Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Οι ήρωες του Βάγκνερ μας μοιάζουν»

Πίτερ Ουέντ, Γιολάνα Φογκάσοβα και η Χορωδία της ΕΛΣ

«Οι ήρωες του Βάγκνερ μας μοιάζουν»

  • A-
  • A+

Είναι το έργο με το οποίο ο Ρίχαρντ Βάγκνερ σηματοδότησε τη μετάβασή του από τις όπερες της πρώτης περιόδου στα μουσικά δράματα της ωριμότητάς του και ένα από τα πλέον απαιτητικά έργα του κλασικού ρεπερτορίου. Καταπιάνεται με το θέμα της αναζήτησης ταυτότητας, έχει πρωταγωνιστές χαρακτήρες που μας μοιάζουν, περιγράφει συναισθήματα πρωτόγνωρα κι έρωτες χωρίς ανταπόκριση, διχάζει με ρομαντικά διλήμματα.

Ο εμβληματικός «Λόενγκριν» ανεβαίνει από την Εθνική Λυρική Σκηνή 52 χρόνια μετά την πρώτη, και μοναδική έως σήμερα, παρουσίαση του έργου (τον Ιανουάριο του 1965). Την Παρασκευή κάνει πρεμιέρα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για πέντε μόνο παραστάσεις σε σκηνοθεσία-σκηνικά-κοστούμια Αντονι ΜακΝτόναλντ και μουσική διεύθυνση Μύρωνα Μιχαηλίδη -είναι η παραγωγή με την οποία ο οργανισμός αποχαιρετά τον πρώην καλλιτεχνικό του διευθυντή και μπαίνει στη νέα εποχή.

Ο Βρετανός τενόρος Πίτερ Ουέντ, με λαμπρή πορεία στα σημαντικότερα λυρικά θέατρα της Βρετανίας, θα ερμηνεύσει τον Λόενγκριν. Στον ρόλο της Ελζα δύο διεθνούς φήμης σοπράνο: στην πρώτη διανομή η Σλοβάκα Γιολάνα Φογκάσοβα και στη δεύτερη η Ρουμάνα Γιούλια Ισάεφ. Ενώ, τραγουδώντας τον ρόλο του Τέλραμουντ, ο σπουδαίος Ελληνας μονωδός Δημήτρης Πλατανιάς ντεμπουτάρει σε βαγκνερικό ρόλο.

Ας δούμε, όμως, τι σημαίνει καθένα από τα παραπάνω πρόσωπα στην εξέλιξη της υπόθεσης. Ενας άγνωστος ιππότης, ο Λόενγκριν, έρχεται να υπερασπιστεί την Ελζα της Βραβάντης, η οποία κατηγορείται για τη δολοφονία του εξαφανισμένου αδελφού της. Μοναδική προϋπόθεση για να αγωνιστεί υπέρ της είναι να μην τον ρωτήσει ποτέ σχετικά με την ταυτότητα και καταγωγή του.

Ο ιππότης νικά, η Ελζα αθωώνεται και γίνεται σύζυγός του. Ο κόμης Τέλραμουντ, υποκινούμενος από τη μάγισσα σύζυγό του Ορτρουντ, κατορθώνει τελικά να σπείρει στην Ελζα την αμφιβολία και να την κάνει να θέσει την απαγορευμένη ερώτηση. Ο ιππότης αποκαλύπτει την ταυτότητά του κι έτσι υποχρεώνεται να αναχωρήσει. Τελευταία προσφορά στην αγαπημένη του είναι να λύσει τα μάγια της Ορτρουντ και να επιστρέψει στην Ελζα τον αγαπημένο αδελφό της. «Ο Λόενγκριν είναι ένας ιππότης στην κυριολεξία. Ορκισμένος στο καθήκον.

Η τραγωδία του είναι ότι ερωτεύεται τη γυναίκα που καλείται να σώσει! Η Ελζα, από την άλλη, είναι ίσως μια φαντασιόπληκτη -που προβάλλει τις επιθυμίες της πάνω στον Λόενγκριν. Και οι δύο είναι χαρακτήρες που ερωτεύονται ό,τι δεν μπορούν να έχουν. Είναι ένα στοιχείο που υπάρχει σε όλους μας νομίζω», σημειώνει ο Αντονι Μακ Ντόναλντ, ο οποίος παραδέχεται πως «από μια ενστικτώδη επιλογή, ήθελα να υπάρχει στην παράσταση -τουλάχιστον στο εικαστικό κομμάτι- έντονο το στοιχείο της βόρειας Ευρώπης».

Ποια όμως θεωρεί ο σκηνοθέτης τη μεγαλύτερη γοητεία του έργου; «Τον ρομαντισμό της ιστορίας: η ιδέα ότι ένας λαμπερός ιππότης αισθάνεται τόσο βαθιά συναισθήματα είναι από τα πράγματα που μας ανακουφίζουν την ώρα της ανάγκης. Δεν μπορώ όμως να παραλείψω την εξαίσια μουσική! Νομίζω ότι o Βάγκνερ έγραψε ένα λαμπρό και ευφυές λιμπρέτο στον "Λόενγκριν", που είναι ψυχολογικά φορτισμένο κι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Αυτή η δραματική επάρκεια που δείχνει γράφοντας τόσο τη μουσική όσο και την υπόθεση στο έργο ήταν προφανώς πολύ σημαντικό γι' αυτόν», λέει ο Αντονι ΜακΝτόναλντ. Για τον ίδιο, αυτό που προείχε στην παράσταση είναι «οι σχέσεις μεταξύ των προσώπων και το μυστήριο που έχει κάθε ρόλος.

Παρότι δεν επέλεξα να τοποθετήσω τη δράση στην εποχή μας, ήθελα η παράσταση να έχει μια πολύ ανθρώπινη αίσθηση και οι χαρακτήρες να μοιάζουν μ' εμάς, να είναι πρόσωπα μιας κοινωνίας που το κοινό θα αναγνωρίσει εύκολα. Ο Λόενγκριν είναι ένα παραμύθι. Και τα παραμύθια βρίσκονται βαθιά μέσα μας. Είναι μια ανάγκη να ξέρουμε ότι ο πρίγκιπας θα έρθει και θα μας σώσει. Οτι πάντα θα βρίσκονται δυνάμεις εκεί έξω που θα μας βοηθήσουν».

Βασισμένος σε ποιητικό κείμενο του ίδιου του Βάγκνερ -όπως και όλες του οι όπερες- ο «Λόενγκριν» πρωτοπαρουσιάστηκε στις 28 Αυγούστου 1850 στη Βαϊμάρη, υπό τη διεύθυνση του Φραντς Λιστ.

Η υποδοχή του αρχικά δεν υπήρξε ιδιαίτερα θερμή, αλλά σε διάστημα λίγων μηνών η παρουσίασή του προκαλούσε τεράστιο ενθουσιασμό, με αποτέλεσμα το έργο σύντομα να αναδειχθεί στο δημοφιλέστερο του Βάγκνερ, που του χάρισε τη φήμη του «εθνικού» συνθέτη.

Μάλιστα ο Λιστ, που το πρωτοδιηύθυνε, έγραψε εκείνη την εποχή για τη μουσική του: «Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι διαθέτει τέτοια ενότητα σύλληψης και ύφους, ώστε δεν υπάρχει ούτε μία μελωδική φράση, πολύ δε λιγότερο κάποιο σύνολο ή οποιοδήποτε μέρος της όπερας, το οποίο μπορεί να γίνει αντιληπτό ξεχωριστά από το σύνολο ως προς την ιδιομορφία και την πραγματική του σημασία.

Τα πάντα έχουν σχέση μεταξύ τους, τα πάντα συνδέονται, τα πάντα εντείνονται. Ολα είναι τόσο ενσωματωμένα στην υπόθεση που δεν μπορούν να διαχωριστούν από αυτήν».

27, 29 Ιανουαρίου, 1, 3, 5 Φεβρουαρίου. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη». Ωρα έναρξης: 18.30. Τιμές εισιτηρίων: 22 €, 40 €, 60 €, 80 € /Παιδ.-φοιτ. 15 €. Η παραγωγή προέρχεται από την Εθνική Οπερα της Ουαλίας και το Θέατρο Βιέλκι - Εθνική Οπερα Πολωνίας.

 

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αφιέρωμα στον διεθνή μας βαρύτονο
Εναν από τους σπουδαιότερους Ελληνες βαρύτονους και γενικό διευθυντή της ΕΛΣ (1988-89), τον Κώστα Πασχάλη, τιμά η Λυρική Σκηνή με ένα μεγάλο αφιέρωμα απόψε, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος (20.00, είσοδος...
Αφιέρωμα στον διεθνή μας βαρύτονο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
Φανί Αρντάν: Σκηνοθετεί πρώτη φορά όπερα στην Αθήνα την αυτοκαταστροφική «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» και με την ευκαιρία αυτή μας μιλά για τα δικά της πάθη, την τόλμη στην τέχνη, την απόγνωση στον έρωτα.
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις
Τρία σπουδαία έργα του Μάνου Χατζιδάκι αποκαλύπτονται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο πλαίσιο του Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις. Τα «Τραγούδια της αμαρτίας»θα ερμηνεύσουν ο Π. Κιμιωνής...
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οπερα σε ιψενικό φόντο
Ο διακεκριμένος συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Δούσης καταπιάνεται με τη σκοτεινή θεατρική ηρωίδα γράφοντας ένα ολοκαίνουργιο έργο, άμεσο, λιτό, μελωδικό. «Μπήκα πολύ βαθιά στο κείμενο κι ήρθα πολύ κοντά στην...
Οπερα σε ιψενικό φόντο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η μικρή κίτρινη ετικέτα με τους θησαυρούς της κλασικής
Η αρχαιότερη και πλέον έγκυρη δισκογραφική εταιρεία στο είδος της γιορτάζει με ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εκδηλώσεων, όπως η σύμπραξη των ιερών τεράτων Ανε Σοφί Μούτερ και Σέιζι Οζάουα ή του Μαξ Ρίχτερ με τη...
Η μικρή κίτρινη ετικέτα με τους θησαυρούς της κλασικής
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τα πάντα για τον κορυφαίο Ελληνα συνθέτη
Οι τέσσερις φορείς που συστεγάζονται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ξανασυστήνουν τον δημιουργό μέσα από μια σειρά επετειακών εκδηλώσεων, που περιλαμβάνουν από συναυλίες, συνέδρια, εκπαιδευτικά προγράμματα μέχρι...
Τα πάντα για τον κορυφαίο Ελληνα συνθέτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας