• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.8°C / 31.7°C
    4 BF
    45%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.8°C / 28.8°C
    2 BF
    39%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 29.3°C
    2 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 18.9°C
    1 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.3°C / 28.2°C
    2 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.4°C
    0 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    3 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 26.0°C / 30.2°C
    1 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 25.1°C / 27.9°C
    4 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 27.4°C / 28.8°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.3°C / 29.7°C
    2 BF
    39%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    65%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.5°C / 29.9°C
    4 BF
    26%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.3°C / 30.5°C
    2 BF
    34%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    4 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.0°C / 31.9°C
    4 BF
    24%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 26.3°C
    3 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.1°C / 26.7°C
    3 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    0 BF
    50%
MotionTeam

«Έφυγε» ο σκηνοθέτης Δήμος Θέος

  • A-
  • A+

Σε ηλικία 83 ετών ο πέθανε ο Δήμος Θέος, ένας πρωτοπόρος σκηνοθέτης του νέου ελληνικού κινηματογράφου που τον σημάδεψε με ταινίες του, όπως «Κιέριον» και «Εκατό ώρες του Μάη». Είχε επίσης διδάξει κινηματογράφο στη σχολή της Ευγενίας Χατζίκου. Η κηδεία του σκηνοθέτη θα γίνει αύριο στο Νεκροταφείο Βύρωνα στις 12:30.

Η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών εξέφρασε την βαθιά θλίψη της για την απώλεια του αγαπημένου συναδέλφου και επίτιμου μέλους της, ο οποίος «με τη ζωή του, το έργο και τη δράση του, υπήρξε ένα πρότυπο ανθρώπου που οι αρετές του σπανίζουν διαρκώς στις μέρες μας. Εκτός από σημαντικός δάσκαλος ήταν πάνω από όλα πολίτης του κόσμου.

»Μας μίλαγε πάντα, ότι ο άνθρωπος της τέχνης για να είναι χρήσιμος, πριν αρχίσει να δημιουργεί πρέπει να γίνει ο ίδιος έργο τέχνης, να ζει σαν καλλιτέχνης, αρχή που τήρησε και διατήρησε σαν φωτεινό παράδειγμα, μέχρι τέλος, χωρίς να φοβάται κανένα τίμημα. Ήταν πάντα παρών σε όλους τους αγώνες και διεκδικήσεις της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, στηρίζοντας ιδιαίτερα πάντα τους νέους ανθρώπους, είτε στις σχολές όπου δίδασκε ή μέσω της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών».

Σε συλλυπητήριο μήνυμα το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφο τόνισε ότι «οι σκέψεις, η μεθοδολογία και το έργο του  έχουν καίρια θέση στην πολιτιστική κληρονομιά της χώρας και θα εμπνεύσουν τις επόμενες γενιές κινηματογραφιστών». 

Το ΕΚΚ σημειώνει πως «υπήρξε ένας πρωτοπόρος και ρηξικέλευθος δημιουργός που το έργο του σημάδεψε τον κινηματογράφο στην Ελλάδα. Πέρα από τον κινηματογράφο, ασχολήθηκε με τη σκηνοθεσία στην τηλεόραση και στο θέατρο, καθώς και με τη συγγραφή στο πεδίο της θεωρίας της αισθητικής και με το δοκίμιο, ενώ δίδαξε σκηνοθεσία και κινηματογραφική θεωρία. Απόφοιτος της Σχολής Σταυράκου, ξεκίνησε την ανατρεπτική του καριέρα ως βοηθός σκηνοθέτη σε διάφορες ταινίες το 1958.

»Η ταινία του “Κιέριον”, την οποία σκηνοθετεί και συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τον Κώστα Σφήκα, ήταν η πρώτη ανοιχτά ελληνική πολιτική ταινία και θεωρείται πως άνοιξε το δρόμο στον “Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο”. Η ταινία απέσπασε ειδική μνεία στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας (1968), το πρώτο βραβείο και βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης (1974) και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ταινιών του περιοδικού Cahiers du Cinéma για τις καλύτερες ταινίες μεταξύ 1968 και 1975».

Μία πλούσια πορεία

Ο Θέος γεννήθηκε στα Άγραφα της Καρδίτσας στις 10 Οκτωβρίου 1935. Έφτασε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1953 και απασχολούμενος αρχικά σε χειρωνακτικές εργασίες βρέθηκε να εργάζεται ως βαφέας σκηνικών στο θέατρο Ακροπόλ. Ύστερα από την εργασία του συνεργείου του Ακροπόλ για τα σκηνικά της ταινίας «Έγκλημα στο Κολωνάκι» βρέθηκε στο κινηματογραφικό συνεργείο του σκηνοθέτη και παραγωγού Τζανή Αλιφέρη. 

Για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη σε ταινίες του εμπορικού κινηματογράφου όπως οι «Έκλαψα πικρά για σένα» και «Ένας ντελικανής», όπου συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον κινηματογραφιστή Κώστα Φέρρη, με τον οποίο θα δούλευαν συχνά μαζί στο μέλλον. 

Από το 1978 και για μια δεκαετία ο Θέος βιοποριζόταν και ως παλαιοβιβλιοπώλης στο Μοναστηράκι, όπου είχε το βιβλιοπωλείο «Ο δικός σας Τιπούκειτο».

Η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήταν το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ «100 ώρες του Μάη» του 1963, το οποίο συν-σκηνοθέτησε με τον Φώτο Λαμπρινό. Η ταινία, μια ανεξάρτητη παραγωγή, περιγράφει την πολιτική και κοινωνική διάσταση της πρόσφατης τότε δολοφονίας του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη.

Το 1967, πριν από την δικτατορία της 21ης Απριλίου, ο Θέος ξεκίνησε να σκηνοθετεί την πρώτη ταινία του μεγάλου μήκους, το «Κιέριον». Ένα φιλμ νουάρ σε πρώτο επίπεδο, το Κιέριον περιγράφει την προσπάθεια ενός δημοσιογράφου να βρει τον πραγματικό δολοφόνο ενός Αμερικανού δημοσιογράφου για την οποία το παρακράτος τον κατηγορεί πως συνέργησε. 

Η υπόθεση έχει σαφείς αναφορές στη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζωρτζ Πολκ το 1948. Αποτελεί την πρώτη ίσως ελληνική πολιτική ταινία και παράλληλα εγκαινίασε το καλλιτεχνικό ρεύμα που ονομάστηκε Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος. Πολλοί μετέπειτα γνωστοί σκηνοθέτες όπως ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος, ο Κώστας Σφήκας, ο Κώστας Φέρρης, ο Σταύρος Τορνές, η Τώνια Μαρκετάκη, ο Γιώργος Πανουσόπουλος, συνεργάστηκαν για τη δημιουργία του. 

Ο ερχομός της δικτατορίας διέκοψε τη δημιουργία της ταινίας και ο Θέος διέφυγε μαζί με το υλικό της αρχικά στο Παρίσι και κατόπιν στη Αγγλία, όπου και μοντάρισε μια πρώτη μορφή της. Η δικτατορία είχε απαγορεύσει την προβολή της ταινίας στην Ελλάδα, αλλά προβλήθηκε σε φεστιβάλ του εξωτερικού, ανάμεσά τους στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας του 1968, όπου έλαβε ειδικό βραβείο. 

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1974 μετά τη δικτατορία ο Θέος κατάφερε να ολοκληρώσει την ταινία η οποία κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας καλλιτεχνικής ταινίας στο 15ο Φεστιβάλ ελληνικού κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ενώ ο ίδιος ο Θέος βραβεύτηκε ως καλύτερος πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης. Την ίδια χρονιά συμμετείχε στο φεστιβάλ η Φόνισσα του Κώστα Φέρρη στην οποία ο Θέος είχε συμμετάσχει στη συγγραφή του σεναρίου. 

Η επόμενη μεγάλου μήκους ταινία του Θέου, «Η Διαδικασία» του 1976 σηματοδότησε μια νέα σκηνοθετική κατεύθυνση προς έναν δοκιμιακό κινηματογράφο μακριά από το συμβατικό σινεμά. Μια παραλλαγή της ιστορίας της Αντιγόνης, η Διαδικασία αποδοκιμάστηκε έντονα από το κοινό του 17ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και προκάλεσε αμηχανία στους κριτικούς.

Τα επόμενα χρόνια δραστηριοποιήθηκε εκτός της σκηνοθεσίας ταινιών. Είχε ένα μικρό ρόλο στο «Εξόριστος στην Κεντρική Λεωφόρο» του 1979 που είχε συγγράψει και πρωταγωνιστούσε ο Φέρρης, ήταν διευθυντής παραγωγής της ταινίας «Τα Όπλα μου Ρίχνουν Λουλούδια» και έκανε το μοντάζ της ταινίας «Μπαλαμός» του φίλου του Σταύρου Τορνέ. 

Συνεργάστηκε επίσης με την εκπομπή Παρασκήνιο. Το 1982 σκηνοθέτησε τρία επεισόδια της σειράς «Ο Φονιάς» της ΕΡΤ, μια τηλεοπτική διασκευή του διηγήματος «Ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου» του Γεώργιου Βιζυηνού. Την επόμενη χρονιά σκηνοθέτησε το ντοκιμαντέρ Υπερρεαλιστικό happening με θέμα το υπερρεαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα.

Η τρίτη κατά σειρά ταινία μεγάλου μήκους του Θέου ήταν ο «Καπετάν Μεϊντάνος» του 1987 που συνέχισε να κινείται σε μη συμβατικούς αφηγηματικούς δρόμους. Η υπόθεση διηγείται τη μελέτη της ζωής του ομώνυμου οπλαρχηγού του 17ου αιώνα από έναν τέως διπλωμάτη, εν μέρει μέσα από μαρτυρίες μοναχών και εξερευνά το μυστήριο μιας εικόνας συνδεδεμένης με τη ζωή του Μεϊντάνου. Ο δύσκολος χαρακτήρας της ταινίας προκάλεσε έντονες αποδοκιμασίες στο 28ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και μάλιστα παραλίγο να υπάρξουν και ξυλοδαρμοί στο τέλος της προβολής της. Η ταινία μεταδόθηκε το 1990 ως μίνι σειρά από την ΕΡΤ.

Ο Θέος επέστρεψε στα ντοκιμαντέρ με ένα μεσαίου μήκους για την Αποκάλυψη του Ιωάννου και τη σειρά «Ελληνισμός και Δύση» για την ΕΡΤ1 η οποία παρουσίαζε την αλληλεπίδραση των δύο αυτών πόλων κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα και της αναγέννησης. Επίσης σκηνοθέτησε κάποια επεισόδια της σειράς ντοκιμαντέρ «Εδώ γεννήθηκε η Ευρώπη».

Η τελευταία ταινία του μυθοπλασίας μεγάλου μήκους ήταν ο «Ελεάτης Ξένος» του 1996. Η υπόθεση της ταινίας αφορά την επίσκεψη μιας νεαρής Γερμανίδας φιλολόγου στην Αθήνα για να βρει τον πατέρα της που δεν γνώρισε, μόνο για να μάθει πως αυτός είναι νεκρός.

Το φιλμ αφηγείται την αναζήτηση των αιτιών του θανάτου του και παράλληλα την ερωτική της σχέση με ένα νεαρό μουσικό. Μια μοντέρνα παραλλαγή του μύθου του Ορφέα και της Ευριδίκης, ο Ελεάτης Ξένος δεν διακρίθηκε εισπρακτικά ή σε κάποιο φεστιβάλ.

Το 2006 το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τίμησε τον Θέο για το σύνολο του έργου του με μια αναδρομική προβολή των ταινιών του. 

Ο Θέος έχει συγγράψει το μυθιστόρημα «Μανιάκ Μπέης» καθώς και κάποια δοκίμια, όπως τα «Φορμαλισμός» και «Το αισθητικό και το ιερό». Έχουν επίσης δημοσιευθεί αρκετά άρθρα του σε περιοδικά. Πολιτικά παλαιότερα είχε ενταχθεί στην ΕΔΑ, ενώ ήταν γραμματέας της Ένωσης Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΣΙΝΕΜΑ
Εφυγε η βασίλισσα του γαλλικού σινεμά
Σπουδαία ερμηνεύτρια, αισθησιακή και ελεύθερη γυναίκα με μυαλό και προσωπικότητα, η Ζαν Μορό έπαιξε σε ταινίες των μεγαλύτερων σκηνοθετών, από τον Φρανσουά Τριφό και τον Λουί Μαλ μέχρι τον Μικελάντζελο...
Εφυγε η βασίλισσα του γαλλικού σινεμά
ΣΙΝΕΜΑ
Πέθανε ο μπαμπάς των ζόμπι
Τι θα ήταν ο κινηματογράφος χωρίς τα δικά του ζόμπι; Ποιος θα άνοιγε τον δρόμο στους Τζον Κάρπεντερ και Εντγκαρ Ράιτ; Και πόσο αργότερα θα μαθαίναμε τι θαύματα γίνονται με εξαιρετικά μικρό μπάτζετ αν δεν είχε...
Πέθανε ο μπαμπάς των ζόμπι
ΣΙΝΕΜΑ
Δημοσία δαπάνη η κηδεία του Νίκου Κούνδουρου
Το τελευταίο αντίο στον μεγάλο Έλληνα σκηνοθέτη, που «έφυγε» την Τετάρτη αφήνοντας ένα ανεξίτηλο σημάδι στην ελληνική τέχνη, θα πουν συγγενείς και φίλοι σήμερα Σάββατο στις 12:00 στο Α' Νεκροταφείο. Επιθυμία...
Δημοσία δαπάνη η κηδεία του Νίκου Κούνδουρου
ΣΙΝΕΜΑ
Η άνοδος και η πτώση του Μάικλ Τσιμίνο
Νεκρός στο σπίτι του στο Λος Αντζελες βρέθηκε προχθές ο Αμερικανός σκηνοθέτης Μάικλ Τσιμίνο. Ηταν 77 ετών και τα αίτια του θανάτου του δεν έχουν διευκρινιστεί ακόμα. Το αριστούργημά του ήταν ο «Ελαφοκυνηγός»...
Η άνοδος και η πτώση του Μάικλ Τσιμίνο
ΣΙΝΕΜΑ
Με πάθος ερασιτέχνη και ματιά δημιουργού
Από μόνος του μια ολόκληρη σχολή, χωρίς ταμπού και όρια, από τη Μεταπολίτευση και μετά γύρισε δεκαεπτά ταινίες, από μελοδράματα και κωμωδίες έως ρόουντ μούβι. Σημάδεψε το ελληνικό σινεμά και διακρίθηκε στο...
Με πάθος ερασιτέχνη και ματιά δημιουργού
ΣΙΝΕΜΑ
Την Πέμπτη η κηδεία του Νίκου Παναγιωτόπουλου
Σε ηλικία 74 ετών έφυγε από τη ζωή ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους και αγαπημένους σκηνοθέτες του ελληνικού κινηματογράφου. «Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», «Αυτή η νύχτα μένει», «Πεθαίνοντας στην...
Την Πέμπτη η κηδεία του Νίκου Παναγιωτόπουλου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας