Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Λαβύρινθος και παιχνίδι για σινεφίλ

Λαβύρινθος και παιχνίδι για σινεφίλ

  • A-
  • A+

Σε μια σχεδόν θριαμβευτική εποχή για το ελληνικό ντοκιμαντέρ ξεκινά το επετειακό, 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-11 Μαρτίου). Τρία ελληνικά ντοκιμαντέρ, το καθένα με τις ιδιαιτερότητές του, ο «Μεγάλος περίπατος της Αλκης» της Μαργαρίτας Μαντά, το «1968» του Τάσου Μπουλμέτη και το «Dolphin Man» του Λευτέρη Χαρίτου, κέρδισαν το πλατύ κοινό στις αίθουσες. Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης, διευθυντής του φεστιβάλ, το παραδέχεται, το χαιρετίζει και το συνδέει, φυσικά, και μ' αυτό που γίνεται κάθε άνοιξη στη Θεσσαλονίκη.

«Το ελληνικό ντοκιμαντέρ τα τελευταία είκοσι χρόνια έκανε ένα άλμα πολύ μεγαλύτερο από την ταινία με υπόθεση. Ηταν, βέβαια, και ένα αναγκαίο άλμα. Αλλά αποδείχτηκε ότι η ιδέα, το όραμα, το ταλέντο και η ικανότητα του Δημήτρη Εϊπίδη, που ίδρυσε το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, πέτυχαν. Εμείς συνεχίζουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».

ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΦΑΝΗ ΤΡΥΨΑΝΗ

Και με τον πιο πρωτότυπο, θα 'λεγε κανείς. Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης ξεκίνησε να εφαρμόζει μια «περίεργη» μέθοδο επιλογής ταινιών. Τον Νοέμβριο, στο «μεγάλο» φεστιβάλ, οι ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος συνομιλούσαν θεματικά και ιδεολογικά με το βιβλίο «Το ρίζωμα»/«Ανάγκη για ρίζες» (Εκδόσεις Κέδρος) της Γαλλίδας φιλοσόφου Σιμόν Βέιλ. Τώρα, για τα ντοκιμαντέρ, «πυξίδα» και «πηγή έμπνευσης», όπως λέει ο διευθυντής του φεστιβάλ, στάθηκε ένα άλλο βιβλίο, εξίσου διάσημο και επιδραστικό, το «Ζωή, οδηγίες χρήσεως» του Ζορζ Περέκ (εκδόσεις Υψιλον, μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης).

Γιατί άραγε; «Ο Περέκ σ' αυτό το βιβλίο αντιμετωπίζει τη ζωή σαν ένα παζλ που δεν μπορεί να ολοκληρωθεί ποτέ. Μας προσκαλεί σε ένα παιχνίδι με τις έννοιες χρόνος, ματαιότητα, μνήμη, ευτυχία, ζωή και θάνατος, ενώ συγχρόνως μοιάζει να κοιτά μέσα από άπειρες κλειδαρότρυπες τις ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν σε μια τεράστια πολυκατοικία στη διάρκεια εκατό χρόνων. Ετσι κι εμείς, προσκαλούμε τον θεατή να δει, να κρίνει και να σκεφτεί τις ταινίες σαν έναν λαβύρινθο, από τον οποίο θα βγει μετά από ένα υπέροχο, ψυχαγωγικό, εκπαιδευτικό και διανοητικό παιχνίδι», απαντά ο Ορέστης Ανδρεαδάκης.

Κι αφού ο Ζορζ Περέκ ήταν εξέχον μέλος του OuLiPo (Ouvroir de Litterature Potentielle - Εργαστήριο Δυνητικής Λογοτεχνίας), του πιο ψυχαγωγικού λογοτεχνικού κινήματος του 20ού αιώνα, το παιχνιδιάρικο 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα μπορούσε, όπως λέει ο Ορέστης Ανδρεαδάκης, να θεωρηθεί σαν ένα OuFeCiPo (Ouvroir de Festival Cinematographique Potentiel - Εργαστήριο Δυνητικού Κινηματογραφικού Φεστιβάλ). Για την επόμενη, πάντως, διοργάνωση ο Ανδρεαδάκης και οι συνεργάτες του θα αφήσουν τον κόσμο του βιβλίου και θα αναζητήσουν «βοήθεια» από κάποιο άλλο είδος τέχνης. Ιδωμεν.

Είναι πολύ πλούσιο το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με πολλά τμήματα και αφιερώματα - κάποια ήδη έχουν ανακοινωθεί, ενώ αναμένονται και άλλες εκπλήξεις. Το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα, όμως, εξακολουθεί να είναι ο πυρήνας του και να δίνει τον τόνο στη διοργάνωση. Περιλαμβάνει μόνο ταινίες νέων σκηνοθετών (πρώτες ή δεύτερες), μόνο πολύ φρέσκες ταινίες («στο διεθνές φεστιβαλικό κύκλωμα μια ταινία 12 μηνών θεωρείται ήδη “παλιά”», εξηγεί ο Ορ. Ανδρεαδάκης), ταινίες που δεν έχουν φορτωθεί ήδη βραβεία σε άλλα φεστιβάλ (πρέπει και η Θεσσαλονίκη να κάνει τις δικές της ανακαλύψεις). Ηδη ανακοινώθηκαν οι οχτώ ξένες, οι δυο -τυχερές- ελληνικές ταινίες που θα συμμετάσχουν θα ανακοινωθούν λίγο πριν από την έναρξη της διοργάνωσης.

Θα 'λεγε κανείς ότι το Διεθνές Διαγωνιστικό είναι σαν μια μικρογραφία της διοργάνωσης σε θέματα, τάσεις και αισθητική.

Στο «Σινε-φίλες» (Las cinephilas), η Αργεντινή Μαρία Αλβαρες ανακαλύπτει έξι ηλικιωμένες από Ισπανία, Αργεντινή και Ουρουγουάη, που έχουν κάνει το σινεμά αντίδοτο στη μοναξιά και τον χρόνο που περνά. Στους «Μετεωρίτες» (Meteors) ο Τούρκος Γκιουρτζάν Κελτέκ κάνει ένα δυνατό πολιτικό σχόλιο με έναν πανέμορφο εικαστικό πειραματικό τρόπο. Στο «Angkar, η Κόκκινη Οργάνωση» (Γαλλία) η Νίρι Αντελίν Χάι ακολουθεί τον πατέρα της, επιζώντα της γενοκτονίας των Ερυθρών Χμερ, στο χωριό της Καμπότζης όπου έζησε τις πιο φρικτές στιγμές της ζωής του.

Tο «Ξενοδοχείο Jugoslavija» του Νικολά Βανιέρ (Ελβετία) ξαναζωντανεύει μέσα από μνήμες και ιστορίες ένα μυθικό ξενοδοχείο, που συγκέντρωνε την καλλιτεχνική και πολιτική αφρόκρεμα της χώρας από την εποχή του Τίτο μέχρι αυτήν του Μιλόσεβιτς. Στην «Αφύπνιση» (Awaken, Kίνα), ο νεαρός σκηνοθέτης Τζιαγουέι Νινγκ αποτυπώνει σε πανέμορφες εικόνες τον άνθρωπο μέσα στη φύση, τους πάγους να λιώνουν, την άνοιξη να 'ρχεται κι έναν ψαρά να ετοιμάζεται να ψαρέψει και πάλι. Το «Mακρινό γάβγισμα των σκύλων» (The Distant Barking of Dogs) του Σιμόν Λέρεν Βίλμοντ (Δανία) παρακολουθεί σε ένα σχεδόν ερημωμένο χωριό της ανατολικής Ουκρανίας τον μικρό Ολεγκ να μεγαλώνει εγκλωβισμένος με τη γιαγιά του σε μια επικίνδυνη εμπόλεμη ζώνη.

Στο «All that Passes by a Window that Doesn't Open» του Μάρτιν ΝτιΤσίκο (ΗΠΑ-Κατάρ) ένας νέος σιδηροδρομικός σταθμός τελευταίας τεχνολογίας κατασκευάζεται κάπου στον Καύκασο, ενώ την ίδια στιγμή ένας σταθμάρχης στην Αρμενία περιμένει εδώ και είκοσι χρόνια κάποιο τρένο να περάσει. Και, τέλος, η Βραζιλιάνα Ζουλιάνα Αντούνες στο «Baronesa» παρουσιάζει τις φαβέλες μέσα από τα μάτια και τη ζωή δύο γυναικών που βρίσκουν τη δύναμη να επιβιώσουν σε έναν κόσμο ανδρικής βίας, ναρκωτικών και εγκλήματος.

 

ΣΙΝΕΜΑ
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων
Οι ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του 21ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επιλέχτηκαν βάσει της φράσης «Μη μου άπτου» που είπε ο αναστημένος Ιησούς στη Μαρία Μαγδαληνή όταν τον αναγνώρισε και...
Από τον ISIS ώς την οδύσσεια των προσφύγων
ΣΙΝΕΜΑ
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
Το 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποφάσισε ένα από τα κεντρικά του αφιερώματα να έχει τίτλο «Γιατί να κοιτάξουμε τα ζώα;» εμπνευσμένο από το δοκίμιο του Τζον Μπέρτζερ «Why look at animals»....
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
ΣΙΝΕΜΑ
Η Θεσσαλονίκη περιμένει την Ανιές Βαρντά
Η Ανιές Βαρντά, η σπουδαία Γαλλίδα σκηνοθέτις, πρωτοπόρος της νουβέλ βαγκ, σύντροφος του Ζακ Ντεμί, αλλά και ελληνικής καταγωγής, στα 89 της χρόνια βρίσκεται και πάλι, φρέσκια και ακούραστη, στην πρώτη γραμμή.
Η Θεσσαλονίκη περιμένει την Ανιές Βαρντά
ΣΙΝΕΜΑ
Αφιέρωμα στον «πάπα του trash»
Μια τριήμερη εμπειρία Τζον Γουότερς θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει το κοινό του 60ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (31/10-10/11). Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, συγγραφέας, καλλιτέχνης, ο τολμηρός...
Αφιέρωμα στον «πάπα του trash»
ΣΙΝΕΜΑ
Οι Ελληνες κάνουν ρεκόρ
Ογδόντα μία ελληνικές ταινίες θα προβληθούν στη φετινή διοργάνωση με πλούτο θεμάτων, από τη μετανάστευση και τα δικαιώματα των γκέι μέχρι την τέχνη και το ποδόσφαιρο. Θα τιμηθεί και η μνήμη του Γιώργου...
Οι Ελληνες κάνουν ρεκόρ
ΣΙΝΕΜΑ
Ενα αξέχαστο love story στην Υδρα
Με την ταινία του διάσημου σκηνοθέτη Νικ Μπρούμφιλντ «Marianne and Leonard: Words of Love», για τον Καναδό τροβαδούρο Λέοναρντ Κοέν και τη μούσα του Μαριάνε Ιλέν θα ανοίξει το 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ...
Ενα αξέχαστο love story στην Υδρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας