Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας

«Buddy» της Χέντι Χόνιγκαν

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας

  • A-
  • A+

Σε μια κοινωνία πλημμυρισμένη απο κατοικίδια, που κυριολεκτικά είναι αντικείμενα λατρείας, σε έναν κόσμο όπου εκατομμύρια άνθρωποι τρέχουν καθημερινά σε γιγαντιαίους ζωολογικούς κήπους να θαυμάσουν άγρια είδη σε κλουβιά, έχει νόημα να αναρωτιέται κανείς ποια ειναι η σχέση μας με τα ζώα, πώς τα βλέπουμε, τα χρησιμοποιούμε, τα βάζουμε στη ζωή μας;

Προλαβαίνουμε, άραγε, μέσα σε όλες τις άλλες παραμορφώσεις του πολιτισμού μας, να αφιερώσουμε λίγες σκέψεις πάνω σε μια τόσο σημαντική παράμετρο της ανθρώπινης ζωής, τη συνύπαρξη με τα ζώα, αρχαία όσο και ο κόσμος, που με το πέρασμα στου χρόνου αλλοιώθηκε;

Το 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (1-10 Μαρτίου) αποφάσισε ένα από τα κεντρικά του αφιερώματα να έχει τίτλο «Γιατί να κοιτάξουμε τα ζώα;», με ένα ιδιαίτερο και προωθημένο σκεπτικό.

Το αφιέρωμα εμπνέεται από το ομώνυμο, επιδραστικό δοκίμιο του Τζον Μπέρτζερ (1962-2017), κορυφαίου Βρετανού ριζοσπάστη διανοούμενου, θεωρητικού της τέχνης, συγγραφέα (βραβείο Booker του 1972 για το «G») και ζωγράφου, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1977, έκανε μεγάλη αίσθηση και πρόσφατα ανατυπώθηκε στη σειρά «Great Ideas» του Penguin και γίνεται ανάρπαστο.

Το δοκίμιο μεταφράστηκε πρώτη φορά στα ελληνικά από τη Χριστίνα Λιναρδάκη και θα δημοσιευτεί στον Α-Κατάλογο του φεστιβάλ, την ειδική έκδοση, που εμπνεύστηκε ο Ορέστης Ανδρεαδάκης για να συνοδεύει κάθε φορά με θεωρητικά και αναλυτικά κείμενα (εικαστικά, λογοτεχνικά, φιλοσοφικά κ.ά.) την ουσία της διοργάνωσης.

Στο δοκίμιο «Why look at animals», ο Τζον Μπέρτζερ, με στόχο να εξηγήσει γιατί τα ζώα «εξαφανίζονται», «περιθωριοποιούνται», «υποβαθμίζονται», «μετατρέπονται σε θέαμα», «αποσύρονται από την καθημερινή ζωή», κάνει μια μεγάλη αναδρομή στην ιστορία, από την αρχαιότητα (με ειδικές αναφορές στην «Ιλιάδα») μέχρι σήμερα.

Με γνώσεις Ανθρωπολογίας, βουτιές στο μυαλό μεγάλων διανοητών, από τον Αριστοτέλη και τον Ρουσό μέχρι τον Κλοντ Λεβί-Στρος, αλλά και ζωντανές, άμεσες εικόνες απο τον πολιτισμό της καθημερινότητάς μας, τα λούτρινα ζωάκια, τις ταινίες της Ντίσνεϊ και τη ζωή στα σύγχρονα αστικά κέντρα, ο Μπέρτζερ μάς δίνει πολλά κλειδιά να καταλάβουμε τον κόσμο μας, τον εαυτό μας, ακόμα και τα αγαπημένα μας pets.

Καταλήγει με μια συγκινητική αναφορά στους ζωολογικούς κήπους, αυτήν την «ύστατη επίπτωση της περιθωριοποίησης» των ζωών: «Κοιτάζοντας κάθε ζώο, ο ασυνόδευτος επισκέπτης του ζωολογικού κήπου είναι μόνος. Εκείνο το βλέμμα πέρα από ζώο και άνθρωπο, το οποίο μπορεί να έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας και με το οποίο, σε κάθε περίπτωση, ζούσαν πάντοτε οι άνθρωποι λιγότερο από έναν αιώνα πριν, εξέλιπε. Η ιστορική αυτή απώλεια, της οποίας οι ζωολογικοί κήποι αποτελούν μνημείο, είναι πλέον μη ανακτήσιμη για την κουλτούρα του καπιταλισμού».

To φεστιβάλ ήδη βρήκε πολλά ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ, που επικοινωνούν με τον κόσμο του Μπέρτζερ. Η πλήρης λίστα του αφιερώματος θα ανακοινωθεί σύντομα, μια πρώτη ματιά όμως λέει πολλά.

Η διάσημη και πολυβραβευμένη Ολλανδή ντοκιμενταρίστρια Χέντι Χόνιγκαν παρατηρεί στο «Buddy» έξι αφοσιωμένους σκύλους-συνοδούς, που προσφέρουν θεραπεία και στήριξη σε μια ηλικιωμένη τυφλή γυναίκα, ένα αυτιστικό αγόρι, έναν βετεράνο με μετατραυματικό στρες κ.ά.

Το βραβευμένο στην Τραϊμπέκα ντοκιμαντέρ «When Lambs Become Lions» του Αμερικανού Τζον Κάσμπι πηγαίνει στην Κένυα, για να αναδείξει σε ενα περιβαλλοντικό θρίλερ μια σκληρή πραγματικότητα: δύο ξαδέλφια για να επιβιώσουν καταλήγουν αντίπαλοι, ο ένας εμπορεύεται ελεφαντόδοντο, ο άλλος προστατεύει τα προς εξαφάνιση ζώα.

Ο Γερμανός Μάνφρεντ Κάρεμαν σοκάρει με τις εικόνες του στο «The Hidden Side of Animal Transport», ερευνώντας τους βάρβαρους τρόπους με τους οποίους μεταφέρονται τα ζώα, που εξάγονται από την Ευρώπη, με όλους τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς να πηγαίνουν περίπατο.

Η ίδια σκληρότητα, αλλά με μια σκηνοθετική ειρωνεία και χιούμορ, στο ντοκιμαντέρ «Animus Animalis - A story about People, Animals and Things» της Λιθουανής Αϊστι Ζεγκουλίτε, που έχει ως ήρωες κυνηγούς, εκτροφείς και ταριχευτές ελαφιών.

Τέλος, μια κωμική ή μάλλον κωμικοτραγική νότα γύρω από τις υπερβολές στις οποίες μπορεί να φτάσει η αγάπη μας για τα ζώα, προσθέτει το ντοκιμαντέρ του Αμερικανού Ρίτσαρντ Μάιρον «For the Birds».

Mια γυναίκα ζει με περιπου 200 πουλιά! Το αρρωστημένο πάθος της τη φέρνει σε σύγκρουση όχι μόνο με τις τοπικές οργανώσεις προστασίας των ζώων, αλλά και τον ίδιο τον σύζυγό της, που φτάνει στα όριά του.

ΣΙΝΕΜΑ
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων
Οι ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του 21ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επιλέχτηκαν βάσει της φράσης «Μη μου άπτου» που είπε ο αναστημένος Ιησούς στη Μαρία Μαγδαληνή όταν τον αναγνώρισε και...
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων
ΣΙΝΕΜΑ
Ενα αξέχαστο love story στην Υδρα
Με την ταινία του διάσημου σκηνοθέτη Νικ Μπρούμφιλντ «Marianne and Leonard: Words of Love», για τον Καναδό τροβαδούρο Λέοναρντ Κοέν και τη μούσα του Μαριάνε Ιλέν θα ανοίξει το 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ...
Ενα αξέχαστο love story στην Υδρα
ΣΙΝΕΜΑ
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
Ενα φεστιβάλ οφείλει να συστήνει στους θεατές νέα, άγνωστα αλλά σημαντικά ονόματα για την κινηματογραφική τέχνη. Τι μεγαλύτερο δώρο από αυτό στους σινεφίλ; Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το κάνει αυτό χρόνια τώρα με...
«Αγνωστοι» αλλά σπουδαίοι
ΣΙΝΕΜΑ
Στη μεγάλη οθόνη του Καστελόριζου
Είναι ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ που για την ώρα, αποτελεί γεγονός κυρίως για τον τόπο στον οποίο γίνεται. Και δικαίως. Διότι το Καστελόριζο δεν είναι απλώς ιδιαίτερα όμορφο. Είναι πολύ απομακρυσμένο,...
Στη μεγάλη οθόνη του Καστελόριζου
ΣΙΝΕΜΑ
Απέραντο γαλάζιο
Προικισμένο από πέρυσι από τον Ορέστη Ανδρεαδάκη με διάφορα ανεξάρτητα βραβεία το μη διαγωνιστικό Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, κομμάτι ξεχωριστό αλλά σημαντικό μέσα στο διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης,...
Απέραντο γαλάζιο
ΣΙΝΕΜΑ
Αυλαία με Rolling Stones στην Αβάνα
Μέχρι την επόμενη Κυριακή το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που ξεκινάει σήμερα και θα διαρκέσει μέχρι τις 12 Μαρτίου, θα πλημμυρίσει την πόλη με ταινίες, που καταγράφουν με ρεαλισμό αλλά και ποίηση...
Αυλαία με Rolling Stones στην Αβάνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας