα γυναίκα στην προεδρία. Στην πραγματικότητα, δεν μ’ ενδιαφέρει η ζωή του άντρα, αλλά μ’ ενδιαφέρει οι γυναίκες να έχουν ίσο μερίδιο σε ηγετικές θέσεις. Δεν θα ’θελα να ’μαι άντρας. Αγαπώ τις γυναίκες και μ’ αρέσει που είμαι γυναίκα.

• Χρησιμοποιήσατε ιστορικά ντοκουμέντα για την έρευνά σας;

Ναι, υπάρχουν πολλά βιβλία και ο Γιώργος μάς ενθάρρυνε να διαβάσουμε, αν και δεν νομίζω ότι τον ένοιαζε πολύ τελικά. Διάβασα δύο καλές βιογραφίες για τη βασίλισσα Αννα. Εχει σωθεί επίσης πολλή αλληλογραφία μεταξύ της λαίδης Μάρλμπορο και της βασίλισσας, που είναι γεμάτη πάθος. Δεν ξέρουμε αν είχαν ερωτική σχέση, αλλά είχαν σίγουρα μια έντονη σχέση από τα εφηβικά τους χρόνια, που κράτησε όλη τους τη ζωή.

• Πείτε μας για τη συνεργασία σας με την Εμα Στόουν. Πώς καλλιεργήσατε την περίπλοκη σχέση τους στην ταινία;

Οπως ξέρετε, ο Γιώργος δεν αναλύει ή συζητάει τους χαρακτήρες. Ετσι κι εμείς, δεν μιλούσαμε για την ιστορία, απλά, όταν δεν δουλεύαμε, κάναμε παρέα. Ολα γίνονταν μεταξύ τού «πάμε» και του «στοπ». Αλλά είχαμε τα λόγια αυτού του καταπληκτικού σεναρίου να κεντρίζουν τη φαντασία μας. Η σχέση των δύο χαρακτήρων –της Εμα Στόουν και του δικού μου– ήταν μυθοπλαστική, αλλά πολύ έντονη. Μέχρι πέρυσι δεν είχα παίξει ποτέ άλλοτε έτσι, με παρτενέρ γυναίκα. Οι ρόλοι μου ώς τώρα ήταν πάντα μαζί με άντρες.

• Νιώθετε το ίδιο ενθουσιώδης για τη δουλειά σας όπως στην αρχή της καριέρας σας;

Ναι. Ο λόγος που δουλεύω με τον Γιώργο είναι ότι είδα τον «Κυνόδοντα». Του έγραψα ένα γράμμα τότε και του εξέφρασα την επιθυμία μου να δουλέψω μαζί του. Τον συνάντησα στο Λονδίνο και μου είπε ότι ετοίμαζε την επόμενη ταινία του, τον «Αστακό». Η δουλειά μου βασίζεται σε καλούς σκηνοθέτες και καλές ιστορίες, αλλιώς δεν υπάρχει τίποτα. Αναζητώ πάντα, λοιπόν, τους μελλοντικούς συνεργάτες μου.

• Πώς βλέπετε το πέρασμα του Λάνθιμου από μικρές και εκκεντρικές ταινίες σαν τον «Κυνόδοντα» προς ταινίες για το πλατύτερο κοινό, σαν την «Ευνοούμενη»;

Είναι ο ίδιος Γιώργος. Στην τελευταία ταινία είχε να κάνει με τη σχεδιάστρια κοστουμιών, Σάντι Πάουελ, και την αγγλική Ιστορία, ενώ οι προηγούμενες ήταν καθαρά προϊόντα της φαντασίας του. Εδώ χρειάστηκε να «διαπραγματευτεί» με τα ιστορικά γεγονότα, αλλά στο τέλος κατόρθωσε να κάνει κάτι εντελώς δικό του. Δεν έχει αλλάξει καθόλου.

• Πριν από λίγο καιρό αποκτήσατε το δεύτερο παιδί σας. Πώς αισθάνεστε αυτή τη φορά;

Ξέρω ότι είναι το τελευταίο μου παιδί. Οταν γεννήθηκε ο γιος μου, νόμιζα ότι θα έχω δυο–τρία ακόμα, δεν ήξερα. Τώρα, όμως, αναγνωρίζω πόσο πολύτιμη είναι η εμπειρία της μητρότητας.

Εμα Στόουν

Η επιτυχία δεν διαρκεί για πάντα

Η υποψήφια για 10 βραβεία Οσκαρ ταινία του Γιώργου Λάνθιμου φανέρωσε ένα νέο πρόσωπο της Εμα Στόουν, όχι τόσο κωμικό όσο καπριτσιόζικο. Την έχουμε δει να αναδύεται από την τηλεόραση στη μεγάλη οθόνη, από το «Birdman» (2014) του Αλεχάντρο Ινιάριτου και τον «Παράλογο Ανθρωπο» (2015) του Γούντι Αλεν μέχρι το «La La Land» (2016) του Ντάμιεν Σαζέλ, που της χάρισε το Οσκαρ του α' γυναικείου ρόλου, και τη «Μάχη των φύλων» (2017) – όλες ταινίες πρώτης τάξης με κωμικά και δραματικά στοιχεία. Πουθενά όμως δεν την έχουμε χαρεί τόσο χαριτωμένη, απρόβλεπτη, σκανδαλιάρα και δολοπλόκα σαν την Αμπιγκεϊλ, υπηρέτρια της βασίλισσας Αννας της Αγγλίας του 18ου αιώνα, στην «Ευνοούμενη».

• Πώς θα περιγράφατε τον ανταγωνισμό της Αμπιγκεϊλ και της Σάρα (Ρέιτσελ Βάις) για την εύνοια της βασίλισσας;

Το τίμημα είναι πολύ μεγάλο και για τις δύο. Από τη μια η Αμπιγκεϊλ φοβάται μην καταλήξει πάλι στον δρόμο, όπου έπαθε φριχτά πράγματα, και από την άλλη, η Σάρα αισθάνεται ότι η Αγγλία χάνεται και ότι δεν μπορεί να ελέγξει τα πράγματα αν της πάρει τη θέση η Αμπιγκεϊλ. Δεν έχει να κάνει με μικροπρεπή ζήλια.

• Ηταν το γύρισμα το ίδιο απολαυστικό για σας όσο η ταινία για μας;

Ναι. Και νομίζω ότι το οφείλαμε στις πρόβες, όπου δεν δουλεύαμε τις σκηνές και τους χαρακτήρες, όπως συνήθως, αλλά παίζαμε παιχνίδια, σαν ασκήσεις για κλόουν που κάναμε στη θεατρική σχολή. Πράγμα που σήμαινε ότι μπορούσαμε να γελοιοποιούμαστε η μία μπροστά στην άλλη, χωρίς να μας νοιάζει.

Ενώσαμε, λοιπόν, τα χέρια και πήγαμε στο γύρισμα σαν ομάδα, όπως στο θέατρο, όπου βασίζεται ο ένας στον άλλον. Αλλά και η Ολίβια Κόλμαν δεν άφηνε καμιά ψυχρότητα ή ένταση να περάσει ανάμεσά μας. Μας κάλεσε μάλιστα σε δείπνο, τραγουδήσαμε καραόκε και το διασκεδάσαμε αφάνταστα. Η ταινία θα ήταν δύσκολη για μας αν δεν υπήρχε αυτή η θετική ενέργεια μεταξύ μας.

• Ο Γιώργος Λάνθιμος έχει έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο σκηνοθεσίας. Μιλήστε μας για τη συνεργασία σας. Πώς σας καθοδηγούσε στις πρόβες και στο γύρισμα;

Ο Γιώργος δεν συζητάει πολύ με τους ηθοποιούς του. Δεν εννοώ σε προσωπικό επίπεδο – αισθάνεσαι πολύ άνετα κοντά του. Αλλά δεν μιλάμε για τους χαρακτήρες, τα κίνητρά τους· τίποτα τέτοιο. Στις πρόβες μάς έβαζε να παίζουμε χωρίς να μας δίνει περιγραφή του χαρακτήρα μας. Στο γύρισμα ήταν περίπου το ίδιο. Ξέρεις ότι δεν παίζεις τον ρόλο, όπως ακριβώς τον έχει φανταστεί· από την άλλη, όμως, σου δίνει τον χώρο να εξερευνήσεις και να ανακαλύψεις. Δεν προσπαθεί να ελέγξει απόλυτα τα πράγματα, εκτός από την εικαστική πλευρά – η αισθητική του είναι πολύ συγκεκριμένη.

Οσον αφορά τους ηθοποιούς, όμως, δεν νομίζω ότι έρχεται στο γύρισμα με προκαταλήψεις. Σε αφήνει ελεύθερο να ανακαλύψεις την ερμηνεία σου και μόνο αν μοιάζει ξένη στη γενική ατμόσφαιρα της ταινίας επεμβαίνει. Αλλά κι αυτό το κάνει πολύ απλά, με λόγια όπως: «πολύ σκέφτεσαι», «πάμε πάλι». Μια μέρα είπε στη Ρέιτσελ: «Είσαι η Σάρα!». Αυτή απάντησε «εντάξει», και έπαιξε τη σκηνή πάλι.

• Σίγουρα, όμως, είχατε παρατηρήσει το ανέκφραστο στιλ ερμηνείας των ηθοποιών στις προηγούμενες ταινίες του Γιώργου Λάνθιμου. Σας αιφνιδίασε ο τρόπος δουλειάς του;

Δεν ήξερα τι να περιμένω. Οταν τον ρωτάς για τον ανέκφραστο τρόπο των ηθοποιών του, σου λέει πως δεν καταλαβαίνει για τι πράγμα μιλάς. Ούτε αισθάνθηκα ότι ακολουθούσαμε μια τέτοια τακτική στην ταινία. Σίγουρα δεν μας ζήτησε ποτέ κάτι τέτοιο. Ακόμα κι αν υπήρχε μια ορισμένη κατεύθυνση κατά τη διάρκεια του γυρίσματος, ιδέα δεν είχα πώς θα κατέληγαν όλα στην οθόνη.

• Η ερμηνεία σας είναι, επίσης, ενδιαφέρουσα από την άποψη ότι ο διάλογος και οι εκφράσεις του προσώπου σας μοιάζουν απόλυτα συγχρονισμένα.

Μ’ αρέσει ο καλός διάλογος, όπως στην ταινία αυτή. Αν, όμως, δεν χρειαζόταν να μιλήσω ξανά σε ταινία, θα ήμουν ευχαριστημένη. Αυτό που αγαπώ πιο πολύ απ’ όλα στην ηθοποιία είναι το να επικοινωνώ χωρίς λόγια. Στην ταινία εξέφερα τα λόγια μου σαν να σκεφτόμουν δυνατά. Αν κατάφερα να το μεταφέρω αυτό, είναι για μένα το καλύτερο κομπλιμέντο.

• Ηταν εύκολο να οικειοποιηθείτε τη βρετανική προφορά;

Ο Γιώργος μού ζήτησε να δουλέψω με έναν προπονητή διαλέκτων πριν από την οντισιόν μαζί του ώστε να βεβαιωθεί ότι δεν θα ρεζιλευόμασταν εγώ ή η ταινία (γέλια). Συνέχιζα να δουλεύω στην προφορά αφού πήρα τον ρόλο. Ημουν τυχερή, επίσης, γιατί ήμουν περιτριγυρισμένη από Αγγλους που με βοηθούσαν όταν χρειαζόταν. Ομως, μεταξύ των λήψεων, απέβαλλα τη βρετανική προφορά, μιλούσα με την αμερικανική προφορά μου όταν δεν βρισκόμουν μπροστά στην κάμερα.

• Τι έχετε να πείτε για τις σεξουαλικές σας σκηνές με την Ολίβια Κόλμαν και τον Τζο Αλβιν;

Ηταν εύκολες γιατί ήμουν με την Ολίβια, που είναι πολύ αγαπητή φίλη, πολύ αστεία, και ξέρει να προκαλεί άνεση. Με τον Τζo, επίσης, γελούσαμε, ήταν για μας περισσότερο αστείες οι σκηνές, παρά αμήχανες. Αλλά και ο Γιώργος μάς έκανε να αισθανόμαστε άνετα κρατώντας το συνεργείο μικρό και προστατευμένο. Εξάλλου, το σενάριο ήταν τόσο καλογραμμένο, που όλη η σεξουαλικότητα έβγαζε τέλειο νόημα, δεν υπήρχε τίποτα αδικαιολόγητο, τίποτα που δεν ωθούσε την ιστορία μπροστά.

• Από κορίτσι της Αριζόνα γίνατε μια σταρ βραβευμένη με Χρυσή Σφαίρα και Οσκαρ. Αισθάνεστε ότι κάνατε το όνειρό σας πραγματικότητα;

Οταν ήμουν παιδί, τα βραβεία ήταν περισσότερο φαντασιώσεις. Το όνειρό μου ήταν απλά να δουλεύω ως ηθοποιός. Φυσικά, όταν γίνονται αυτά τα ωραία πράγματα, η αίσθηση που σου δίνουν είναι διαφορετική από αυτήν που φαντάζεσαι. Γιατί παραμένεις ο εαυτός σου, δεν σε αλλάζουν εσωτερικά. Εσωτερικά, οι ανασφάλειες και οι αγώνες σου παραμένουν ίδιοι. Ωστόσο, είναι πολύ ωραίο να αναγνωρίζεσαι γι' αυτό που ονειρευόσουν πάντα, όπως και να έχεις την πολυτέλεια να διαλέγεις.

Πρόκειται για κάτι σπάνιο στη βιομηχανία μας, όπου ένα μικρό ποσοστό των μελών της Ενωσης των Ηθοποιών εργάζεται τακτικά κι ένα μικρότερο ακόμα έχει δυνατότητα επιλογής ρόλων. Δεν τη θεωρώ δεδομένη την επιτυχία μου ούτε για ένα δευτερόλεπτο, λοιπόν, και δεν περιμένω ότι θα διαρκέσει για πάντα.

  

ΣΙΝΕΜΑ
Τρεις ταινίες στον αστερισμό των Οσκαρ
Δύο χρόνια μετά το αριστουργηματικό «Moonlight», ο Μπάρι Τζένκινς επιστρέφει με μια ταινία εξίσου μαγευτική εικαστικά, εξίσου υπόγεια πολιτική, αλλά...
Τρεις ταινίες στον αστερισμό των Οσκαρ
ΣΙΝΕΜΑ
Διαμαρτυρίες διασήμων για τους «κομμένους»
Μετά τον έξαλλο Γκιγέρμο ντελ Τόρο, η αφρόκρεμα του Χόλιγουντ παίρνει θέση και καταδικάζει την απόφαση της Ακαδημίας Κινηματογράφου να μη μεταδοθούν...
Διαμαρτυρίες διασήμων για τους «κομμένους»
ΣΙΝΕΜΑ
Δεν πιστεύω στον πατριωτισμό, πιστεύω στις πολιτισμικές μας ρίζες
Ξανά στην κούρσα για τα Οσκαρ, ο σπουδαίος Μεξικανός σκηνοθέτης δηλώνει στην «Εφ.Συν.» πως με το «Roma» έκανε ένα άλμα στο κενό, καθώς περιγράφει την...
Δεν πιστεύω στον πατριωτισμό, πιστεύω στις πολιτισμικές μας ρίζες
ΣΙΝΕΜΑ
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
Tα ξενόγλωσσα Οσκαρ κάθε χρονιά βιάζονται, είναι και τόσο πολλές οι υποψηφιότητες. Ογδόντα εφτά χώρες υπέβαλαν φέτος τη δικιά τους «καλύτερη» ταινία·...
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι