• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.1°C / 19.0°C
    1 BF
    75%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.8°C / 13.6°C
    0 BF
    89%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 17.6°C
    5 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.4°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Θύελλα με ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.9°C / 14.6°C
    2 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 9.1°C / 12.6°C
    2 BF
    88%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 8.4°C
    3 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.5°C / 15.6°C
    3 BF
    96%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.4°C / 18.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    5 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 20.2°C
    5 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    2 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    5 BF
    82%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 10.5°C / 11.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 10.5°C / 12.3°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.8°C
    0 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 19.2°C
    2 BF
    97%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 15.5°C
    2 BF
    95%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 12.9°C
    2 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    89%

«Στο έντονο παρόν», του Ζοάο Μορέιρα Σάλες

Ο Μάης του 1968 και άλλες εξεγέρσεις

  • A-
  • A+

Αν υπάρχει μια χρονιά που είναι συνώνυμο της επανάστασης, της σύγκρουσης, της αμφισβήτησης και της ελπίδας για αλλαγές στην κοινωνία, δεν είναι άλλη από το 1968. Ακόμα κι αν μισό αιώνα μετά, η διάψευση και η κριτική απέναντι στις τότε εξεγέρσεις, διάσημες και άσημες, έχει πάρει κάποιες φορές τη θέση της ανάτασης και του ενθουσιασμού. Τόσο το καλύτερο θα πει κανείς, τουλάχιστον για την τέχνη. Η χρονική απόσταση, η ψυχραιμία και η γνώση μπορούν να βοηθήσουν να γυριστούν τα καλύτερα ντοκιμαντέρ, αλλά και τους θεατές να γυρίσουν πίσω στα παλιά και να τα δουν με άλλο μάτι.

Ετσι σκέφτηκε και το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-11 Μαρτίου), που κι αυτό επετειακό είναι, γιορτάζει τα 20 του χρόνια. Και επιστρέφει στη χρονιά-ορόσημο μέσα από το αφιέρωμα «Το '68 πέρα από το '68» με εφτά ταινίες γυρισμένες από το 1968 μέχρι το 2017, που αφ' ενός εκτείνονται στον τόπο και τον χρόνο, δεν είναι, δηλαδή, γαλλοκεντρικές, αλλά αφορούν εξεγέρσεις πολύ, λίγο ή καθόλου γνωστές, αφ' ετέρου «επανεξετάζουν το μήνυμα και το πνεύμα των ιδεών, που επιχείρησαν να αλλάξουν τον κόσμο, από την Κεντρική Ευρώπη ώς τις ΗΠΑ και από τη Λατινική Αμερική ώς την Απω Ανατολή».

Επειδή, όμως, ο Μάης του '68 στο Παρίσι και η Ανοιξη της Πράγας είναι τα δύο κορυφαία γεγονότα στη γηραιά μας ήπειρο, το αφιέρωμα εξασφάλισε τρία ντοκιμαντέρ γύρω από αυτά, τα δύο μόνο για την Πράγα, το άλλο πιο σύνθετο.

Το «1968 - Η Ελπίδα» του Βίκτορ Πολέσνι (Τσεχία, 2008) αποκαλύπτει μέσα από αρχειακό υλικό άγνωστες πτυχές της προσπάθειας για φιλελευθεροποίηση του κομμουνιστικού καθεστώτος με ηγέτη τον Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, αλλά και της σοβιετικής επέμβασης. Ενώ η ποιητική, καθηλωτική «Σύγχυση» του Εβαλντ Σορμ (Τσεχοσλοβακία, 1969) επικεντρώνεται στην εισβολή των σοβιετικών τανκς στην Πράγα τον Αύγουστο του 1968 μέσα από εικόνες παράνομα τραβηγμένες, εξ ου και έπρεπε να πέσει το καθεστώς για να προβληθεί και να γίνει γνωστή για πρώτη φορά.

Τέλος, ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Ζοάο Μορέιρα Σάλες, αδελφός του Βάλτερ Σάλες, στο πολύ πρόσφατο ντοκιμαντέρ «Στο έντονο παρόν» (2017) επιχειρεί έναν προσωπικό στοχασμό και αφήγηση πάνω στην έννοια της εξέγερσης συνδυάζοντας αρχειακό υλικό από τον Μάη του '68 και την Ανοιξη της Πράγας και παρεμβάλλοντας σ' αυτό σκηνές που γύρισε η μητέρα του στην Κίνα το 1966.

Μια εξίσου ισχυρή επαναστατική σελίδα του 1968, η 2η Οκτωβρίου στην πρωτεύουσα του Μεξικού, όταν η κυβέρνηση απάντησε με πρωτοφανή βία, σφαίρες και βασανιστήρια σε διαδήλωση των φοιτητών, που ζητούσαν δημοκρατία, προσεγγίζει το ντοκιμαντέρ «Δεν ξεχνάμε, δεν συγχωρούμε» του Ρισάρ Ντιντό (Ελβετία, 2003).

Στους τότε 300 νεκρούς προστέθηκε κι άλλος ένας, πρωταγωνιστής των γεγονότων, που βρέθηκε δολοφονημένος λίγο πριν συμμετάσχει στο ντοκιμαντέρ. Ενώ η ταινία «Αμερικανική επανάσταση 2» του Χάουαρντ Αλκ (ΗΠΑ, 1969) καταγράφει μια ακόμα συναρπαστική ιστορία του 1968, τότε που οι Μαύροι Πάνθηρες, αμέσως μετά το ιστορικό, επεισοδιακό συνέδριο των Δημοκρατικών στο Σικάγο, συμμάχησαν με μια ομάδα νεαρών λευκών ριζοσπαστών ζητώντας δικαιοσύνη και ελευθερία.

Το αφιέρωμα «Το '68 πέρα από το '68» ολοκληρώνεται με δύο σχετικά άγνωστες εξεγέρσεις. Η μία στη γειτονιά μας, ενώ εμείς είχαμε χούντα κι εκείνοι σοσιαλισμό. Ο σπουδαίος και πολιτικοποιημένος Σέρβος κινηματογραφιστής Ζέλιμιρ Ζίλνικ στη μικρού μήκους ταινία του «Ταραγμένος Ιούνιος» (1969) καταγράφει κορυφαίες στιγμές από τις φοιτητικές ταραχές που συντάραξαν το Βελιγράδι το 1968, τις πρώτες μαζικές διαδηλώσεις στη Γιουγκοσλαβία μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Τίτο τις σταμάτησε ικανοποιώντας κάποια αιτήματα των φοιτητών και λέγοντας σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ότι έχουν δίκιο, αλλά τα επόμενα χρόνια οι πρωτεργάτες τους υπέστησαν διώξεις.

Τέλος, υπάρχει και ένα ντοκιμαντέρ από την Ιαπωνία. Ο κορυφαίος στο είδος Σινσούκε Ογκάουα τρέχει το 1968 για να καταγράψει στην ταινία «Καλοκαίρι στη Ναρίτα» τον ξεσηκωμό των κατοίκων ενός χωριού για να μη γίνει στην περιοχή τους αεροδρόμιο και τη βοήθεια στον αγώνα τους από εξεγερμένους φοιτητές.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
Κινηματογράφος με σφιγμένα δόντια
Από τα σημαντικότερα κεφάλαια του ελληνικού κινηματογράφου ο Ροβήρος Μανθούλης, με πάνω από 120 ταινίες στο ενεργητικό του, αριστερός, κοσμοπολίτης και ταξιδευτής, διανοούμενος και παντοτινός πρωτοπόρος σε...
Κινηματογράφος με σφιγμένα δόντια
ΣΙΝΕΜΑ
Να νιώσουμε αγάπη για τα νεκρά σώματα των ζώων
Με αφετηρία τα εικαστικά η νεαρή Ελληνίδα, Τζάνις Ραφαηλίδου, που δουλεύει κυρίως στην Ολλανδία, συμμετέχει με την ιδιαίτερη και τολμηρή ως φόρμα και θέμα πρώτη της ταινία, το «Kala azar», στο Διεθνές Τμήμα...
Να νιώσουμε αγάπη για τα νεκρά σώματα των ζώων
ΣΙΝΕΜΑ
Πενήντα χρόνια από την «Αναπαράσταση»
Ξεκινά την Πέμπτη το 70ό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου (διάρκεια μέχρι 1η Μαρτίου) και το Κέντρο Κινηματογράφου ταξιδεύει εκεί για να υποστηρίξει ενεργά τις ταινίες του, διεθνείς συμπαραγωγές οι...
Πενήντα χρόνια από την «Αναπαράσταση»
ΣΙΝΕΜΑ
Το animation εισβάλλει στο ντοκιμαντέρ
Το πρώτο παγκοσμίως ολοκληρωμένο αφιέρωμα στο υβριδικό είδος, που αναπτύσσεται ραγδαία, θα γίνει στη Θεσσαλονίκη. Από την εποχή του «Βαλς με τον Μπασίρ», ο δρόμος άνοιξε και τα κινούμενα σχέδια κάθε είδους...
Το animation εισβάλλει στο ντοκιμαντέρ
ΣΙΝΕΜΑ
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά
Με μότο «Femi­nine, sunny & blue» ξεκινά την Τετάρτη, και θα καταλάβει για πέντε μέρες τον ιστορικό κινηματογράφο Babylon, στο Mitte του Βερολίνου, το 5o Hellas Filmbox Berlin, το φεστιβάλ ελληνικών ταινιών...
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά
ΣΙΝΕΜΑ
Τζον Γουότερς: Προσπαθώ να είμαι κακός και ανεύθυνος
Μόνο αυτός ο trash, o κιτς, o εξωφρενικός και ακραίος κινηματογραφικός μπαμπάς της Divine και της Serial Mom θα μπορούσε τον σιχαμερό, βρόμικο κόσμο μας να τον μετατρέψει, όχι πια επί της οθόνης, αλλά επί...
Τζον Γουότερς: Προσπαθώ να είμαι κακός και ανεύθυνος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας