Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η ζωή της Αλκης Ζέη είναι μάθημα, μαζί και σφαλιάρα»

«Η ζωή της Αλκης Ζέη είναι μάθημα, μαζί και σφαλιάρα»

  • A-
  • A+

Κι εκεί που λες ότι δεν υπάρχει πια κάτι που να μην ξέρεις για την Αλκη Ζέη, να είναι καλά τα βιβλία της και κυρίως το υπέροχο, αυτοβιογραφικό «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο» (Μεταίχμιο), έρχεται ένα ντοκιμαντέρ και σε κάνει να θέλεις να ξαναχωθείς στον κόσμο της. Και κυρίως να μη χορταίνεις να βλέπεις και να ακούς την ίδια τη συγγραφέα, με αυτή τη φωτεινή, ζεστή, γεμάτη πνεύμα και ζωντάνια προσωπικότητα, να μιλά για τη ζωή της. Που είναι όχι μία, αλλά είκοσι πέντε μαζί.

Η αναγνωρισμένη σκηνοθέτις Μαργαρίτα Μαντά, σε ένα διάλειμμα από τις ταινίες μυθοπλασίας, επέστρεψε στο ντοκιμαντέρ και προτείνει τον «Μεγάλο περίπατο της Αλκης». Οι προβολές του ξεκινούν σήμερα στον «Δαναό», έχουμε δυο διαδοχικά Σαββατοκύριακα να το ανακαλύψουμε, μακάρι να προστεθούν κι άλλα. Σάββατο και Κυριακή, στις 3.30 μ.μ., με τη σκηνοθέτιδα και την Αλκη Ζέη να είναι εκεί για να κουβεντιάζουν μετά με το κοινό.

Η πρόταση, η «τόσο κολακευτική» όπως λέει η Μαντά, της ήρθε από τρεις άλλους σκηνοθέτες, με πρώτο και καλύτερο τον Πέτρο Σεβαστίκογλου, γιο της Αλκης Ζέη και του μεγάλου σκηνοθέτη Γιώργου Σεβαστίκογλου. Οι άλλοι δύο είναι οι γνωστοί και από τις εκλεκτές παραγωγές τους, Στέλλα Θεοδωράκη και Θάνος Αναστόπουλος.

«Στην αρχή τα ’χασα. Παρ’ όλο που ήμουνα φίλη με τον Πέτρο, δεν είχα συναντήσει ποτέ τη μητέρα του» λέει η σκηνοθέτις. «Επίσης η δικιά μου η γενιά γνώρισε την Αλκη Ζέη κυρίως από τα “ενήλικα” βιβλία της. Οταν άρχισαν να κυκλοφορούν στην Ελλάδα τα “εφηβικά” της, είχαμε πια περάσει το ηλικιακό όριο. Ετσι το πρώτο βιβλίο της που πήρα στα χέρια μου και το λάτρεψα ήταν το μυθιστόρημα “Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα”, γύρω στο 1987. Μετά από αυτό βυθίστηκα στο “Καπλάνι της βιτρίνας”, στον “Μεγάλο περίπατο του Πέτρου”».

Μετά τον πρώτο πανικό μπροστά στο πρότζεκτ -«μου αρέσουν πάντως οι προκλήσεις» λέει η γυναίκα που συντρόφεψε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο σε μεγάλες κινηματογραφικές περιπέτειες-, μετά τις πρώτες κουβέντες με την Αλκη Ζέη, που «με την αβίαστη απέναντι σε όλους γενναιοδωρία της με έκανε να νιώθω ότι την ξέρω από πάντα», άρχισαν τα πραγματικά ζόρια. «Είχα μπροστά μου δυο διλήμματα. Το ένα ήταν: Από πού την “πιάνω”; Την αντιμετωπίζω ως συγγραφέα ή ως μια γυναίκα, που έχει ζήσει μια τόσο πλούσια, δύσκολη και γεμάτη ανατροπές ζωή;

Αμέσως αποφάσισα το δεύτερο, η ζωή της είναι ολόκληρη σχεδόν η ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα, σε μια χώρα μάλιστα που την αμνησία και την άγνοια την έχει εθνικό σπορ, που στα σχολεία Ιστορία μετά το 1821 δεν μαθαίνουμε. Το δεύτερο δίλημμα ήταν: Κάνω μια ταινία “της Μαργαρίτας” με σκηνοθετικές, να το πω αστεία, τζιριντζάντζουλες ή μιας κι έχω την τύχη να έχω απέναντί μου αυτό το τόσο θαλερό και γοητευτικό πρόσωπο, το βουλώνω, παίρνω την κάμερα και το αφήνω να μιλάει; Διάλεξα το δεύτερο και δεν το μετάνιωσα».

Σάμος, Αθήνα. Κατοχή, Αντίσταση, Δεκεμβριανά, Εμφύλιος. Πολιτική και τέχνη. Αγώνες και έρωτας. Ζωή και θάνατος. Η Αλκη Ζέη, είναι γνωστά αυτά, ακολούθησε τη μοίρα του συζύγου της, του Γιώργου Σεβαστίκογλου, που βρέθηκε εξόριστος στην Τασκένδη μαζί με τόσους άλλους κομμουνιστές. Και μετά Μόσχα, Αθήνα και Παρίσι, ένας συνεχής ξεριζωμός, η γενιά τους δεν πρόλαβε να αναπνεύσει από τις διώξεις της Δεξιάς, έπεσε πάνω στη χούντα. Ολα αυτά περνάνε συναρπαστικά στην ταινία με σκηνοθετικό μοτίβο σκηνές με τρένα. «Πάντα έχω τρένα στις ταινίες μου, αλλά η ζωή της Αλκης ήταν ένα μεγάλο ταξίδι» λέει η Μαντά.

Το πλούσιο αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και φιλμάκια, είναι από τα μεγάλα ατού της ταινίας. Κάποια ξεχωρίζουν. Ενα σούπερ-8 τραβηγμένο από τον Ανδρέα Εμπειρίκο, που φαίνεται η Αλκη Ζέη, αρχές δεκαετίας του ‘60, να υποδέχεται χοροπηδώντας από χαρά στη Μόσχα την πρώτη αντιπροσωπεία Ελλήνων καλλιτεχνών (Ελύτης, Εμπειρίκος κ.ά.). Ενα φιλμάκι από το σπίτι των Σεβαστίκογλου στη Μόσχα, με τον Πέτρο και την Ειρήνη, τα παιδιά τους, μικρά. Και δυο πλάνα-μαρτυρίες από το πέρασμα της Ζέη από το σινεμά, κομπάρσος για να βγάλει μεροκάματο στο Παρίσι, στον «Κόκκινο κύκλο» του Μελβίλ και στην «Υπόσχεση την αυγή» του Ντασσέν -η Αλκη δίπλα στη Μελίνα.

Ο Τίτος Πατρίκιος και ο Μάνος Ζαχαρίας λάμπουν στα σύντομα αλλά τόσο απαραίτητα περάσματά τους από την ταινία. Τι κέρδισε από τη Ζέη και τους φίλους της η σκηνοθέτις σε προσωπικό επίπεδο; «Πήρα ένα μάθημα και λίγο σαν σφαλιάρα -με την καλή έννοια. Επειδή περνάμε όλοι μας πολύ δύσκολα τα τελευταία χρόνια, όταν αρχίζω να γκρινιάζω “πόσο χάλια είναι η ζωή μου”, με πιάνει αμέσως ντροπή ξέροντας τι τράβηξαν αυτοί οι άνθρωποι και κάτω από ποιες συνθήκες δημιούργησαν. Η Ζέη, ο Ζαχαρίας, ο Πατρίκιος μού έμαθαν ότι τίποτα δεν είναι αδύνατο».

Είναι περιττό να τονίσουμε την καθοριστική συμμετοχή του Πέτρου Σεβαστίκογλου, και όχι μόνο στο σενάριο που συνυπογράφει με τη Μαργαρίτα Μαντά. Οπως λέει και η ίδια, «ευτύχησα να έχω λίγους, αλλά εξαιρετικούς συνεργάτες». Στο μοντάζ (ένας άθλος, «ένας γολγοθάς» που λέει και η σκηνοθέτις) η Ιωάννα Σπηλιοπούλου, στη φωτογραφία οι Ηλίας Αδάμης και Δημήτρης Κασιμάτης, στη μουσική ο Χρήστος Δεληγιάννης, στον σχεδιασμό ήχου ο Χρήστος Γιαννακόπουλος.

 

ΣΙΝΕΜΑ
Ασανσέρ για ανθρώπους υπό πίεση
Ο σκηνοθέτης της «Χρυσομαλλούσας» επιστρέφει στο σινεμά με την «Επαφή». Ενα μπλακάουτ στην Αθήνα μετατρέπει σε εγκλείστους εννέα διαφορε­τικούς ανθρώπους. Και το καπάκι που κλείνει και ελέγχει φοβίες και...
Ασανσέρ για ανθρώπους υπό πίεση
ΣΙΝΕΜΑ
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
Οχτώ φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με όλη την τόλμη της νιότης τους. Και στη μέση μια ερωτική, αντισυμβατική καθηγήτρια, που κατεβαίνει...
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
ΣΙΝΕΜΑ
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
Χρόνια πολλά στο σινεμά και στο θέατρο, ξεχωριστή πάντα παρουσία, λάμπει αυτή την εβδομάδα στη μεγάλη οθόνη, στην ταινία του Νίκου Labot «H δουλειά της», που της χάρισε βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης....
«Με γεμίζει η ζωή και όχι η καριέρα»
ΣΙΝΕΜΑ
Τα παιδιά της Neverland καταγγέλλουν τον Τζάκσον
Δύο νέοι άντρες, στα 30 τους, περιγράφουν στον φακό τις απίστευτες σεξουαλικές περιπέτειές τους στα χέρια του Μάικλ Τζάκσον, όταν ήταν και οι δύο παιδάκια κάτω από δέκα χρόνων. Οι φαν του σταρ τούς απειλούν με...
Τα παιδιά της Neverland καταγγέλλουν τον Τζάκσον
ΣΙΝΕΜΑ
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
Tα ξενόγλωσσα Οσκαρ κάθε χρονιά βιάζονται, είναι και τόσο πολλές οι υποψηφιότητες. Ογδόντα εφτά χώρες υπέβαλαν φέτος τη δικιά τους «καλύτερη» ταινία· εμείς την «Πολυξένη» της Δώρας Μασκλαβάνου. Ετσι, γίνεται...
Παβλικόφσκι, Κουαρόν, Κόρε-Εντα και οι άλλοι
ΣΙΝΕΜΑ
Μόνο ο Σακελλάριος έβλεπε ότι έχω την κωμωδία μέσα μου
Μετά τον Κούρκουλο και την «Κατάχρηση εξουσίας», ο πετυχημένος σκηνοθέτης της Φίνος Φιλμ τη δεκαετία του ‘60, έγινε με κόπο και περιπέτειες ο πιο αγαπημένος, ιδιόρρυθμος δημιουργός της νέας εποχής του...
Μόνο ο Σακελλάριος έβλεπε ότι έχω την κωμωδία μέσα μου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας